HuB
Briefkasten
Beschreibung
Ein kleiner Tempel für das geschriebene Wort, eine Heimat für eure Botschaften und ein Symbol für Austausch mit Seele.
- Briefkasten
- Begegnung
- Brief nach Hause
- Fahrradroute
Laden...
Openluchttheater Valkenburg
Briefkasten
Beschreibung
Die Brieftaube trägt Geschichten mit sich, wenn man sich ein wenig Mühe gibt, darf man in ihren Kopf schauen.
4 Linden
Briefkasten
Beschreibung
Ein Haus für Zuneigung. Setzen Sie sich, lesen Sie und schreiben Sie in aller Ruhe.
KultKom
Briefkasten
Beschreibung
Ein großer Archivschrank, bemalt mit Graffiti. Entworfen für Briefwechsel, Werbung und Reflexion.
Kuckuck
Briefkasten
Beschreibung
Ein verspieltes Augenzwinkern Richtung Kindheit und eine Vorstellung davon, wie Erinnerung und Bewegung Hand in Hand gehen.
Cultuurcentrum Hasselt
Briefkasten
Beschreibung
Eine optische Referenz an Jordis Challenge; eine Kombination aus Fahrrad, Briefkasten, Zeitraffer mit Ausdauer, Vertrauen und Spaß.
Briefe nach Hause als Geschenk
Odapark
Briefkasten
Beschreibung
Irgendwo ganz oben liegen Geschichte von weit weg – für die, die weit weg sind. Es braucht nur ein paar Schritte, um etwas Neues zu entdecken.
Valkenburg – Hasselt
Etappe
50.3 km
Kerkrade – Köln
Etappe
Valkenburg – Voerendaal
Etappe
Eupen – Kerkrade
Etappe
Köpfchen – St. Vith
Etappe
St. Vith – Valkenburg
Etappe
Hasselt – Stein
Etappe
Tessenderlo – Asche
Etappe
Bemmel – Tessenderlo
Etappe
Valkenburg – Venray
Etappe
Venray – Bemmel
Etappe
Chuanzhusi – Maoxian
Etappe
157.5 km
Nachricht
Ik vervloek de Chinese karakters. In elk karakter dat Z. me leerde lees ik ook een beetje Z.
"Elk karakter dat ik nu leer is van mij," denk ik. Ik wil me deze tocht weer toeëigenen. Het wordt een spel, een goede afleiding. Zo leer ik 月 （yue）, voor maand, 力 （li） voor sterk, 七 （qi ）voor zeven en 公 （gong） voor "public". De Chinese tekens leken toen ik het land in kwam een onoverzichtelijke brei aan strepen. Nu begin ik dingen te herkennen. Ik zie dat ik op veel borden vaak al een paar karakters kan lezen en ik lees ze soms hardop, wat soms op een sympathieke blik van een Chinees kan rekenen. Ja, door me weer wat tot de buitenwereld te verhouden, maak ik direct meer contact met degenen die hier wel zijn.
Natuurlijk lees ik soms 文 （wen） voor taal en 水 （shui） voor water of 大 （da） voor groot en dan lees ik een beetje Z. en wordt mijn hart een beetje zwaar.
"Ik moet stoppen bij een boeddhistische tempel", denk ik. Misschien kunnen ze me leren bidden. Volgens het boeddhisme is begeerte het probleem. Ik begeer iemand, een tijd, een gevoel dat er niet is. En ik zie niet goed wat er wel is. Het enige wat er is.
Ik ben een kind wat iets groter is geworden sinds het China binnenkwam. Een kind dat al met chopsticks kan eten (ja, ik heb het geleerd!), om water kan vragen en kan aangeven dat het liever geen vlees eet. Een kind dat een paar letters kan lezen en verwoed elk bord afspeurt naar iets wat het herkent en dat dan hardop en zonder schaamte roept.
Overal borden van het Giant （大！） Panda National Park. Ik besluit zo'n bordje te volgen. 400 meter naar het park, staat er. Ik bereid me voor op een teleurstelling, 400 meter wandelen naar de ingang betekent waarschijnlijk niet dat ik daar gelijk een bamboekouwende panda zal aantreffen. En zo is het natuurlijk en ik glimlach om mezelf en naar een jongetje dat in zijn blote kont in een bak water zit te spelen met een geel eendje, terwijl hij een watermeloen eet. Weer die gedachte: "had ik maar een foto gemaakt". Maar dan had ik niet naar dat jongetje kunnen glimlachen. Hij snelt nu naar binnen en fluistert: "外国人" (waiguo ren, buitenlander). "Ik ben niets meer en niets minder dan een vertegenwoordiger van alle buitenlanders.", denk ik.
Net als gisteren schiet ik goed op. Een beetje liefdesverdriet en de zwaartekracht die nu aan mijn zijde is helpen mee. Overal om me heen zijn nu hoge groene bergen, soms watervalletjes en een rivier. Het is jammer dat ik niet kan wegdromen bij het landschap, omdat ik op de weg moet letten, die niet altijd in perfecte staat is en natuurlijk vanwege die vervloekte vrachtwagens. Ze snappen soms niet dat ik sneller dan zij bergaf ga. Halen in met alle mogelijke risico, vergeten soms hun lengte en duwen me dan bijna van de weg met hun achterkant.
Af en toe neem ik even een pauze bij een wegrestaurantje en daar tref ik Wang Tien Fu aan, die zeer enthousiast is over mijn reis. Ik heb al geluncht, maar hij staat erop dat ik nog een noedelsoep eet bij zijn buurman en daar heb ik geen spijt van, want de soep is heerlijk. Ja, mijn blik is weer open. Contact is weer mogelijk.
Ook vandaag stop ik in een hotel in de stad Maoxian, die een belangrijk centrum van het Pandagebeuren lijkt te zijn. Daar krijg ik niets van mee, want ik ben doodop en al snel in dromenland.
Zoige – Chuanzhusi
Etappe
143.2 km
Nachricht
Het lukt me vandaag niet om de schoonheid van het landschap waar ik doorheen fiets te kunnen waarderen. Als je wereld een beetje instort, valt er misschien even geen wereld te zien. Ik ben naar binnen gekeerd en soms word ik overmand door emoties. "Zo is het nu eenmaal soms,“ probeer ik mezelf voor te houden, "maar ik heb dit eerder meegemaakt en toen heb ik het ook overleefd". In mijn hoofd hoor ik een beetje de stem van mijn goede vriend Thomas.
Als je in zo'n staat van zijn bent, maak je ook moeilijk contact, waardoor de weg nog eenzamer voelt. Geen vrolijk zwaaiende automobilisten of winkeleigenaren die me enthousiast begroeten, mensen kunnen aan mijn dikke ogen wel zien dat mijn hoofd daar niet naar staat. En zo lijk ik vandaag in een neerwaartse spiraal te zijn beland, terwijl mijn fiets me naar het hoogste punt van deze etappes door de hooglanden brengt rond de 3900 meter. Het voelt niet als een hoogtepunt.
Ik stop om de haverklap om een gedachte op te schrijven. "Ik moet dan de poëzie van deze heftige gevoelens omarmen," denk ik. En ik vraag me af: voor wie zijn deze woorden bedoeld? Voor mezelf: therapeutisch? Of heeft het nog iets met mijn project te maken? Het persoonlijke en het universele lopen hier telkens door elkaar heen en ik kan geen onderscheid meer maken.
Mijn vriend Max attendeerde me er laatst op: "grappig dat je je telkens lijkt te verbazen over het feit dat je zelf een rol speelt in je project". Voor het eerst zie ik nu in: in dit verhaal is de bode geen figurant, maar de hoofdpersoon. De bode is iemand die anderen verbindt, een geleider, iemand die een functionele rol vervult om het verhaal zijn verloop te doen hebben. Maar in een Griekse tragedie ben ik juist benieuwd, hoe zo'n bode het tragische voorval dat hij omschrijft zelf heeft beleefd.
Goh, ik weet het niet. Ik herhaal mijn vraag. "Is dit nu iets wat iedereen moet lezen of is het voor mezelf bedoeld?" Ik schrijf het allemaal toch maar op. Het is makkelijker om te schrappen, dan om een gevoel, een tijd, terug te halen die gepasseerd is.
Toch is het precies dat wat ik wil. Ik wil niet hier zijn, waar ik ben. Ik wil terug naar een tijd, een ruimte met Z. Toen ik Z. mijn liefdesbrief gaf - de postbode schrijft zelf ook! - zei Z.: "nog nooit heeft iemand zoiets voor mij gedaan" en toen rolde er een traan uit zijn oog, een halve maan. Die traan, viel me op, viel recht uit de punt van die halve maan. Bij mij rolt zo'n traan eerst in mijn oog, die vervolgens overstroomt. Om zulke momenten vast te houden, moet je schrijven. Dus ik ben niet beter dan de toeristen in Xiahe, die met hun foto's willen bewijzen dat ze er waren, het moment willen herbeleven.
Een tempel. De vloer is bezaaid met gekleurde papiertjes met een afbeelding van de Boeddha en een Tibetaanse tekst. Ik pak er één op en neem hem mee. Voor mijn collectie talismannen.
Ik was van plan om te kamperen, maar zie niet veel geschikte plekken. Ik fiets door een dorp en besluit daar een hotel te zoeken. Het is een Tibetaans gasthuis. Een beetje comfort zal me goed doen.
Terwijl ik op mijn bed zit, merk ik dat de emoties wat zijn gezakt. Zo gaat dat met gevoelens: die komen in golven. "Zelfs toen mijn vader overleed, kon ik niet de hele tijd verdrietig zijn, zelfs toen werd er ook gelachen," en terwijl ik zo met een glimlach op mijn gezicht terugdenk aan mijn vader, besef ik me dat ik hem een beetje ben. Iemand die een grenzeloze lust heeft om de wereld te verkennen, maar ook een beperkte tolerantie voor prikkels. En terwijl dan de vrachtwagens je bijna omver rijden, er wordt getoeterd, er ergens verkoopwaar wordt aangeprezen, er stof in je ogen vliegt, de zon op je schedel brandt en je last hebt van zadelpijn, ja dan scheld je wel eens hardop net zoals je vader dat deed. "Wat ben je toch een oude chagrijn," zeg ik dan tegen mezelf met genegenheid die voor mijn vader is bedoeld.
Hoe kom ik hier nu op?
De telefoon gaat. Mijn vriend John. ”Je waagt het niet om er nu mee op te houden, daar ga je je leven lang spijt van hebben". En ik weet dat hij gelijk heeft. Ik zou nooit opgeven. Maar mag ik misschien af en toe eens met de gedachte spelen?
Langmusi – Zoige
Etappe
82.5 km
Nachricht
Vandaag heb ik een korte dag richting de stad Zoige, waarna er een hoop middle of nowhere volgt. Ik heb dus besloten om hier nog even halt te houden voor ik weer echt kilometers ga maken richting Chengdu. Daar zal ik de motorrijder Rudy Kai treffen. Hij kwam me al even opzoeken in Lanzhou en heeft aangeboden om me onderdak te bieden in Chengdu. Een mooi vooruitzicht aangezien de eenzaamheid flink is toegeslagen sinds ik Z. heb leren kennen.
Het thuisfront meldt zich gelukkig veel deze dagen. Vrienden en familie bellen en sturen berichten. Dat doet goed, maar toch ben ik hier alleen en slaat er niemand een arm om me heen.
Vanavond spreek ik Z., een heerlijk vooruitzicht. Maar eerst nog even op 10 kilometer van Zoige een lekke band plakken.
Het telefoongesprek loopt anders dan verwacht. We hebben net opgehangen en ik denk aan de meisjes in de witte jurkjes, die me een roze tulp gaven en aan de grenswacht in Oezbekistan, die me vertelde over de Zwarte Tulp van Alexandre Dumas. Een novelle over de maakbaarheid van het bestaan, over beproevingen. “Wat als de meisjes me een zwarte tulp hadden gegeven in plaats van een roze," denk ik dramatisch, "dat was een gepast voorteken geweest".
Z. is op een vliegveld en hij draait zijn camera, ik zie een autonoom karretje rondrijden. "Arm ding," zegt Z., "hij is een slaaf, niet vrij om zijn eigen leven te leiden." Ik lach en smelt een beetje. "Het doet me denken aan laatst, toen ik ging paardrijden, ik moest zo huilen," vervolgt Z., "ik heb mijn excuses aangeboden aan dat paard. Het was zo oneerlijk. Het is een levend wezen, geen object!" Op dit soort dingen word ik nu een beetje verliefd. "Ik heb het idee dat dat ook voor die robots geldt, die hebben ook een ziel."
Maar naast paarden en robots kwam er ook nog iets anders ter sprake: Z's hart behoort nog iemand anders toe. En wat er verder gezegd en gesproken is, hoort in een envelop, die alleen voor Z. en mij is bestemd. Wat ik erover kan zeggen en schrijven is dat het voelt als het einde van de wereld, hier in dit eenvoudige hotel, waar ik in de lobby werd opgewacht door een chagrijnige man, die ietwat geirriteerd was dat ik geen Chinees sprak. Was het niet "zes brieven naar het einde van de wereld?", denk ik. En op dit moment zou ik dat het liefst doen: stoppen en zeggen: ”hier, waar verbinding eindigt, eindigt mijn reis."
Gongbacun – Langmusi
Etappe
16.1 km
Nachricht
Wanneer ik wakker word is mijn lichaam nog steeds moe. Vandaag wil ik de tempels van Langmusi bezoeken en dan doorfietsen richting Zoige.
Maar ik denk terug aan mijn bezoek aan het klooster van Xiahe. Dat waren zoveel indrukken en gevoelens, om er dan ook een dag bij te fietsen is simpelweg een beetje veel.
Dus ik besluit de tijd en ruimte te nemen om mijn lichaam te laten herstellen en de tempels te bekijken.
Langmusi is uiteraard een toeristendorp. Overal winkeltjes waar je je naar traditionele klederdracht kunt laten omkleden om vervolgens tussen de tempels rond te lopen en op de foto te gaan. Er rijden toeterende bussen en taxi's rond en de zebrapaden worden stelselmatig genegeerd, want het is schijnbaar niet de bedoeling om hier ontspannen rond te lopen als toerist.
In de loop van de dag begint het te regenen. "Mooi," denk ik, dan zal het wel lekker rustig zijn. En zo is het.
De gouden tempels op de heuvel zijn in deze setting mysterieus en hun vloeren kraken. Één van de tempels heeft drie trappen omhoog naar een lieve gouden Boeddha.
Overal ligt de beeltenis van Mao (op de bankbiljetten) naast Boeddha's in alle verschillende vormen en kleuren.
De mooiste plekjes hier zijn in de achteraf steegjes en paadjes. Daar voel je de mystieke kracht van de gouden tempels, de bergen, de nevel, de regen. Het is inmiddels drie uur later en mijn broek is volledig doorweekt. Ik begin te rillen van de kou.
Ik eindig mijn bezoek met een gang langs alle gebedsmolens aan de oostkant van het tempelcomplex. Ik loop achter een man met een paraplu en word achtervolgd door een vrouw in klederdracht. Wanneer ik haar groet, zegt ze niets terug. De klederdracht hier en de leerachtige gezichten van de oude vrouwen doen me denken aan de Maya's in Guatemala.
Cihegaama – Gongbacun
Etappe
124.4 km
Nachricht
Ik neem afscheid van het echtpaar bij het tankstation en laat de roze tulp voor ze achter. Ik wens ze veel voorspoed en hoop dat ze kinderen krijgen: hun vanzelfsprekende vriendelijkheid en gastvrijheid mag van generatie op generatie worden doorgegeven.
We zitten hier op zo'n 3500 meter. Ik moet nu eerst afdalen, en dan weer twee keer flink klimmen om uiteindelijk op dezelfde hoogte uit te komen.
De weg is heerlijk rustig. Overal staan kleine koetjes met grote hoorns en snellen bevers (of wat zijn het nu eigenlijk?) de weg over.
Pas aan het einde van de dag kom ik op de drukke G312, waar als vanouds de vrachtwagens al toeterend op volle vaart passeren.
In een toeristisch dorp vlakbij een meer boek ik een hotel om eindelijk na al die dagen eens te kunnen douchen.
Sasuoma – Cihegaama
Etappe
86 km
Nachricht
Vandaag gaat de tocht vals plat omhoog door.
Na zo'n kilometer of 30 kom ik in het stadje Xiahe, dat bekend is om zijn boeddhistisch klooster. Daar moet ik heen.
Ik zie een lange overkapte gang met gebedsmolens. Mensen in Tibetaanse klederdracht lopen er al prevelend langs. Op elke hoek staat een huisje met daarin een hele grote gebedsmolen. Ik wil nu verder omhoog lopen, maar een mijnheer verbiedt mij dat en wijst schouderophalend naar een bord. Die kon ik natuurlijk niet lezen.
Ik kijk om me heen en zie een stroom toeristen naar een parkeerplaats lopen. Blijkbaar is dat de ingang als je geen lokale gelovige, maar een buitenstaander bent.
In Chinese stijl is er een gigantisch gebouw neergeplant met toeristische voorzieningen. Hier moet ik een kaartje kopen. Via hekjes kom je dan op precies dezelfde plek uit, waar de mijnheer mij net verbood naar binnen te gaan.
Ik denk even een uurtje te gaan kijken, maar het Labrang klooster en de bijbehorende tempels blijken een doolhof vol kleine straatjes waar je overal monniken met rode gewaden rond ziet lopen. Er is een toeristische route, maar als je er even vanaf buigt, vind je rustige plekken waar gewone mensen uit hun huizen komen en tempels zonder toeristen.
Ik voel me een indringer.
Van een afstandje kijk ik wat er allemaal gedaan wordt. De was van kaarsen wordt in potjes gedaan, rijst wordt over een beeld gestrooid, men knielt zoals ook moslims het doen. Maar op sommige plekken zie ik dat oude vrouwen volledig plat op hun buik gaan liggen, aan hun handen stukken hout om over de vloer te kunnen glijden. Want ze komen weer overeind en gaan vervolgens weer plat op de grond liggen. Ik herinner me nu dat ik een man dit langs de weg ook zag doen. Er staan overal ovens waar vanalles in wordt verbrand. Vooral kruiden, maar ook doeken. Die worden gebruikt om mee te bidden en dan verbrand. Mensen lopen kloksgewijs om de heilige gebouwen heen. Drie keer denk ik? Zoals er ook drie keer het hoofd voor de boeddha wordt neergelegd.
Ik voel me ongemakkelijk hier, want ik hoor bij de toeristen en niet bij de gelovigen. De toeristen doen alsof deze plek van hun is en dat voelt onrechtvaardig. Mensen lopen in Tibetaanse klederdracht door de straten en poseren voor de gebedsmolens. In Europa zouden we het "cultural appropriation" normen. De biddende mensen moeten even wachten voor de foto. Ik zie een vrouw, die rent om zich tussen twee gelovigen in te persen die om een tempel heen lopen. Haar vriendin maakt een video. Voor een rode muur staan vrouwen met hun benen wijd in een beetje een uitdagende positie, de vrouw die de foto maakt, blaft instructies: dat ene been moet blijkbaar nog wat naar rechts voor de perfecte compositie.
Wat is dat toch met die foto's. Een wanhopige poging om te bewijzen dat we ergens geweest zijn. Maar zoals Z. zei toen we met opengesperde mond vanuit de berg naar de torens van Lanzhou keken: "op de foto ziet het er nooit uit zoals in het echt"
In een tempel prevelen monniken. Ik blijf voor de rand staan, ik wil geen indringer zijn. Ik kijk naar binnen en hoewel de tempel van buiten een overzichtelijke omvang lijkt te hebben, lijkt de ruimte van binnen eindeloos met boeddha's in goudomrande kastjes en gekleurde vlaggetjes, in het midden een gigantische gouden boeddha. Een man gaat naar binnen met wierook in zijn handen, hij begint te buigen voor de beelden. Ineens duizelt het me, van alle indrukken, van het geprevel, van de eindeloze ruimte. "Zij zijn verbonden," denk ik, terwijl ik nog steeds voor de drempel sta. En ineens, vanuit het niets beginnen er tranen over mijn wangen te rollen. Ik ga me snel verstoppen onder het poortje van de ingang van de tempel. Ik begraaf mijn hoofd in mijn armen. Stel je voor dat iemand mijn tranen ziet. Ik hoor stemmen en voetstappen om me heen. Ik gluur langs mijn armen en zie nu de prevelende monniken in hun rode gewaden uit de tempel lopen, in mijn richting. Ik hoop dat een monnik zijn hand op mijn schouder zal leggen om me te troosten. Ik voel de lucht van de gewaden op mijn natte wangen. Mijn gezicht wordt koud. De monniken lopen langs me heen. Ik ben niets meer en niets minder dan een vermoeide toerist, die hier op een stoepje zit, een beetje in de weg.
"Waarom zit ik hier nu te janken?", vraag ik me af. Huilen voelt toch een beetje als falen: je bent als een kind, kan de wereld nog niet zo goed aan. Ik huil, besluit ik, omdat ik besef dat ik hier niet bij hoor en er ook nooit bij zal horen. En ik denk ook aan Z. "Had ik dit moment, deze plek, maar met Z. kunnen delen".
In de "chanting hall" zitten honderden monniken in kleermakerzit te zingen, slapen of eten. Een monnik loopt rond met een pan en vult bakjes met rijst. Je mag hier, zoals ook in de tempels geen foto's maken. Anders dan sommige toeristen, respecteer ik die regel. En het is een opluchting: ik hoef niets te bewijzen, ik mag hier alleen zijn en kijken en luisteren. "Waarom zou ik willen bewijzen dat ik er ben? Ik ben er toch?". Alles lijkt ineens erg absurd op deze plek, waar het mooie en het lelijke elkaar op harmonieuze wijze ontmoeten.
Ik ben inmiddels 4 uur verder, verdwaald geraakt in dit complex en in mijn gedachten en gevoelens. Ik heb nog niet eens de geluiden omschreven. Het is te veel.
Ik ga op weg naar het hooggebergte, maar de dag telt niet meer veel uren. Het gaat langzaam, want de weg is slecht, maar het is hier uitgestorven en stil, mijn telefoon laat geen streepjes zien en er valt een last van me af nu ik me niet hoef te verhouden tot alle geluiden, kleuren en verbinding met de buitenwereld.
In een veld rennen twee meisjes in witte jurkjes, ze spetteren water naar elkaar uit een beekje. In de verte lopen wat paarden. Het lijkt een filmscène.
Even later rijdt er een witte auto naast me. Het raampje glijdt open. Het zijn diezelfde meisjes in witte jurkjes en ze houden een roze tulp in de hand. "Voor mij?", vraag ik oprecht verbaasd. Ze knikken en rijden verder. Ik was te erg van mijn a propos om een foto te maken. Weer die verdomde foto's. Ik was daar toch? Ik heb ze toch gezien, ik heb de tulp toch in mijn hand. De tranen staan toch weer in mijn ogen? De sluizen staan open de laatste dagen. Door mijn tijd met Z. besef ik me hoe eenzaam ik me eigenlijk voel zo onderweg, overgeleverd aan korte en oppervlakkige ontmoetingen.
Zo rond zeven uur zie ik het eerste dorp. Ik vraag bij een tankstation of ik daar mag kamperen. Het jonge echtpaar op campingstoelen knikt vriendelijk en gebaart dat ik ook in zo'n campingstoeltje mag gaan zitten. Ik krijg een blikje cola en er wordt een homp vlees op tafel gezet. Die laatste sla ik vriendelijk af. Dan verschijnen er donkere wolken, we zien bliksemschichten en kijken elkaar een beetje angstig aan. Het begint nu hard te waaien, de lege blikjes cola waaien weg. "We hebben een extra kamer binnen, ruim je tent maar op," lees ik nu op Zang Dai Cai Rai's scherm.
Het is de eerste keer dat ik een huis van binnen zie.
Kaole – Sasuoma
Etappe
115.8 km
Nachricht
Ik word vakker van luide mensen. Ik kom mijn tent uit en zie overal vrouwen met grote witte petten en zonnebrillen. Ze wijzen en schreeuwen, geven instructies voor foto's. Hoofd buigen, arm uitstrekken, naar rechts, naar links. Nu valt hun oog op mij. Ineens lijkt niet het meer, niet de bergen, maar ik de toeristische attractie waarvoor zij de bus zijn uitgestapt. Ze komen uit Guangzhou, vertellen ze. Nu moet ik vertellen waar ik vandaan kom en waar ik naartoe ga. En dan op de foto natuurlijk. Meerdere foto's.
Ik vond het een beetje irritante mensen daarnet, maar nu ik deze vrouwen in de ogen kijk, zijn ze toch wel lief. Een herinnering aan mezelf dat ik mensen niet zo moet categoriseren. Ik begin nu monter aan mijn dag, ze hebben een glimlach op mijn gezicht getoverd.
Vandaag gaat het de hele dag vals plat omhoog richting het hooggebergte.
Ik probeer van de hoofdweg af te blijven en door de dorpjes te fietsen. Het eerste gedeelte van de dag fiets ik door gebieden waar voornamelijk Hui wonen: de mannen dragen hier ronde platte hoedjes en overal zie je moskeeën in Chinese stijl.
Een groep schattige jongetjes in een elektrisch karretje vraagt om een foto, ik vraag om een foto terug.
Ik eet bao (gevulde broodjes) als lunch, want dat doet me denken aan Z.
En dan kom ik in Tibetaanse sferen. Gekleurde vlaggetjes en tempels, prachtig eigenlijk. Ook het landschap wordt wonderschoon, bergen met bos of gras. "Eindelijk groen," denk ik.
De komende dagen fiets ik door deze magische Tibetaanse wereld. Ik fiets langs een tempel, langs de gevels rijen vol met gekleurde gebedsmolens. Je kunt er langs lopen en ze rond laten draaien. Wat zou het betekenen? Ik besef me ineens: "ik ben vanuit huis weggefietst om in deze wereld terecht te komen," en dat maakt het magische gevoel nog sterker.
Een beetje ontnuchterend is mijn overnachting onder een snelwegbrug. Ook precies een plek waar mensen even uit de auto stappen om hun behoefte te doen. Ik zoek mijn heil een stukje bij de drollen vandaan.
Lanzhou – Kaole
Etappe
97 km
Nachricht
Één dagboekfragment eerder kende ik Z. nog niet. Nu is mijn hart zwaar omdat we afscheid moeten nemen. Tijdens een week wachten in Lanzhou leefden we een leven.
Z. kon bij de Zhongshan brug geen plek vinden om een leenfiets te parkeren. Ik begon Z. te volgen en we werden onafscheidelijk. We beklommen bergen en veroverden de stad op menskracht. We aten baos, dumplings, noodles en Chinese barbecue. Creëerden onze eigen rituelen.
Maar de plicht roept, ik moet mensen verbinden met brieven, ook al moet ik daarvoor de verbinding die ik zelf vond achterlaten.
We zitten langs de gele rivier en er vloeien tranen en ik zeg: "Z., ik wil niet meer alleen zijn."
Toch besluit ik om te vertrekken.
Elke kilometer die me van Lanzhou verwijdert, doet een beetje pijn. Toch doet het mijn lichaam goed om weer op de fiets te zitten.
Het eerste gedeelte van de dag verloopt rustig en langs rustige wegen, maar dan rijd ik een tunnel in. Mag ik hier überhaupt fietsen?
Dan volgen kilometerslange tunnels met korte onderbrekingen. Ik krijg flashbacks naar de Turkse tunnel die me bijna fataal werd. Ook hier nadert een vrachtwagen me en toetert. De claxons van Chinese vrachtwagens zijn onverdraaglijk luid. Ik heb het idee dat mijn trommelvliezen barsten. Ik kan niet ademen hier. Wordt dan vandaag mijn einde? Ik word kalm, ik kan niet anders dan accepteren dat deze vrachtwagenchauffeur, de god van deze tunnel, beslist over mijn lot. Zoals in Turkije besluit ook deze vrachtwagenchauffeur op het laatste moment aan de kant te gaan. Ik probeer te denken aan Z., aan veiligheid. En terwijl ik temidden van dit geweld probeer te overleven, stromen er weer tranen over mijn wangen en ik denk: "waar slaan die keuzes van mij op. Ik kies ervoor om hier te zijn?"
De laatste oneindig lange tunnel mondt uit in een brug over de rivier, die hier heel breed is geworden, een soort meer.
Aan het einde van de brug is een parkeerplaats met eettentjes en een toilet. Hier wil ik even op adem komen. De uitzichten op de rode rotsen, het blauwe water, de gele zon die zich langzaam verstopt, de brug die verdwijnt in die berg. Daarachter ligt de tunnel, weet ik. Ik heb het overleefd.
Ik vraag of ik hier mag kamperen. Het mag. Ik eet, zoals ik vaker met Z. deed, Chinese barbecue en ik voel me veilig
Liyuancun – Minle
Etappe
117.4 km
Nachricht
Ik heb geslapen, maar ik ben nog moe. Ik kom niet op gang. Pas rond 10 uur heb ik alles ingepakt en ben ik klaar om te gaan.
Je kunt allerlei cijfers en doelen in je hoofd hebben, maar waar je de ene dag zonder problemen 180 kilometer fietst, is 10km op de andere dag al een hele bevalling. En zo'n dag is het vandaag. Ik ga ook lang vals plat omhoog, waardoor je het idee krijgt dat je het fietsen bent verleerd.
Aan het einde van de middag begint het te donderen en te regenen. Ik zoek mijn toevlucht in een tankstation. In een kamertje staan twee stoelen, maar er wordt mij niet aangeboden om daarop te zitten en dus staan de twee tankstationbediendes en ik elkaar staand wat ongemakkelijk aan te staren.
Zodra het wat minder hard regent, ga ik weer verder richting de stad Mingle. Ik wil daar bij de politie wat informatie inwinnen over de volgende stappen in mijn reis.
Ik bedenk me onderweg, wanneer ik een tempeltje passeer, waar een gebed op repeat staat, dat repeterende geluidsopnames alomtegenwoordig zijn in China: marktstalletjes bieden hun verkoopwaar zo aan, de politie langs de weg herhaalt allerlei waarschuwingen en dus deze tempel. Ik zou helemaal doordraaien als ik zo'n repetitieve boodschap de hele dag lang moest horen, maar de mensen hier filteren dat geloof ik gewoon eruit.
's Avonds stap ik een restaurantje binnen, waar ik als vereerde buitenlandse gast direct hartelijk ontvangen wordt door de familie Yang, vader, moeder, zoon en dochter. Ze zijn razend enthousiast over mijn reis en uiteraard worden er foto's gemaakt. De maaltijd wordt me gratis aangeboden en we vragen over elkaars leven, voorzover dat gaat met automatische vertaling. Wanneer ik vraag hoe je "moeder", zegt in het Chinees, lees ik op het scherm van de zoon dat zijn moeder is overleden. De sfeer wordt wat ongemakkelijk en ik bied mijn excuses aan. Zou dit dan zijn stiefmoeder zijn?Later op Wechat vraag ik naar de naam van zijn vader en blijkt die ook overleden te zijn. Ik vraag of dit zijn adoptiegezin is en nu krijg ik te lezen, nee: mijn man en ik hebben het restaurant en dit zijn onze echte kinderen. Ik snap er niks van. Ik bied mijn excuses aan. Later besef ik me dat het natuurlijk de restauranteigenaar was die zijn ouders is verloren. Automatisch gegenereerde vertalingen kunnen heel wat verwarring veroorzaken.
3049198959
Etappe
Minle – Faquancao
Etappe
80.6 km
Nachricht
Ik ga naar het politiekantoor omdat ik voor eens en voor altijd wil weten welke routes ik nu wel en niet mag nemen. Ik word in het politiekantoor ontvangen met de gebruikelijke égards: welkom in China etcetera. De agent die zich aanbiedt om mij te helpen nodigt me uit om naast hem te komen zitten op een bed, waar de agenten waarschijnlijk een tukje doen tijdens een late dienst.
Het voelt toch een beetje alsof ik een huis van binnen heb gezien. We spreken met elkaar via WeChat, want die app vertaalt alles wat je schrijft onmiddellijk. Waarschijnlijk ziet het er van buitenaf uit alsof we elk afzonderlijk van elkaar zitten te appen. Het kantoor zit trouwens vol met politieagenten die allemaal zitten te appen en te scrollen. Blijkbaar is er niet veel loos in Minle.
Zodra ik begin over verboden gebieden beginnen de agenten ingewikkeld te kijken. Ze geven aan dat het zeer ingewikkeld is om contact op te nemen met hun collega's op mijn route, omdat dat dit een andere provincie is. Ik dring aan, stuur mijn routes op, maar de agent blijft om de kwestie heen draaien. Soms geeft hij geen antwoord, maar stelt hij mij gewoon een andere vraag, om er maar vanaf te zijn, heb ik de indruk. Ook hier levert de vertaling de nodige hilariteit op.
Zo beweert de agent op enig moment: "wij richten ons voornamelijk op traditionele Chinese muziek" en: "Tijdreizen is mogelijk".
Ik probeer aan te dringen zodat ze hun collega's bellen en hen vragen hoe het zit, maar de agent blijft daar maar omheen draaien en zegt uiteindelijk gewoon zonder iemand gesproken te hebben of van zijn plek te zijn bewogen: "ik heb het even nagevraagd en je kunt deze route nemen".
Ik zit hier inmiddels alweer een uur en ik besluit het op te geven. Ik krijg een ingeving: ik vraag Mero, de fietser, of zij voor me wil bellen. Ze doet het meteen en het antwoord luidt: "Je bent hier als buitenlander niet welkom".
Dit verandert mijn hele plan. Ik baal, want ik wilde door het prachtige Qiliangebergte fietsen om naar de stad Xining te gaan en daar mijn visum te verlengen. Ik gebruik de rest van de ochtend om een nieuwe route uit te stippelen en besluit koers te zetten naar Lanzhou, een miljoenenstad en de hoofdstad van de provincie. Hoewel ik moeilijk informatie kan krijgen over hoe de procedure daar in zijn werk gaat, besluit ik het erop te gokken aangezien ik nog best wat dagen visumvrij in China mag blijven.
Mijn maag begint al wat te rammelen en ik besluit maar wat te eten voor ik vertrek. Voor ik het weet is het drie uur. Ik besluit toch te vertrekken en vandaag nog zoveel mogelijk kilometers af te leggen.
Ik passeer het dorpje Yonggu en zie een postkantoor. Ik herinner me dat ik nog een brief naar huis moet posten (ik heb inmiddels ontdekt dat dat gewoon overal kan mer gewone postzegels) en doe de brief in de brievenbus. De familie die het postkantoor annex winkeltje beheert zit te barbecueën en ze reiken me water, vlees en een ijsje aan. Alleen het vlees sla ik vriendelijk af. Ik leg de mevrouw van het postkantoor uit dat we in wezen collega's zijn, omdat ik brieven bezorg. Ze loopt over van enthousiasme en nu moeten er veel foto's worden gemaakt. "Nu moet ik echt weer verder, anders kom ik vandaag nergens."
De hemel wordt al snel donkergrijs, ja bijna zwart en in de verte hoor ik gedonder. Toch blijft een echte stortbui uit. Ik heb geluk.
Of niet? De weg die ik zou moeten nemen is afgesloten. Ik vraag iemand of ik daar wel overheen kan fietsen, maar dat lijkt niet mogelijk. Ik krijg wel wat voorraden mee en ze wijzen me op de omleiding. "Het gaat zo regenen, dus misschien moet je wat sneller fietsen," krijg ik als advies mee. Een paar kilometer verder valt het mij op dat de weg alsmaar in de verkeerde richting blijft afbuigen en uiteindelijk een heel ander bergdal ingaat.
In de verte zie ik een vrachtwagen over de afgesloten weg rijden en ik besluit om te keren en het er toch op te wagen.
De afgesloten weg moet nog geasfalteerd worden. Ik hobbel eroverheen, maar het is wel lekker rustig. Een auto stopt. "Afgesloten," gebaart hij. "Is het echt onmogelijk met de fiets," vraag ik. "Ja, waar moet je naartoe?". Ik laat het zien op de kaart. "Oh, fiets dan maar door, dat kan wel met de fiets".
Behalve één stuk modder en een machine die de hele weg in beslag neemt, is het vrij eenvoudig om de weg te passeren. Door de donkere wolken, lijkt het later dan het is. Ik moet gaan nadenken over een slaapplek.
Maar langs de hele weg staan hekken. Ik moet doorfietsen tot het punt waar de weg weer is geasfalteerd. Inmiddels is het echt donker. Een man staat wat verloren naast zijn kapotte auto die in de berm ligt. Er is een tankstation. Een vriendelijke man begroet me. Ik vraag hem om hulp, of hij een kampeerplek heeft. Ik hoop dat ik mijn matje in een kamertje mag neerleggen. Maar de man kijkt eens rond, denkt diep na, ik zie aan hem dat hij me wil helpen, maar hij zegt: "nee".
Ik heb de indruk dat de angst om in de problemen te komen - met de baas van het tankstation? Met de politie? - het soms wint van de Chinese gastvrijheid.
Hij zegt dat er 4 kilometer verder een dorp is, maar zo ver wil ik niet meer fietsen in het donker. Enkele honderden meters verderop vind ik een tunneltje. Ik hoop dat er geen noodweer is vannacht, want uiteindelijk is die tunnel natuurlijk om water onder de weg door te laten stromen.
Faquancao – Xiehe
Etappe
159.1 km
Nachricht
Een afwisselende dag, waarbij ik voor het grootste gedeelte van de dag op kleine wegen kan fietsen, door agrarisch gebied. Winkels kom ik nauwelijks tegen. Sommige dorpen zijn verlaten, de lemen huizen ingestort. Overal zie ik hoofden tussen de gewassen uitsteken, some met een rieten hoed, veel vaker met een grote moderne pet. Sommige mensen hebben ook hun hele gezicht bedekt.
Ergens wordt er aan de weg gewerkt en kom ik per ongeluk een dorpje in waar ik wat water en eten kan kopen. Ik vraag om warm water. In de kamer achter het winkeltje hoor ik mannen schreeuwen. Ze roepen nummers en gooien met kaarten. Dan volgt er grote hilariteit.
De vrouw van de winkel stelt me vragen die ik niet kan beantwoorden. Ik wil haar op mijn beurt ook iets vragen. Ik zie naast andere papieren kunstwerkjes (iets religieus?) bankbiljetten met heel veel nullen liggen en een portret van een man met een lange baard en een dunne puntige snor. Het trekt mijn aandacht.
Dan komt er een man met rode wangetjes, een rode neus en een bril die telkens naar beneden valt, die hij met zijn middelvinger telkens weer op zijn neusbrug duwt. Hii spreekt een beetje Engels.Waar ik vandaan kom en waar ik naartoe ga. "What are you playing?", vraag ik op mijn beurt. "Chinese poker" Hij wankelt een beetje op zijn benen. En dan zegt hij: "drink, drink with us".
Ik sla het aanbod beleefd af. Hoewel het een eerste uitnodiging is om een huis in te gaan, weet ik waar dit soort uitnodigingen op uitlopen. Dan zit ik waarschijnlijk een paar uur later nog aan de sterke drank met slappe benen en zonder slaapplek. Nee, na de korte dag van gisteren wil ik vandaag kilometers maken.
Bevoorraad ga ik weer op weg. En dan zie ik de maagd Maria en een kruis. Een beetje bevreemd kom ik dichter bij de kerk, waarnaast een grote Chinese vlag wappert. Het kruis en Maria ken ik, maar hier worden ook andere symbolen gebruikt, Griekse letters, die ik niet herken.
Ik fiets door en zie deze symbolen nu ook op deuren. Hier wonen dus Chinese christenen?
Ik fiets door langs de skyline van de grote stad Wuwei. Twee jongens op een elektrisch karretje staren me aan. "Waiguo ren", buitenlander, zeggen ze tegen elkaar. Ik hoor het karretje rechtsomkeert maken. Ze zetten de achtervolging in. Ik vertel de verwonderde jongens over mijn reis. Zij - Cao Jianshuai en Chen Chao - zijn middelbare scholieren. Ze stellen me voor aan hun vriend Ling, die wat ouder is en ik beantwoord hun vragen. Ik geniet ervan om even vrienden te hebben gevonden op een verder vrij eenzame dag.
Het is inmiddels laat in de middag, maar veel goede kampeerplekken zijn er hier niet: overal wordt er iets verbouwd en staan er hekken. Ik kom aan in een dorp met een grote brug en besluit dan maar onder die brug te bivakkeren.
Naast de weg staat een speaker van de politie die wordt geactiveerd wanneer een auto langsrijdt. Wanneer de ingesproken boodschap klaar is, is die auto allang weer verdwenen, dus ik snap het nut niet zo. Met herhalende boodschap en voorbijzoevende auto's val ik zonder problemen in slaap; mijn lichaam is moe.
Xiehe – Tianzhu
Etappe
117.8 km
Nachricht
Ik fiets langs de middelgrote stad Gulang, waar een nieuwsgierige fietskoerier - een collega dus - de achtervolging inzet. Zijn naam is Zhu Zhenbin en hij trakteert me op een ice tea. Zeer welkom want het is razend heet. "Ik maak graag nieuwe vrienden", zegt hij. Als ik over mijn reis vertel, zegt hij: "het is leuk om de wereld te ontdekken, maar sommige mensen moeten werken om voor hun familie te zorgen."
Eenmaal Gulang uit begin ik stevig te klimmen. Eerst langs een grote weg, wat nogal stressvol is. Dan vind ik een klein weggetje, heerlijk rustig, overal bevers die geschrokken in hun holletjes kruipen, wanneer ze me zien. Veel schapen. Ik zie overal gekleurde vlaggetjes en soms altaren met stokken en tempels in de verte. Zouden hier Tibetanen wonen?
Het einde van de klim is een gravelweggetje wat razend steil omhoog gaat. Ik moet afstappen. Een herder staart me aan en maant me nu om te stoppen. Zijn huid is leerachtig en ik zijn mond heeft hij een takje met bloemetjes. Zijn tanden staan scheef, zijn glimlach is breed. Hij spreekt tegen me en ik versta nog minder van wat hij zegt dan ik had gedaan als het Chinees was. Is dit Tibetaans? Ik glimlach vriendelijk terug. Dat begrijpt ieder mens. Een geit mekkert.
In Xinjiang worden sommige borden vertaald in het Kazachs of Oeigoers met Arabisch schrift. Sinds ik Xinjiang heb verlaten is die tweede taal gelukkig Engels, waardoor ik soms nog wat kan begrijpen. Maar hier zie ik ineens tekens staan, waar ik geen chocola van kan maken. Onmiskenbaar Tibetaans.
Ik verblijf in een hotel in de stad Tianzhu, waar overal tweetalige borden te vinden zijn, ook op de gevels van restaurants en garages en andere bedrijven. "Wat is China toch een eindeloos divers land," denk ik en ik raak een beetje in paniek, want hoe kan ik hier ooit iets doorgronden?
In een winkeltje wil ik iets kopen. "Heeft u koffie?", vraag ik in het Chinees. "Sorry, ik spreek geen Engels," zegt het meisje ten antwoord. Ik moet een QR-code scannen om te kunnen betalen, maar die werkt niet. Het meisje begint tegen me te praten als een klein kind, overdreven articulerend met haar mond wijd open: "Weixin, WeChat, het is een betaalmethode in China". Dat snap ik natuurlijk wel, hoe had ik de afgelopen weken anders kunnen overleven hier? Maar de code stuurt je door naar een soort mini app, en die werkt niet en ik snap alle Chinese tekst niet. Dit soort situaties vind ik erg frustrerend, muren van bureaucratie en technologie, terwijl ik alleen wat boodschappen wil doen. Uiteindelijk mag ik het meisje op haar persoonlijke WeChat betalen, want we krijgen de app echt niet aan de praat. Ze reikt me een fles water aan: "dit lokale water is een geschenk, welkom in China en welkom in het prachtige Tianzhu"
Tianzhu – Lanzhou
Etappe
146.3 km
Nachricht
Ik fiets van Tianzhu naar Lanzhou om mijn visum te verlengen. De route volgt grotendeels de hoofdweg, waar onafgebroken vrachtwagens langs denderen. Het getoeter is oorverdovend en soms val ik bijna van mijn fiets van de schrik. Dan schreeuw ik vaak, zonder dat iemand me hoort. Twee vrouwen in een auto zien me schelden en lachen er luidkeels om. Ik word nog bozer en begin dan zelf luidkeels te lachen, hier op die drukke weg door de vallei, bergafwaarts op hoge snelheid. "Wat ben ik toch een ouwe chagrijn!", roep ik nu. Ik duik ik zo vaak mogelijk van de hoofdweg af, de landbouwdorpen in. Dáár is het aangenaam fietsen.
Hier zie ik een China dat veel stiller is. Smalle wegen tussen akkers, overal die kleine elektrische wagentjes en mensen die gebogen op het land werken. Bij vrijwel iedere tempel wappert de Chinese vlag. De mensen kijken me aan alsof ik een vreemde diersoort ben, een alien die per ongeluk hun dorp is binnengereden.
Een vrouw kijkt op uit het gewas. Op het platteland zijn het opvallend vaak vrouwen die op het land werken, ze hebben een tonnetje aan hun benen geknoopt, waarop ze neer kunnen ploffen wanneer ze willen. De vrouw kijkt me ernstig aan, zonder glimlach. Haar gezicht is donkerbruin van de zon die ook nu brandt. Haar blik is anders dan de nieuwsgierige blikken die ik meestal krijg. Ik vraag me af hoe haar leven eruitziet. Is dit haar eigen land of werkt ze voor iemand anders? Hoeveel verdient ze? Hoe ziet een gewone werkdag eruit? Ik stel die vragen niet. Ze blijven in mijn hoofd hangen terwijl ik verder fiets.
Overal zie ik de bekende Chinese rieten hoeden boven de velden uitsteken. Daar staat zo'n man tussen wuivend maïs. "Wat staat die man lang stil!" Een vogelverschrikker.
Ik geniet van de verhalen die de deuren me vertellen. De huizen zijn hetzelfde, maar de deuren zeggen iets over wie erin woont. Over hoeveel ze verdienen, welk geloof ze hebben, sommige deuren zijn pompeus en kitscherig, anderen eenvoudig en esthetisch en alles ertussenin.
Vaak krijg je een inkijkje. De binnenplaatsjes zijn soms leeg en van beton, in een ander huis staan ze vol met gereedschap, kruiwagens en een fiets. Oude mensen zitten gehurkt of op krukjes voor hun huizen. Soms lijken ze tevreden en vaakt hangt er een zweem van melancholie over hun gezicht. Ze zitten daar te contempleren. Alsof ze nadenken over wat achter hen ligt en wat ze ooit zullen achterlaten.
Het is een prachtig beeld, maar toch durf ik er nooit een foto van te maken. Dat voelt al snel als exotisme en ik wil deze mensen die alles al mee hebben gemaakt respecteren. Misschien had ik als fotograaf anders gehandeld. Maar ik ben geen fotograaf. Ik schrijf. Zie je het?
Nog zo'n tafereel. Ik fiets over een rode weg die een smalle straat kruist. Alle huizen zijn in dit dorp van grijs beton, kleurloos. Een man in een wit hemdje staat te roken tegen zo'n grijze muur. Hij heeft een ronde buik en rode wangen. Zodra hij me ziet, kijkt hij schichtig om zich heen, alsof hij iets verkeerd heeft gedaan. Misschien kijkt hij zo omdat ik naar hem kijk.
Even verderop, weer een inkijkje in zo'n binnenplaats. Een lege binnenplaats van beton met een stoopje van groenige tegels. Op dit stoepje stoep zit een man ineengedoken. Hij oogt gedeprimeerd, maar misschien slaapt hij gewoon. Achter een klein open venster in de muur zie ik een stuk zeep liggen en een zakje afwasmiddel. Zulke kleine inkijkjes fascineren me. Ze zijn het beste wat ik - die wil kijken in de kleine wereldjes van de wereld - krijgen kan, in een land waar ik nog niet binnen uitgenodigd ben.
Wat zullen zou deze man allemaal hebben meegemaakt? Of die andere mensen die op hun krukjes voor hun huizen. Oorlog, hongersnood of de Culturele Revolutie? Ze zagen een arm, agrarisch land veranderen in een technologische grootmacht, hebben de geboorte van het moderne China meegemaakt. En nu zitten ze daar, voor een eenvoudig huis, in misschien wel het machtigste land ter wereld, zwijgend naar de straat te kijken terwijl ik op mijn fiets voorbijrijd. Even raakt mijn blik die van een vrouw, die me verwonderd aanstaart, maar elkaars verhalen horen we niet.
Lanzhou blijkt een veel grotere stad dan ik dacht. Zo groot als Berlijn! Voor ik in het centrum ben, rijd ik een uur door de bebouwde komz die volledig wordt ingekleurd door teksten, geschreven en geschreeuwd, waar geen rust is, ook niet in het verkeer. Hoe gevaarlijk het soms ook lijkt, iedereen lijkt moeiteloos langs elkaar heen te scheren en ook ik kan fietsen in de grote stad modus. Al snel giert er adrenaline door mijn lichaam en ik sta mijn mannetje in dat grootstedelijk geweld, waar je nu eenmaal je plaats moet innemen, of plaats moet maken.
Wat er de komende dagen gaat gebeuren is ongewis: ik kan geen hoogte krijgen van de procedure en heb besloten om in persoon langs te gaan en het na te vragen.
Terwijl ik enigszins gespannen allerlei scenario's in mijn hoofd laat rondspoken, wandel ik langs de Gele Rivier, die door Lanzhou stroomt. Ik steek de Zhongshan bridge over. Wat een mensenmassa! Ik wil er zo snel mogelijk uit. Ik zie tempels bovenop de berg, ik ren de trappen op. Overal staan speakers met camera's en een zich herhalende boodschap die ik niet kan verstaan. "Het verpest de sfeer een beetje," denk ik, terwijl ik over de trappen en paadjes en langs de tempels steeds verder omhoog loop. Een magische plek, een beetje verpest. Ik bereik de grote pagode boven op de berg. Er zijn nu bijna geen mensen meer, maar die boodschap blijft zich herhalen. Eenmaal beneden snap ik dat de ingesproken boodschap de sluiting van de Scenic Area betrof. Alle uitgangen zijn gesloten, dus ik loop langs de parkeerplaats het terrein af en slenter doodmoe naar mijn hotel.
Nancha – Hedong
Etappe
109.2 km
Nachricht
Vandaag is een heerlijke dag om te fietsen. Het is dan wel zeer heet, maar op een klein stukje woestijn na, staan er bomen en is er water.
Omdat er weer een fikse tegenwind staat, nog sterker dan de voorgaande dagen, besluit ik iets te doen om me af te leiden. Ik kijk al een aantal dagen naar al die kleurrijke Chinese deuren, meestal met twee leeuwen erop. En dan teksten, vermoedelijk wensen voor voorspoed. En dan vaak ook nog een natuurtafereeltje op de tegels erboven, soms een lampion of afbeeldingen van krijgers op de deuren zelf. Gedurende de dag fotografeer ik zo'n 30 deuren en ik besef me dat ik in China nog geen huis van binnen heb gezien. Terwijl dat toch de reden is dat ik hier als postbode ben. Hopelijk komt daar nog verandering in.
In het dorp Hedong vraag ik, uitgeput van het fietsen tegen de wind of ik naast het politiebureau mag kamperen.
Al snel komen daar drie nieuwsgierige kinderen om het hoekje kijken. Stiekem nemen ze foto's en giechelen ze. Één jongetje heeft een hele mooie Chinese blouse aan.
Al snel hebben alle plaatselijke kinderen zich rond mijn tent verzameld en beginnen ze me van alles te brengen: bananen, sinaasappels, snoep, instant noedels, ijs en zelfs een zeer pittige sojasnack, om te zien of ik die zonder een spier te vertrekken kan eten. Ik slaag voor de test.
Een meisje met een bril, Qian Chonghan, wil mijn zijde niet wilde verlaten. Ze wacht telkens geduldig tot ik alle vragen van de andere kinderen heb beantwoord en vraagt vervolgens respectvol aan haar AI-vriend om een vraag voor haar naar het Engels te vertalen. Ik geef haar een Maleisisch bankbiljet als souvenir, omdat ze zo geïnteresseerd is in buitenlandse briefjes.
Ook het gezicht van Cai Hao zal nog lang op mijn netvlies geprent blijven.
Hij blijft maar vertellen dat hij het essay “Land of Pastures” over Nederland heefy gelezen en dat hij er op een dag graag naartoe zou willen gaan. Hij vertelt me dat Chinezen dol zijn op buitenlanders en ze “buitenlandse vrienden” noemen. Maar ik ben nog veel leuker dan de andere buitenlanders, die hij had ontmoet, hoewel dat er niet zoveel waren.
Hij staat erop om nog meer proviand voor me te kopen (hoe ga ik dit allemaal meenemen!) en hij was ook erg onder de indruk van mijn uiterlijk. Keer op keer zegt zijn AI-vriend: "you're so handsome!"
Het ontmoeten van kinderen geeft me altijd hoop, hun onvoorwaardelijke nieuwsgierigheid en de magie die ze ervaren wanneer ik vertel dat ik een postbode ben die over de wereld fietst.
Op enig moment wijst het jongetje naar zijn vriend Yang Chenrui - een vriendelijke jongen met een bril die wat zit te gamen en wiens Engelse naam Arthur is - en zegt:
“Zijn grootvader zat in het leger. Hij vocht tegen de Japanse agressie en het Amerikaanse imperialisme.”
De AI-dame begint me nu de les te lezen over de Koreaanse Oorlog en de Tweede Wereldoorlog en de glorieuze overwinning op de Japanners, gevolgd door de oprichting van de Volksrepubliek.
Dat is een wending die zo'n gesprek met ongeveer twintig kinderen in het dorp Hedong ook kan nemen.
Tegen tien uur beginnen de kinderen langzaam af te druipen en ik besef me dat ik ontzettend veel behoefte heb aan een beetje ruimte en tijd voor mezelf, dus ik kruip een benauwde tent in.
Beishan – Dunhuang
Etappe
145.9 km
Nachricht
Vandaag zou de wind me weer goedgezind moeten zijn, maar weer word ik wakker van de wind die de verkeerde kant opwaait. Ik lijk voldoende water te hebben. De eerste uurtjes zijn zwaar, want ik ga vals plat omhoog en sommige stukken zijn zelfs echt klimmen. Ik ben blij dat ik dit gedeelte in de relatief koele ochtend mag doen.
Alles wordt steeds rotsachtiger naarmate ik het hoogste punt van de dag nader. Het geeft wat afwisseling en die rode rotsen in allerlei kunstige vormen zijn soms echt mooi om te zien.
Dan begint de lange afdaling naar Dunhuang, ondanks de tegenwind ga ik met een acceptabele snelheid naar beneden. Ik heb een hotel aan de rand van de stad tussen allerlei garages. Maar van binnen is het hotel heel erg luxe, een aangename verassing.
Ik stuur een bericht aan de Chinese fietsers: misschien kunnen we elkaar hier in Dunhuang wel ontmoeten
Yamansu – Beishan
Etappe
133.9 km
Nachricht
De wind is me vandaag minder gunstig gezind. Een onaangename verassing als ik 's ochtends om vijf uur wakker word en mijn tent de verkeerde kant op zie waaien. Ik moet dus zwoegen en zonder schaduw en met temperaturen ruim boven de 30 graden is dat pittig. Het is nog een kilometer of honderd tot de volgende service area.
Het landschap biedt weinig afleiding. Het is zand met stenen, af en toe eens een heuvel, in de verte bergen. Gelukkig zijn de eerste uren in de ochtend redelijk koel.
Als ik aan het einde van de middag die oase van menselijke activiteit bereik, ben ik dan ook opgelucht en dorstig. Van hier is het nog 180 kilometer naar Dunhuang, dus nog even zonder bewoonde wereld
Een aantal mensen komt me enthousiast begroeten, maar druipt teleurgesteld af, wanneer ze erachter komen dat ik geen Chinees spreek. Er worden me bakken met meloen toegestopt en flessen water.
Bob - dat is zijn Engelse naam - uit Shanghai spreekt wel een woordje Engels en ook Duits; en vriend van hem woont in Duitsland. Met zijn vrouw zijn ze onderweg naar Xinjiang, gewoon als toeristen. Maar ze willen binnenkort een keer over land naar Duitsland rijden in hun Tesla. Bob's mond valt steeds verder open, terwijl ik vertel over mijn tocht. "Met de auto leek ons al een hele reis!", roept hij uit, hij vindt het geweldig en er moet natuurlijk een foto worden gemaakt. Voor ik het weet sta ik met mijn handen vol proviand: pinda's, crackers, water. Ik hoef weer niets te gaan kopen.
Dan komen Makun en Rudy (zijn Chinese naam is Xiamingkai, een wijze strijder) op me af. Makun is een fietser, maar spreekt geen Engels. Rudy wel. Hij nodigt me uit om hem te komen opzoeken in Chengdu en vertelt me alles over zijn levensgezel, zijn motor Yo! Ja, in de service area maak je vrienden. En hoewel ik bij Makun en Rudy zou willen blijven, besluit ik toch nog wat kilometers af te leggen, zodat ik het morgen in één keer naar Dunhuang red.
Ik overnacht vanwege de wind en de zon in een van de tunnels onder de weg.
Qingshui – Liyuancun
Etappe
127.5 km
Nachricht
Hoewel er maar een beetje regen voorspeldis regent het de hele nacht. Ook 's ochtends is het nog aan het regenen.
Ik wacht in mijn tent tot het zachter regent en ik ontbijt. Op enig moment moet ik toch naar buiten om die platte band te repareren. Ziezo. De tas repareer ik provisorisch met wat tie-wraps en ook die kan er een tijdje tegenaan.
Inmiddels is een groot gedeelte van de ochtend al voorbij. Het is nog steeds aan het miezeren. Ik ga op weg, uit de canyon, langs de grote weg met trucks en auto's, maar gelukkig wel wat speelruimte. Het gaat licht omhoog, ik heb wel nog de wind in de zeilen. Nog geen 20 kilometer verder denk ik: "wat gaat het toch langzaam". Nu is het de andere band die lek is.
Ik zoek een plekje langs de weg waar ik de band kan plakken het regent nog steeds en het waait stevig. Ik krijg het koud. Ik was weer vergeten hoe dat voelde. Een Chinese fietser, van wie ik er veel tegenkom op deze route, stopt en probeert me te helpen. Maar we kunnen niet goed met elkaar communiceren want hij spreekt alleen Chinees en ik geen woord. Ok, misschien 10 woorden, maar daar houdt het op. Zijn hulp - hoewel goed bedoeld - werkt een beetje averechts, haalt me uit mijn concentratie. Ik ben dan ook een beetje opgelucht als de fietser weer verder fietst.
Het is nu al rond het middaguur en ik ben nog niet veel opgeschoten. Dat ga ik ook de komende uren niet doen want ik moet een klim maken. Ik stop bij een winkel om snel wat te eten om energie te hebben voor de klim. De eigenaar van de winkel wil met me op de foto en zo houd ik even pauze met een ijskoffie en een koekje.
Nog geen kilometer van de winkel vandaan begeeft de band het wéér. Het is hier agrarisch gebied, overal elektrische karretjes langs de weg en mensen die op het land werken. De zon is inmiddels doorgekomen en het wordt goed warm. Ik plak mijn band onder één van de schaarse bomen.
"Driemaal is scheepsrecht," denk ik hoopvol. We zijn inmiddels diep in de middag en ik heb nog maar iets meer dan 30km gefietst.
De klim gaat voorspoedig, hoewel ik een beetje teleurgesteld ben dat de besneeuwde toppen verborgen zitten in de wolken. Op de top tref ik een motorrijder die een beetje Engels spreekt. Hij wil op de foto natuurlijk. Hij is van Mongoolse afkomst en woont in Beijing. "I like you!", roept hij enthousiast uit. Nu pakt hij me bij de bovenbenen en maakt een enthousiast gebaar: "Strong!". Dan voelt hij aan mijn billen, geeft er eens een goede klap op, spert de ogen wijd open en begint dan luidkeels te lachen. Ik kijk hem een beetje schaapachtig aan. We kunnen geen sociale media uitwisselen, want er is hier geen internet bereik.
Van de groene velden en rotsachtige toppen verandert het landschap tijdens de afdaling snel naar een marsachtige sculptuur. Ik kijk mijn ogen uit, want de rotsen lijken op mensen, huizen, dieren. Ik moet oppassen dat ik niet wordt aangereden, terwijl ik me vergaap.
Onderaan, in het "dal". We zijn trouwens nog steeds rond de 2000 hoogtemeters! Blijkt een UNESCO geopark te zitten. Natuurlijk met scenic area en al. De rotsen die ik in de verte zie zijn zo mogelijk nog spectaculairder dan die tijdens de afdaling. In verschillende kleuren van geel tot oranje tot rood, sommige gestreept. Elke streep vertelt waarschijnlijk het verhaal van een miljoen jaar op de aarde. Deze rotsen zijn zo veel ouder dan wij en zullen ons overleven, toch denken wij ze te kunnen temmen, door ze in een scenic area te categoriseren.
Ik heb een hotel geboekt in een dorpje dat voor het toerisme van deze scenic area blijkt aangewezen. Alle gebouwen hier zien er precies hetzelfde uit, dus het is even zoeken. Hier is elk gebouw een nummer, laat staan elk mens. De eigenaar van het hotel is een beetje verbaasd en teleurgesteld dat ik de scenic area niet ga bezoeken.
Jiayuguan – Qingshui
Etappe
127.7 km
Nachricht
In de ochtend bezoek ik de laatste scenic area: het uiterste uiteinde van de Grote Muur. Ik mag absoluut niet over de geasfalteerde weg fietsen om naar de ruine van de wachttoren te komen. Ik mag alleen wandelen of met de bus. "Ik gebruik geen bussen," zeg ik kordaat.
De wachttoren is een soort grote steen. Verder is er een fancy museum, helemaal in de berg ingemetseld en daar zie je de rivier Canyon en snap je waarom dit de laatste wachttoren: no way dat een leger hieroverheen komt!
Om dat te illustreren is er een lange hangbrug over de canyon heengebouwd. Halverwege begint het me te duizelen, maar ik moet door. Ik denk terug aan de tunnel op de weg van Georgië naar Rusland, die paniek, dat gevoel dat ik temidden van niets zweef, dat heb ik nu weer. En ik moet ook nog terug. Ik overleef het en kan weer verder fietsen. Het is inmiddels alweer rond het middaguur.
Ik eet ergens nog wat noedels en vlieg dan nog 125 kilometer met de wind in de rug richting oosten. "Wat gaat het moeizaam," denk ik op enig moment. Wéér een platte band, weer zo'n verdomd ijzerdraadje. Een teken dat ik moet stoppen. En precies op dit moment passeer ik een opgedroogde rivier in een prachtige canyon. Hier, tussen de rode rotsen vind ik een slaapplek en schrijft ik dit dagboekfragment.
Krak! Zegt mijn fietstas als ik mijn slaapzak eruit wil pakken. Nu heb ik twee kapotte fietstassen. Het begint te regenen. De oplossingen komen morgen wel.
Hami – Yamansu
Etappe
130.6 km
Nachricht
Uiteindelijk blijf ik twee dagen in Hami om te rusten, om de website bij te werken, brieven te schrijven, mijn fiets te laten repareren. Het is bloedheet.
Ik breng een bezoek aan de boeddhistische tempel, die van buiten prachtig is, maar van binnen niet te bezichtigen. Daar tref ik Yi Muran, een jongen van 16 met een schoolboek onder de arm. Hij begint me te ondervragen over mijn reis en we worden WeChat-vrienden. Hij doet me denken aan Nura, die ik in Kyzylorda, Kazachstan ontmoette.
Ik vertrek wat laat, omdat er toch nog wat problemen zijn met de reparatie van mijn fiets, vervolgens moet er nog een fotosessie met de buitenlandse fietser worden gedaan en het postkantoor waar ik de inmiddels geaccumuleerde brieven moet posten, is pas laat open. Maar net het voor het middaguur en ruim boven de 30 graden, ben ik dan toch eindelijk onderweg, onder de brandende zon de woestijn in: de komende drie dagen zal ii nauwelijks bewoonde wereld zien.
Het begint niet voorspoedig. Ik heb mijn route niet uitgebreid gedubbelcheckt en ik moet een omweg van 10 kilometer maken om op de hoofdweg richting Dunhuang uit te komen.
Er zijn wel wat trucks op deze weg, maar niet al te veel en er is een brede vluchtstrook. Schaduw is er nergens. De enige oases op deze weg van 380 kilometer zijn twee "service stations": daar vind je een supermarktje, een restaurant, een tankstation, toiletten, warm water. Kortom, alles wat je nodig hebt. Het blijkt ook een plek waar je je tent neer kan zetten. Ik zie een aantal geparkeerde fietsen en motoren en tentjes. Het blijken ook plekken waar je makkelijk vrienden maakt!
Nu komt Yang, een van de Chinese fietsers naar me toe. Aangezien hij alleen Chinees spreekt, vraagt hij zijn vriendin Mero erbij en zij voert het woord. Met Xiao en Loukaka zijn ze onderweg naar het zuiden, een beetje de route die ik volg.
Wat is het heerlijk om mensen te ontmoeten die hetzelfde ervaren als jij. We wisselen nummers uit en zeggen dat we elkaar vast wel onderweg zullen ontmoeten. Ik zou het liefst hier met deze vier Chinese avonturiers blijven kamperen en met ze meefietsen morgen. Maar ik wil de woestijn in drie dagen trotseren en dat betekent dat ik nu nog wat meer kilometers moet maken.
Ruim 40 kilometer verder sla ik mijn kamp op. Ik loop gewoon de woestijn in, zoals ik dat in de Kazachstaanse steppe deed. Maar daar wemelde het van het leven. Hier niks, geen plant, geen insect, geen dier. Althans, niet zichtbaar voor mij. Ik geniet van de felle sterrenhemel en moet denken aan een dakloze man, die eens geïnterviewd werd en zei: "niet ik ben gek, maar jullie dat jullie elke nacht naar een wit plafond staren".
Barkol – Hami
Etappe
146 km
Nachricht
Hier in de omgeving van Barkol is het groen. Het lijkt wel op de alpen. Ik blijf een hele tijd land die besneeuwde toppen aan mijn rechterhand houden. De wind nog steeds in de rug.
Dan bereik ik een kruising richting een bergpas, die besneeuwde toppen in. Ik heb echter vernomen dat je daar niet mag fietsen en ik rijd nog een stukje door over een weg die door een riviervallei voert. Overal zijn wegversperringen, maar als fietser word ik doorgelaten. De weg is bijna verlaten en zéér ydillisch, watervalletjes, koeien en paarden, grasveldjes, kleine paadjes die de bergen in slingeren.
Ik ga eerst nog een stuk omhoog en dan begint de afdaling. Een aantal snelheidsmeters spreken me streng toe. Ik vlieg naar beneden.
Eenmaal beneden aangekomen is het ineens gedaan met het groen en het blauw. Ik sla een hoekje om en de hitte werpt zich als een deken over me heen. Overal rode canyonachtige rotsen. Ik voel hoe de warmte van het asfalt zich een weg langs mij omhoog baant en heb het idee dat ik nauwelijks kan ademen.
Eenmaal in Hami krijg ik bericht van mijn hotel dat ze me als buitenlander niet willen ontvangen. Ik probeer een ander hotel. Hetzelfde verhaal. Ik ben goed geïnformeerd en accepteer dit niet zomaar. Ik laat het bericht zien waarin staat dat hotels in China niet langer een onderscheid mogen maken tussen buitenlandse en Chinese gasten. Het heeft geen zin. Ik ga naar het politiebureau. Ook hier willen ze de man niet dwingen om mij te registreren. Ik ben ondertussen met een aantal mensen aan het chatten die me adviseren en uitleggen dat het waarschijnlijk met "gezichtsverlies" te maken heeft: de hoteleigenaar weet niet hoe je een buitenlandse gast moet registreren en dus zegt dat hij het niet mag en de politie wil hem dan niet afvallen. Mij wordt aangeraden om klantenservice te bellen en een nummer voor consumentenbescherming. Maar dat voelt niet goed, zo wil ik mensen niet onder druk zetten, hoe slecht ik deze manier van handelen ook begrijp. De politie overlegt druk, belt wat, verzekert me dat alles in orde komt. Maar een uur later zit ik daar nog steeds. Dan heeft de agente in kwestie - met wie ik communiceer via een vertaalapp - ineens een hotel voor me gevonden. Vlakbij. "En ze weten dat ik onderweg ben?," vraag ik. "Ja," verzekert ze me.
Een paar honderd meter verder. Ik sta in het hotel, maar het echtpaar begint direct te gebaren van "nee, nee", zodra ze deze buitenlander binnen zien lopen. Na een korte discussie geef ik het op. Ze zeggen namelijk dat de kamers die ze nog beschikbaar hebben toevallig net worden gerenoveerd. Inmiddels enigszins geïrriteerd laat ik ze weten dat ik wel een plekje op straat zal zoeken. Zou dat hier heel onbeleefd zijn?
Weer terug in het politiebureau. De agente in kwestie zegt: "een moment, ik ben zo terug." Ik zie haar niet meer terug. Zou ze hebben gewacht tot het einde van haar dienst?
Inmiddels is het twee en een half uur later en ik heb nog geen hotel als een mannelijke agent me op de schouder tikt en zegt: "kom maar mee". Hij brengt me naar een ander hotel op de hoek van de straat en ik heb eindelijk onderdak.
Qixia – Barkol
Etappe
131.6 km
Nachricht
Vandaag is de wind mij goed gezind en ik besluit in het stadje Barkol een tent te huren bij een pension.
Onderweg naar Barkol word ik al snel geflankeerd door besneeuwde bergtoppen. Het landschap wordt wat vriendelijker en groener. De weg verloopt voorspoedig, zonder al te lastige vrachtwagens, zonder pech en dus met de wind in de rug.
De douches en toiletten in het pension zijn iets minder dan ik had gehoopt en het water is lauw, maar toch is het een fijn rustpunt en kan ik hier ook een warme maaltijd eten en naar een winkel gaan. Barkol lijkt me een echt wintersportoord, maar het is geen winter dus het is niet zo druk.
In de winkel waar ik boodschappen doe, schreeuwt een man tegen zijn dochter van een jaar of vijf die Chinese karakters schrijft in een schoolboek. Ze heeft een fout gemaakt en schrijft het karakter nu opnieuw, waarop ze angstig omhoog kijkt naar haar vader, die mijn producten scant, zonder me aan te kijken. De letter was goed en ze haalt opgelucht adem. De druk om iets te presteren in je leven, lijkt hier al jong te beginnen.
Mingsashan – Qixia
Etappe
147.7 km
Nachricht
Het laatste stukje weg richting de hoofdweg die ik nu weer moet volgen heb de wind mee, maar op de hoofdweg krijg ik weer tegenwind. Op de kruising met de hoofdweg is een soort truckersparadijs met winkels, reataurantjes, garages en een truckershostel. Voor mij ziet het er meer uit als een hel. En zo zal ik de weg die ik nu moet gaan volgen al snel ervaren, ik noem hem "Truck Hell"
Een onophoudelijke stroom trucks raast langs me heen. Het is "Kazakhstan all over again". Er zijn wel eens stukjes waar je even kunt rusten, vlak voor bruggetjes. Daar staan dan wat paaltjes. Maar ook daar word je bijna van je sokken geblazen door de wind die de vrachtwagens veroorzaken. "Dit is puur geweld," denk ik.
De wind blijft maar in mijn gezicht blazen, terwijl anders was voorspeld. En ik moet omhoog. Het zit even niet mee vandaag. En het is ook nog eens razend heet en ik ga sneller door mijn water heen dan ik verwachtte. En de komende 100 kilometer is er niks. Je beseft je dan hoe kwetsbaar je als mens bent. Ik houd in mijn achterhoofd dat er hier voldoende trucks zijn, dus dat vast iemand me kan helpen als ik echt in de problemen raak.
Ik bungel aan het randje van de weg, probeer te overleven in dit geweld. En alsof de trucks, de koningen van de weg, nog niet voldoende ruimte innemen, moet ik ook ol het randje oppassen met hun afval: reserveonderdelen, draadjes en flessen met gele vloeistof...
Ik besluit op enig moment de gravelweg naast de hoofdweg te nemen. Lastig overheen te fietsen, maar even ademen. Nog langzamer, nog meer ploeterend, nog sneller ga ik door mijn water heen. Ik probeer te doseren, maar al snel voel ik mijn mond van binnen droog worden en plakken mijn lippen aan elkaar. Vol verlangen kijk ik naar de flessen met gele vloeistof in de berm. Er ligt hier zoveel vloeistof, toch heb ik dorst. Een flesje ice tea, de vloeistof lijkt de juiste kleur te hebben. Ik begin de mensen te begrijpen die gaan hallucineren in de woestijn, want in mijn hoofd verschijnen beelden van goedgevulde koelkasten met frisdrank, als ik de flessen met pis in de berm zie. Dit is een marteling, dit is de hel.
"Dankzij jullie hobbel ik hier bergop op dit paadje, slingerend door jullie pisflessen," denk ik woedend wanneer een vrachtwagen toetert - ik val bijna van mijn fiets zo luid - en de chauffeur enthousiast naar me zwaait.
Je plas schijnt donkerder te kleuren als je minder goed gehydrateerd bent. Hier zie je dus de waaier aan hydratatieniveaus op het spectrum van de vrachtwagenchauffeurs. Ik vraag me af of het moeilijk is om een fles te plassen, terwijl je aan het rijden bent, en vol genoegen fantaseer ik over vrachtwagenchauffeurs die zichzelf onder plassen. Dat zal ze leren.
Ik besluit zo snel mogelijk af te zwaaien. Dit is niet te doen. Op het eerstvolgende kruispunt zie ik een stalletje met eten. Ernaast twee gigantische 10-liter flessen water. Maar de verkoper is nergens te bekennen. Ik zie een man in een elektrisch wagentje en vraag hem om water. "Nee," zegt hij resoluut. Dan roept hij me terug en toont me een fles frisdrank. "8 Yuan". Al had hij 20 yuan gekost... De man heeft ook een tank met water op zijn karretje en zegt dat ik me moet wassen. Ik zie er vermoedelijk niet al te fris meer uit.
Het eerstvolgende tankstation is nu 70 kilometer fietsen. Wat bergop en wat bergaf. Ik bereken hoeveel water en frisdrank ik per 5 kilometer mag drinken. Soms haal ik de 5 kilometer niet voordat mijn lippen alweer aan elkaar plakken en mijn mond van binnen als karton voelt.
Toch red ik het, zonder voorbijgangers te vragen op mijn rantsoen tot een winkeltje naast het tankstation. Het is hier bewoond omdat er hier kolen gewonnen worden. Ook hier razen er trucks vol kolen voorbij, soms regent het wat houtskooltjes op mijn hoofd en de bermen zijn zwart, maar toch groeit er vanalles.
Ik koop bizar veel frisdrank en water in het winkeltje. Er schijnt hier een hotel te zijn, maar bij navraag is dat alleen bedoeld voor de medewerkers van de kolensite.
Het is een indrukwekkend gezicht. De bergen hebben plaatsgemaakt voor door de mens ontworpen bergen in perfect rechte lagen. Het lijkt alsof ze gewoon de wilde bergen wat ordentelijker hebben gemaakt. Een eindje van de kolen vandaag kruip ik de wilde bergen in, in een dalletjevol gras en struikjes sla ik mijn kamp op
Kepusu – Mingsashan
Etappe
157.5 km
Nachricht
Ondertussen slinkt het water razendsnel met zo veel zon en zo weinig bewoonde wereld. Gisteren zag ik geen enkel dorp of tankstation. Vandaag kom ik wel door een dorp, waar ik ga eten, wat boodschappen haal en veel water. Dan begint een lange afdaling en rijd ik soms wel 50 kilometer pr uur. Ik heb de wind ook nog mee en ik ben ineens heel gunstig gestemd over mijn voortgang. Dat had ik niet moeten doen, want mijn wiel begint te slingeren. Wat blijkt: een lekke band.
Ik ga onder een bruggetje zitten. De enige plek waar schaduw is, wat een geluk dat ik hier die lekke band kreeg!
Ik kom langs nog een plek met winkels en restaurants en haal nog wat extra water en even verderop neem ik een afslag naar een gravelweg, die ik 60 kilometer lang moet volgen, door een soort gigantisch windmolenpark. De weg is slechter dan ik dacht en ik ben ineens een stuk minder optimistisch.
Op 16 kilometer is er weer een kruising en dan blijkt het vervolg van de gravelweg afgesloten te zijn. Ik kán om de hopen zand heen fietsen, maar de weg ziet er nog slechter uit dan hiervoor. Ik waag het er niet op. Tegen de wind in, zwoeg ik mezelf terug naar de hoofdweg en ik zie het ineens allemaal een stuk minder optimistisch na die lekke band, die slechte weg en deze afgesloten weg, die betekent dat ik 80 kilometer moet omrijden!
Ik ben moe en ik besluit te gaan slapen. Zeker gezien het feit dat ik nu ineens tegen de wind in moet fietsen. Ik loop gewoon van de weg af en zoek een zo beschut mogelijk plekje tussen wat struiken.
Taykashiken – Kepusu
Etappe
124.2 km
Nachricht
Een rustdag worden er twee, omdat ik erachter kom dat de grens op zondag gesloten is. Guang en Rainer komen ook terug. Ze gingen Mongolië in maar werden een aantal kilometers verder teruggestuurd omdat er een mond en klauwzeer uitbraak was. De volgende dag en het ontbijt geeft Guang me nóg een brief mee, veel belangrijker dan die eerste, zegt ze.
Ondertussen krijg ik te horen dat het verhaal over mijn reis in Rusland gedeeld is door de mediapersoonlijkheid Kseniya Sobchak. Alle Russisch sprekende mensen die ik ken, beginnen me berichten te sturen: "weet je wel wie dit is, hoe beroemd zij is?" Ik krijg het bericht 's nachts terwijl ik wakker lig van dronken mensen die Russisch spreken. De Russischtalige wereld wil me nog niet loslaten.
Vandaag ga ik naar de grens met Mongolië om mijn visumvrije periode in China te verlengen. De luidruchtige mannen van vannacht zitten in de lobby en roepen me: "hey, vriend". Ze blijken Belarussische vrachtwagenchauffeurs die hier aan het afwachten zijn hoe het verder gaat met de uitbraak. Ondertussen willen ze best het verhaal horen van deze postbode. Daniil, de jongste en knapste van de bende vrachtwagenchauffeurs, voert het woord. Het is een opluchting dat ik in elk geval iets versta van wat ze zeggen. Daniil schrijft me later: "you’re a good person, a very friendly and kind guy, I wish you a good trip, take care of yourself and your health, be careful." Dat geeft weer motivatie.
Aan de Chinese kant verloopt alles zoals bij die andere grens. Geordend, volgens protocol en vriendelijk, maar je moet wel een beetje geduld opbrengen. In Mongolië word ik geholpen door een mevrouw met een bril. Ze stempelt snel mijn paspoort en dan mag ik omlopen om weer uitgestempeld te worden. In het midden van het gebouw zit een glazen kantine, waar een man in uniform staat te darten. Eenmaal om het gebouw heengelopen zie ik de grensbeamte nog steeds darten en laat ik me uitstempelen door... Diezelfde mevrouw met diezelfde bril. Die is dus gewoon via de glazen kantine naar de overkant gelopen en vertolkt nu de rol van grensbeamte voor lieden die Mongolië verlaten. "Jou ken ik", gebaar ik, "ze moet een beetje lachen". En dan moet ik weer door de Chinese grensfabriek. Weer alles twee keer uit mijn tassen halen en wachten tot mijn paspoort naar tevredenheid is gescand. En zo ben ik hier al snel weer twee uur van mijn leven verloren. Gelukkig heb ik wat aanspraak van een Chileens-Duits stel dat aan het backpacken is. De Chileense man wordt naar een kantoortje geroepen omdat hij een verdachte Taiwanese stempel in zijn paspoort heeft.
Ik heb het grootste gedeelte van mijn bagage nog in het hotel laten staan, omdat ik daar toch weer langs moet om mijn weg richting zuiden voort te zetten. Dat is helaas grond voor de douanebeamten om het kleine beetje wat ik bij me heb aan een zeer grondige inspectie te onderwerpen. En ik ben maar 10 minuten het land uit geweest!
Terug in het hotel zit een man met een grote ronde buik met zijn schaap. "Hello!", roept hij net iets te luis enthousiast in het Engels en ik groet terug. Wanneer ik terugkom met mijn tassen, zie ik dat de man de de poten van het schaap met een touwtje aan elkaar bindt en ik vrees het ergste. Als ik terugkom met de rest van mijn bagage word ik bijna omver gelopen door de eigenaar van het hotel met een grote emmer met rode vloeistof. Er klotst een beetje over de rand, een rode vlek op de stoep. De man met de ronde buik zit nu hijgend naast het levenloze schaap in een plasje bloed. Terwijl ik mijn tassen aan het pakken ben, stroopt hij het dier dat net nog leefde en met de eigenaar van het hotel proberen ze het nu aan een touw te binden om het aan de boom te hijsen. "Hey! Hey!", roept de man met de ronde buik en hij gebaart dat ik moet komen. Ik durf niet te weigeren. Ik moet het dier aan de poot pakken, die zo zonder vacht glibberig aanvoelt, ik moet denken aan vroeger, aan barbecueën met mijn vader, aan kippenpootjes. Maar deze poot moet nog het leveloze gewicht van het vergemeste schaap dragen. Door de poot heen, voel ik hoe de gewrichten deze last nog proberen te dragen. Het schaap valt en de mannen geven mij de schuld. We pogen opnieuw. Ik wordt gesommeerd om als langste van de drie slagers de haak in godsnaam snel aan de boomstronk te hangen. Ik ruik schaap en vlees en het zweet van de hijgende man met de ronde buik en ik voel me ineens ontzettend misselijk.
Ik was mijn handen.
Ik pak mijn laatste tas, maar zie dan dat die ook aan de andere kant gebroken is. Ik repareer de tas provisorisch. Ondertussen is men druk met het schaap in de weer. Allerlei organen worden apart in bakjes gedaan. De man van het hotel kijkt heel tevreden. De kop van het schaap wordt nu naast de kapotte tas neergelegd. "In de hoek van de kapotte spullen," denk ik en ik zie een stukje hersen, terwijl de kat vol verlangen in de struiken miauwt en wacht tot ze een stukje toegeworpen krijgt.
De rest van de dag is minder intens. Alleen de warmte is intens, want dit is de woestijn. Alles is geel en bruin. Ik draag niet vaak een zonnebril, maar nu wel en het voelt veilig, alsof ik in een andere wereld ben, waar de zon iets verder weg is. De vale bruine kleuren krijgen door de glazen van de zonnebril wat meer contrast, zo lijkt het.
Er is hier weinig verkeer. Vlak voor de avond valt, zoek ik mijn achter een heuveltje, net buiten zicht van de weg. De meest prachtige rotsen omringen mij. Ik hoor paarden rond mijn tent briesen, maar dat deert me niet.
Karatunggu – Taykashiken
Etappe
134.2 km
Nachricht
Het landschap verandert niet veel: het blijft steppe, maar door de bergen is er toch telkens een kleine verandering die verwondering oproept en je het gevoel geeft dat je vooruitkomt. Ook vandaag geeft de wind mij duwtjes in de rug, dus de rit verloopt voorspoedig en rond het middaguur ben ik al op zo'n 35 kilometer, juist voorbij het dorp Aghashoba.
Niet echt een Chinese naam trouwens, zoals veel plaatsen in de omgeving. In dit deel van Xinjiang zijn de meeste mensen Kazachs. Ook de politieagenten die me nu staande houden spreken onderling Kazachs. Één van de agenten spreekt ook Engels.
Ze willen weten wie ik ben en waar ik naartoe ga. En ik hoor weer dat zinnetje "you need to cooperate". Het geeft me een beetje een ongemakkelijk gevoel van onvrijheid en bekeken worden. Maar de agenten zijn zeer vriendelijk, wat veel goed maakt. Na een check en wat contact via een walkie talkie, mag ik weer verder fietsen.
Maar een paar honderd meter verderop stopt de politieauto weer en de Engelssprekende agent zegt: "Sorry, je mag deze weg niet nemen".
Ik had al vaker gehoord dat dit kon gebeuren in China en nu ervaar ik het aan den lijve. Ik moet de politieauto volgen en wordt teruggeleid naar de hoofdweg. Daar is een checkpoint, waarvan ze willen dat ik erdoorheen ga. Ze houden het allemaal goed in de gaten hier.
De agent verontschuldigt zich meerdere malen en zegt dat hij gewoon zijn werk doet. Ik glimlach en gehoorzaam, maar baal wel van deze omweg van 15 kilometer. Het kan echter volgens mij veel erger zijn, dus ik zeg tegen mezelf dat het gewoon onderdeel is van de weg die ik af te leggen heb.
De agent blijkt van Mongoolse afkomst, maar hij legt me uit dat in Altay, de regio waar we nu zijn, verreweg de meeste mensen Kazachen zijn, maar dat je hier ook Oeigoeren en Han-Chinezen vindt. Hij rent snel een winkeltje in en komt terug met twee flessen water.
De hoofdweg is wat heuvelachtiger, maar met prachtige uitzichten en uiteindelijk een afdaling richting de grens en het dorp Taykashiken. Hier ga ik samen met talloze vrachtwagens door het checkpoint heen. Dat gaat dit keer snel en voorspoedig.
Ik neem mijn intrek in een hotel en ga op zoek naar iets te eten en hoor daar twee mensen Duits spreken. Het blijken Guang en Rainer te zijn. Rainer is te voet onderweg van Portugal naar Singapore! Zijn vrouw (wiens naam "Guang" licht betekent) - oorspronkelijk van Beijing - vergezelt hem regelmatig en reist dan weer op en neer voor zaken.
Rainer vertelt me over de voordelen van het wandelen: niet voortdurend tussen de vrachtwagens, een podcast kunnen luisteren, veel meer in contact komen met mensen, omdat je echt overal moet bevoorraden. Hij heeft slechts 23 kilometer niet zelf gewandeld, op plekken waar het niet mogelijk of toegestaan was om te wandelen. Hij is verwonderd dat het mij gelukt is om alles zelf te fietsen tot hier en onder de indruk van mijn kennis over grenzen en visa.
Guang en Rainer vragen of ik een brief voor hen wil bezorgen en hoe kan ik dat weigeren? Morgen zetten ze hun toch voort richting Mongolië, terwijl ik een rustdag zal houden.
Beitun – Karatunggu
Etappe
168 km
Nachricht
Ik probeer weer mijn twee brieven te bezorgen, maar het postkantoor is weer gesloten. Er hangt een briefje op dat het vanwege de islamitische viering Eid is. Nu begrijp ik het! De brieven moeten dus nog een eindje met me meefietsen.
Bij een tankstation knuffel ik met een klein katje, die ik het liefst zou adopteren.
Verder zie ik langs de weg weinig. Vaalgroen en bruine bergen met herders op motoren een grazende dieren: schapen, koeien, kamelen. Af en toe wat yurts langsbde weg met tafels vol stenen die worden verkocht.
Ik probeer bij een tankstation zo'n honderd kilometer verder water te kopen, maar dat hebben ze niet, alleen olie en anti-vries. Het meisje van het tankstation geeft me haar eigen flesje en ik neem het dankbaar aan. Ik heb nog water, maar het is boven de dertig graden en geen wolkje aan de lucht. Het water gaat er dus rap doorheen.
Het is de eerste avond dat ik ga kamperen in China, maar anders dan in Kazakhstan - waar ik zo ongeveer overal de weg af kon stappen om ergens mijn tent op te zetten - zie ik hier veel sporen van menselijke activiteit: bordjes, hekken en weinig beschutting en men heeft me vertel dat het in China niet zo makkelijk is om het bij mensen te vragen, omdat dat ze dan waarschijnlijk vriendelijk zullen weigeren. Ik fiets dus kilometers lang zonder iets te vinden. "Zo schiet het wel lekker op", denk ik en dat wordt nog eens versterkt door de wind in de rug.
Dan zie ik, inmiddels al laat op de avond een grote kuil. Daar ga ik in en zo slaap ik uit het zicht van de weg. 's Nachts begint het hevig te waaien, maar gelukkig heb ik geïmproviseerde scheerlijnen!
Burqin – Beitun
Etappe
90.5 km
Nachricht
Ik kom onderweg zoals verwacht weinig tegen. Ook vandaag is de wind nog in mijn nadeel, dus ik besluit ongeveer 90km af te leggen en te verblijven in de voorlopig laatste stad voor de grens met Mongolië.
Onderweg zijn er weinig voorzieningen, ik ben dus blij wanneer ik een winkeltje aantref. Een eenvoudige winkel met drinken, snoep en chips, waar drie meisjes op hun telefoons zitten te spelen. Hun mond valt open en ze slaken een diepe zucht van verbazing wanneer ze de buitenlandse fietser binnen zien komen. "Een buitenlander", fluisteren ze naar elkaar.
Wanneer ik buiten mijn flesje aan het opdrinken ben, zie ik dat ze eerst door het raam, dan om het hoekje van de deur een beetje verlegen aan het kijken zijn. Één van de meisjes vraagt iets, maar ik begrijp haar niet. Ik zeg dat ik uit Nederland kom, de enige zin die ik nog ken. De meisjes overleggen druk, achter de deur. Dan durft één van de meisjes het aan. Moedig stapt ze naar buiten en duwt haar telefoon in mijn gezicht. Ik zie mezelf en Chinese karakter die ik niet begrijp. "Wat moet ik doen?," vraag ik.
Dsn zegt de telefoon: "Hello, I am a Chinese AI and I am helping these kids to talk to you. Where are you from?"
Ik heb de vriendelijke digitale vrouw alles uitgelegd en ze was zo vriendelijk om het vervolgens in het Chinees te vertalen. De vragen hoefden de kinderen niet zelf te stellen, dat deed deze dame zelf. Ze was ook erg complimenteus, en toen ik vertelde dat ik een fietsende postbode was, zei ze: "That's so special!"
In het hotel in Beitun, zegt de man aan de receptie dat ik het maar bij een ander hotel moet proberen. Ik heb eerder over dit probleem gehoord. Mensen moeten geregistreerd worden in een hotel en het proces is ingewikkelder met een buitenlands paspoort. Tegen mijn intuïtie en mijn gevoel voor beleefdheid in, besluit ik - met een vriendelijke glimlach - aan te dringen, ik ga gewoon rustig zitten wachten, terwijl de man probeert om me aan te melden. Deze tactiek werkt en ongeveer een uur later is het eindelijk gelukt en mag ik in de goedkoopste kamer.
Dat is een soort betonblok met niets meer dan een matje erop, toch zal ik hier heerlijk slapen: ik ben inmiddels gewend aan harde ondergronden.
Ik zoek iets te eten en vind een hamburgerrestaurant. Ik ben opgelucht dat ik iets zonder chopsticks kan eten (hoewel ik in de tussentijd druk aan het oefenen ben!) en het bleek een goede keus want ik raak aan de praat met Ma Li ("Mary" legt ze met een overdreven Amerikaans uit) en haar collega. Zonder tussenkomst van AI dit keer, of nee, niet helemaal, want we gebruiken vertaalsoftware. "Je bent geweldig", zegt ze en daar word ik een beetje verlegen van. Voor ik vertrek, wordt mij nog duidelijk gemaakt dat ik Chinees moet leren, zodat ik met een Chinees persoon kan trouwen. Helder!
Jeminay – Burqin
Etappe
89 km
Nachricht
Voor ik vertrek wil ik een nieuwe simkaart kopen en twee brieven die in Kazachstan schreef eindelijk op de post doen. Het lukte daar telkens niet om een geopend postkantoor te vinden.
Ik heb mezelf gedwongen om vroeg op te staan, ook al voelt dat als midden in de nacht. Raar zo'n jetlagachtig gevoel wanneer je een landgrens oversteekt.
Maar het stadje, waar je op straat vooral veel Kazachs hoort, lijkt ook in Kazachse tijd te leven. De meeste zaken gaan pas om 10 uur open. Ik struin dus wat rond en kijk naar de marktkooplui die hun kramen vullen met producten. Ik stap een winkel in en kan het niet laten om heel veel voorraden te kopen: het is een paradijs met (gedroogde) vruchten en groenten, nori bladeren en allerlei andere zaken waarvan ik niet precies weet wat het is, maar die ik toch wil proberen.
In de telefoonwinkel vindt men het nogal grappig zo'n buitenlander. De vrouw die me een simkaart moet verkopen vraagt me iets in het Chinees, probeert het dan in het Kazachs en kijkt dan met wijdopen gespreide armen de winkel in en roept waarschijnlijk iets als "wat moet ik met deze man die niets begrijpt". We proberen het met vertaalsoftware, met wisselend succes. Op enig moment lees ik namelijk "ik heb een sandwich voor je gemaakt," en moest ik teleurgesteld constateren dat van een boterham geen sprake was. 40 Gigabyte waren 40 oude dames. Geen commentaar. Ik ben getuige van een uiterst ingewikkeld bureaucratisch proces met foto's en handtekeningen en uiteindelijk worden mij haastig al mijn zaken weer in de hand gedrukt en ineens zachtaardig de straat op geduwd, de telefoonvrouw gebaart dat ik haar moet volgen, treft dan op straat een kauwgomkauwende vrouw en laat me bij haar achter, nu achtervolg ik de kauwgomkauwende vrouw, geen idee waar naartoe. Ze vraagt me iets en ik kijk gaar vragend aan. "Ah," zegt ze. Het blijkt een mevrouw van een andere provider te zijn, ze is heel vriendelijk, maar blijft luid kauwgomkauwen tijdens het hele bureaucratische proces dat weer van voren af aan moet beginnen nu. Driemaal is scheepsrecht want ik verlaat de zaak met razendsnel internet.
Op naar het postkantoor, waar men net zo vragend naar de Latijnse letters op de envelop kijkt als ik naar alle Chinese tekens overal. Iedereen probeert te helpen, klanten, medewerkers, de chef wordt gebeld. "Je moet nog even wachten," lees ik telkens op telefoons. En dan komt ook nog Zhalin, een vriend van Aslan uit Zaysan. Maar het is allemaal tevergeefs. Na een uur wachten krijg ik te horen dat ze niet weten hoe ze zo'n brief naar het buitenland verstuurd moeten krijgen. Inmiddels is het al voorbij het middaguur en heb ik nog geen kilometer gefietst. Hoe moet ik ooit dit gigantische land doorkomen als ik zoveel geduld moet opbrengen. Zal de Chinese immigratiedienst ook geduld hebben met mij, als ik een paar dagen over mijn visumvrije periode heen ga. Ik neem me voor om dat niet te proberen.
Dus op naar het oosten, waar de wind vandaan komt. Alweer. Het is zo ongeveer overal middle of nowhere, maar anders dan in Kazachstan heb ik over vier à vijf streepjes. Ik ben verbonden. De snelweg waar ik over fiets, splitst al snel op en ik volg de oude weg, waar ik nauwelijks nog auto's zie. Langs de weg staan om de 50 meter een soort lantaarnpalen met een pijl erboven, die de zijkant van de weg aangeeft. Nogal overdreven, lijkt mij? Ze draaien er hun hand niet voor om hier in China, voor al dat staal, al die betonnen voeten. Ik fiets door een eindeloos windmolenpark, daar zal wat energie vandaan komen in deze winderige uithoek van de wereld!
Vanwege mijn late vertrek, kom ik vandaag niet verder dan Burqin, een toeristenstadje met een oude Russische haven aan de rivier. Het is mij onduidelijk wat nu historische gebouwen zijn, en wat er naderhand bijgebouwd is voor de toeristen. Twee gigantische Matroeschka's aan de ingang. Ergens hangt een speaker met het Russische volkslied op repeat. Ik ga ergens wat eten en kan gewoon in het Russisch bestellen. Maar als bestek, krijg ik gewoon chopsticks. Poging twee. Het gaat met wisselend succes. Het oppakken van eten gaat redelijk soepel, noedels oppakken is lastig. Ik voel me ongemakkelijk, bekeken, want ik zie heus wel af en toe een geamuseerde blik mijn kant op. Maar een vork vragen doe ik niet. "Ik ben voorlopig hier, ik moet het leren," zeg ik tegen mezelf. Het voelt erg existentieel, deze worsteling met bestek. Het voelt onrechtvaardig, ik kan al niks lezen en niet meer praten, maar zelfs datgene wat me vooruitstuwt bij het fietsen, het eten wat ik zo nodig heb, wordt een soort ongemakkelijke worsteling, waarbij ik me schaam en het gevoel heb dat ik echt niks kan. "Maar," zeg ik tegen mezelf "net zoals fietsen repareren ga je dit leren, gewoon door te doen en op je bek te gaan. Laat de mensen maar lachen, ik wil hen wel eens horen in het Nederlands".
In een winkeltje koop ik een setje chopsticks om te oefenen in mijn hotel. Hotels zijn zo goedkoop in China, dat het erg aanlokkelijk is om er elke nacht een te pakken. Maar morgen ga ik richting onherbergzamer gebied.
Zaysan – Jeminay
Etappe
93 km
Nachricht
Mijn laatste dagen in Kazakhstan proefde ik van haar ongekende gastvrijheid. Aslan, de eigenaar van hotel Nomad, waar ik verbleef, hielp me eerst om mijn fiets te kunnen repareren en nadat ik had verteld over mijn reis, over hoe ver ik al had gefietst en dat ik elke centimeter van mijn reis op eigen spierkracht had afgelegd, bood hij me aan om gratis in het hotel te verblijven, 's ochtends en 's avonds werd ik telkens geroepen voor het eten en het personeel behandelde me als een eregast. Ik ben Aslan zo dankbaar voor de hulp na een tegenslag en om me Kazachstan met zo'n goed gevoel en prima uitgerust te verlaten.
De weg naar de Chinese grens is eenzaam en leeg. Het gaat snel, ik.heb windkracht 5 in de rug. Aan de Kazachstaanse kant is het even zoeken waar ik precies naartoe moet, maar uiteindelijk kom ik in China terecht en zie meteen dat het hier een hele andere wereld is. De meestal roodkleurige Chinese letters die ik van foto's kende zijn hier overal en natuurlijk lampionnen en die typische daken. Ik begrijp niks van wat er geschreven staat.
Een Engelssprekende grenswacht is mijn gids door de verschillende stadia van het immigratieproces. Hij begint steevast elke zin met "bro" en hij ik voel me erg op mijn gemak. Hij is een Kazachse Chinees, en tussen het 3 x opnieuw checken van bagage en paspoort in, uit hij zijn bezorgdheid: "het is hier dunbevolkt, je moet zorgen dat je genoeg water meeneemt" en "als er iets kapot gaat, kun je het dan wel zelf repareren?" of: "wist je dat er hier wilde dieren zijn, ben je daarop voorbereid?."
Ik ben het grensgebouw nog niet uit of er staan twee vriendelijke mannen met brede glimlachen naar mij en mijn fiets te kijken. Ze stellen allerlei vragen, maar ik versta niets. Wat ik al dacht, wordt hier bevestigd: de opgedane Russische taalkennis is hier waardeloos. Op mijn vertaalapp schrijf ik dat ik een simkaart wil kopen. De mannen wijzen en praten, maar ik snap het niet. Één van de mannen gebaart nu: "kom maar mee." Na vijf minuten wandelen komen we bij een winkel die dicht is. Hij gebaart dat we even moeten wachten. Even wordt al snel een kwartier, een halfuur, drie kwartier, het voelt als een eeuwigheid. Ik heb de indruk dat China een land is waar je geduld moet hebben, dat merkte ik bij de grensovergang ook al. De eigenaar van de telefoonwinkel komt daar eindelijk aangereden. Op zijn scherm lees ik: "laat me eerst je paspoort maar eens zien". En dan wordt er gebeld en gevraagd. De twee mannen die me hielpen, druipen af. Al snel zit ik daar een kwartier, wanneer ik lees: "het gaat even duren, is dat ok?". Ik kijk eerlijk gezegd mijn ogen uit, alleen al met het uitzicht op de straat, waar twee mannen aan de weg werken, op de hoek staat een kazerne, een groep soldaten marxheert al roepend langs, vol verwondering kijk ik naar alle karakters op de muren van de huizen, hier in de winkel. Ik verveel me niet, ik kan bijna niet geloven dat ik hier naartoe ben gefietst. Ik wacht nog een kwartier, een halfuur. Dan lees ik op zijn scherm: "het gaat nu niet lukken, morgen misschien". Ik verbaas mezelf over mijn geduld. Ik bedank de man vriendelijk voor zijn moeite, ik koop nog een Chinese oplader, die ik vervolgens niet hoef te betalen.
Omdat ik had begrepen dat het goed is om aan de grens een hotelovernachting te kunnen tonen, had ik een hotel geboekt. Nog zo'n 25 kilometer van hier. Maar het is hier drie uur later en dus al 's avonds nu. Ik vind het niet zo leuk om zomaar ineens drie uur te verliezen. Ik besluit in dat stadje een simkaart te zoeken en ga op weg.
Onderweg is nog een politiecontrole checkpoint. Ik wordt er direct uitgepikt en moet allerlei vragen beantwoorden. "Je hebt geen Chinees nummer? Hoe denk je hier de weg te kunnen gaan vinden?". Ik leg hem uit dat ik net bijna twee uur vergeefs op een simkaart heb gewacht. Ze vragen naar mijn hotel. "Het kan zijn dat de politie je daar komt opzoeken. Je moet dan meewerken," staat er op het scherm van de agent en nu moet ik hem op de foto.
Eenmaal aangekomen op de locatie van mijn offline kaart zie ik een hele serie gebouwen met rode letters en geblindeerde ramen. Ik voel lichte paniek. Ik ben een peuter. Ik weet niet eens welk gebouw een winkel of restaurant is en ik kan ook niet zoeken naar de naam van het hotel, want die kan ik niet lezen. Ik vraag om hulp: een man weigert, schudt zijn hoofd en loopt snel door, de volgende twee mannen wijzen wat in de verte en daar kan ik ook niet veel mee. Dan zie ik een jongeman met een vriendelijk gezicht en twee emmers. Ook hij legt me iets uit, maar ik versta hem niet en hij wijst dan weer een hele andere kant op dan de andere mannen. Ik geloof dat hij mijn lichte paniek ziet, en de jongeman gebaart lachend dat hij eerst de twee emmers even moet wegbrengen. Dan escorteert hij mij naar het hotel. Zelfs wanneer we er recht voor staan moet ik hem vragen, is het nu dit of dit gebouw.
De lobby is erg Chinees. Er hangt een schilderij met een minimalistische tekening van een landschap en een foto van Xi Jin Ping die geanimeerd met een aantal mannen aan het praten is.
Naast het hotel is een noedelrestaurant. Ik vraag om iets vegetarisch en krijg het. Met een beetje chili. Ik ben hier het levende bewijs van alle cliché's die er over westerlingen bestaan, ze kunnen niet tegen pittig eten en ze kunnen niet met chopsticks eten. Ik voel me een loser, een peuter, iemand die nog moet leren lezen, spreken, eten.
Maar het mooie van peuter zijn is dat je de wereld met verwondering ziet, als nieuw.
Tugyl – Zaysan
Etappe
74.8 km
Nachricht
Verslagen ruim ik alles op, als een robot. Het is koud, ik heb te weinig geslapen en ik heb geen idee of ik 75 kilometer naar Zaysan red met een wiel dat steeds heftiger begint te zwabberen.
Gek genoeg doet het me niet zoveel, ik doe nu gewoon wat nodig is. Als ik alles heb ingepakt zoek ik een plekje op waar relatief weinig wind waait en eet daar een heleboel dadels en sla een halve fles koude thee achterover. Dat kikkert op!
Die wind die me een slapeloze nacht bezorgde, blijkt voor de verandering wel de goede kant op te waaien. Ik vlieg dus richting Zaysan, maar al snel word ik door de weg gehaald door Serik, ook een fietser, zo blijkt. Hij had me gisteren al op de weg gezien. "Je hebt buiten geslapen vannacht? Met deze wind?" Van de gedachte alleen al lijkt Serik het koud te krijgen.
We maken een foto en wisselen contactgegevens uit. Serik zal een beschermengel zijn, maar dat weet ik op dit moment nog niet.
Nu stop ik bij een yurt, een aantal containers en een publiek toilet. Ik koop water en chips, maar ga zoals wel vaker in Kazakhstan met een gevulde maag weer de weg op. Als bonus krijg ik een gerookte vis, "uit het meer hier. Je moet weten," zegt de mevrouw die hier de boel runt, "dat een reiziger voor ons een geschenk uit de hemel is. Je zorgt ervoor dat die kan uitrusten en iets te eten krijgt, dat is de normaalste zaak van de wereld".
Ik ben halverwege wanneer ik nog een spaak hoor knappen. Het wiel begint nu tegen het frame aan te schuren. Ik bereid me voor op een lange wandeling en ben dankbaar voor iedere kilometer die dit wiel me richting Zaysan brengt.
Dan denk ik aan Serik, die ook een fietser is. "Hij moet dan toch weten waar ik een nieuw wiel kan krijgen".
"In Zaysan is er niks," reageert hij, "maar ik ga je helpen,"
Ik zal een lang verhaal kort maken. Ik red het naar Zaysan en nog deze avond om 22:30 klopt er een koerier op de deur van mijn hotelkamer. In zijn habd een nieuw wiel en het gereedschap dat ik nodig heb. Het wiel komt uit Oskemen, de grootste stad in deze regio, "slechts" 500 kilometer hiervandaan.
"Dit had ik zelf nooit kunnen oplossen," denk ik en ik bedank mijn beschermengel Serik.
Zhantikei – Tugyl
Etappe
110.9 km
Nachricht
Ik ga aan de slag met mijn achterwiel, maar de velg blijkt inderdaad gespleten, zoals ik al vreesde.
Ik probeer een spaak provisorisch te spannen met een stuk scheerlijn. Dat lukt! Maar het wiel slingert als een gek, niet alle spaken laten zich meer spannen. Ik weet: dit wiel is een verloren zaak.
Maar waar ga ik in godsnaam een nieuw wiel vinden in dit gebied waar bijna niemand woont. Ik zet al mijn hoop op Zaysan, een plaatsje op 60 kilometer van de Chinese grens. Nog een kleine 200 kilometer van hier. Echt ontspannen fiets ik niet. Red ik die tweehonderd kilometer wel? In mijn hoofd maak ik rekensommen, stel dat ik zou moeten wandelen, hoe lang zal ik er dan over doen.
Ik fiets langs het meer van Zaysan, maar genieten van de prachtige omgeving lukt niet zo goed. Ik probeer in mijn hoofd te herhalen: "accepteer de omstandigheden zoals ze zijn," ik heb weinig andere keus, besef ik. En: in dit gastvrije land is er altijd wel een oplossing.
Zo ook voor mijn gebrek aan drinkwater. Wegwerkers houden mij aan voor een praatje (dat gaat altijd redelijk dwingend, als een politieagent die je staande houdt). We hebben dezelfde veiligheidshesjes aan: " Hey, collega's," roep ik. Ik krijg een fles koude thee mee, en zo ben ik voorzien voor de avond. Het is wonderlijk hoe blij je kan zijn met een colafles gevuld met koude thee.
Er breken geen spaken meer. Op nog 75 kilometer van Zaysan sla ik mijn kamp op, vlak langs de weg. In het zakje met haringen ontbreken de scheerlijnen, vast laten liggen op mijn vorige kampeerplek, toen ik een stuk scheerlijn gebruikte als noodspaak.
Het is gelukkig inmiddels windstil en met een gerust hart val ik in slaap. Tot middernacht! Dan word ik wakker van een hels kabaal en herken ik de vorm van mijn tent niet meer. Het waait zó hard, dat ik direct besef dat mijn tent het niet zal overleven als ik niks doe. Scheerlijnen installeren is alvast geen optie bij gebrek aan scheerlijnen, dus ik besluit de tentstokken los te maken om zo min mogelijk wind te vangen. De tent ligt nu op me als een soort deken. Ik heb niet de beste nacht,aar vat uiteindelijk toch slaap.
Karbagatay – Zhantikei
Etappe
106.5 km
Nachricht
Vandaag gaat het licht bergaf en valt het mee met de wind. Het is nog steeds rustig op de weg, dus ik kan genieten. "Én!", bedenk ik me, "gisteren was de eerste dag dat er niks kapot ging."
Ik probeer het af te kloppen, maar ik weet niet waar.
Niet veel later: pang: een spaak die knapt. Dat is een probleem: er is hier in de wijde omtrek geen reparatie mogelijkheid en ik ben erachter gekomen dat de in Ayagoz gerepareerde spaak, niet goed vast zit en ook niet meer aan te draaien is.
Dat betekent meestal niet veel goeds: de velg is dan waarschijnlijk aan het splijten. Ik besluit door te fietsen en het aan het einde van de dag te checken. Er is toch niet veel wat ik nu kan doen. Wegwerkers vertellen me in elk geval dat er in het volgende stadje geen fietsenmaker is. Een auto stopt, het is Erkin, ik ben de tweede reiziger die hij in zijn leven hier heeft gezien. "Nederland! Gullit! Van Basten," die heb ik vaker gehoord. Hij begint nu vol enthousiasme een WK-finale tussen Nederland en Brazilië, of was het nu Portugal na te vertellen. We wisselen telefoonnummers uit en maken selfies. Erkin heeft een gulle glimlach onder zijn bolle bruine wangen, vol gouden tanden. Ik besluit boodschappen te doen in het dorpje Zhantekei, voorlopig het laatste dorp. Daar tref ik Ersayin in camouflagekleding op een prachtige Sovjetfiets, ik vraag of ik een foto mag maken. Zeker! "Dit is een héle oude fiets! Veertig jaar maar liefst". Ik zeg: "Ik ook!"
Vlakbij het dorp, naast de zendmast, zet ik mijn tent op. Het is een beschutte plek met struiken en bomen. De bomen hangen vol met kraaiennesten en die dieren maken een hels kabaal!
Ayagoz – Karbagatay
Etappe
116.7 km
Nachricht
Vandaag ga ik langzaam over vals plat stijgen met de wind in het gezicht. Maar eerst word ik nog hardhandig het hotel uit gewerkt, ik ben nog helemaal niet klaar met spullen pakken en breng alvast naar beneden en de mevrouw van het hotel staat al in de kamer te gebaren dat de spullen weg moeten. En, herhaalt ze, je moet je vuilnis zelf naar buiten brengen.
Ik ben deze mevrouw een beetje beu maar het lukt me op dit uur nog niet dat ik het Russisch kenbaar te maken. Ik moet denken aan Yanka in Batumi die 's ochtends riep: "No English before coffee!" Ik spreek maar gewoon Nederlands en zeg: "doe eens even rustig, ik ben nog niet klaar." Normaal niet mijn stijl als ik moet communiceren met dames op leeftijd, maar deze mevrouw is ook niet echt aardig geweest tegen mij. (Hoewel ik haar gisteravond wel zo ver kreeg om mijn thermosfles met warm water te vullen. Wat ben ik toch een bofkont!)
Ik ben al een paar uur wakker, want de gasten naast me stonden op 5 uur op en begonnen direct op vol volume door hun sociale media te scrollen. Ze aten niets en wasten zich niet. Sociale media was hun ontbijt.
Ik ben zo blij dat ik dit vreselijke hotel langs het spoor waar ik eigenlijk geen oog dicht heb gedaan mag verlaten.
Ook al is de weg zoals verwacht zwaar én koud. Ik merk al snel dat ik een extra jasje aan moet. Een vrachtwagen stopt. Of ik niet wil meeliften. Nee. Ze snappen er niks van, maar stoppen me een paar rode handschoentjes toe. Ik ben ontroerd door hun menselijkheid, die ligt hier in Kazachstan, ondanks dat stomme hotel toch gewoon voor het oprapen.
Het is rustig op de weg. Ik rijd nog door een dorp, waar ik op advies van een aantal mannen in een vale blauwe Kamaz, iets eet. Ze rijden op en neer over de weg en ze begroeten me nog een aantal keer enthousiast. Verder is er weinig te doen hier, behalve genieten van de bergen en van de rust. Dat wordt steeds makkelijker naarmate de wind gaat liggen.
Achter een heuvelrug vind ik prachtige plek, beschut door wat struiken en uit het zicht van de weg.
Ai – Ayagoz
Etappe
78.8 km
Nachricht
Ook vandaag ontstond er weer een defect."Pang!". Weer een spaak geknapt. "Het is tijd om me van al mijn winterkleding te ontdoen," denk ik.
De kapotte spaak zit aan de kant van de cassette en daar heb ik heen gereedschap voor. Op naar de markt in Ayagoz, waar uiteraard een vriendelijke fietsenmaker is. Hij heeft de tool! Maar hoe hij het moet verwijderen, weet hij eigenlijk niet. We moeten een kettingzweep improviseren met een oude ketting en een oude trapper. Het lukt!
Maar dan duwt de fietsenmaker de spaak te ver door en knapt de binnenband. Een nieuwe erin. Er zit nog steeds een slag in het wiel. Dat lukt niet meer, zegt de fietsenmaker. Ik mag zelf weten wat ik hem betaal en krijg er dan nog een spaaksleutel bij cadeau.
Ik zoek een hotel in de stad en ik vind. De ervaring leert dat ik me moet voorbereiden op een vreselijke service en dat krijg ik! In dit hotel moeten alle gasten één badkamer en douche met elkaar delen en voor de douche moet je ook extra betalen. Dat wordt me allemaal achteraf verteld, wanneer ik al geïnstalleerd ben. De vrouw van het hotel zegt dat ze 's avonds de was voor me kan doen. Als ik mijn zak was kom brengen, schreeuwt ze: "we doen hier geen was!". De eigenaren van het hotel staan naast haar. Ik druip een beetje geschrokken af, maar dan knipoogt ze naar me op de gang en gebaart: "later". Deze mevrouw wil mij dus stiekem helpen met een clandestiene was, maar als haar baas toekijkt, moet ze natuurlijk wel de schijn wekken dat de gasten hier vreselijke worden behandeld, want dat is de norm. Het is, zoals de meeste hotels die ik in Kazachstan bezocht, erg luidruchtig tot midden in de nacht. Vooral wanneer er ineens een dronken dakloze in mijn kamer staat, is het moeilijk om slaap te vatten. Ja, in Kazachstan slaap je het best gewoon in de steppe, zonder luid telefonerende mensen of dronkenlappen, maar met vogeltjes en huilende coyotes en hopelijk geen beren.
Usharal – Ai
Etappe
132 km
Nachricht
De wind zit me vandaag soms mee, wat ik niet goed snap. Ik zou vandaag ook fikse tegenwind moeten hebben, maar ik accepteer de duwtjes in de rug met dankbaarheid en heb eindelijk het gevoel dat ik vooruit kom.
Nog maar zo'n 200 km noordwaarts en dan mag ik eindelijk weer afbuigen richting oosten!
Onderweg vind ik niet veel te eten en te drinken, gelukkig heb ik nog voorraad. Aan het einde van de dag vind ik nog een wegrestaurantje en ik besluit daar nog wat te eten voor ik een kampeerplaats zoek.
Zoals in veel restaurants in Kazachstan word ik weinig vriendelijk welkom geheten. Ook hier ervaren ze mij als een last. Het blijft me verbazen hoe gastvrij dit land is, maar zodra je ergens voor betaalt, lijkt de norm te zijn: "de klant is een waardeloze straathond". Bij alles wat ik bestel word met de ogen gerold en dat ik iets zonder vlees wil is uiterst lastig. Dan zit ik lang te wachten voor ik iets te drinken kan bestellen en ik heb erge dorst. Er zit nog een man in het restaurantje en hij laat mij zien hoe het moet: "Hey! Meer thee!", roept hij naar de keuken. En de thee wordt direct gebracht. Het is even wennen, maar ik roep nu ook maar "één koffie!". En ik krijg het. Misschien is het gewoon directe communicatie, een transactie, zonder dat er enige medemenselijkheid hoeft te worden getoond, die ligt hier al voor het oprapen, dus in een etablissement hoeft dat niet. Zou dat de achterliggende gedachte zijn?
Ik ben blij dat ik weer weg mag. Er wordt nog even wat gesjoemeld met de prijs en als ik daar mijn beklag over doe, verstaat niemand me meer. Bij mijn fiets zit een lief hondje, die wat bedelt. "Sorry, schatje, ik heb niks bij me voor jou," het straatschoffie geeft me een pootje en ik aai hem over zijn hoofd. Als ik hier wat genegenheid zoek, moet ik dat hier eerder bij een straathond zoeken. Wij hebben in elk geval ons momentje: van hond tot hond.
Niet ver hiervandaan kruip ik met mijn fiets tussen de glooiing van de heuvels vol gras en zo nu en dan een rots. Hier prikken de struiken. Ik vind een plek, uit het zicht. Een vogel sust me in slaap met een repetitief lied, een soort vogelmantra.
Qoilyq – Usharal
Etappe
110.3 km
Nachricht
Weer een dag tegen de wind in. Maar de wind is minder sterk dan gisteren.
Een lichtpuntje in de dag is mijn ontmoeting met Dastan en Gaziz. We maken foto's. Ze spreken Kazachs tegen me, waar ik geen woord van versta en ze gebruiken dus hun vertaalapp. Ze lezen de Russische teksten voor en ik begrijp ze! Betekent dit dat ik beter Russisch spreek dan Dastan en Gaziz? In elk geval - bedenk ik me - zijn zij de toekomst, misschien ziet Kazakhstan er over 20 jaar wel heel anders uit en spreken de jongelingen geen Russisch meer, maar Engels als tweede taal, net als in Georgië. Of wie weet, Chinees?
Dat zal hier toch ook wel van pas komen gezien de vele Chinese kentekens. Sommige Chinese auto's hebben een bordje achterop geplakt, waarop staat: "Ik ben een Kazach".
Iets opvallends dat me trouwens in alle voormalige Sovjetrepublieken is opgevallen zijn de vele Nederlandse en Duitse vrachtwagens. Ze rijden met Kazachse, Belarussische, Oezbeekse kentekens, maar de teksten zijn nooit aangepast en zo lees je, duizenden kilometers van huis teksten als "Tischlerei und Innenausbau" of
"Janssen Logistiek en Transport".
Aan het einde van de middag check ik de kaart. Ik zie dat er nog maar een klein stukje is met bomen en dat hierna weer de eindeloze steppe volgt. Hoewel ik nog wel een stuk door zou kunnen fietsen, kies ik voor de beschutting van de bomen. Dat slaapt toch een stuk beter. Ik word omringd door veel, heel veel vogels.
Sagakures – Qoilyq
Etappe
100.3 km
Nachricht
In tegenstelling tot gisteren is vandaag een sociale dag. Maar het begint allemaal erg asociaal.
Kazachstan is een ongelooflijk gastvrij land. Mensen stoppen je vaak langs de weg en geven je eten, drinken of geld. Van weigeren kan geen sprake zijn en het is duidelijk dat veel Kazachen er heel erg van genieten om een buitenlander te ontmoeten en te helpen. "We houden van gasten," zeggen ze soms en ze maken dan een hartje met hun handen.
Wat een tegenstelling is de service die geboden wordt op plekken waar je moet betalen! Het lijkt daar vaak de norm om als oud vuil te worden behandeld, als een last. Zo ook vandaag, wanneer ik na een aantal kilometers tegenwind eindelijk een wegrestaurantje aantref. Ik vraag of ze er iets te eten hebben en de vrouw haalt alleen maar haar schouders op en zegt: "huh". Met haar hele lichaamshouding lijkt ze te zeggen: "wat moet je?". Uiteindelijk krijg ik met frisse tegenzij twee Pirashkiy (een soort aardappelpasteitjes), die met plastic zak en al in de magnetron worden geduwd. Er wordt heftig met de ogen gerold als ik er ook nog een koffie bij wil. In de winkel een paar kilometer verderop gaat het net zo, ik ben nog niet binnen of de vrouw maakt een vragend gebaar, alsof ze wil zeggen: "wat kom je doen". Ik pak wat spullen in de winkel en leg ze op de toonbank. De vrouw werkt eerst een telefoongesprek af en gaat vervolgens uitgebreid met een leverancier, die zojuist is binnengekomen praten. Ik ben het gewend dat je netjes op je beurt moet wachten, dat je anders onbeleefd bent, maar het is mij opgevallen dat je hier je beurt moet pakken. Zo is het me in postkantoren al meerdere malen gebeurd dat mensen voordringen. Ze komen binnen en gaan gewoon aan de balie staan, waar ik op mijn beurt had staan wachten en worden dan eerder geholpen. In de rij van de supermarkt net zo, mensen lopen gewoon langs je heen en leggen de producten op de balie en dan zijn zij aan de beurt. Bij fietsenmakers viel me iets soortgelijks op: terwijl mijn fiets gerepareerd wordt, lopen er telkens mensen in en uit om wat te vragen en die worden dan direct geholpen, ook al moet ik dan wachten. Mijn aanpak: rustig wachten tot iemand klaar is en dan beleefd vragen: "Sorry, zou ik misschien..." wordt eerder als irritant ervaren. Hoewel ik het mechanisme steeds beter begin te begrijpen, kan ik er niet aan wennen. Een zeker cultuurverschil mag bestaan, maar deze aanpak ligt zo ver van wat ik prettig vind en waar ik aan gewend ben, dat ik me af en toe in Kazachstan wat verloren en ongelukkig voel.
Gelukkig zijn daar telkens die momenten van ongelooflijke gastvrijheid die het je allemaal doen vergeten. Na de onvriendelijke mensen in de winkels, ga ik naar de markt in Sarkan. De rits van mijn tent moet namelijk worden gerepareerd. (De afgelopen dagen gaat er elke dag wel iets kapot!). Net zoals op de markt in Taldykorgan, hoor ik al snel overal "Nederland, Singapore, Putteschestvennik (het prachtige Russische woord voor reiziger)." In winkeltjes en restaurantjes hoef je dus vaak niet te verwachten om als een mens te worden behandeld, maar op de markt vind je vrienden! Een verkoop vrouw komt enthousiast op me afrennen. Ze verkoopt zaden van bloemen en planten. Ze omhelst me, net als Olga de pianolerares uit Oranzherei in Rusland, voelt ze dat ik die menselijke warmte even nodig heb. Ze laat me zien waar ik een hapje kan eten en daarna wordt mijn rits gerepareerd door een vrouw die alleen Kazachs spreekt en geen Russisch. Van betalen mag geen sprake zijn.
Eenmaal onderweg met een werkende tent, volle maag en hersteld van de onvriendelijke interacties van eerder die dag dankzij de vriendelijke marktvrouwen, word ik aangehouden door twee jongens, die me geld geven. Ik weiger uit automatisme, maar het heeft geen zin! "You are a guest, we want to help you".
Even verderop wordt ik gestopt door de politie. Mijn eerste gedachte is: "o jee, heb ik iets fout gedaan," maar natuurlijk willen ze gewoon weten waar ik vandaan kom en waar ik naartoe ga en me hulp aanbieden. Één van de twee agenten geeft me een hand, tussen zijn warme hand en de mijne kleeft een stuk papier. Een bankbiljet. Ik moet terugdenken aan de corruptie in Midden-Amerika, waar ik jaren woonde. Daar probeerde je een agent wat te vleien en dan gaf je hem een hand, met stiekem een biljet erbij. En dan maar hopen dat het genoeg is en je de agent niet nóg eens de hand moet schudden. Hier is het omgekeerd en probeert de politieagent mij om te kopen? Ach nee, niks geen omkoperij. "Wij houden van gasten," zegt de agent en hij maakt een hartje met zijn handen. "Heb je verder nog hulp nodig?", vraagt de andere agent.
In het dorpje Qoilyq schijnen archeologische vondsten te zijn: een middeleeuwse stad en een boeddhistische tempel. Vooral die laatste zou ik wel willen zien. Ik ben hier nu toch!
Een jongetje op een racefiets roept: "hey! Hey!". Het is Alibek, snel gevolgd door zijn vriendje, tevens fietsfanaat Amir. De jongens ondervragen me uitgebreid over mijn fietstocht en ik hoop dat ze zelf ook ooit zo'n tocht zullen maken. Ik geef ze een vel stickers en ze plakken direct hun fietsen vol met duifjes.
Even verderop, op weg naar de tempel stuit ik op een boerderij. Daar tref ik Elubai aan en vraag hen naar de weg. Al snel komt zijn vrouw Mika naar buiten en nodigt me uit voor thee. Dan verschijnen er ook allerlei gerechten op tafel. Elubai is dorpsmanager en Mika natuurkundeleraar. Terwijl Mika die Engels soreekt mij bevraagt, zit Elubai's moeder naast me en kijkt kritisch naar mijn bord: "Kushet! Eet!", roept ze en ik probeer de balans te zoeken tussen het beantwoorden van vragen en het eten van de lokale lekkernijen, veel afkomstig van deze boerderij. Mika's zoontje - een jaar of 6? - fluistert ook af en toe wat vragen in Mika's oor: "Volg je het nieuws over Donald Trump? Met welke AI-systemen ben je bekend, behalve Gemini en Chatgpt?". Een intelligent knaapje, hij staat erop om de hele tijd mijn helm te dragen en zegt dan: "mama, ik wil later ook toerist worden".
Taldykorgan – Sagakures
Etappe
100.2 km
Nachricht
Ik zeg Sem vaarwel en ga op weg naar die Chinese grens, ver, ver weg. De komende week staat er tegenwind op het programma. Of misschien is in deze regio de wind meestal ongunstig.
Dus ploeter ik voort, tussen de besneeuwde toppen. Het is een dag zonder veel bijzonderheden: ploeteren, af en toe schrikken van een vrachtwagen die je schampt, uitgestrekte landschappen.
Er zijn weinig sociale interacties, behalve af en toe en auto die toetert. Soms is dat leuk, minder leuk is het als een auto je van achter nadert in volle vaart en dan enthousiast toetert omdat je gewoon geen idee hebt of iemand je waarschuwt en ik me telkens afvraag waarom het niet lukt om een beetje afstand te houden.
Ik eindig de dag op een prachtige plek, bij een klein watervalletje langs een rivier, vlakbij de weg, maar zonder haar te horen. Hier slaap ik heerlijk. 's Nachts word ik even wakker om naar het toilet te gaan. Hoeveel sterren zijn er te zien! Het is een magisch schouwspel, de maneschijn tekent glanzende contouren van de omringende bergen en maken het plaatje compleet.
Rudnichniy – Taldykorgan
Etappe
74.6 km
Nachricht
Ik moet eerst wat klimmen om vervolgens de lange afdaling naar Taldykorgan in te zetten. Daar wil ik de gebroken spaak laten vervangen, want bij de vorige fietsenmaker heb ik de verkeerde maat meegekregen.
Maar eerst even twee brieven naar Nederland posten. Dat gaat heel vlotjes dit keer!
Ik ga op zoek naar de markt, ik heb geleerd dat je daar altijd een fietsenmaker vindt en zo is het. De fietsenmaker heeft een kraam met allerlei ander gereedschap en gaat snel aan de slag met de spaak. Ik koop ook een nieuwe buitenband. Ik help hem mee, dat durf ik tegenwoordig. Hoe vaak heb ik dat wiel er niet vanaf gehaald, de banden, de remschijf, ik draai er mijn hand niet meer voor om. Al snel komen er allerlei omstanders kijken en op elke hoek hoor ik wel mensen "Nederland" en "Singapore" zeggen. Dat moet wel over mij gaan, zeker gezien het feit dat iedereen ook naar mij aan het wijzen is.
Een vriendelijke dame met een kledingverkoop, zegt: "als je fietst, moet je eten". Ik heb trek en volg haar. De kokkin Alma staat voor een grote bak met Somsa, maar ik krijg Manty, een soort dumplings. Ik krijg ook nog een zak mee voor onderweg en water. Betalen mag niet, ik ben tenslotte te gast. Eerder probeerde ik dan wel eens iets te kopen, maar dat heb ik afgeleerd: dat krijg je er dan nog eens bij als cadeau. Ik bedank de kledingmevrouw Zhuldyz en Alma hartelijk en we nemen nog wat foto's. Zhuldyz probeert me ook nog geld en hygiënische doekjes toe te stoppen, maar die sla ik succesvol en beleefd af, als ik dan nog maar wat dadels meeneem. De fietsenmaker rekent me een prijs die hoger is dan ik dacht en zo is alles weer in balans. "Dat is alleen niet echt eerlijk voor Zhuldyz en Alma," denk ik, maar ik moet accepteren dat ik me de Kazachse gang van zaken niet eigen kan maken. Ik kan me alleen laten meevoeren over deze markt die ik nu probeer te verlaten, maar moet eerst nog allerlei mensen te woord staan over waar ik vandaan kom en waar ik naartoe ga.
Sam, de Schaslik-man nodigt me uit voor thee en eten. "Maar ik heb al gegeten!". "Een beetje," zegt hij. En voor ik het weet heeft hij me aangeboden om bij hem te logeren. "In de tent? En wat dacht je van coyotes en beren?", zegt hij.
Hij vraagt me wat ik doe en ik probeer het uit te leggen. "Je bent dus een influencer?", concludeert hij. De rest van de dag en avond volgen er momenten dat er video's worden opgenomen. Ik word geacht spontaan het café van zijn vriend aan te prijzen, te bedanken voor de Oeigoerse gastvrijheid, ik ben immers een influencer, dus daar draai ik mijn hand niet voor om.
Sam en zijn vrienden verdwijnen soms even naar het schuurtje. "Ik ben de Pablo Escobar van Taldykorgan," zegt hij en ze beginnen allemaal te giechelen. We zitten niet helemaal op dezelfde golflengte, geloof ik.
Sem herhaalt wel vijf keer dat onze wegen morgen om 8 uur scheiden. Dan gaat hij werken en ik fietsen. "Ik heb dan wel mijn eigen zaak, maar ik moet wel werken, anders heb ik niks te eten," zegt hij terwijl hij een nieuwe ronde biertjes opent. "Anders dan bij jullie."
Met vrienden Bachadur en Gayrat - of zijn het nu broers. Of is dat hetzelfde broers en vrienden? - krijg ik een lesje Oeigoerse geschiedenis en word ik wat argwanend aangekeken als ik zeg dat ik geen geloof heb. Als ik begin over de verschillende amuletten die ik bij me draag ter bescherming (mij meegegeven door mensen onderweg), wordt geconcludeerd: "zie je wel, dus je gelooft wel dat er iets hogers is".
"Wij hebben familie in China," zegt Sem, "maar we gaan niet over politiek praten!" Vervolgens vraagt hij wat wij Europeanen over Rusland denken. "Wij houden van de Russen, maar niet van de oorlog," zeg ik. Hij knikt. "Ondanks de politiek vind je overal vrienden, iedereen is een mens, Oeigoer, Duitser, Rus, Oezbeek, Chinees, het maakt niet uit". Dus toch op dezelfde golflengte.
Basshi – Rudnichniy
Etappe
116.1 km
Nachricht
Ik heb een lekke band, die langzaam leegloopt en besluit eerst de beklimming aan te gaan en onderweg op te pompen. De reparatie pas te doen op een plek waar ik dat rustig kan doen, want de ervaring leert dat dat altijd veel beter gaat, dan in de volle zon en wind langs de weg.
Ik fiets dus de bergpas over, de percentages zijn laag, een beekje kabbelt gemoedelijk langs de weg. Al om acht uur 's ochtends besluit ik mijn shirt in de beek te dompelen om verkoeling te krijgen. Dan begint alweer de afdaling, naar een lager gelegen plateau, waar ik afslag neem naar een kleinere weg.
Vlak voor de afslag is een caféer daarnaast weer zo'n bergwaterbron. Ik besluit daar eerst te ontbijten, dan te repareren. Ik bestel de gebruikelijke vijf gebakken eieren met brood en koffie en dan komen er twee luidruchtige mannen binnen.
De luidruchtigste van de twee heeft besloten dat hij mij aardig vindt en begint vanalles in het Russisch naar me te roepen. Ik antwoord met de woorden die ik ken, maar helaas heb ik nog niet het vocabulaire om te zeggen: "we zitten hier in een hele kleine ruimte, ik versta je ook wel als je wat zachter praat." Ik voel me direct schuldig over mijn veroordelende gedachtes, wanneer Kola me geld aanbiedt. Zoals gebruikelijk weiger ik en zoals gebruikelijk wordt het geld dwingend in een broekzak geduwd. "Hoe heet je?", vraag ik, "Kola," zegt hij en ik wijs geamuseerd naar de flessen op de plank. Die had hij volgens mij al vaker gehoord. We moeten telefoonnummers uitwisselen en ik moet iets fatsoenlijks eten. Vlees, veel vlees! Hij pakt nu een stuk vlees uit zijn eigen bak en hij probeert me te voeren als een peuter. Nu geef ik even duidelijk een grens aan. "Sorry, sorry," zijn de enige Engelse woorden die nu uit Kola's mond springen.
Ik betaal de eigenaar, bestel dan nog een flesje cola met een c en warm water voor in de thermoskan en dan volgt er een vreemde berekening, waarop mijn ontbijt ineens heel duur wordt. Ik probeer de man uit te leggen dat hij mijn ontbijt dubbel rekent, maar hij begrijpt me niet, of wil me niet begrijpen. Ik geef het op en geef hem Kola's bankbiljetten. Het een compenseert het ander.
Dan begint de fietsreparatie. Terwijl ik bezig ben ontdek ik nog allerlei onderhoudskwesties en uiteindelijk ben ik bijna twee uur bezig.
Het is inmiddels weer bloedheet, maar ik hoef niet meer veel te klimmen. Ik sla rechtsaf en kom op de binnendoorweg naar Taldykorgan. Prachtig. Niet vanwege één uitzicht, maar de gehele ervaring. Je moet er geweest zijn. Het landschap verandert continu, de bergen maken telkens een andere compositie, paarden, koeien, sneeuw, een beekje met een vertakking naar links en rechts en een herdertje op een motor kleuren het tafereel in. En er razen minder auto's langs, waardoor je deze schilderijtjes echt kan zien.
Pang! Dan knapt er een spaak. Het is de laatste tijd wel raak met allerlei kwaaltjes aan de fiets gelukkig raak ik er niet meer van in paniek.
Ik stop bij hotel Kalifornia, want het schijnt noodweer te gaan worden de komende dagen.
Yli – Basshi
Etappe
117 km
Nachricht
Vanuit de vallei gaat het weer omhoog. Ik besluit mijn wekker net zo vroeg als gisteren te zetten en bij het eerste daglicht in te pakken en te vertrekken. Ik wil het liefst niet te lang in de verzengende hitte klimmen, maar het is al vroeg in de ochtend en de zon brandt in mijn nek (ja, nu ik noordwestwaarts fiets, beginnen de dagen met zon in de nek!)
Ik bereik een rotonde waarop ik kan kiezen. China is hier nog maar 50 kilometer vandaan. Maar ik neem een andere afslag. Mijn onderzoek in Karakol wees uit dat de route die ik had gepland, niet honderd procent fietsbaar is. In mijn WhatsAppgroep schrijf ik er het volgende over:
"As most of you know, my journey is 100% human-powered. In fact, I recently decided that this journey will end as soon as I need to take a motorised vehicle. For me, the chain of connection I am making by delivering letters on human-power ends at that moment. My logic is: if I take one boat or bus, I might as well take the plane to Singapore to deliver that last letter. I am very serious about it, it's almost religious! And I ask you to try to understand and support me in this mission.
By the way: I applied for a Guinness record for longest continuos human-powered journey (all other human-powered records are interrupted at some point), but it wasn't accepted, because they weren't confident that I could prove I really did it. I don't care. It's not about the record, it's about connecting Iris in Hulsberg to Yalçin in Turkey, Chiara in Italy to Nurbol in Kazakhstan, it's about Kseniya, Lars Ludwig, Jean and Andreina. They are all within cycling distance from each other and I want to tell that story to everyone who wants to hear it.
The practical realities of this mission can be a bit absurd: a Belgian cyclist that I met on the road told me he was forced by the police to hitchhike on the highway to Urümqi: a nightmare scenario for me. So I started to investigate and several cyclists confirmed this. I started looking for alternatives, but I only found dead ends: a route that is still closed because of snow, a region that is off limits to foreigners and a shady gravel road that nobody could confirm. Then I started looking into alternative border crossings, but the 2 crossings north of Khorgas cannot be crossed by bicycle (one has to put the bicycle in a bus for a couple of hundred meters ). The only alternative is a border way up north. I was greatly helped by Fu, Udo, Justin and Nurbol to verify all the information."
Met frisse tegenzij fiets ik weer van China vandaan, en ik besef dat ik nóg meer tijd in Kazachstan zal doorbengen. Het land voelt vertrouwd: mensen die je spontaan eten of geld aanbieden, maar ook de weinig klantvriendelijke houding in winkels en restaurants, een paar keer per dag een lift aangeboden krijgen, mensen die op vol volume door hun sociale media scrollen. Alle voor- en nadelen van dit land doen me glimlachen en soms een beetje geïrriteerd mer de ogen rollen: een gevoel van thuis zijn.
Mijn mond is snel droog, de lucht lijkt droog. Een man in een sportauto met stoere muziek en een zonnebril op biedt me een blik sportdrank aan, die ik gretig aanneem. Bovenop de berg is een bron, een populaire plek lijkt het: bergen afval overal en een boom waar zakdoeken aanhangen.
Aan het einde van de dag is het weer moeilijk om een schaduwrijke plek te vinden, geen boom te zien, alleen soms een struik. Ik vind een soort mini canyon, een opgedroogde rivier zo lijkt het en zet mijn tent op in de schaduw. Ik rol snel mijn sokken over mijn trainingsbroek, want overal kruipen gigantische rode teken. Vieze griezels zijn het. Een man op een motor stopt en staat me lang aan te staren. Hij heeft een bivakmuts op, maar hij is geen dief, dat is hier heel normaal en misschien wel verstandig met die bergzon die op je huid brandt. Hij rijdt weer verder.
Midden in de nacht schrik ik één keer wakker van een oorverdovend kabaal. Wat het is, weet ik nog steeds niet, het leek een sirene, heel dichtbij. Verder hoor ik allen nog het ruisen van de wind tussen de lage struiken en het geritsel van... Wie weet.
Charyn Canyon – Yli
Etappe
101.9 km
Nachricht
Om 03:45 gaat de wekker en ik zit direct rechtop. "Snel en efficiënt inpakken," zeg ik tegen mezelf. Als ik mezelf geen tijdsdruk opleg, duurt het gemiddeld ongeveer 2 uur voordat ik mijn tent heb ingepakt, alles op de fiets zit en ik ontbeten heb.
Dat moet nu iets vlotter en dat lukt redelijk: om 04:45 zit ik in het zadel, nu alleen nog naar de ingang van het park fietsen, waar Alibi's tour start. Dat blijkt langzamer te gaan dan ik dacht, over de gravelweg omhoog vanuit de rivier is toch even wat anders dan omlaag...
Ik kom pas om 05:15 aan en Alibi is al vertrokken. Ik twijfel. Zal ik lekker gaan fietsen en veel kilometers maken of de andere kant van de Canyon ontdekken. Ik kies voor het laatste. "Wanneer zal ik hier ooit nog terugkomen," denk ik. Waarschijnlijk nooit. En dit is mijn kans om de canyon in alle rust te ervaren. Via het pad dat ik gisteren ontdekte klim ik weer naar beneden het rivierdal in en ik volg de rivier langs een pad waar ik een bord met "levensgevaar" besluit te negeren.
Er zitten wel een paar stijle stukken met stenen bij, die een beetje tricky zijn, maar de tocht blijkt vooral mooi en verschillende dieren laten zich zien: reptielen, fazanten die met veel kabaal opvliegen als ze me aan zien komen en lieve konijntjes, die ook even moeten wennen aan een mens aan deze kant van de canyon. Ik moet nog heel wat klimmen over allerlei rotspartijen om uiteindelijk weer terug te keren bij Alibi's werk. Ik verontschuldig me en neem afscheid van hem.
"Bedankt dat je aardig voor me was," zeg ik, "de weg is soms eenzaam, maar het voelde alsof ik hier een vriend had". De jonge gids geeft me een sticker van de Charyn Canyon die ik op mijn brievenzak plak.
Ik raak wat aan de praat met nog wat Russen, die hun best doen om Engels te spreken en onderling hebben besloten dat ik geen woord Russisch versta, hetgeen ik verstond, wat ik grappig vond.
Het is inmiddels een uur of acht en al snikheet. Er wacht mij een dag vol zweten, weinig schaduw en water inslaan waar mogelijk. Ik tref onderweg een Australische en twee Russische fietsers, die ook wat moeite hebben met het plotse zomerweer.
Het is rond 17:00 wanneer ik een bosje zie en ik besluit daar mijn kamp op te slaan, omdat ik geen idee heb of ik nog ergens beschutting ga vinden. Al snel word ik omgeven door vliegen en muggen, die overal op mijn lichaam lijken te zitten. Uit de bosjes klinken oergeluiden, herten, zwijnen? Ik negeer alles en zet zo snel mogelijk mijn tent op me daar te kunnen verschuilen voor de beestjes.
Langs de rivier staat een bord met een Kazakhse waarschuwing, waarvoor weet ik niet. Misschien voor de weg die verderop is opgeslokt door de brede en bruine rivier, met een eiland in het midden, waar allerlei afval in drijft: plastic flessen, chipszakken, stukken hout. Idyllisch is anders, maar ik slaap al snel als een roos.
Ik merk trots op, dat ik niet meer bang ben, voor de dieren of voor de mensen. Overmoed? Of misschien ben ik gewoon gewend geraakt aan dit leven. Of simpelweg te moe.
Kegen – Charyn Canyon
Etappe
66.9 km
Nachricht
Ik fiets droog en rood gebied in: de Charyn Canyon, één van de grootste ter wereld en zeer indrukwekkend.
Ik ontmoet Russische toeristen op de eerste plek waar de canyon goed te zien is. Je kunt er foto's nemen in traditionele Kazachse kleding. De toeristen willen mijn verhaal horen en volgen me op instagram, dan vervolgen ze hun reis door dit toeristische gebied.
Ik ben nooit zo'n fan van toerisme, ik ben meer van het "gewone leven" en de ongerepte natuur, maar in het nationaal park ontkom je er niet aan. Veel Chinese en Russische toeristen, maar ook uit Thailand en Polen en ik hoor daar geloof ik ook Duits. De horeca ter plaatse biedt prijzige lokale gerechten aan met vegetarische opties.
Een ontevreden Russische vrouw loopt heen en weer van de balie van het restaurantje naar haar tafel en weer terug. Ik besluit rustig te wachten tot ze is uitgeraasd, maar vind het wel een vreemd contrast, die ongelooflijke sculpturen van de natuur, over miljoenen jaren ontstaan, naast ons nietige en ontevreden toeristen. Maar ik had nog zo beloofd dat ik toerist niet meer als scheldwoord zou zien.
Een enthousiaste jonge man met lange haren komt op me af. "Ik zie dat je met de fiets bent, kun je me tips geven? Ik zou zelf van Almaty naar hier willen fietsen." Hij blijkt gids in het park te zijn en biedt aan om me mee te nemen op een hike. Eerst gratis, dan bij nader inzien toch betaald: hij noemt een bedrag dat gelijk staat aan mijn weekbudget, dus ik bedank hem vriendelijk.
Ik ga zelf exploreren, naast de twee grote paden waar alle andere toeristen over paraderen ontdek ik na een tijdje ook wat zijweggetjes waar niemand overheen loopt. Hier kan ik pas echt de schoonheid van die indrukwekkende rotsformaties zien, in rust en eenzaamheid, met geritsel van reptielen en schattige knaagdieren en zingende vogels. Ik snap nu waarom het pad niet zo populair is, een gedeelte is meer klimmen dan wandelen, maar ik neem de uitdaging met plezier aan. Het pad komt uit bij de rivier, waar ook de hoofdweg op uitkomt. Een ongelooflijke plek, maar toch kost het me moeite om haar schoonheid echt te kunnen zien omdat de drones (lieve drones die filmen!) je om de oren vliegen en omdat er naast elke rots iemand poseert voor het perfecte plaatje. Ik kan er moeilijk een oordeel over hebben. Ik kom hier toch zelf ook om mijn ogen uit te kijken. Ik heb zelf toch ook foto's gemaakt. Eigenlijk zijn wij toeristen soms maar verwend volk: het liefst willen we het mooist voor onszelf hebben en de anderen zijn maar obstakels, die onze ervaring verpesten, in plaats van medereizigers op weg naar niets, medestruiners dan?
In de bocht van de rivier zijn grasveldjes en bomen en een gezin zet haar kamp op. Ik ga mijn fiets halen, die nog bij Alibi's werk staat aan de ingang. Toch nog wel een klus van een uur, wanneer ik terug kom is daar niemand meer behalve dat gezin. Naast hun tent staan grote tassen met kolen en voorraden: ze lijken heel wat van plan. Ik besluit me wat af te zonderen om alleen van het gekletter van de rivier te genieten en rustig te slapen.
Dan krijg ik een bericht van Alibi: "ik heb een betalende groep morgenvroeg, je mag gratis mee als je wil". Ik zet de wekker om 03:45, kook snel een instant noodlesoep op een kampvuurtje en maak me op voor een korte nacht.
Karakol – Kegen
Etappe
110.4 km
Nachricht
Ik heb mijn onderzoek kunnen doen in Karakol en de uitkomst is duidelijk: ik weet nu welke route naar China ik moet nemen.
Door mijn online onderzoek en een aantal WhatsApp groepen met andere fietsers, kom ik in contact met de Franse Jean, die van Azië terug naar Europa fietst. We spreken af om samen een hotelkamer te delen. Een leuk vooruitzicht.
Maar eerst nog de laatste kilometers in Kirgizië, die zijn erg Kyrgizisch! Overal bergen en vee en mannen op paarden. Ja soms ook kinderen. Ik maak contact met een kind op een paard, hij lijkt de controle even kwijt, galoppeert dan weer hard voorbij, gevolgd door zijn trouwe herdershond. Hoe zou het zijn om zo op te groeien, vraag ik me af.
Ik ga een bergpas over via een gravelweg, of zeg maar gerust keienweg. Het lijkt Zwitserland wel, eerst naaldbomen en riviertjes, dan glooiende weides, besneeuwde toppen rondom.
En dan is daar Kazachstan. Ik rijd over de makkelijkste en vriendelijkste grensovergang ooit en wie steken daar de grens over in tegengestelde richting: twee Nederlanders! Ze zijn onder de indruk van mijn reis en ik wens hen veel plezier in het prachtige Kirgizië.
Het voelt vertrouwd in Kazachstan. Het lijkt alsof ik "als vanouds" de wind in het gezicht geblazen krijg. Toch voelt het alsof ik weer thuis ben in een land waar ik vrienden heb gemaakt en een maand doorgebracht heb.
Ik ontmoet Jean in het ietwat aggenebisje hotel Kegen. We beginnen direct aan wat ruilhandel: Kazachse Tenge in ruil voor Kirgisische som, ik krijg er ook nog wat Vietnamese dong bij. "Als je ooit op menskracht heel China doorkomt." En dan een paar wintersokken voor een fietsketting. Tot slot informatie, ik geef tips over het westen, inclusief wat Russische taalkennis, hij over het Oosten.
En dan besef ik me ineens: ik heb een brief! Voor Jean!
Tamga – Karakol
Etappe
88.1 km
Nachricht
Ook vandaag kom ik niet vooruit door de staat van de weg. Auto's slingeren verwoed langs de gaten in de weg, wat de langzame weg oostwaarts er niet ontspannener op maakt.
En dan kom ik erachter dat mijn fietstas kapot is. Ik repareer hem provisorisch, maar maak me toch een beetje zorgen.
De Belgische fietser Bart vertelde me gisteren dat hij op de route die ik van plan om te fietsen in China door de politie werd aangehouden en verplicht moest liften. Ik vesluit het na te vragen in fietsergroepen op WhatsApp. En dan ontvang ik verontrustende berichten: veel fietsers mogen daar niet doorfietsen.
Ik besluit halt te houden in het toeristische plaatsje Karakol - vol houten huisjes, een houten orthodoxe kerk en een moskee in Chinese stijl - om deze problemen op te lossen en een nieuwe route uit te stippelen.
Barbulak – Tamga
Etappe
90.9 km
Nachricht
De weg naar het Oosten is grotendeels nog in aanbouw, dus ik hobbel zeer langzaam langs het meer, langs veel vrachtwagens en auto's.
Zie ik daar nu... Een fietser?
Jazeker, ik heb het goed gezien. "What's your name?". Hij zegt: "Bart," en ik hoor aan zijn tongval direct dat hij Vlaams is. Ineens sta ik hier dus midden in Kirgizië Nederlands te praten.
Bart is vanuit Singapore hierheen gefietst, door Maleisië, Thailand, Vietnam, dan China in en dan met de trein naar Urumqi. Niet helemaal gefietst dus, zoals de meeste fietsers die ik tegenkom, en ik besef me des te meer dat het bijzonder is wat ik doe, om helemaal op menskracht hiernaartoe te komen.
"Er lag nog sneeuw op het Tibetaans plateau, dus dat ging niet. Ik vertel hoe ik door de winter in Bosnië en de alpen fietste. Volgens mij vindt Bart me maar een uitslover. "Dag!", zegt hij.
Ik eindig mijn dag bij een inham vlakbij het meer. Een plek waar al wel meer mensen hebben gekampeerd aan het afval en wc-papier te zien.
Uzunbulak – Barbulak
Etappe
128.7 km
Nachricht
In het stadje Kochkor houd ik halt om een brief aan het thuisfront te versturen. Zoals gebruikelijk is het een unicum en weten de postmedewerkers niet zo goed wat ze met de brief aanmoeten. Er wordt van alles opgezocht en nagevraagd. Een mevrouw wijst dat ik het postkantoor in moet lopen.
Overal zijn deurtjes met mensen achter bureaus, overal stapels papier en mappen. Wat doen ze hier toch allemaal? Hoeveel mensen werken hier wel niet.
Een mevrouw kijkt niet naar me op of om, terwijl ik aan haar bureau sta, ze praat met iemand aan de telefoon met de luidspreker op vol volume. Ze gebaart dat ik haar iets moet tonen op de vertaalapp, maar ik schud van nee en laat haar de brief zien. Ze blijft praten aan de telefoon. Dan komt er een andere mevrouw aan, zij besluit me te helpen.
Ook zij verwacht dat ik haar iets toon, maar ik schud van nee. "Brief, België", zeg ik. Ze kijkt me verward aan, denkt na, kijkt naar de brief. "Belgija," zegt ze nu verontwaardigd. Blijkbaar sprak ik het verkeerd uit. Ik sta nog drie kwartier in het postkantoor. Elke tien minuten moet ik een vraag beantwoorden als: "is dit de straatnaam?", of "is dit de verzender of de ontvanger?". Uiteindelijk lukt het - hopelijk - om de brief te verzenden.
Ik ga ontbijten in een cafeetje hiernaast. Ik verwacht wederom niet veel voorraden meer te kunnen inslaan onderweg. Tot mijn verbazing spreekt de eigenaar goed Engels. Twee jongens vragen waar ik vandaan kom en geven me een stuk cheesecake. Ze overleggen hoe je nu smakelijk eten zegt en besluiten dat her "Bon appetit" is. Vera komt naast me zitten en eet een peroshka met een kop thee. Zij spreekt gebroken Engels, ik gebroken Russisch. Ze heeft drie kinderen en is 65 jaar, begrijp ik. "Kyrgizië is geweldig," zeg ik. Ze knikt vol overgave.
Ik haal voorraden in de supermarkt en krijg een blik met onbekende inhoud cadeau: het blijkt een soort karnemelk.
Dan verlaat ik Kochkor, richting het befaamde Issyk Kul meer, maar eerst rijd ik nog langs het artificiële meer van Orto Tokoy. Ook niet verkeerd. Ik passeer een hele drukke sectie met veel Chinese vrachtwagens. Ja, de Chinese kentekens worden hier steeds talrijker. Wanneer de weg afbuigt naar Bishkek wordt het rustiger. Mannen in oranje veiligheidshesjea zoals die ik draag werken aan het spoor, collega's. We begroeten elkaar en er is herkenning.
De wind blaast nu weer in mijn gezicht, waardoor ik het tweede gedeelte van de dag veel langzamer ben. Ik bereik het meer van Issyk Kul en het stelt niet teleur: het is gigantisch en ongeven door besneeuwde toppen en marsachtige heuvels en rotsen.
Ik verblijf in een hostel in een toeristenlocatie aan het meer, die momenteel volledig verlaten is. Hier ga ik een dag rust nemen.
Aral – Uzunbulak
Etappe
109.3 km
Nachricht
Ik fiets de canyon uit en kom na een aantal kilometers weer op een verharde weg uit. Het is even wennen om de weg weer te moeten delen met vrachtwagens en al snel begint de wind in mijn gezicht te blazen.
Vandaag beklim ik weer een bergpas, nu op 2600 meter hoogte, maar de beklimming is zo'n 80km vals plat omhoog. Met de wind in het gezicht is het niet zo aangenaam en de uitzichten zijn veel minder indrukwekkend dan de voorgaande dagen en bieden dus ook minder verlichting.
"Gewoon blijven trappen," zegt ik tegen mezelf. En dat doe ik. Op hoogte, rondom de bergpas is het drukker dan ik dacht. Er zijn veel herders en mannen te paard, overal staan yurts, die soms ook allerlei producten verkopen.
Op de top biedt een jongetje me thee aan, terwijl een herder agressief blaft. Ik sla de thee beleefd af, want het wordt snel donker en ik heb nog geen slaapplek gevonden.
Het is hier kaal, zonder beschutting en elk weggetje lijkt naar een yurt te leiden en elke yurt lijkt een waakhond te hebben. Dan vind ik een lege weide met een pad en wat glooiing. Daar zoek ik een plek waar ik vab de weg niet zichtbaar ben, uitkijkend op de besneeuwde toppen en inmiddels ook wat rillend van de kou. Het was weer een tijdje geleden dat ik me warm aan moest kleden. Ik haal ook de winterslaapzak weer tevoorschijn en ben blij dat ik mijn winterkleding nog bij me draag.
Suusamyr – Aral
Etappe
97.5 km
Nachricht
Ondanks het feit dat ik nu bergaf ga, kom ik maar moeizaam vooruit vandaag. Ik neem een afsplitsing van de weg richting Aral, dat is een gravelroute, die erg lastig te fietsen is. Soms komt er een auto op volle snelheid langs en vormt zich een stofwolk, waardoor ik de weg nog nauwelijks kan zien. Auto's zijn er gelukkig niet veel en de route is prachtig.
Buitenaardse rode rotsen, sculpturen van de natuur, voortdurend in het gezelschap van de rivier die soms gemoedelijk kabbelt en soms vervaarlijk brult. Langs watervallen en een paar kleine dorpjes, waar de schoolkinderen me direct aanklampen: "hello, hello, hello!". Ze geven niet op tot ze een high five hebben gekregen. Een jongetje geeft me een kauwgombal.
Het is een uur of 17 en ik zie een perfecte kampeerplek. Midden in de canyon, een strandje, hier hebben mensen al eerder kampvuurtjes gemaakt. Langs het weggetje naar de ydillische plek ligt een koeienkarkas. Tja, de dood en het leven bestaan naast elkaar.
Zo zou ik altijd willen kamperen: een kampvuurtje maken en water uit de rivier koken. Geen geraas van auto's. Onder de indruk van een hoge berg en de sporen die de sneeuw daarin heeft achtergelaten in de winter, niet zo lang geleden.
Toktogul – Suusamyr
Etappe
97 km
Nachricht
De klim naar de Ala-Bel pas is erg lang en geleidelijk. Omdat ik weinig winkels verwacht onderweg, eet ik een ontbijt met vijf eieren en een heel brood in het eerste restaurantje wat ik tegenkom.
Ik spreek met Sam, de Franse fietser, af dat we elkaar ergens ontmoeten onderweg. Maar al snel is alle mobiele bereik weg en we spreken elkaar niet meer.
Al snel zie ik overal besneeuwde toppen. Het is een prachtige klim. De laatste 10 kilometer heb ik het zwaar, vanwege de hoogte? Vanwege de lengte van de klim? Ik ben blij wanneer ik boven ben.
Jasje aan. Nog even een praatje met een Kyrgische familie die selfies neemt in de sneeuw. En dan naar beneden. Ik dacht dat ik op was, maar rijd toch nog 40 kilometer naar beneden. Zo zie ik een afdaling graag: niet te steil.
Ik neem een klein paadje en zie daar dan een stel zeer hippe cabines staan. Er staan wat mensen, dus ik vraag of ik hier mag kamperen. De eigenaar, Beka, zegt: "maar doe jezelf een plezier en huur toch een cabine, dan kun je lekker douchen." Klinkt aanlokkelijk. "Ik geef je een speciale prijs!" En hij noemt een bedrag dat gelijk staat aan mijn wekelijkse budget. Hij kan maar moeilijk geloven dat iemand uit het westen dat niet zomaar kan betalen, maar hij is erg aardig en laat me op het terrein kamperen. "Vorige week had ik nog een gast die helemaal vanuit Dubai kwam met de auto."
Karakul – Toktogul
Etappe
122.1 km
Nachricht
De Oezbeekse gastvrijheid reikt tot aan Kirgizië. Nadat ik een defect ontdek aan mijn fiets, nam ik contact op met de fietsenmaker in Tashkent: Azamat. Een specifiek onderdeel is nodig, maar dat is hier in de bergen niet te krijgen. Hij besluit zelf langs te komen om het te installeren!
Mijn verblijf in Karakul duurt daarom langer dan ik had verwacht, maar ik kan nu wel vooruit, de rest van Kirgizië ontdekken. Het is één en al berg en zeer gevarieerd.
In Karakul ontmoette ik ook de Australische fietser Vaughan, die van west naar oost fietst.
Ik kom langs het meer van Toktogul en ontmoet daar de Engelse fietser Patrick. De lokale Engels docent ziet ons praten en haakt aan: "het meer was veel groter, het water kwam tot hier, maar we verkopen het nu allemaal aan Oezbekistan, straks ligt alles droog"
Patrick fietst van Singapore naar Engeland, ook van west naar oost. Vaughan brengt me in contact met een Franse fietser die vanuit Parijs naar Japan reist. Het is heerlijk om wat met gelijkgestemden te praten: even lijkt het alsof het leven op de fiets dat ik leef, normaal is.
De fietsers die ik ontmoet, hebben bewondering voor mijn missie om alles op menskracht te doen. Dat geeft me veel motivatie en doet me weer beseffen hoe bijzonder mijn reis is en hoe trots ik op mezelf mag zijn.
Ik kampeer langs de weg en langs de rivier, aan de voet van de klim richting de Ala-Bel pas op 3150 meter! Door het geluid van de rivier, storen de langssuizende auto's en vrachtwagens me niet meer zo. Ik merk dat ik niet meer bang ben om mijn tent zomaar ergens op te zetten, zelfs zo langs de weg: ik ben gewend geraakt aan dit nomadisch leven.
Shamaldy-Sai – Karakul
Etappe
86.6 km
Nachricht
Ik was vergeten te vertellen dat ik gisteren de eerste fietsers sinds Georgië ontmoette! Fransen. Ze gaan dezelfde richting uit als ik, misschien zie ik ze nog wel onderweg?
Kirgizië stelt niet teleur, vanaf de eerste kilometer word ik getrakteerd op prachtige en gevarieerde landschappen. Van gekleurde heuvels met zig-zagpatroon tot azuurblauwe rivieren en rode rotsen die op mensfiguren lijken. Het is jammer dat ik ook nog op de weg moet letten, want het liefst zou ik links en rechts mijn ogen uitkijken.
De weg is moeilijker dan ik dacht, vaak heuveltje op en heuveltje af.
Kandigan – Shamaldy-Sai
Etappe
134.3 km
Nachricht
Vandaag werd ik getrakteerd op de legendarische Oezbeekse gastvrijheid.
Door het vlakke land, dan weer over een drukke weg, dan weer over een keienpad zet ik koers richting Kirgizië, wanneer mijn versnellingskabel breekt.
Ik overweeg haar zelf te vervangen, maar aangezien ik nog -op het zwaarste verzet - kan fietsen, denk ik dat het toch beter is om te kijken of een fietsenmaker kan vinden, er zijn hier namelijk veel stadjes en dorpjes.
In het eerste dorp wordt de fietsenmaker erbij gehaald door de dolenthousiaste Poula Tzhon, die me Somsa's (de bekendste Oezbeekse streetfood) aanbiedt tijdens het wachten. Er is geen sprake van dat ik ze mag betalen, sterker nog, ik moet nog mee naar de winkel om daar nog wat dingen uit te zoeken. De fietsenmaker kijkt even naar mijn fiets en besluit dat dat hij er niet aan gaat beginnen: "te ingewikkeld".
In een volgend dorp raak ik aan de praat met Shariff, die ook nog wel een fietsenmaker kent, door straten en steegjes word ik naar een huis geleid met een prachtige tuin: een hemel.voor fietsen. Zo'n tiental exemplaren staan op hun kop op de binnenplaats.
De fietsenmaker krabt even op het hoofd, wanneer hij mijn fiets ziet, maar besluit dan toch aan de klus te beginnen. Af en toe help ik een beetje mee, omdat de mechanismes vertrouwder voor mij zijn dan voor de fietsenmaker. Sharif onderhoudt mij met verhalen over vroeger en nu. Hij en de fietsenmaker hadden samen in her Sovjetleger gediend. Nu werkt hij in de bouw. "Oezbeken zijn goed in bouwen, veel beter dan de Chinezen!". Hij vraagt of ik geen Schengenvisum voor hem kan regelen om in Europa te werken en ik vertel hem dat dit helaas buiten mijn macht ligt. De fiets is klaar! Het stuurlint moet met nog met schilderstape worden vastgemaakt en dan kan ik weer vooruit. De fietsenmaker weigert een betaling aan te nemen. "Je bent toch onze gast?", roepen Sharif en de fietsenmaker van de fietsenhemel bijna verontwaardigd en in koor.
Nu kan ik doorstomen naar de grens met Kirgizië. Een hele nieuwe grensovergang, waar ik sneller doorheen ben dan door de Kazachs-Oezbeekze grenspost. De douaniers stellen veel vragen, volgens mij meer uit nieuwsgierigheid dan uit veiligheidsoverwegingen. En dan wordt mij nog het gezicht over de zwarte tulp van Dumas aangeraden, door de douanier die het minst Engels spreekt. De man van de paspoortcontrole stelt me wat vragen in het Russisch, of in Samarkand ben geweest bijvoorbeeld, aangezien het gesprek niet echt vloeit, geeft hij het op en mag ik naar Kirgizië, waar het even duurt voordat men er zeker van is dat Nederlanders visumvrij het land in mogen.
Angren – Kandigan
Etappe
117.3 km
Nachricht
De weg over de Kamchik pas is vierbaans en drukbezocht. Dit is de enige weg naar het oostelijke gedeelte van het land.
De uitzichten over besneeuwde toppen zijn spectaculair. De twee tunnels boven op de pas worden bewaakt door soldaten die mijn paspoort willen zien.
Op de weg naar beneden rijd ik soms harder dan 50km en kan ik vrachtwagens inhalen. Aan het einde van de dag, vraag ik bij en tankstation omringd door grasvelden of daar mijn tent op mag zetten. Tot mijn verbazing weigeren ze.
Het is bijna donker nu, dus ik zoek het meest dichtsbijzijnde pad op, naast een boomgaard en zet daar mijn tent op.
Tashkent – Angren
Etappe
117.9 km
Nachricht
Ik rijd voor het eerst in tijden met mijn GPS omdat hier zoveel verschillende wegen zijn, dat het mogelijk is om over rustige wegen naar mijn bestemming te rijden. Dat levert een grillige route op met soms wel veel hobbels en zo nu en dan een ezel.
Tashkent
Etappe
24.7 km
Nachricht
Ik heb een paar dagen uitgerust in Tom's huis en een brief aan hem gegeven. Ik deed weinig, behalve de website updaten, een brief schrijven, koken. Het was goed om even stil te staan. Op vrijdag verwonderde ik me over het vrijdaggebed, waarvoor de hele straat werd afgezet. Honderden mannen bidden op straat, terwijl het stoplicht doelloos groen en rood bleef kleuren, overal fietsen tijdelijk neergelegd of gezet. Sommigen knielend, anderen staand en dan weer een wisseling van de wacht: een massachoreografie.
De laatste twee dagen werden mijn benen rusteloos. Vandaag verken ik de stad nog even op de fiets. Zo kijk ik rond in een park vol standbeelden van Oezbeekse schrijvers.
Dan is het tijd voor de hereniging met mijn eigen fiets en wat blijkt: de fietsenmaker heeft er een ongeluk mee gehad, terwijl hij hem meenam om hem te wassen.
Resultaat: een bekraste vork die netjes overgespoten werd en een nieuw wiel. Een geluk bij een ongeluk. Ik ben vooral ook blij dat de fietsenmaker zelf gezond is en neem me voor om wat voorzichtiger door de stad te gaan.
Ik verblijf nog één nacht in Tashkent voor ik verder reis: nog een keer bij Anton en Anastasia van wie ik afscheid neem.
Tashkent
Etappe
25.4 km
Nachricht
Op de veel te kleine gehuurde fietsjes crossen we door de stad langs allerlei bezienswaardigheden, zoals het "Centre for Islamic Civilization", een indrukwekkend spiksplinternieuw gebouw. Ernaast zijn verschillende moskeeën en historische gebouwen met prachtige azuurblauwe torentjes. "Als je er één hebt gezien, heb je ze allemaal gezien," volgens Anton. We zitten wel op één lijn wat sightseeing betreft.
Veel meer plezier beleef ik aan een gigantische bazaar met een groot rond dak, waar je je ogen uitkijkt, maar shoppen is er niet bij, aangezien ik geen kilo meer met me mee wil dragen op de fiets.
We blazen uit in het Tashkent city park met hoge gebouwen rondom, waaronder het Hilton hotel. We vragen ons beiden af hoe het zou zijn om daar te overnachten. En dan scheiden onze wegen. Anton gaat naar zijn huis, ik ga verder naar het zuiden, daar word ik voor een paar dagen opgevangen door Tom, een Zwitserse fietser en leraar Frans op een lokale school.
Tashkent
Etappe
5.5 km
Nachricht
Volgende stop: Anton, die een brief helemaal uit België krijgt.
Ik heb mijn fiets achtergelaten bij de fietsenmaker en dus ga ik te voet met heel wat bagage, want Anton en zijn vrouw Anastasia hebben aangeboden dat ik ook bij hen mag blijven slapen.
Ik kom niets tekort bij Anton en Anastasia, die mij meenemen om te gaan eten en hun appartement tiptop in orde voor mij achterlaten.
Ze wonen in een buitenwijk van Tashkent, waar vooral geslapen wordt, het echte leven, zegt Anton, speelt zich in andere wijken af. "Maar we hebben een goede bazaar!"
Anton belooft om me mee te nemen naar het centrum, maar hoe krijgen we dat geregeld? Want ik neem geen openbaar vervoer. Het is moeilijk voor Anastasia en Anton om deze manier van reizen te begrijpen. Uiteindelijk besluiten we om fietsen te huren om de stad te verkennen, maar eerst een nacht rust!
Zhilga – Tashkent
Etappe
59.5 km
Nachricht
Doordat ik de afgelopen dagen zoveel kilometers maakte, is het nog maar 60 km naar Tashkent. De grensovergang is chaotisch en druk. Ik moet mijn tassen van de fiets afhalen en weer erop en dat een paar keer. Ik moet lang in de rij wachten voor de paspoortcontrole, mensen kruipen telkens voor. Een mevrouw heeft het warm en ik besluit haar voor te laten, ze is erg verbaasd.
Anderhalf uur later ben ik dan toch eindelijk in een ander land, precies op tijd!
Ik verblijf in een hotel, hoewel ik hier onderdak aangeboden heb gekregen. Het is een verplichting om jezelf in een hotel te laten registreren in Oezbekistan. Het hotel heeft een zwembad en sauna, hier kan ik even tot rust komen.
Ik breng mijn fiets naar de fietsenmaker, want het achterwiel is het aan het begeven en ze heeft nog wat kwaaltjes.
De komende week zal ik in deze stad verblijven, om brieven te bezorgen en om eens uit te rusten, stil te staan, mijn administratie op orde te krijgen, etc.
Ik ben helemaal vergeten om een foto te maken. Terwijl ik wacht op een simkaart, zie ik twee voetjes naast een paar pantoffels achter de deur uitsteken. Op de stoep staat een drilboor en een vrachtwagen komt juist langs rijden. Een mooi beeld van de drukte en diversiteit van de stad, besluit ik.
Dermene – Zhilga
Etappe
131.7 km
Nachricht
In het stadje Arys splitst de weg: het is altijd spannend wat je dan krijgt: ineens onverhard, of heel smal of druk?
De weg blijkt iets drukker dan de vorige weg, maar slingert prachtig over groene heuvels waar paarden grazen en soms een modderbad nemen. Zou het hier altijd zo ydillisch zijn?
Het is Kazachstan zoals ik het nog niet eerder zag.
Sauran – Dermene
Etappe
152.6 km
Nachricht
Na een bezoek aan het postkantoor in Turkistan besluit ik van de hoofdweg af te wijken. Mijn laatste dagen in Kazachstan hoef ik toch niet continu op dat randje langs de razende vrachtwagens te blijven rijden?
Ik besef me dat het een risico is, omdat ik niet weet wat voor wegen ik kan verwachten, maar vol goede moed buig ik van de weg af.
Het eerste stuk is veelbelovend, het is eerst een rustige tweebaansweg en dan wordt het een soort snelweg, maar dan zonder verkeer. Dan begrijp ik waarvoor de snelweg is aangelegd als ik aankom bij het Arystan Bab Mausoleum. Een historische begraafplaats uit de twaalfde eeuw. Hoewel ik normaal niet vaak entree betaal om iets te zien, ga ik nu gretig naar binnen. Ik heb in Kazakhstan nog nauwelijks historische gebouwen gezien, behalve Soviet-architectuur. Het is een prachtige locatie met verschillende gebouwen, een man in een traditioneel gewaad zingt religieuze liederen. Dan gaat hij druk telefoneren, terwijl hij langs het mausoleum ijsbeert. Ik maak er een foto van en dat heeft hij in de gaten.
Ik voel me vrij, besef me dat ik ook mag genieten van dit land, even de toerist mag uithangen. De weg is na het mausoleum weer tweebaans, maar het is rustig. Ik kan filosferen en om me heen kijken. Het is groen overal!
Ondanks het toeristische gehalte van de dag schiet ik goed op met de wind in de rug. Oezbekistan komt steeds dichterbij. Ik sla mijn kamp op in een veld, waar ik heerlijk slaap.
Shieli – Sauran
Etappe
131.7 km
Nachricht
Na het warme bad bij Mukha te verlaten, die me weer bij de snelweg afzet in de ochtend, probeer ik zoveel mogelijk kilometers te maken richting Tashkent, mijn visumvrije periode in Kazachstan verloopt namelijk over een paar dagen!
Helaas is dit net het gebied waar er ook wat geasfalteerde zijweggetjes te vinden zijn, maar ik besluit om geen risico te nemen en de hoofdweg te volgen. Dat blijft ontspannen en meestal zonder veel risico's. Ik voel me op deze weg voldoende thuis om een vrachtwagen te gebaren dat ze best wat meer ruimte mogen laten, want op deze weg is er voldoende ruimte en het is dus een kwestie van goede wil.
Ik geniet van het landschap dat steeds gevarieerder wordt, er verschijnen heuvels en de aarde is op sommige plekken rood. Ik zie veel landbouwgrond, er is hier blijkbaar meer water en ook meer bewoonde wereld. Soms lijkt het wel een beetje op Nederland.
Maar hierdoor wordt het ook direct wat ingewikkelder om een kampeerplek te vinden, dus ik besluit te vragen of ik naast een wegrestaurant mag kamperen. Dat betekent ook dat ik een warme maaltijd heb en mijn telefoon op kan laden. De nacht is aangenaam qua temperatuur.
Kyzylorda – Shieli
Etappe
131.4 km
Nachricht
Ik zou een nacht in Kyzylorda blijven en dan doorreizen, maar dat ging niet door. Ik was moe van het racen door Kazachstan en werd door Nurbol gehost, wiens familie een horeca-imperium heeft en drie dagen lang werd hun gebouw - een labyrinth met allerlei keukentjes, gangetjes, en een disco, karaokebar en café - mijn thuis.
In drie dagen werd Nurbol mijn vriend. Hij leerde me van karaoke houden en "Space Oddity" werd ons liedje, dat we elke avond een beetje beter vertolkten.
Ik mocht zelfs op de verjaardag van zijn zoon aanwezig zijn. Ik schreef de jonge Nura als cadeau een brief, met daarbij ook een briefje (een financiële bijdrage). Nura was geraakt door de brief, en zei dat hij kon voelen dat ik hem vanuit het hart had geschreven. Misschien ben ik goed geworden in brieven schrijven? Het raakte mij op mijn beurt dat Nura inzag dat mijn woorden een groter cadeau waren dan het geld. Het gaf me veel kracht om weer verder te gaan, omdat het de afgelopen weken soms ook zwaar was. Ik dacht ook aan de jongeren die ik in Rusland, in Oranzherei, ontmoette en besefte me dat hun toekomst er misschien heel anders uitziet dan dienvan Nura. Ik schreef er uitgebreid over in een brief naar Valkenburg, die ik dan weer aan Nurbol voorlees. Het zijn al met al drie dagen die een leven lijken en waarin alle emoties aan bod komen en ik voor het eerst in tijden contact met mensen heb dat verder gaat dan waar ben je en waar kom je vandaan.
Nurbol regelt dat ik bij een vriend van hem kan overnachten: Mukhanbetiyar in Shieli.
De weg is heerlijk! In Europa zouden we het misschien levensgevaarlijk noemen om over een dun strookje langs de snelweg te fietsen, maar het is zoveel veiliger dan ik in weken heb ervaren, dat ik met volle teugen geniet van de fiets trance, het nadenken over van alles en nog wat terwijl je met elke pedaalslag een stukje dichterbij komt. Dat het vandaag regent, merk ik zelfs nauwelijks.
Bij de stadspoort, die je hier bij de ingang van elke stad welkom heet, staat Mukhanbetiyar al op me te wachten met zijn auto. "Ik mag niet met de auto," zeg ik geschrokken. Maar geen zorgen, hij is gekomen als escorte en loodst me veilig de stad in. Boven de stad prijkt een grote regenboog. Thuis wordt er goed voor me gezorgd door de familie, heerlijk eten, zelfgemaakte zuivel en oma van 90 jaar geeft me haar beste wensen mee in een ritueel dat hier gebruikelijk is, waarbij je je handen voor je houdt als om te bidden.
Ze wenst me dat ik ook 90 mag worden, mag trouwen en heel veel kinderen maken en dat ik veilig weer thuis mag komen.
Zhalagash – Kyzylorda
Etappe
90 km
Nachricht
Zoals wel vaker, blijkt een gemakkelijke dag minder gemakkelijk dan gedacht.
Tegenwind. "Alweeeer," denk ik. En dan: een gebroken spaak. En dan: een lekke band. Terwijl ik mijn fiets inspecteer stopt er een automobilist voor het gebruikelijke praatje en vervolgens moet ik ook allerlei Kazachse dingen zeggen voor een filmpje op sociale media. Mijn hoofd staat er even niet naar en schiet uit mijn rol van vriendelijke postbode. Sorry.
Maar het langverwachte rustpunt wordt bereikt. Nurbol vangt mij op via Couchsurfing. Zijn familie heeft een horeca-imperium, dat betekent een hotelkamer, heerlijk eten en karaoke!
Maar eerst neemt hij me mee naar de fietsdokter op de markt. "De beste fietsenmaker van de stad," verzekert hij me. Binnen no-time is mijn fiets weer operationeel. Ik mag de fietsenmaker niks betalen: "je bent hier te gast en je hebt al zo ver gefietst." Daarover zegt Nurbol: "hij is een echte moslim"
Ik besluit Nurbol een brief te bezorgen uit Turkije die gericht was aan "iemand in Kazachstan". Er blijken twee dollars in te zitten voor een kopje koffie en een lief bericht van een Turk die contact zoekt met een Kazach. "We zijn verwante volkeren," legt Nurbol uit.
En dan zit ik te dansen op een Kazakhse kraker met een biertje. En moet ik zelf ook liedjes gaan zingen. Ik val erg uit de toon hier, alles is chic en iedereen heeft zich opgemaakt en mooi aangekleed. Maar hier word ik getolereerd met mijn trainingsbroek. Wat een bizarre wereld, hier in de stad. Maar ik geniet er met volle teugen van.
Elshibay – Zhalagash
Etappe
126.3 km
Nachricht
Ik gooi de plassen water uit mijn tent, voor ik haar oprol, ik heb geen zin om dat gewicht met me mee te dragen.
De wind is nog steeds in mijn voordeel en ik besluit zo ver mogelijk richting de eerstvolgende stad Kyzylorda te willen komen.
Helaas draait de wind wat, waardoor het tweede gedeelte van de dag wat zwaarder is dan gedacht, maar: groot nieuws: er is hier een secundaire weg. Ik kan éindelijk, voor het eerst sinds Aktobe (en een paar kilometer bij Aral in de buurt) eens over een rustige weg fietsen en wat om me heen kijken.
Het is hier een rivierdelta, dus er zijn wat meer boompjes en groen. Het is lente. Ik rijd langs zo'n dorp voor de doden, een prachtige begraafplaats. Er stopt een oud busje. Mensen stappen uit en knielen. Ze zingen een mysterieus lied. Ik wil erbij zijn, erbij horen, maar ik ken de tekst en de melodie niet. Dit is niet mijn lied, niet mijn ritueel.
Ik besef me dat fietsen ook leuk kan zijn. Ik stop af en toe om een foto te maken. Aan het einde van de dag is het moeilijk om een kampeerplek te vinden: overal ligt modder en hopen koeienstront. Zoals altijd vind ik toch iets. Morgen slaap ik weer eens in een bed.
Ayteke Bi Kenti – Elshibay
Etappe
131.6 km
Nachricht
Vandaag kan ik kilometers maken met de wind in de rug. Af en toe wordt ik gestopt door een automobilist, aan wie ik moet vertellen waar ik vandaan kom en waar ik naartoe ga. Vervolgens moet er een selfie worden gemaakt.
Aan het einde van de dag begint het te regenen. En dan blijft het regenen. Ook 's nachts. Ik word wakker en zie dat er plassen water in mijn tent staan. Ik verzeker me ervan dat er geen elektronica stuk kan gaan en slaap verder.
"Goed voor de plantjes", herhaal ik als een mantra om mezelf weer in slaap te krijgen.
Aral – Ayteke Bi Kenti
Etappe
111.3 km
Nachricht
Ik zie onderweg weer meer kamelen.
Ik ben het beu om de weg alsmaar te volgen en er zijn hier wat gravelpaden langs de weg. Her gaat erg langzaam en verandert plotseling in een zand of modder pad, maar het zijn momenten om even te ademen.
Zhalauly – Aral
Etappe
128 km
Nachricht
Ik ploeg mezelf door het natte zand dat me dwingt om langzaam te gaan. Dat wilde ik toch?
En dan zie ik een vlinder poseren op een blaadje, hij blijft, vleugels gespreid keurig stilzitten. Ja, ik blijf erbij: in de steppe moet je niet voor je uit kijken, in de verte: dan zie je een eindeloze amorfe massa van vale kleuren. Je moet naar de grond kijken. Dáár gebeurt het, bloemen in alle kleuren, kevers die hun kop in het zand steken en dus deze vlinder.
Ik probeer zoveel mogelijk kilometers te maken om Aral te bereiken, naar het gelijknamige meer dat inmiddels half droog ligt. Daar huur ik een kamer. Ik moet toch ook eens een keer douchen.
Ik vind het maar vervelend, een kamer huren, je voelt je er nooit thuis, zoals in je eigen tent. Nee, het liefst word ik door iemand opgevangen om dan nog wat menselijkheid, verhalen, een lach, een maaltijd te delen. Gekochte gastvrijheid voelt niet goed.
Karakol’ – Zhalauly
Etappe
122.8 km
Nachricht
Ik kon gisteren een kampvuurtje maken, want ik had een droge plek met opgedroogde aarde én vond een paar stukken hout! Ik warmde me aan het vuur en zat alleen op de steppe en voelde me goed.
Maar nu moet ik weer terug naar die grijze strook, naar de razende wagens. Voor ik naar die mensenwereld terugkeer, tref ik een obstakel op mijn weg: een kudde paarden.
Het valt me telkens op hoe ze me aanstaren. Ik lijk zelf misschien ook wel een beetje op een paard op mijn fiets. Andere paarden rennen dan weer in paniek weg, terwijl ze de auto's de normaalste zaak van de wereld vinden.
En dat doet deze kudde in eerste instantie ook. Maar dan houdt een stoer paard, de leider, halt. Nieuwsgierig zet hij wat stappen in mijn richting en dan volgt de kudde ook. Zo staan we elkaar een paar minuten aan te staren. Ik durf niet door de kudde naar de weg te lopen en wacht geduldig, geniet van dit moment, in deze wereld die me veel meer bevalt dan de wereld van de veachtwagens.
Het liefst zou ik dwars door de steppe fietsen, maar ik heb maar 30 dagen om dit immense land te doorkruisen en dwars door de steppe zou langzaam, heel langzaam gaan.
De paarden zijn op me uitgekeken en trekken verder. Dus ook ik ga de weg weer op. Het is nog ver naar Shymkent, maar toch, stukje bij beetje kom ik dichterbij.
Ik eindig mijn dag in het zand, een hele uitdaging. En er vallen wat druppels uit de licht. Hoe heet dat ook alweer?
Regen!
Kiyakti – Karakol’
Etappe
111.9 km
Nachricht
Ook vandaag moet ik weer zien te overleven op de weg. Terwijl ik fietsen en zo nu en dan de berm induik om niet aangereden te worden, besef ik me: dit is waar het misgaat.
Ik fantaseer dat ik een bordje achterop mijn rug heb hangen waarop staat: "ik ben een mens". Want hier voel ik me geen mens, ik ben meer een geel fluoriserend obstakel, dat vrachtwagens tot last is. "Maar," denk ik, "hoeveel tijd verliezen ze nu echt aan mij als ze even zouden wachten om veilig te passeren? Een seconde? Een paar seconden?"
Zijn die paar seconden een mensenleven waard?
Toch zijn het soms dezelfde vrachtwagenchauffeurs die hun duim naar me opsteken of mijn fles water aanrijken. Hoe kan een goed mens - want dat is iemand die een ander mens een fles water aanrijkt - ook een potentiële moordenaar zijn?
Op de weg komen onze diepste overlevingsinstincten aan de oppervlakte, daar denken we aan onszelf, geloof ik. Nog een stukje jager-verzamelaar dat er genetisch ingebakken zit misschien?
Want het overkomt mij ook in het verkeer. Voetgangers die tergend langzaam in mijn weglopen moeten toch ook gewoon aan de kant? We zijn allemaal goed mens en moordenaar tegelijk en moeten constant waakzaam zijn, om de goede mens de overhand te laten houden.
Alles went, ook gedehumaniseerd worden als fietsend obstakel. Inmiddels heb ik zelfs tijd om te filosoferen tussen het overleven door.
Een een touringcar komt voorbij rijden. De chauffeur praat in de microfoon en hij lacht. De passagiers lachen ook. "Wat zou hij zeggen?", vraag ik me af. Er is hier niks. Ik fantaseer het volgende: "Als u heel goed hier rechts van u kijkt ziet u helemaal niks. Kijkt naar links dan is daar helemaal niks. Nee, dames en heren, hier wilt u niet dood gevonden worden. Laat staan dat je er gaat fietsen!" Iedereen lacht, terwijl ze hun hoofden draaien en me nakijken.
Na 100km vind ik onverwacht een hostel. Ik besluit er te overnachten. Het blijkt een grote kamer met zo'n twintig onopgemaakte bedden vlak naast elkaar. De kamer heeft geen licht en geen elektriciteit. In de hoek hangt een camera. Zou die wel aangesloten zijn? Ik kies een bed. "Hoeveel mensen zouden er al onder deze dekens hebben geslapen?", vraag ik me af. Ik zit een tien minuten op het bed in de donkere kamer. Ik vraag waar de douche is. De vrouw lacht. "Die is er niet!". Ik zit een paar minuten op het bed in de donkere kamer en besluit dan verder te fietsen. Dan liever in mijn tent.
Ik kom onderweg nog een koe tegen, een kunstige koe, die de chauffeurs eraan moet herinneren dat hier ook nog overstekend vee is. Ik wil er een bordje ophangen met "ik ben een koe".
Ik duik de steppe op zo ver mogelijk van de weg. Hier creëer ik mijn oase. Een plek waar ik er mag zijn en niemand in de weg sta.
Karlau – Kiyakti
Etappe
97.3 km
Nachricht
Ik kijk erg uit naar de kruising van wegen in Karabutak. Ik hoop dat daar de weg wat rustiger wordt. Op de kruising in de warme en stoffige stad - de temperaturen lopen inmiddels op tot boven de 20 graden overdag - eet ik nog iets in een wegrestaurant. Hierna volgt heel veel middle of nowhere tot aan Aral.
Het is luxe, want het lukt in deze streken niet elke dag om te lunchen, vaak sta ik langs de weg, waar ik snel wat gedroogd fruit of koekjes eet terwijl de voorbijrazende vrachtwagens windvlagen veroorzaken.
Toch zijn de lunchpauzes niet altijd een rustmoment, want ik lijk zelfs soms wel een toeristische attractie met mijn fiets. Mensen nemen soms zelfs foto's en video's! En in de wegrestaurants zitten vaak mensen op vol volume door de sociale media te scrollen. Het lijkt alsof ik de enige ben die dat schelle geluid storend vindt. Ik heb soms het idee dat ik steeds minder van de wereld begrijp.
Dat gevoel wordt bevestigd als ik naar de menukaart kijk, waar ik niks van snap. Het lukt uiteindelijk om iets te bestellen en in de rij spreekt een man me aan: "Waar kom je vandaan?", hij wacht niet op antwoord en vervolgt: "je begrijpt het niet, hè?." Tegen een andere man in de rij zegt hij: "hij begrijpt het niet". Ik besluit het maar zo te laten. Ik zoek een tafeltje op, het eten wordt gebracht, dan verschijnt er een grote bak vlees. Ik gebaar dat ik die niet besteld heb en de ober wijst op de man die me net aansprak. Die schuift al snel aan en komt tegenover me zitten, terwijl er nog veel vrije tafels zijn. Ik had al wel eens gehoord dat dat hier gebruikelijk is.
"Hij vindt het misschien gezellig," denk ik en ik vind het prima. De man zit zwijgend voor me en begint zijn bak vlees al smakkend en slurpend weg te werken. Hij kijkt me niet aan en begint ook geen gesprek. Ik versta er toch niks van. Dan haalt hij zijn telefoon tevoorschijn en begint hij op vol volume door de sociale media te scrollen. Hoe denk je dat ik erbij keek?
Alle vrachtwagens lijken mijn kant van de kruising te kiezen. De weg is niet rustiger, integendeel, het lijkt nu spitsuur. Ik besluit aan de tegenovergestelde kant van de weg te gaan fietsen, zodat ik het in elk geval kan zien als iemand me aanrijdt en me dan snel de berm in te storten. "Waarom ben ik hier, waarom doe ik dit?
We zijn nu bijna 100 kilometer verder. Ik zie een gravelweggetje langa de weg. Ik duik erop. Even ademen. Maar al snel verslechtert de weg, ik moet door de modder en voor ik het weet sta ik met mijn enkels in de bruine modder, waarschijnlijk veroorzaakt door gesmolten sneeuw, want sneeuw is inmiddels nauwelijks nog te zien. Ik zie een paadje dat links de steppe opgaat en ik volg het. Ik wil weg van de weg.
Terwijl ik het geraas van de weg op de achtergrond hoor verdwijnen en de steppe oprijdt, maakt een gevoel van vrijheid zich van me meester. Ik zie ineens hoe mooi de steppe is. Ik kijk op de grond en zie bloemetjes, witte, gele en roze. En een soort roodgroene bladeren: steppesla? Overal holletjes, waar soms een vaalbruin knaagdier in verdwijnt of verschijnt, hagedisjes. Ik sta even stil bij een stuk opgedroogd zand en tussen de spleten krioelt het van de insecten. Deze dorre massa lééft! Ik hoor nu overal de vogels en de zon verdwijnen achter een heuvelrug. Ook hierom ben ik onderweg. En ik neem me voor om voortaan elke dag een kilometer de steppe op te gaan en daar mijn kamp op te slaan.
Kamperen en zeker wildkamperen, zag ik eerder vooral als een noodzakelijk kwaad: een ongemak dat overwonnen moet worden omdat je nu eenmaal moet slapen. Ik besef me nu dat dít mijn rustpunt is en neem me voor om er een ritueel van te maken. Het routineus in en uitpakken van de spullen, het creëren van een eigen plek met alleen het geluid van fluitende vogels en zingende wind, de vrachtwagens daar op die grijze streep een verre herinnering.
Sukhinovka – Karlau
Etappe
83.9 km
Nachricht
Ook vandaag ploeter ik tegen de wind in en balanceer ik telkens op het randje van het asfalt, het randje van het bestaan en de samenleving, waar ik soms net vanaf val.
Men toetert er een eind op los. Om me te begroeten, om te waarschuwen, je weet het niet.
Onderweg probeer ik zoveel mogelijk halt te houden bij elk wegrestaurant dat ik zie (vandaag twee; vandaar!). Zo probeer ik de voorraden die ik in Aktobe heb ingeslagen zo min mogelijk op te maken en waar mogelijk bij te vullen.
Bij elke stop is er wel een praatje: waar kom je vandaan en waar ga je naartoe. Veel verder komt het gesprek niet, door mijn matige kennis van het Russisch en mijn non-existente Kazachs. Over brieven kan ik niet eens beginnen vanwege de taalbarrière.
Zo tegen de wind in, op de rand van het asfalt, en met contact dat nooit verdiepend, maar altijd oppervlakkig is, begin ik me af te vragen: wat doe ik hier. Is dit het einde van de wereld?
Zo rond 19:00 is het in elk geval het einde van de dag. Ik zie naast de weg wat boompjes! Daar sla ik mijn kamp op. Een uil vliegt juist weg, wat een enorm beest.
Een herder en zijn kudde zwaaien vanuit de verte naar me terwijl ik mijn tent opzet. Ook 's nachts blijf ik het gebrul, geraas en gezoef van de weg horen.
Aktobe – Sukhinovka
Etappe
80.9 km
Nachricht
Ik ga nog even langs de fietskraam om een flesje kettingolie te halen en fiets dan Aktobe uit. Zodra ik de bescherming van de gebouwen kwijtraak is het ploeteren tegen de wind in. Het doet me denken aan mijn eerste dagen in Kazachstan.
De eerste 25 kilometer is het rustig fietsen over een vierbaans weg, maar dan blijft nog een tweebaansweg over, zonder geasfalteerde vluchtstrook. Het is een erg drukke weg, dus ik fiets over de onverharde vluchtstrook.
Maar nog zo'n 20km verderop is dat geen optie meer, omdat de grond te zacht is en ik niet meer vooruit kom. Ik vind nog een paar keer even rust door over een stuk oude weg of weg in aanbouw te fietsen.
Zoals gebruikelijk in Kazachstan stoppen er wat mensen om me een lift aan te bieden. Dat ik weiger, daar snappen ze helemaal niks van.
Ook Nurlan stopt, een gezette man met een groen Kazachs hoedje. Hij maant me om te stoppen. Eerst moet ik uitleggen wie ik ben en wat ik doe. Dat lukt inmiddels in het Russisch. Dan foto's, een broodje en wodka! Ik weiger beleefd, maar dat heeft geen effect. Dan nog een slok wodka. "Dat zal je kracht geven". De man die de auto waar Nurlan inzit bestuurt, neemt ook een flinke teug. "Kazakhstan normalny?", vraagt Nurlan. "Jazeker en prachtig." Nu toont Nurlan me wat lijkt op een 5-literfles water. "Vodka!", roept hij enthousiast.
Door de wind kom ik niet verder dan 75 kilometer. Aan het einde van de dag ga ik een onverharde weg op om een kampeerplek te zoeken. Ik moet een stukje sneeuw oversteken, dan kom ik bij een gravelweg en daar zie ik een mooi plekje. Al snel sta ik bijna tot kniehoogte in de sneeuw en mijn voeten in het water dat zich onder de sneeuwhoop heeft gevormd. Een ijsbad. Gelukkig heb ik nog een paar zomerschoentjes...
Akkemer – Aktobe
Etappe
71.4 km
Nachricht
Een vlotte tocht zonder complicaties. De band heeft het gehouden! Terwijl ik door het dorp Alga rijdt, stopt een auto en houdt halt. De man stapt uit en zegt dat hij me al een paar keer heeft gezien op de weg tussen Atyrau en hier. Hij stopt me wat briefgeld toe. Ik probeer te weigeren, maar de man drukt het geld in mijn hand en rijdt snel weer door, terwijl hij me in het Russisch een goede reis toewenst.
Gisteren was dat me ook al eens overkomen. Het voelt vreemd, vernederend bijna, maar ik zag ik beide gevallen dat de intentie goed was. Misschien hadden ze me liever een fles water of iets te eten gegeven, maar hadden ze het toevallig niet bij zich? Ik kan het geld van de sponsoren goed gebruiken om straks weer voorraden te kopen om de woestijn door te komen. Wie jullie ook zijn, bedankt voor jullie gastvrijheid en hulp aan de reiziger.
In Aktobe stop ik direct bij de enige fietsenmaker. Die is net Nuryk aan het helpen met zijn mountainbike. "Heb je ook 28 inch banden"? De fietsenmaker trekt het gevreesd gezicht. Hij komt terug met een dun stadsbandje. "Daarop ga ik het niet redden naar Tashkent." Dan biedt Nuryk aan om me te vergezellen naar de markt, waar ze meer banden hebben.
Wow! Een droom voor een fietser. In de marktstal vol fietsspullen ligt er inderdaad een band op mij te wachten.
Shubarkuduk – Akkemer
Etappe
103.8 km
Nachricht
Mijn dag begint met een lekke band.
En dan, vijf kilometer verder, nog een lekke band.
Ik probeer mijn geduld te bewaren, alles zo precies mogelijk te doen. Dat werkt altijd het best. Toevalligerwijs ben ik bij beide lekke banden nét in de buurt van een bushokje.
Het enige nadeel daarvan is dat daar auto's stoppen. Met mensen die lekker een praatje willen maken. En hoewel ik daar normaal best voor in ben, probeer ik me dus te concentreren op dat precieze werkje.
Ik koop een pakje appelsap en een chocoladereep bij een openbaar toilet. Bij het wegrestaurant ernaast staan ze al te zwaaien. Waar kom je vandaan? Waar ga je naartoe? Hoe oud ben je? De gebruikelijke vragen. Als ik mijn verhaal heb verteld, krijg ik een kop koffie aangeboden. Ik wil een broodje kopen, maar krijg dat dan gratis. Ik durf verder niks meer te bestellen, want anders zal ik het wel cadeau krijgen.
Een man komt binnen en begint in het Arabisch te prevelen. Dan richt hij zich tot Mekka en als hij klaar is tot mij. "Heb je honger, heb je dorst?". Ik zeg dat ik alles heb, maar ook Taras laat me niet vertrekken zonder proviand. En dan komt er nóg een man met een zak pasteitjes. De eigenaar van het wegrestauranrlt zegt dat hij voor me wil bidden. Ik moet hem nazeggen.
Gloeiend van zoveel menselijkheid fiets ik verder de steppe in. Ja, ik zie steeds meer boompjes, ga over heuvelruggen. Dit voelt toch anders, toch meer alsof je van het één naar het ander gaat.
Dan: mijn derde lekke band van de dag. Ik besluit grondig te onderzoeken wat er aan de hand is en mijn vrees blijkt gegrond: mijn buitenband is volledig aan het eind van haar latijn. De beschermende laag begint aan de binnenkant los te raken en prikt gaatjes in de binnenband.
Ik verwissel de kapotte band, na het plakken van de gaatjes, naar de voorkant. Daar komt er minder druk op. De strategie werkt en brengt me bij een bosje. Je leest het goed: een bosje!!! Meerdere bomen bij elkaar, langs de weg, waar ik mijn tentje opzet en probeer te slapen tussen het geraas van vrachtwagens aan de ene, treinen aan de andere kant. De vogeltjes fluiten er lustig op los en zouden hier slangen zijn of schorpioenen? Nog maar 70 km naar de stad Aktobe, waar hopelijk banden zijn te vinden.
Karaulkeldi – Shubarkuduk
Etappe
82.1 km
Nachricht
Tussen aankomst en vertrek is er niets. Niet menselijks althans. 80 kilometer lang. Dus ik leer nog meer tinten bruin kennen. Zoals het roodbruin van een struik die ik nog niet eerder zag. De bergen sneeuw worden steeds talrijker. Hoe zou dit landschap er een paar weken geleden uit hebben gezien?
Had ik al geschreven over de kerkhoven hier? Dorpen voor de doden, met huisjes in alle tinten bruin, van beige tot terracotta. Spookdorpen. Daar in de verte is er één.
Even buiten Shubarkuduk verblijf ik in een pension met Oezbeekse buren. Vrachtwagenchauffeurs. De hele middag scrollen ze met hun telefoons op vol volume door hun sociale media. Ik ben hier neergestreken om een live verbinding met Eupen in België tot stand te brengen.
Het is een surreële ervaring, ik ben even in België, met Max die vertelt over dit project. Het publiek lacht, moedigt me aan, geeft me applaus. Zij in de bewoonde wereld, ik in de woestijn. Ik voel me gesterkt in mijn missie.
Zhanterek – Karaulkeldi
Etappe
152.3 km
Nachricht
Ik begin vertrouwd te raken met het dorre landschap, het is niet langer één amorfe enge en/of saaie bruine massa, waar ik doorheen moet, meer en meer zie ik de verschillende tinten bruin, zoals ik ook de oneinde blauwen van de zee onderscheiden kan.
Er is hier meer leven dan ik dacht, door het ruisen van de wind, het razen van de auto's, hoor ik de vogeltjes fluiten. Maar waar zijn ze? Zijn ze net zo bruin als de woestijn, zie ik ze daarom niet. Zoals ik het geelbruin van een duin zie en het groene bruin van een struik. Het zwarte bruin van een drol en de stippen in de verte in alle kleuren bruin die je maar bedenken kan. Koeien, paarden, nee schapen? Kijk! Het glimmend donkerbruin van een paard dat de weg over wil steken, ik rem af, het is een neppaard en het deed zijn werk.
De horizon is hier niet recht, het is een grafiek, een wisselkoers. Een vaalbruin marmotje kijkt me angstig aan en kruipt dan zijn holletje. Een goudbruine steen die lijkt op een neergestorte kameel. De weg is nog steeds grijs met witte strepen. Op de weg loopt een grijze tor. Een kruispunt, de weg naar rechts is even grijs, dan nog twee strepen bruin. Bruin op bruin. Het bruin voor de mensen is iets donkerder. In de verte rijdt een witte bus, gevolgd door een wolk van opwaaiend zand. De kleur van die stofwolk is moeilijk te omschrijven, de kleur die je krijgt als je bruin met onzichtbaar mengt.
Rood op de weg, rood met bruin op grijs, aangereden wild, een auto rijdt er nog eens overheen, er spat iets op mijn gezicht. Echt waar!
Een zee van bruin, golvend, bruin, bruin en wit. Wit? Water? Nee. Schuim! Nee. Sneeuw? Dat kan niet, het is twintig graden. Ik steek mijn vinger erin. Sneeuw! Ik pak een hand en maak een bal. Het is twintig graden, ik heb een t-shirt aan en ik maak een sneeuwbal.
Ik ga door met het inventariseren van bruin. Blauw! Een bord. Nog een bord. Heel klein. 600. Zo ver ben ik al van Rusland, een ander leven. Nog meer blauw in het bruin, daar in de verte. Daken. Een dorp! Het lijkt dichtbij, maar blijft ver weg. Hoeveel pedaalslagen nog tot het dorp? Oneindig veel. Hoeveel vanuit Rusland naar hier? Hoeveel vanaf thuis?
De dode koe in de berm is een zwartbruine vlek. Het uitstekende bot is wit en de ingewanden rood. Zwart met wit is de gier. Hij ziet me nu en neemt de benen... Spreidt zijn vleugels, veel wijder dan de roofvogel die ik hiervoor zag. Machtig.
Een witte auto volgt me. Het raampje gaat open, de vrouw filmt me als een paparazzi. De gebruikelijke vragen: waarheen? Waarnaartoe? Heb je honger. Ik krijg wat eten aangereikt van een man die Dhulat heet. "Rachmet" (bedankt)
Op het grijs van de weg zie ik een donkergrijze, bijna zwarte kopie van mezelf. Die moet ik volgen.
Dossor – Zhanterek
Etappe
109.1 km
Nachricht
In Dossor splitst de hoofdweg zich in tweeën, het is rustiger op de weg, een verademing. Ik kan wat meer ontspannen. Soms raak ik even in de fietserstrance en laat ik mijn gedachten de vrije loop, om dan weer ruw wakker te worden van een vrachtwagen die langs scheert of een inhalende auto van de andere zijde. Even wachten om veilig te kunnen passeren lijkt geen optie. Ik wordt veel begroet onderweg door enthousiast toeterende en zwaaiende automobilisten. Soms groet ik vriendelijk terug, soms heb ik er even geen zin in. Ik begin ook in de steppe onderscheid te zien, in wat één amorfe bruine vlakte leek, valt toch een hoop te ontdekken. Een eenzaam groen graspolletje, een blauwe poort, schaapjeswolken in de lucht, een passerende trein en aan het einde van de dag warempel een heuvel! In het dorpje Zhanterek word ik vanuit een huis enthousiast begroet door een tiener die direct zijn motor pakt en een praatje komt maken. Maar hoe doe je dat als je elkaar niet verstaat? Hij helpt me met het vinden van een kampeerplek en dan gaat hij zijn vriendjes halen. Ze komen nog een paar keer langs en laten horen hoe hun motoren knallen.
Atyrau – Dossor
Etappe
101.8 km
Nachricht
Langs de grote weg door de woestijn verlaat ik de laatste stad die ik voorlopig zal zien. Ik fiets door het niets, af en toe een (opgedroogd) meertje. Van rustig fietsen is toch geen sprake: ik moet heel alert zijn op de vrachtwagens, die rijden namelijk gewoon door, alsof ik er niet ben. Als twee vrachtwagens elkaar passeren wordt het te krap op die kaarsrechte potloodstreep die op een vaalbruin canvas is getrokken. Dan moet ik de onverharde berm induiken. Onderweg stopt een automobilist om me een fles water te kopen. De lente is begonnen, ik fiets in mijn shirtje. Ik eindig de dag in een pension in het stadje Dossor, een laatste glimp bewoonde wereld voor de komende dagen.
Atyrau
Etappe
11.4 km
Nachricht
In Atyrau, op de grens tussen Europa en Azië, pendel ik op en neer over de bruggen van slaapplek naar slaapplek, onderweg bezorg ik een brief en breng ik mijn fiets naar de dokter.
Akkystau – Atyrau
Etappe
86.5 km
Nachricht
Vandaag is de wind me beter gezind. De weg naar Atyrau verloopt zonder grote problemen, behalve een lekke band wanneer ik de stad inrijd. Net zoals in Istanbul, ook op de grens tussen Azië en Europa. Ik word hier vanavond opgevangen door Bekbolat via Couchsurfing. Maar hij is nog niet thuis. Ik ga ergens een wrap met frietjes eten. De jongens vragen waar ik vandaan kom en wat ik hier kom doen. "Met de fiets vanuit Nederland?!". Ik hoef mijn eten niet te betalen. Later op de avond ontmoet ik Bekbolat, zijn vrouw en zijn vier vrolijke kinderen.
Zineden – Akkystau
Etappe
85.7 km
Nachricht
Ik had een heerlijke nachtrust in de kantine. De verearming draaide op volle toeren. Aan gas geen gebrek hier. Na afscheid te hebben genomen van de oliemannen, na wat kopjes thee, koekjes en foto's, ga ik op weg in de richting van Akkystau.
Dat is zo'n 80 kilometer, wat met tegenwind heel ver lijkt! Maar de wind is wat zachter vandaag en soms kan ik wel 15km/u halen.
In Akkystau kan ik ook eindelijk geld wisselen en een simkaart halen.
Afanasevo – Zineden
Etappe
53.7 km
Nachricht
Na weer een dag ploeteren tegen de wind in, kom ik niet verder dan 53km wanneer ik uitgeput ben.
Na veel jaknikkers te hebben gezien, vind ik een dorpje waar wat bedrijvigheid is rondom de olie-industrie.
Ik ga wat eten in een café en vraag of ik daar mag kamperen. Het mag niet. Via de vertaalapp, krijg ik de cryptische instructie: "je moet op zoek gaan naar het huis van de vertaler" en de vrouw van het restaurant wijst naar de overkant van de weg.
Ik spreek daar een man aan, die ook van nee schudt, hij spreekt iets in op mijn telefoon en dan lees ik: "moeders zullen helpen". En hij wijst naar een hokje.
Daar tref ik de beveiligers van de site aan, die aangeven dat ik naast de elektriciteitscentrale mag kamperen. Weinig beschutting, midden in de wind, maar beter dan niks.
Terwijl ik mijn tent opzet, komen er mannen met blauwe pakken aan. "Thee!", roepen ze. Ik besluit ze te volgen en plots zit ik in een kantine vol mannen met blauwe pakken, ik noem ze de oliemannen. En daar is een man die een beetje Engels spreekt, hij heet Talgat. Hij is, de vertaler, vertelt Vitaly, een Russische medewerker me.
Ook de andere mannen in blauwe pakken vertellen me hun namen, maar ik kan zo veel namen niet onthouden, dus ik noem ze de oliemannen.
Na een vreselijke dag tegen de wind in en met zand in de schoenen, besef ik me dat dit is waarom ik deze reis maak. Om ineens in de kantine van de oliemannen te mogen zitten en wat momenten met hen te mogen delen, een inkijkje in hun bestaan.
Viyaly is getrouwd met de dochter van Talgat en spreekt nu vloeiend Kazachs. Talgat opent zijn jas en toont me een fles Vodka, hij legt zijn vinger op zijn lippen: "Shhh".
Het is te koud en te winderig om in de tent te slapen, besluiten de oliemannen. Ik moet dus mijn kamp opbreken en in de kantine slapen en ik mag daar zoveel thee en koekjes nemen als ik wil.
's avonds gaan we terug naar het restaurant en eten we samen. De fles Vodka wordt van tafel gehaald voor de foto.
Kotyayevka – Afanasevo
Etappe
64 km
Nachricht
Een stormachtige wind blaast recht in mijn gezicht. Ik kan niet sneller fietsen dan zo'n 10km/u. Werkelijk een marteling, zoals de eindeloze heuveltjes op en af langs de zwarte zee. Kamelen bieden troost en verwondering.
In het stadje Kurmangazy wil ik een simkaart halen, geld wisselen en eten, maar alles blijkt dicht. Twee mannen in een dikke auto met Russisch kenteken bieden aan om me te helpen en ze te volgen naar het tankstation, daar kan ik eten.
Maar ik ga wel erg langzaam en ze lijken haast te hebben, dus worden twee mannen in een andere auto ingeschakeld om me te escorteren.
De vrouw die in het restaurant werkt is niet erg behulpzaam. Ik probeer drie dingen te bestellen, maar ze hebben het allemaal niet. Ze vertelt me ook niet wat ze wél hebben. Wannneer ik te lang nadenk loopt ze weg van de tafel. Uiteindelijk lukt het toch om iets te eten.
Ik kom nog steeds niet vooruit, ook niet met de nieuwe brandstof. Op zo'n 60 km besluit ik een afslag naar een dorp te nemen. Het is hier echt woestijnachtig. Opwaaiend zand en duinen, soms zakt mijn fiets weg in het zand.
In het dorp vraag ik beveiligers in een school (geen idee wat ze beveiligen) of ik daar ergens kan kamperen, maar het lijkt allemaal heel ingewikkeld. Uiteindelijk mag ik mijn tent naast het kantoor van de spoorwegen neerzetten en krijg ik een zak eten mee van de beveiliger: "dit heeft mijn vrouw voor jou gemaakt".
Astrakhan’ – Kotyayevka
Etappe
77.6 km
Nachricht
Na een comfortabele dag bij Mark, die een filmliefhebber is en met wie ik verschillende films heb gekeken. Na een rondje door de mooie stad en het Astrakhan Kremlin is het tijd om door te gaan naar het volgende land: mijn Russisch visum verloopt bijna!
Ik fiets over een "pontoon bridge", het is een vreemde gewaarwording, alsof je over het water zelf fietst. Dan begint de lange weg door de steppe en met de wind in het gezicht
Die wind wordt dan ineens gebroken door een eindeloze rij vrachtwagens uit Kazakhstan, Oezbekistan, Turkmenistan, noem het maar op. De chauffeurs staren me aan of begroeten me.
En dan is daar ineens de grenspost, naast een klein dorpje. Het is een hermetisch afgesloten vesting vol containers. Ik verwacht er vrij snel doorheen te gaan, zoals telkens is gebeurd bij alle grensposten, maar bij de paspoortcontrole krijg ik mijn paspoort niet terug en moet ik op een bankje wachten. Ik zit naast een Oezbeekse man, die zit te bellen, de grenswacht komt hem streng toespreken: "bellen is hier niet toegestaan".
Na een tijdje wachten komt er een man met een bontmuts op me af. "Follow me please". Het blijkt een FSB agent. Ik volg hem naar een container en wordt gesommeerd mijn fiets daar neer te zetten. Naast de container staat een busje, een groep Oezbeekse mannen laadt hun bagage op het rek op het dak. Ik durf niet te vragen of ik mijn fiets op slot mag zetten. Waarschijnlijk zijn er - voor mijn fiets althans - weinig veiligere plekken dan hier.
"Close the door please". De agent wijst, zonder me aan te kijken naar een stoel in de hoek van de container. Links van me staat een tafel met een microscoop en een doos met latex handschoenen. De agent zet zijn bontmuts op de plank die voor bontmutsen schijnt te zijn. Hij haalt een map uit een la en begint nu driftig op zijn computer te typen. Hij kijkt me niet aan.
En dan beginnen de vragen. Sommigen heel specifiek, zoals: "in welke steden in Georgië heb je overnacht," andere algemeen, zoals: "wat is het doel van je reis?". Ik weet alle antwoorden en beantwoord alles naar waarheid. "Dit is niet de plek om iets te verbergen," denk ik. De slotvraag is "did you like it in Russia?". Naar waarheid antwoord ik"yes, very much", en nu verschijnt er voor het eerst een glimlach op het gezicht van de agent. Nu moet mijn telefoon imei nog geregistreerd worden, waar ik de agent mee help. "Wat zouden ze met die informatie doen?", vraag ik me af.
En dan mag ik de vesting verlaten. Ik fiets nog zo'n 10 kilometer langs wachtende vrachtwagens door Rusland. De steppe ligt hier bezaaid met flesjes water en lege zakken chips. Ik kijk telkens achterom, of de agent niet toch nog een vraag heeft. En dan is daar de brug, aan de andere kant is het Kazakhstan.
"Ik ben er bijna," denk ik en voel me ineens beklemd. Daar aan de andere kant ligt mijn vrijheid op me te wachten. Ik fiets de brug op langs een militaire controlepost, die verlaten lijkt. Maar dan hoor ik iemand roepen en twee Russische militairen sommeren me om terug te komen. "Maar ik was er bijna," dacht ik. "Waar kom je vandaan en waar ga je naartoe?". Ik leg mijn reis uit en dan verschijnt er een grote glimlach op de gezichten van de soldaten. "Wacht hier," zeggen ze, en ze komen terug met een fles water, Russisch water, "voor onderweg". Ik zie ze aan de andere kant van de brug nog zwaaien.
Nu moet ik nog de Kazachse immigratiecontrole door. Ik moet aan zo'n vijf verschillende mensen hetzelfde vertellen. Één agent zoekt mijn instagram op en volgt me. maar dan ben ik eindelijk echt in een ander land en ik was bijna vergeten hoe hard het nog steeds waait. Het is al bijna avond nu.
Ik zie een paar huizen langs de weg en vraag of ik daar mijn tent mag opzetten. De kinderen hier zijn nieuwsgierig, maar ze spreken alleen Kazachs. Dus spreken we de taal van een potje voetbal en tellen we in het Spaans tot tien. Zo voelt vrijheid voor ik in mijn tentje kruip voor een goede nachtrust in een andere wereld.
Oranzherei – Astrakhan’
Etappe
78.1 km
Nachricht
Kseniya biedt me aan om nog een dag in het appartement te verblijven en uit te rusten. En dat doe ik, want ik ben ook nieuwsgierig geworden naar dit dorp en haar lieve mensen.
Oranzherei is een voormalig vissersdorp, waar ooit - tijdens de Sovjetunie - een grote industrie was. Miljoenen blikken vis werden vanuit hier jaarlijks door het hele land verspreid. In het museum in het cultureel centrum staat een verzameling vintage blikken in een vitrine.
In dat museum kreeg ik gisteren een rondleiding, Sonya en haar klasgenoot Temerlan helpen met vertalen. "This is the Astrakhan raven". Ik vraag wat het verschil is met een normale raaf. "Oh, no, it's just a normal raven". Het is een indrukwekkende verzameling objecten en documenten over dit dorp dat ooit booming was en nu vooral vergane glorie. "This is Lenin", zegt Temerlan die naar een poster wijst. Ik zeg dat ik weet wie dat is. "You know Russian history!", zegt hij trots. Ik zeg dat ik een schilderij met vissersvrouwen mooi vindt en hij bloost een beetje, alsof ik hem zojuist een persoonlijk compliment heb gegeven.
Ik ontmoet ook de rest van de schoolklas, die een brief voor me hebben geschreven met getekende hartjes en Matroesjka's. Kseniya komt me een paar keer eten brengen, waaronder hele exclusieve vis. Een artikel over mijn bezoek verschijnt in de lokale krant. Ik ben de eregast van dit dorp, het is heel bijzonder en ik vraag me af waar ik al deze hartelijkheid aan heb verdiend.
De mevrouw van de winkel en de pianoleraar Olga komen me uitzwaaien. Olga geeft me een medaillon mee van de beschermheilige van het dorp: "om je onderweg te beschermen".
Ik ga nu door naar de stad Astrakhan, waar ik via Couchsurfing verblijf bij Mark, die theater maakt en fotografeert.
Lagan – Oranzherei
Etappe
102.2 km
Nachricht
De tempel lijkt gesloten. Buiten staat een gigantische gouden Boeddha. Ik loop om de tempel heen en klop aan bij een gebouwtje. Een monnik in oranje gewaad maakt de deur van de tempel voor me open.
Ik ga alleen in de tempel zitten en een gevoel van intense kalmte komt over me heen. Bij de verschillende Boeddha beelden en foto's van de dalai lama ligt geld of eten. Iemand klopt aan en ik maak open. Een man komt binnen en buigt drie keer met de handen voor het gezicht in bidhouding. Hij gaat dan alle altaren af en legt er een muntje neer. Nu maakt hij even een praatje, voorzover dat gaat, wie ik ben en waar ik naartoe ga en of dat mijn fiets is. Bij de ingang liggen zakjes met eten. De man pakt zo'n zakje mee en maakt een verontschuldigend gebaar.
Nu valt mijn oog op een tafeltje met foto's van mannen, meestal jonge mannen. Ze hebben uniformen aan. Één van de mannen lacht, terwijl hij een groot machinegeweer in zijn schoot vasthoudt. De foto's van de soldaten liggen vlak bij de Dalai Lama. Oorlog en boeddhisme, hoe valt dat met elkaar te rijmen? Ik besluit dat ik dat niet hoef te doen, ik ben hier om te kijken en om te luisteren. Ik moet de dingen naast en niet in een bepaalde volgorde lf boven of onder elkaar plaatsen. Ik ben een postbode, just a messenger. Maar mijn gevoel van kalmte is weg.
Ik fiets verder, de steppe op en kom langs het dorp Dzhalikovo. Ook hier is een tempel. Ik vraag een oude man in uniform (zou hij ook een soldaat zijn?) of ik de tempel kan bezoeken en hij belt iemand op. Hij gebaart dat ik even moet wachten en scheurt weg in zijn auto, een stofwolk neemt langzaam bezit van het dorp. Enkele minuten later is hij terug met Svetlana, die de tempel opent en direct op volle snelheid in het Russich begint te vertellen. Veel snap ik er niets van. Behalve dat dit de eerste boeddhistische tempel in de Sovjetunie was en dat haar voorvaderen uit Mongolië kwamen en via Siberië hier terecht zijn gekomen en dat ze een vriendin heeft die in Duitsland woont en altijd met kilo's Kalmukse thee terug naar huis gaat.
Ze leert me hoe ik moet bidden, met welke knie ik voor de Dalai Lama mag knielen en dat ik mijn hoofd drie keer naast zijn portret moet laten aanraken. Ik moet in het midden van de ruimte staan en naar de Boeddha buigen. Ik krijg een zaad van de lotusbloem. "Als je die in je zak terug vindt, moet je nog eens aan ons hier in Kalmukkië denken". Ik krijg een zakje Kalmukse thee mee en snoepjes die voor de Boeddha waren neergelegd. "Zijn die niet voor de Boeddha?," vraag ik. "Van de Boeddha voor jou, gebaart ze.". Dan geeft ze me een kaarshouder in de vorm van een lotusbloem mee. Die kan ik eigenlijk niet aannemen, maar weigeren lukt ook niet.
"Ik moet ze weer doorgeven," denk ik, eigenlijk is die lotusbloem een soort brief. Ik fiets dat dorp uit en veroorzaak nu zelf een stofwolk. Daar komt een oude Lada. Zijn stofwolk is groter, hij toetert. Naar mij? Ik fiets door. Hij toetert weer. Ik stop en kijk. Een man in een legeruniform zwaait naar me. "Thee!," roept hij dwingend.
En even later zit ik in de keuken aan een kopje thee. Op de tafel staat brood met boter: "eten!" Roept de soldaat. De Russische gastvrijheid gaat soms wat met de harde hand, maar ik voel dat het goed bedoeld is. Dan laat hij me zijn wapenvergunning zien. "Bent u een jager? Een politie agent?," vraag ik naar de bekende weg. "Soldaat," zegt hij. Hij pakt nu zijn telefoon en toont me een filmpje. Ik zie een gebouw dat onder vuur wordt genomen vanuit een raam, ik hoor mensen roepen. "Bachmoet.," zegt de soldaat. Mijn maag draait zich aan alle kanten om van deze oorlogsbeelden. Ik geef hem aan dat ik niet verder wil kijken. Dan toont hij me het portret van een vriend, ook een soldaat, die daar is overleden. "Het spijt me," zeg ik. "Ach," gebaart de soldaat en hij wappert naar achteren met zijn handen om te zeggen: "dat ligt achter me". De magere man maakt schokkerige bewegingen, hij lijkt voortdurend alert, zelfs als hij mij nog wat thee bijschenkt. Aangezien ik liever geen filmpjes van de oorlog bekijk, zoekt hij nu naar iets wat me wel bekoort. Iets Engels misschien. Queen? Ik knik opgelucht. Boeddhisme en oorlog. Een Russische soldaat die Queen voor me opzet. Ik snap er helemaal niks van. Het hout knettert in de haard en helpt me om kalmte in mijn hoofd te vinden. "Naast elkaar, niet onder of boven elkaar," herhaal ik als een mantra.
De soldaat is gewond en mag niet meer vechten. Anders zou hij zo teruggaan. Nu krijg ik een rondleiding door het huis. Hij is fier. Eerst gaan we langs het altaar en we buigen naar de boeddha. Vlak ernaast staat het tafeltje met de militaire onderscheidingen. Zijn schokkerige bewegingstaal, maakt plaats voor onwankelbare trots, wanneer hij naar zijn medailles wijst. Hij toont ook de slaapkamer en de hal als kostbare museumstukken, en lijkt te wachten op mijn bewondering. Ik weet me geen houding te geven. Ik zie een eenvoudig en aangenaam huis, temidden van een dorp in het niets, waar elke beweging een stofwolk doet opwaaien.
Ik ben veel langer in dit dorp dan ik van plan was. Ik moet nu echt weer verder. De soldaat knikt, een beetje teleurgesteld. Hij drukt me een vis in de hand. Door de plastic zak kijkt hij me beteuterd aan. Ik trek mijn schoenen weer aan en de soldaat kijkt even hoe ik daar onhandig mee worstel. Springt dan gretig op en komt terug met een schoenlepel. Wanneer ik die na gebruik terug wil geven, schudt de soldaat gedecideerd van nee. "Voor onderweg".
En zo verlaat ik het dorp, wat zwaar beladen, de vis achter de snelbinders geklemd. De soldaat kijkt naar me en naar mijn fiets. "Naaar China?", vraagt hij en ik knik. Hij wijst lachend naar zijn voorhoofd, alsof hij wil zeggen: "je bent niet helemaal bij zinnen". Door mijn eigen stofwolk, werp ik nog één blik op dat dorp, dat mij ondanks alles als een eregast heeft ontvangen en ik realiseer me dat het een plek is die ik nooit zal vergeten.
Over een gravelweg waar ik geen enkele auto of vrachtwagen zie, steek ik de grens over naar de regio Astrakhan. Ik zie nu weer orthodoxe kerken en begraafplaatsen. Ik heb een kamer geboekt in het vissersdorpje Oranzherei. Ik moet eerst een brug over, dan langs een elektriciteitscentrale en de begraafplaats waarachter de zon zich nu langzaam verstopt, een magische glinstering achterlatend.
Mijn internet ligt eruit. GPS ook. Dat zal wel met die centrale te maken hebben. Dat is dus ouderwets op de kaart kijken, na zoveel afslagen naar rechts, en op straatnamen letten. Ik klop aan bij het huis op aan de onverharde weg langs de rivier. Niets. Ik klop nog eens. Ik roep. Het begint kouder te worden. Hoewel de temperaturen overdag steeds aangenamer worden, koelt het 's avonds hard af. Een typische droge kou, een ongedaige wind, die dwars door de je kleren heen lijkt te blazen. Ik klop en roep nog eens. Ik sta hier inmiddels al een kwartier en begin te klappertanden. Ik kan niet bellen en heb geen internet. Ik besluit aan te kloppen bij een huis, dat wordt bewaakt door een grote enge hond. Hij blaft even, maar als ik het poortje van het erf open, doet hij niets. Ik klop aan. Niets. Ik hoor toch mensen binnen. Ik klop nog eens. Niets. Ik ga nu naar het raam en zwaai. Nu opent er een meisje met sproeten. "Mama," vraag ik. Een vrouw komt aan met verschillende kinderen met sproeten aan haar zijde. Ze kijken me wat uitdagend aan. "Wat?", vraagt ze. Ik begin te stamelen, maar kan niet in het Russisch uitleggen wat ik nodig heb. De familie staart me ongeduldig aan. Ze bestuderen me. Ik typ druk op mijn telefoon en laat ze een tekst zien (ik heb een offline woordenboek gelukkig)
De vrouw zegt van alles, maar ik versta haar niet. "Nee! Nee!," zegt ze dan, "Doei! Wegwezen buitenlander." De deur wordt dichtgesmeten en de sleutel draait rond in het slot. Buiten aangekomen hangen de kinderen uit het raam en kijken me vijandig aan. Ze lijken de hond aan te sporen om me te verjagen, maar die herder ligt me alleen wat schaapachtig aan te staren. Het schemert nu, ik voel de koude wind tot op mijn botten.
Ik wil weg van die plek en die mensen en ga terug naar het centrum van het dorp. Ik loop een winkeltje in. De vrouw van wie de winkel is, ziet direct dat ik geschrokken ben. Met wat hardhandige Russische gastvrijheid zet ze me aan een kopje thee: "jas uit!, stoel pakken!, zitten!, aanschuiven!, drinken!" Ik krijg nu ook wat koekjes en een broodje "eten!". Ze begint druk te overleggen met alle klanten die aankomen en aan de telefoon. Ik snap er niks van. De lokale pianolerares Olga (leerde ik later) staat me wat bezorgd aan te staren. Er is hier in elk geval geen hotel, is de conclusie.
Dan komt er een vrouw met een brede glimlach de winkel in. Ze geeft me direct een goed gevoel, ik voel me veilig nu zij er is. Even later toont ze me haar telefoon, daarop staat de volgende tekst:
"Ik heb een plek gevonden waar je kunt overnachten, volg mij"
De vrouw heet Kseniya. Ze neemt me mee naar een typisch appartementenblok uit de Sovjettijd, mijn fiets gaat in een loods. We moeten naar de bovenste verdieping, de buurman is er nu ook bij om te helpen met de bagage. Hij duwt me een paar leren handschoenen in de hand, voor onderweg. Ik sla ze beleefd af, omdat ik al handschoenen heb. Ik kan vandaag niet meer geschenken aannemen! Hoewel dit appartement, waar de spinnende en eenzame kat Agnieszka op me zit te wachten nu ook een godsgeschenk ik. De verwarming draait op volle toeren en ik ben de kou snel vergeten als de kat tegen me aan kruipt op de bank. De eigenaar van dit appartement is tijdelijk voor werk in Sint Petersburg en Agnieszka is helemaal alleen. "Ze zal blij zijn met je gezelschap," zegt Sonya, Kseniya's dochter die gelukkig wat Engels spreekt.
Kutan – Lagan
Etappe
118 km
Nachricht
De mevrouw van het hotel geeft me nog een brood, een stuk kaas en een fles water voor onderweg mee. Ik steek de grens met Kalmukkië over, het checkpoint ziet er serieus uit, maar ook hier mag ik gewoon doorfietsen.
Al snel zie ik een tankstation met de naam "Lotos" en een boeddhistische gedenksteen vol gekleurde bloemen, voor iemand die is aangereden.
Ik heb geleerd van gisteren. In het stadje Artezian, sla ik voldoende voedsel en water in, want het lijkt erop dat ik de komende honderd kilometer niets ga tegenkomen.
Op het plein staat een standbeeld van Lenin, naast de Boeddhistische tempel. Er hangen borden met glorieuze militaire taferelen uit de Soviettijd en een oproep om je bij het leger aan te sluiten. De mensen zien er hier Aziatisch uit, ik leer later dat het Kalmukse volk oorspronkelijk uit Mongolië komt. En deze regio is de enige in Europa waar het Boeddhisme dominant is. Terwijl ik het dorp uitrijd over een zandweg richting de hoofdweg rijd ik over een soort vuilnisbelt, in de vertr blaffen honden. In vergelijking met de Islamitische republieken is het hier allemaal wat rauwer, heb ik de indruk. Voor mijn gevoel contrasteert dat met de lotus en met de symbolen van het boeddhisme.
Ik fiets inderdaad de rest van de dag door de steppe. De wind is mij niet gunstig gezind, waardoor ik erg langzaam ga. De vrachtwagens scheuren soms op volle snelheid vlak langs me heen. De weg loopt kaarsrecht noordwaarts, maar aan het einde van de dag is er een afslag richting Lagan, daar maak ik een hoek van 90 graden en terwijl het al donker begint te worden, raas ik ineens met de wind in de rug naar Lagan, waar ik een aftands pension binnen stap. Een Kalmukse vrouw zit daar achter een venster met een opening om door te spreken. Ze zit naast een geïmproviseerd bedje, boven het bed hangt een portret van Vladimir Putin in zijn jonge jaren.
De kamer hangt vol verwarmingsbuizen, nergens een knop om de verwarming wat zachter te zetten, maar zo schijnt dat hier gebruikelijk te zijn. Ik heb zo een warme en comfortabele nacht in een hele andere wereld en neem me voor om morgen de tempel te gaan bezoeken.
Krasnooktyabr’skoe – Kutan
Etappe
102.6 km
Nachricht
Een vriendelijke jongeman met glinsterende ogen komt naar me toe in de ochtend, hij spreekt een beetje Engels. Ik voel me wat minder ontheemd, hij glundert als hij over mijn reis hoort. Ik krijg de indruk dat hij zelf ook wel zoiets zou willen doen.
De weg is best druk, na eerst door een paar dorpen te fietsen, zie ik al snel alleen nog maar steppe. Geen winkels, geen mensen, alleen nog maar de weg en een eindeloze vlakte met lage struiken. Nog nooit van mijn leven ben ik door zo'n middel of nowhere gefietst. Ik begin me af te vragen waar ik zal overnachten. Toch niet in dat uitgestrekte landschap, zo zichtbaar vanaf de weg?
Maar ook nergens huizen te bekennen. De weg is relatief rustig, maar er is nauwelijks ruimte voor een fietser aan de zijkant. Als twee auto's en vooral vrachtwagens elkaar inhalen is het erg krap en ben ik bijna gedwongen om van de weg af te gaan. Er wordt hier ongelooflijk hard gereden. Ergens snap ik het wel, de weg is kaarsrecht en er is niets om voor te stoppen. Dan maar op volle vaart erdoorheen kachelen.
Maar ik ga maar zo snel als ik ga. En dan, vlak voor de grens met Kalmukkië, is daar toch ineens een aantal huizen. Een restaurantje, een winkel en een hotel. Ontbijt en avondeten zijn gelukkig inbegrepen, want veel voorraad had ik niet meer. Ik was niet goed voorbereid op de steppe.
De mevrouw van het hotel is aanvankelijk wat wantrouwend, maar wordt dan steeds vriendelijker en leert me hoe je in Dagestan dankjewel zegt: "Barkalla"
Grozny – Krasnooktyabr’skoe
Etappe
123.5 km
Nachricht
Ik verlaat Grozny en neem een rustigere weg ten noorden van de stad die me richting Dagestan zal brengen. Had ik al verteld dat GPS hier niet zo goed werkt? Vanwege de oorlog valt het regelmatig uit, net als mijn internetverbinding.
Op enkele kilometers van de stad is er eencheckpoint. Bij de vorige checkpoints tussen de verschillende deelrepublieken, lieten ze me gewoon doorfietsen, maar hier moet ik stoppen.
Een Russische agent in een blauw uniform en een Tsjetsjeense agent in een zwart uniform stellen me allerlei vragen die ik niet begrijp. Een vertaalapp moet uitkomst bieden. De agenten spelen good cop, bad cop. De Tsjetseense man zegt dat ik me warmer moet aankleden en dat ik verderop eten kan kopen. De Russische agent praat door een walkie talkie en vraagt naar mijn paspoortnummer, adres, telefoonnumer. Twee verschillende politiehonden snuffelen aan mijn bagage. En nu is het weer de Tsjetsjeense agent die me streng aankijkt en zegt dat ik moet wachten, terwijl de man in het blauwe uniform lacht en vragen stelt over het fietsen. "Wat willen ze eigenlijk van me?", vraag ik me af. Is het de bedoeling dat ik ze "iets toestop?". Ik wacht het rustig af, maar voel me wel steeds beklemder, ondertussen begint mijn lichaam te rillen van de kou.
Ik mag dan na een half uur uiteindelijk toch vertrekken. "Davai," zegt de Russische agent en gebaart dat ik verder mag fietsen. Hij zegt nog iets tegen mijn telefoon. "Leer Russisch, het gaat je nog van pas komen", lees ik in het Nederlands op mijn scherm. De Tsjetseense agent geeft me een boks, terwijl hij me strak aankijkt.
De weg is rustig en zonder problemen. Ik zie een volgend checkpoint bij de grens met Dagestan, maar daar word ik weer vriendelijk doorgewuifd. Hier is het weer een andere wereld, wat minder opgeruimt dan in Tsjetsjenië en er staan overal plastic 5-liter flessen vol wijn langs te weg te koop. Ondenkbaar in Tsjetsjenië!
Ik vind een pension in een tankstation langs de weg. Het personeel is heel onvriendelijk en de prijs veel te hoog, maar ik durf hier in Rusland nog niet zomaar ergens te kamperen. Ik snap de taal, het land niet en denk soms toch even aan dat rode reisadvies. Ik voel me wat verloren en ongemakkelijk in deze vreemde wereld, in dit tankstation waar ik met tegenzin welkom word geheten. Ik maak een selfie in de spiegel van de hotelkamer om toch wat territorium af te bakenen.
Vladikavkaz – Grozny
Etappe
112.7 km
Nachricht
Ik laat het Kaukasusgebergte achter me en over het vlakke land rijd ik richting Grozny, de hoofdstad van Tsjetsjenië, met nog een beetje een zwaar hoofd van de drankjes die ik gisteren moest proeven en met een hele zak eten, die ik van Larisa meekreeg.
De Russische Kaukasus bestaat uit verschillende deelrepublieken, die allemaal een heel eigen karakter hebben. In Noord-Osettië, waar ik start, zijn ze christelijk, maar al snel bereik ik de grens met Ingushetië, waar ze Islamitisch zijn.
Het is Ramadan en ik ben nog geen kilometer in de deelrepubliek of een auto stopt om me te begroeten en me water aan te bieden.
Ik fiets langs de snelweg, wat comfortabel is, vanwege de brede vluchtstrook. In Ingushetië mag je niet zomaar over alle wegen rijden vandaar dat ik deze route koos. De Noordelijke Kaukasus is dieprood in de reisadviezen van westerse landen, maar vooralsnog voelt het hier veilig. De wegen zijn goed, alles is schoon, de mensen zijn vriendelijk.
Eenmaal in Tsjetsjenië, zie ik overal vlaggen en portretten van de grote leider Kadyrov, soms op een wit paard en soms naast Vladimir Putin. Tsjetsjenië is een deelrepubliek waar sharia-wetgeving geldt en je kunt dus onderweg nergens iets te eten kopen. Ik neem de afslag richting Grozny: wat een bling bling. De stad is extreem proper en blinkend. Ik herken twee torens met klokken erop van foto's die ik thuis zag. Het doet me hier een beetje denken aan Dubai. Ik verblijf in een hotel. De receptionist is nogal onder de indruk van mijn reis. Op het plafond in mijn kamer hangt een sticker waarop aangegeven staat waar Mekka ligt. De kamer heeft geen ramen.
Stepantsminda – Vladikavkaz
Etappe
50 km
Nachricht
Ik bezorg twee brieven vanochtend, waaronder één aan een middelbare school. Terwijl de jongeren een brief schrijven, blijft mijn blik naar de vensters getrokken, naar die imposante giganten. Vrienden hadden me al verteld dat ik Kazbegi zeker moest bezoeken en hier ben ik dan, op misschien wel de mooiste plek die ik ooit heb gezien. "Hoe is het om op zo'n mooie plek te wonen?", vraag ik aan de jongeren die er hun schouders voor ophalen: "er komen hier veel toeristen, dus dat is lekker bijverdienen," grijnst een guitige jongeman. In het pension waar ik verblijf - eigenlijk een privé huis, waar ik Giga ontmoet, die de neef van de Engelse docent op de school en de collega van Rusadan (aan wie ik een brief moet bezorgen) blijkt te zijn: "de wereld is klein!", roep ik. "Stepantsminda is klein," zegt hij. In het pension waar ik verblijf dus, ontmoet ik Fu uit China. Hij is met de fiets onderweg naar Iran. "Kijken of dat nog lukt". Het lijkt alsof we hier op de grens tussen Europa en Azië hebben afgesproken. "I will never forget you," roept hij met gevoel voor drama, terwijl ik wegfiets. De weg naar Rusland is gemakkelijk, maar ik moet een aantal tunnels door. De eerste tunnel is vrij kort. Ik kijk de tweede tunnel in en zie alleen een hele hoop duisternis. Ik besluit te wachten op een auto, om die te vragen of die achter me wil rijden. Maar er komt maar niets. "Ach wat, het is toch bergaf," denk ik en ik waag het erop. Al snel word ik omringd door duisternis. Mijn fietslampje lijkt niets te doen, ik zie het wel, maar het licht bereikt niets, alsof ik door de oneindige duisternis van het heelal vlieg. Ik denk nog steeds rechtuit te fietsen, maar mijn ogen kunnen dat niet bevestigen en ik raak heel erg in paniek. Ik probeer te blijven ademhalen, rustig door te fietsen, maar het voelt alsof het zwart van deze tunnel me voor altijd op zal slokken. Maar dan zie ik een reflectie op de muur, een beetje licht, dan steeds een beetje meer. Hoeveel levens kan ik op deze dag nog leven? De volgende twee tunnels besluit ik wel op auto's te wachten en dat blijkt een goede strategie. En dan is daar de grens. Ik begin me nerveus te voelen. Rusland, dat is niet niks. Allerlei rampscenario's vliegen door mijn hoofd, ondervragingen door de geheime politie, of simpelweg teruggestuurd worden, of gevangen genomen? Net als in de tunnel blijf ik ademen. Bij de grens is men erg vriendelijk tegen me. De lange rij wachtende auto's laat me passeren en de grenswachten stellen wel veel vragen, maar uiteindelijk krijg ik toch dat stempeltje en mag ik door. Ik kan het niet geloven, ik ben er echt, in dat legendarische land, waar ik al tientallen jaren van droom, maar waar je tegenwoordig niet zomaar even naartoe gaat. Toch ben ik er zomaar even naartoe gefietst. De weg naar Vladikavkaz is snel en makkelijk, licht omlaag. Ik zie mensen die hun normale dagelijkse ding doen: "het leven gaat hier gewoon door," denk ik. Ik oefen mezelf in het lezen van Cyrillisch schrift, wordt even door een vrachtwagen van de weg gebonjourd en kom dan langs allerlei militaire monumenten. Het voelt onwerkelijk om aan de andere kant te staan. Ik moet mensen de weg vragen want GPS werkt hier niet meer, vanwege de drones. In Vladikavkaz word ik gehost door Larisa, haar zoon Nikita en haar dochter Nadia die wat Engels spreekt, twee katten geven me kopjes. En dan komt er bier en eten en een groep vrienden, nieuwsgierige vrienden die me de hemd van het lijf vragen. En dan vertelt Nadia me over haar man, die vermist is, ze laat me een video zien, waar hij geblinddoekt wordt: "ik weet het bijna zeker, hij is gevangen genomen," spreekt ze hoopvol, "ik hoop dat er snel een gevangenenruil komt". "Ik hoop dat hij snel terugkomt," zeg ik oprecht. De vrienden blijven drinken, maar ik moet gaan slapen, morgen moet ik door. De katten komen tegen me aan liggen, ik ben warm ontvangen in dit mysterieuze land. Wat wacht er nog op me?
Pasanauri – Stepantsminda
Etappe
69.7 km
Nachricht
Ik klim heel geleidelijk, de klim is niet moeilijk of zwaar. Wel is het koud. De laag sneeuw langs de weg wordt met elke hoogtemeter hoger tot het indrukwekkende sneeuwmuren zijn. Ik hoop dat ze niet instorten, en ik hoop dat er vandaag geen lawines zijn. Auto's scheuren over de smalle weg die soms in slechte staat is. Ik zie twee auto's bijna frontaal op elkaar botsen na een inhaalmanoeuvre bij een bocht. Iedereen kijkt er heel ontspannen bij, of het de normaalste zaak van de wereld is. Veel Russische vrachtwagens, zwaar beladen giganten, die stapvoets de berg op tuffen. En dan ben ik er ineens al: het viel me reuze mee. Of moet het moelijkste nog komen na Stepantsminda? In dit dorp bezorg ik twee brieven. Het is misschien wel de mooiste plek waar ik ooit geweest ben. Aan alle kanten gigantische besneeuwde toppen, divers in vorm.
Tbilisi – Pasanauri
Etappe
80.9 km
Nachricht
Na wat dagen rust, spelletjes en een brief bezorgen kan ik eindelijk richting Rusland: de weg is officieel geopend en de volgende uitdaging is een feit: over het Kaukasusgebergte, naar een hoogte van 2700 m over één van de gevaarlijkste wegen ter wereld waar duizenden vrachtwagens overheen denderen omdat het de enige route is tussen de Noordelijke en Zuidelijke Kaukasus. De eerste kilometers gaan langzaam omdat ik de snelweg probeer te vermijden, maar dat betekent modder waar je in vast komt te zitten, gesloten hekken en honden, veeel honden! Ik passeer een curieus monument, waar je in kan en dan ga ik echt die fameuze weg op. De bergen in. Ik houd halt bij een hotelletje om morgen de pas te kunnen oversteken.
Tbilisi – Tbilisi
Etappe
33.8 km
Nachricht
Ik ga een brief bezorgen van aardrijkskundeleraar Rusadan en maak van de gelegenheid gebruik om een fietsreoaratie te doen: mijn achterrek is kapot, niet onbelangrijk! Onderweg passeer ik een oorlogsmonument, waar soldaten in rode uniforms permanent de wacht houden. Ik zie ze stiekem met elkaar praten, maar zodra iemand dichterbij komt, gaan ze keurig in de houding staan als de Britse soldaten voor het koninklijk huis. Ik begroet ze, en er verschijnt een voorzichtige glimlach. Ik probeer door Tbilisi te navigeren via kleinere wegen en fietspaden en de toch valt me alleszins mee.
Gori – Tbilisi
Etappe
72.2 km
Nachricht
De weg van Gori naar Tbilisi verloopt zonder grote bijzonderheden of problemen, hoewel er flink veel sneeuw ligt. De wegen zijn sneeuwvrij gemaakt en ik ben sneller dan ik denk. Even pauze houden is lastiger, dan sta ik al snel in een dikke laag sneeuw. Het laatste stukje naar Tbilisi is stressvol, de enige weg die ik kan nemen is een snelweg, met nauwelijks een vluchtstrook. Een paar keer moet ik de modderige berm induiken wanneer ik een grote vrachtwagen in mijn rug hoor komen. Sinds het incident in de tunnel vertrouw ik er niet zomaar meer op dat het verkeer in mijn rug mij daadwerkelijk ziet. In Tbilisi wordt ik voor een paar dagen opgevangen door Eric en zijn zoon Finnley (moeder Debbie is op reis). Ze zijn een reizend gezin en vangen graag reizigers op via het netwerk Warmshowers. Mijn reis is niet zo bijzonder voor ze: ze hebben alle bestemmingen, afstanden en dergelijke al gezien: ook fietsers die ski's bij zich dragen enzo. De familie blijkt - net als ik - dol op spelletjes. Zo kom ik de tijd door, terwijl ik wacht tot de weg naar de Russische grens weer wordt vrijgegeven: vanwege lawinegevaar mag je er nu niet op!
Borjomi – Gori
Etappe
82.8 km
Nachricht
Ik mag het huis van Inga niet verlaten zonder brief en twee flesjes zelfgemaakte druivenlikeur. "Niet aan de Russen geven, die zijn er dol op."
Ik vervolg mijn weg naar Gori, de geboorteplaats van Stalin en bezoek het Stalinmuseum in het Stalinpark voordat ik een brief bezorg aan Giga's vriend Beka.
Kharagauli – Borjomi
Etappe
72.6 km
Nachricht
Over een prachtige pas terug het dal in richting Borjomi. De weg is druk en smal, veel Turkse vrachtwagens, waarvan ik al wist dat ze niet graag ruimte maken voor een fietser.
Ik probeer het over een secundaire weg, maar die blijkt zeer uitdagend. Wat ik in een uurtje dacht te doen, duurt drie uur, maar ik bereik dan toch eindelijk Borjomi, waar ik een brief aan Inga bezorg, helemaal vanuit Venray in Nederland!
Er worden direct allerlei hapjes op tafel gezet en Inga en haar zoon Giga bieden me onderdak aan! Een comfortabele en warme nacht met zelfgemaakte druivenlikeur voor het slapengaan.
Dablagomi – Kharagauli
Etappe
95.1 km
Nachricht
Avtandil wilde alleen maar behulpzaam zijn. Dit was geen goede kampeerplek, ik moest dus uit mijn tent, haringen eruit en de tent over het hele veld slepen naar de geautoriseerde kampeerplek. Avtandil rook naar een borreltje, je moet toch iets als je de hele nacht op een school moet passen in een klein dorp. De fiets mag in de school overnachten en 's ochtends wanneer ik haar weghaal en langs de klaslokalen loop, zie ik hoe in elke klas een houtkacheltje staat te branden, een aangename warmte komt me tegemoet. Als ik met mijn fiets vertrek, komen de eerste leerlingen aan en houden me staande. Waar kom je vandaan en waar ga je naartoe? Moeilijk te beantwoorden vragen. En het gaat natuurlijk over voetbal. Ik krijg een snelle cursus Georgisch voor reizigers, leer welke Georgische gerechten ik onderweg moet proberen en word dan onder luid gejuich op weggestuurd. De jeugd is de toekomst.
Op aanraden van Ilya neem ik een bad in de zwavelbaden bij Vani, gewoon via een parkeerterreintje, even toestemming vragen, veilig langs de blaffende hond zien te raken en genieten maar. Al snel word ik vergezeld door Kristian, een oudere man, die hele verhalen ophangt in het Georgisch. Zo nu en dan komt er eens een vraag, waarop ik schaapachtig mijn hoofd schud en zeg dat ik geen Georgisch spreek. Hij herhaalt de vraag dan licht geïrriteerd een paar keer tot hij het moet opgeven. Dan zinkt hij murmelend van geenot het warme water in, tevreden spinnend en mompelend, alsof hij even in trance raakt, ok even later weer wakker te worden en zijn "gesprek" met me voort te zetten. Ik geloof dat hij voor hij vertrok nog probeerde om me lver te halen om mee wijn te gaan drinken, maar dan aanbod heb ik met al mijn Georgische taalkennis vriendelijk afgeslagen.
Want ik wil mijn weg voortzetten richting Borjomi, richting de volgende brief.
Nog één veilige kampeerplek zoeken in de bergen bij Kharagauli bij een grote boerderij. De zoon wordt opgebeld, die blijkt in België te wonen en in het Nederlands vertelt hij mij dat ik mag kamperen waar ik wil. Ik krijg een fles wijn in de handen gedrukt, die ik wederom vriendelijk weiger. Te zwaar, leg ik uit, te veel om vanavond op te drinken. Naira (als ik het goed heb gehoord) begrijpt dat wel.
Batumi – Dablagomi
Etappe
110.4 km
Nachricht
Vanuit Batumi wordt het verkeer snel minder hysterisch als ik van de grote weg afbuig en om de tunnels heenrijd. Door de heuvels maak ik mijn eerste tussenstop bij Ilya uit Belarus, op advies van Yankka. Hij besluit om me een brief mee te geven! De dag verloopt rustig, heuveltje op en heuveltje af, ik raak een beetje meer vertrouwd met Georgië, al haar honden, agressieve bestuurders en soms stugge, dan weer hele vriendelijke en vrolijke mensen. Vooral door kinderen word ik enthousiast begroet en ze grijpen de kans aan om hun Engels te oefenen. De dorpen worden gekenmerkt door gele of rode gasleidingen, die een meter of twee hoog langs de huizen lopen. In een dorp vraag ik of er een veilige kampeerplek is en ik word naar de school verwezen. Die heeft een grote tuin, waar een koe graast. Ik zet mijn kamp op naast de watertoren, maar dan... Ik wil net gaan slapen wanneer ik felle lichten dichterbij zie komen. Een man spreekt Georgisch, waar ik niets van versta. Hij steekt zijn telefoon naar binnen en daar lees ik een vertaling: "Ik ben Avtandil, de conciërge van deze school." Hij gebaart dat ik uit de tent moet komen. Word ik hier nu weggestuurd?
Arhavi – Batumi
Etappe
59.3 km
Nachricht
In de ochtend ben ik met Murat op pad die me meeneemt naar de fietsenmaker, nee beter: fietsprofessor. Hij haalt de gigaslag uit mijn wiel zodat ik voorlopig verder kan en helpt me met een nieuwe band. Dan wordt mijn telefoon onderzocht. "Don't bother repairing it," zegt de telefoonprofessor. Zeewater en elektronica bkijkt geen goede combinatie. Zonder telefoon, zonder geld, maar met paspoort fiets ik het kleine stukje naar Georgië, een andere wereld! Batumi blijkt een kosmopolitische metropool, waar je net als aan de Montenegrijnsd kust Russische en Oekraïense auto's gebroederlijk naast elkaar geparkeerd ziet staan. Via Couchsurfing word ik opgevangen door Yanka uit Kaliningrad, die tijdelijk in Batumi woont met haar zoon Ignat. "Ik kan hier bijna overal gewoon Russisch praten," zegt ze. Zelf spreekt ze goed Engels, ze is een wereldburger, liftte ooit door heel Europa, nu is dat allemaal wat ingewikkelder. Ze legt me uit hoe dat nu kan, al die gigantisch lange waslijnen in de stad. Speciale mannetjes hebben de taak om de waslijnen aan speciale masten te bevestigen, het is een dubbele waslijn, dus vanuit je balkon moet je dan aan het touw trekken, een kledingstuk eraan hangen, weer trekken, volgende kledingstuk, enzovoort. Ignat mag online onderwijs volgen, "dat mag bij ons gewoon." Ik mag zijn telefoon lenen om contact met mijn thuisfront op te nemen, weer toegang te krijgen tot mijn bank, etc. Yanka en Ignat hebben me gered!
Kalecik – Arhavi
Etappe
Tirebolu – Kalecik
Etappe
119.7 km
Nachricht
De weg langs de kust blijft maar vlak en druk en brengt me langs de grote stad Trabzon, waar ik even halt houd om de moskee te bekijken. Een Kazachse toerist vraagt me om een foto van hem te maken en hij maakt er één van mij. In het dorp Kalecik staat een oud kasteel. "Waar kan ik hier kamperen?", vraag ik aan een groepje mannen. Één van hen neemt het op zich om me alles uit te leggen: "daar, naast het bord "verboden te kamperen", kun je kamperen," zegt hij, en er zijn hier zelfs toiletten, een café en een winkel. Luxe!
Çaytepe – Tirebolu
Etappe
122.7 km
Nachricht
Door de steden Ordu en Giresun en langs de grote weg. Aan het einde van de dag fiets ik een rondje door Tirebolu op zoek naar een geschikte slaapplek. Uiteindelijk kom ik op het strand terecht, waar twee schooiende katjes mij gezelschap houden. Een onrustige nacht volgt omdat hier veel mensen voorbij komen.
Turgutlu – Çaytepe
Etappe
107.5 km
Nachricht
Vanuit Dilaver's huis zet ik mijn reis voort fllangs de drukke, drukke autoweg richting Ordu. Aan het einde van de dag besluit ik de oude weg te nemen, helemaal langs de kust, over wat heuveltjes, maar wel lekker rustig. Daar vind ik een oude Griekse kerk vanwaaruit er een stuk land de zee in steekt, aan het einde staat een vuurtoren. Het is allemaal vernoemd naar Jason, uit de oude Griekse mythologie. Iets met draken en argonauten, hoe zat het ook alweer? Het is een bezienswaardigheid, overL groepjes mensen die foto's nemen of picknicken. Ik vraag in een winkeltje of ik hier mag kamperen en dat mag, ik krijg water voor in mijn thermoskan. Een klein viervoetertje houdt me gezelschap.
Tütüncüler – Turgutlu
Etappe
Gerze – Tütüncüler
Etappe
77.1 km
Nachricht
Gerze houdt me nog even gegijzeld: ik moet wachten totdat mijn kleren gedroogd zijn (de wasmachine wilde gisteren niet openen, dus ook mijn natte kleren waren gegijzeld). Mijn host Yalçin schrijft nog een brief naar het verre, verre oosten, naar een fietser die naar het Oosten vertrok op de fiets en nooit meer terugkwam. En dan is het gedaan met de bergen. Met de wind in de rug ga ik sneller dan ik de afgelopen weken kon, het lijkt wel of ik vlieg. Maar dan gaat het hard regenen en aan het einde van dr middag zoek ik mijn heil bij een tankstation, waar ik uiteraard eerst thee aangeboden krijg, een kans om eerst even lekker op te warmen in het kantoortje met de medewerkers.
Dereköy – Gerze
Etappe
80.7 km
Nachricht
Nach dem letzten Tag mit extrem vielen Höhenmetern beschließe ich, einen Tag Pause zu machen. Ich werde vom Philosophielehrer Yalçin über warmshowers.org (eine Plattform für Radfahrer) aufgenommen. Ich darf mich hier einen Tag ausruhen, was ich dringend nötig habe. Seine drei Katzen begrüßen mich begeistert, am Abend machen wir einen Spaziergang zum Hafen und Yalçin und sein Freund Müsjat erzählen mir alles über den großen Brand, der hier gewütet hat und wie fast alle Holzhäuser dabei zerstört wurden. Nur wenige dieser Geisterhäuser sind heute noch übrig.
İnebolu – Dereköy
Etappe
93.7 km
Nachricht
Heute kann ich ein paar Kilometer mehr zurücklegen. Ich habe immer noch viele Höhenmeter zu bewältigen, aber die Extreme gehören der Vergangenheit an. Unterwegs halte ich bei einem kleinen Restaurant. Der Besitzer kann mich nur schwer gehen lassen und klebt stolz einen Aufkleber von 6letters.com auf die Scheibe seines Lokals. Was die Suche nach einem Schlafplatz angeht, ist dieser Tag untypisch. Am Ende des Tages frage ich verschiedene Leute, ob ich auf ihrem Rasen zelten darf oder ob sie einen anderen Platz kennen, aber niemand kann oder will mir helfen. Ein Autofahrer hält besorgt am Straßenrand an: „Es ist schon fast dunkel“, sagt er, „wo willst du schlafen?“ Schließlich tauche ich irgendwo in einem Gebüsch unter, es ist mittlerweile schon dunkel.
Alayazı – İnebolu
Etappe
53.4 km
Nachricht
Mein Hinterreifen hat fast den Geist aufgegeben, also muss ich bei einem Fahrradladen in der Stadt İnebolu Halt machen. Ich komme gerade noch rechtzeitig. Der Fahrradmechaniker Salih und sein Freund Saim empfangen mich herzlich und mit Tee, wie es in der Türkei üblich ist. Als die Reparatur abgeschlossen ist, ist es schon fast Abend und ich beschließe, in einem Hotel zu übernachten.
Cide – Alayazı
Etappe
47.2 km
Nachricht
Eigenlijk zou ik een dag rust houden in Cide maar vanwege een taal- en cultuurbarrière met mijn gastheer Murat besluit ik - desalniettemin dankvaar voor zijn gastvrijheid - verder te fietsen. De zwarte zeekust is hier zeer kalm met veel beklimmingen. Ik had de Alpen over kunnen fietsen, maar in plaats daarvan ben ik nog steeds aan de kust. Het regent en het is koud. Ik sla mijn kamp op aan de weg, waar nauwelijks auto's voorbij rijden. 'S avonds wordt het weer stormachtig en ik waait bijna uit mijn tent.
Çakraz – Cide
Etappe
59.2 km
Nachricht
Mein Tag beginnt auf einer vierspurigen Autobahn mit mehreren Tunneln, von denen der längste 2,5 Kilometer lang ist. In einem solchen Tunnel hört man plötzlich alles widerhallen, und dann weiß man, dass etwas kommt, und man muss einfach hoffen, dass das Auto oder der Lkw mit etwas Abstand an einem vorbeifährt. Dann hört die Straße plötzlich auf: In der Ferne sehe ich einen im Bau befindlichen Tunnel. Im Moment muss man noch eine ruhige und neblige Straße entlangfahren. Wunderschön grün und mit Blick auf die felsige Küste. Rauf und runter, über einen kleinen Pass zu einem Küstendorf, wieder den Berg hinauf und wieder runter zum nächsten Dorf. Und so geht es noch ein paar Mal weiter. So komme ich langsam aber sicher in die Stadt Cide, wo ich zum ersten Mal seit langem von einem anderen Radfahrer empfangen werde: Murat. Ich bin froh, dass ich mich eine Weile vom Klettern erholen kann.
Filyos – Çakraz
Etappe
75.1 km
Nachricht
Ich entscheide mich für eine Route entlang eines Flusses, die etwas länger, aber auch etwas flacher ist und durch die Stadt Bartın führt. In einem lokalen Restaurant bin ich bald das Tagesgespräch. Alle werden hereingerufen, um die Geschichte des Holländers zu hören, der mit dem Fahrrad nach Malaysia gefahren ist. Mein Mittagessen darf ich nicht bezahlen, es geht auf Kosten der Firma. Der Tag endet wieder am Strand, in einem Dorf, in dem es im Sommer sicher von Badegästen wimmelt, das aber jetzt angenehm ruhig ist. Das einzige, was hier los ist, sind ein paar Hunde, die versuchen, etwas daraus zu machen, indem sie ein bisschen bellen. Campen ist an diesem Strand allerdings nicht erlaubt und auch nicht ratsam, warnt eine Dame: "Nachts reicht das Meer bis auf die Straße!". Ich klingle an einem Gebäude mit einer großen Wiese, um zu fragen, ob ich dort zelten darf, aber Herr Ahmet schüttelt nein: "Die Polizei lässt mich nicht". Dann öffnet er das örtliche Café - das jetzt geschlossen ist - und bietet mir an, dort für eine Nacht zu zelten.
Sücüllü – Filyos
Etappe
56.8 km
Nachricht
Auch heute geht es wieder auf und ab und ich beschließe, meine Kilometerzahl zu reduzieren. Ich halte in der Küstenstadt Filyos. Ich frage einen Herrn, wo ich zelten kann. "Überall", sagt er und rät mir, die Campingverbotsschilder zu ignorieren: "Die gelten nur im Sommer". Dieser Herr mit dem schönen Lächeln entpuppt sich als ein Freund des berühmten türkischen Langstreckenradfahrers Gürkan Genç! Auch Herr Yavuz mischt sich ein. Er ist Rentner und pendelt zwischen Wuppertal und hier. Wir sprechen Deutsch und er zeigt mir den allerbesten Campingplatz, direkt am Meer, wo ich die Wellen gegen den Sand schlagen hören kann.
Ihsaniye – Sücüllü
Etappe
106.9 km
Nachricht
Nachdem ich mein Lager aufgelöst hatte, machte ich mich wieder auf den Weg. Diese Etappe ist etwas flacher, aber der Tag endet mit einem großen Anstieg in die "Mitte von Nirgendwo" zwischen Ereğli und Zonguldak. Es beginnt zu dämmern und ich suche mir einen Lagerplatz im Gebüsch. Würde es hier Bären geben? Ich sah sie nicht, aber ich schlief unter dem sanften Klopfen des Regens und dem Heulen der Kojoten ein.
Akçakese – Ihsaniye
Etappe
103.1 km
Nachricht
Die Straße am Schwarzen Meer ist voll von Hunden. Süße kleine Hunde und nicht so süße. Und voller Hügel: endlos bergauf, bergab. Ich hätte heute die Alpen überqueren können, wenn man auf meine Höhenmesser schaut, aber mein Weg führte immer weiter an der Küste entlang. Am Ende des Tages suche ich Zuflucht an einer Tankstelle, aber ich erfahre von dem Angestellten, dass sein Chef das nicht erlaubt. Er gibt mir einen Tipp für eine nahegelegene Wiese, aber vorher füllt er meine Wasserflasche auf und gibt mir eine Tüte mit Keksen.
Istanbul – Akçakese
Etappe
Selimpaşa – Istanbul
Etappe
72.6 km
Nachricht
Nur noch 70 km bis zu meinem endgültigen Ziel für ein paar Tage: Istanbul, wo ich meine Mutter und meine gute Freundin Lisa treffen und mich ein paar Tage lang ausruhen werde. Ein Monster von einem bebauten Gebiet, durch das ich den ganzen Tag radle, die Hauptstraße ist zu hektisch zum Radfahren, aber hier gibt es überall Straßen, sogar manchmal ruhige, die Horrorgeschichten über das Radfahren in Istanbul sind für mich nicht so schlimm. Doch dann stoße ich auf einer stark befahrenen Strecke gegen ein Metallstück und bekomme einen Reifenschaden. Ich verbringe Stunden damit, an dem äußeren Reifen herumzufummeln, der nur schwer auf das Rad zu bekommen ist, und durchsteche so auch den Ersatzreifen. Ich bitte eine Werkstatt um Hilfe. Orhan ist nicht nur ein Autodoktor, sondern kennt sich auch mit Fahrrädern aus und hilft mir wieder auf die Straße. Er und sein Kollege Habip lassen mich nicht ohne Mittagessen und Tee gehen, und Orhan sagt: Wenn du ein Problem hast, komm einfach zu mir, Orhan, wenn du Tee oder etwas zu essen brauchst, weißt du, wo du mich findest. Ich bedanke mich herzlich bei Orhan und Habip und fahre in das wahre Treiben Istanbuls.
Kavakçeşme – Selimpaşa
Etappe
139.8 km
Nachricht
Um so weit wie möglich nach Istanbul zu kommen, rase ich auf der Hauptstraße entlang des rauen Meeres. Der Hauptstraße überdrüssig, beschließe ich abzubiegen, aber das erweist sich als falsche Entscheidung: Bald versinke ich im tiefen Lehm einer Straße, die eigentlich asphaltiert sein sollte. Eine leckere Linsensuppe aus einem kleinen Restaurant gab mir neue Energie für eine weitere Strecke, die jetzt wieder asphaltiert ist. Ich buche eine Übernachtung in einem Hotel, das an der Autobahn liegt und nur durch eine Schranke und dann in der Gegenrichtung über den Standstreifen zu erreichen ist. Das Hotel ist riesig, aber ich bin der einzige Gast, die Dusche ist so schmutzig, dass ich beschließe, mich im Waschbecken zu waschen.
Alexandropoulis – Kavakçeşme
Etappe
110.8 km
Nachricht
Ich fahre den ganzen Tag auf der Hauptstraße. Einmal über die Grenze in die Türkei - ein Meilenstein! - Das ist sehr komfortabel: Die Hauptstraßen dort sind mit einem sehr breiten Seitenstreifen ausgestattet, eine Art privater Fahrradspur, denn ich sehe keine anderen Radfahrer. Hier und da muss ich die Straße überqueren, um einen alten Traktor zu überholen. Einen Schlafplatz zu finden, ist hier kein Problem: Sie fragen einfach, ob Sie an einer Tankstelle zelten können. Ich werde in den ehemaligen Gebetsraum geführt, da es heute Abend stürmen wird. Und das wäre es auch.
Koutso – Alexandropoulis
Etappe
97.4 km
Nachricht
Sobald ich die Küste erreiche, sehe ich die ersten Flamingos. Jede Menge Flamingos! Auf halber Strecke hören die asphaltierten Straßen auf und ich lande auf einem Schotterweg, der sich durch Olivenhaine auf und ab schlängelt. Viele Felsen in verschiedenen Farben und Formen. Sie sehen aus wie versteinerte mythische Figuren und scheinen der Weg des Odysseus gewesen zu sein. Dann höre ich einen ohrenbetäubenden Lärm, Tausende von Vögeln, ein Meer von Vögeln. Ich muss es durchstehen. Ich sehe hier keine Menschen, keine Autos, später erfahre ich warum: hier wird eine große Straße gebaut, mühsam schlängle ich mich um die Baustelle herum. Der Zauber dieses Kiesweges wird bald für immer verschwunden sein, der Geist des Odysseus und dieser mythischen Gestalten für immer der Fantasie überlassen.
Paralia Ofriniou – Koutso
Etappe
121.7 km
Nachricht
Ich bleibe in Küstennähe, die Temperatur ist angenehm und die Menschen sind freundlich. Am Ende des Tages, im Dorf Koutso, frage ich, ob ich irgendwo zelten kann. "Hier gibt es zu viele Hunde", heißt es. Ehe ich mich versehe, rufen wieder Leute an, und man bietet mir die ehemalige Gärtnerei, die über einen Ofen und eine Trage verfügt, als vorübergehende Bleibe an. Man gibt mir eine Tüte mit Essen. Dann sehe ich, dass Spyros, der einzige, der Englisch spricht, eine kleine Tochter hat. "Ich habe einen Brief für dich", sage ich.
Thessaloniki – Paralia Ofriniou
Etappe
118.2 km
Nachricht
Den ganzen Tag über geht es ins Landesinnere und am Ende des Tages erreiche ich wieder die Küste, wo ich zum ersten Mal in meiner Hängematte am Strand schlafe.
Thessaloniki – Thessaloniki
Etappe
18.2 km
Nachricht
Heute liefere ich zu Fuß aus. Durch das Zentrum von Thessaloniki laufe ich an der Küste entlang nach Kalamariá. Weit weg von rasenden Autos und mit Blick auf das endlose Meer können Sie sich völlig entspannen.
Peraía – Thessaloniki
Etappe
114.6 km
Nachricht
Ich hätte nicht gedacht, dass ich so nah an der Küste noch einmal auf Winterwetter treffen würde. Bei den Wasserfällen von Edessa halte ich kurz inne, um die beeindruckende Winterlandschaft zu bewundern. Ein Ehepaar bietet mir an, bei ihnen zu übernachten, damit ich nicht durch den Schnee laufen muss, aber ich sage: „Ich schaffe es schon.“ Mit jedem Kilometer in Richtung Küste wird es etwas wärmer und die Schneeschicht dünner.
Kapshticë – Peraía
Etappe
105.3 km
Nachricht
Über die Grenze nach Griechenland, wieder ein neuer Meilenstein. Ich überquere einen hohen Pass in Richtung Florina (1500 m) und fahre zitternd vor Kälte hinunter. Griechenland empfängt mich mit Hunden, vielen Hunden. Im Dorf Peraía beginnt es bereits zu dämmern, als ich frage, ob ich irgendwo zelten darf. „Heute Nacht wird es schneien“, höre ich und werde zu einer einfachen Hütte geschickt, wo ich zumindest trocken bin. Wer würde hier normalerweise schlafen?
Kokel – Kapshticë
Etappe
94.5 km
Nachricht
„Faleminderit, faleminderit!”, rufe ich wiederholt in Richtung Qaní und Esma, um ihnen meinen Dank auszudrücken, während ich den Berg hinauf in Richtung Osten radel. Immer noch Windstärke 4, direkt ins Gesicht, manchmal werde ich vom Berg geschützt, manchmal muss ich sowohl der Schwerkraft als auch dem Wind trotzen. Ich schaffe es nicht ganz bis nach Griechenland und halte in einem Hotel an der Grenze, hinter dem Schild „Zoll“. Nachts werde ich manchmal vom Lautsprechersystem geweckt, das unverständliche Anweisungen gibt.
Tiranë – Kokel
Etappe
104.7 km
Nachricht
Nachdem ich mich von Eduart und seinen Mitbewohnern verabschiedet habe, werde ich heute mit noch mehr albanischer Gastfreundschaft und einer spektakulären Aussicht verwöhnt. Da zwischen Tirana und Elbasan nur eine Autobahn durch das Tal führt, müssen Radfahrer einen hohen Pass überqueren. Das klingt nach einer Strafe, aber die Aussicht und die Gesellschaft machen vieles wieder wett. Ich werde von einer Gruppe Radfahrer überholt, die mich mit Anfeuerungsrufen motivieren, und der Geschwindigkeitsunterschied ist nicht so groß. Also viele Komplimente von diesen Radfahrerkollegen. „Strong man”, sagen sie. Etwa zehn Minuten später stoße ich auf die Nachhut, Claude (wenn ich richtig gehört habe) und seinen Freund, dessen Namen ich vergessen habe, der aber meinen Wohnort Valkenburg kennt! „Ich war dort für ein Amateurrennen, wir sind mit 40 km/h den Cauberg hinaufgefahren! Andere Zeiten...”. Sie laden mich auf eine Tasse Kaffee ein, mit vielen Lächeln und Ratschlägen aller Art. Verschneite Gipfel im Hintergrund, verschwitzte Radtrikots werden vor dem Kamin getrocknet, bevor es bergab geht. Sie fahren zurück nach Tirana, meine Tour führt mich nach Elbasan. Nach der Abfahrt folgt ein relativ flaches Stück, dann folge ich dem Fluss Devoll in Richtung Griechenland. Entlang des Flusses klingt es flach, ist es aber nicht. Die Straße geht auf und ab und der Wind weht mit Windstärke 4 direkt in mein Gesicht. Gestern in Tirana waren es noch 18 Grad, hier nahe dem Gefrierpunkt. Ich frage einen Herrn, ob ich zwischen seinen Olivenbäumen campen darf. Er schüttelt entschieden den Kopf. Ich will schon weiterfahren, als er auf sein Haus zeigt. Er heißt Qanì und seine Frau Esma. Wir verstehen uns nicht, oder doch ein bisschen. Die Kinder sind schon unterwegs, ich bin für einen Abend und einen Morgen ihr Sohn.
Shkodër – Tiranë
Etappe
115.7 km
Nachricht
Über Nebenstraßen durch das Tal: immer begleitet von Bergen und Tieren, vielen Tieren: Ziegen, Schafen, Kühen, Hühnern, Hunden und Katzen. Dann durch die rauen Vororte von Tirana ins Zentrum, wo ich von Eduart über Couchsurfing aufgenommen werde. Die Garage ist überflutet, also heben wir das Fahrrad auf den Balkon mit herrlichem Blick über die Stadt.
Tivat – Shkodër
Etappe
Trsteno – Tivat
Etappe
Čapljina – Trsteno
Etappe
78.4 km
Nachricht
Ich muss einige Hügel überwinden, um endlich die Küste mit ihrer herrlichen Aussicht und ihrem milden Klima zu erreichen. Nach diesem langen Winter fühlt es sich wie Sommer an. Ich werde von Felicitas empfangen, die in ihrem Dorf Trsteno eine Gemeinschaft aufbauen möchte, in der sich jeder Vertriebene zu Hause fühlen kann. „Man kann aus seinem Dorf fliehen, aber man nimmt es überallhin mit.“ Und so trägt sie auch ihre Kindheit in Deutschland immer mit sich, obwohl sie sich in Spanien noch mehr zu Hause fühlte. Da wurde ihr klar, dass sie eigentlich aus dem schönsten Dorf der Welt stammt. In der Mitte des Dorfes, das an einem Hang an der Küste liegt, steht eine riesige Platane. „Sie verbindet uns alle, ihre Wurzeln reichen buchstäblich bis zu jedem Haus.“
Jablanica – Čapljina
Etappe
84.6 km
Nachricht
Mit jedem Kilometer, den ich in Richtung Mostar hinunterfahre, wird die Schneeschicht dünner, und als ich etwa 20 Kilometer von Jablanica entfernt bin, ist vom Winter keine Spur mehr zu sehen. Die Sonne scheint wie immer rund um Mostar, und ich kann wieder von der Hauptstraße abbiegen. In dieser Region sind viele Erinnerungen an den Krieg noch unverblümt.
Jajce – Jablanica
Etappe
114.4 km
Nachricht
Ich fahre langsam den Fluss Vrbas entlang, der viele Blautöne hat. Dann über einen Pass in Richtung Prozor und wieder hinunter nach Jablanica, hinein in die Herzegowina, wo alles immer kroatischer wird, was sich vor allem an den katholischen Friedhöfen und dem Bier, das dort verkauft wird, zeigt.
Banja Luka – Jajce
Etappe
75.9 km
Nachricht
Während man normalerweise alles tut, um die Hauptstraßen zu meiden, mache ich jetzt das Gegenteil: Es sind die einzigen Straßen, die bei diesen Temperaturen (-12 °C heute Morgen) und all dem Schnee noch befahrbar sind. Die Autofahrer sind im Allgemeinen freundlich und vorsichtig, nur ein einziger Lkw-Fahrer bildet eine Ausnahme. In der historischen Stadt Jajce habe ich eine Übernachtung gebucht, offenbar am höchsten Punkt der Stadt, der nur über Treppen oder eine sehr steile, mit einer dicken Schneeschicht bedeckte Straße erreichbar ist. Ich kann das Haus nur zu Fuß erreichen und muss auf eine andere Adresse ausweichen, denn in meinen Gedanken sehe ich mich schon am nächsten Morgen in der eisigen Kälte diese Treppe hinunterrutschen. Obwohl Bosnien für seine Gastfreundschaft und seine freundlichen Menschen bekannt ist, spielt sich das Leben derzeit vor allem drinnen ab, und als vorbeifahrender Radfahrer bin ich nur ein Fremder.
Kozarska Dubica – Banja Luka
Etappe
84.1 km
Nachricht
Bosnien ist ein Land, in dem verschiedene Welten nebeneinander existieren. In einem Dorf weht die serbische Trikolore und wurde gerade das orthodoxe Weihnachtsfest gefeiert. Im nächsten Dorf hallt der Ruf zum Gebet über die Felder. Über die Geschichte und die aktuelle Weltordnung gehen die Meinungen auseinander...
Zagreb – Kozarska Dubica
Etappe
124.4 km
Nachricht
Wegen der eisigen Kälte fahre ich schnell über die schneefrei geräumten Straßen. Aber 20 km vor Bosnien ist damit Schluss und ich muss vorsichtig und langsam über Schnee und Eis fahren. Auf der anderen Seite der Grenze wird noch das orthodoxe Weihnachtsfest gefeiert.
Blanca – Zagreb
Etappe
73.5 km
Nachricht
Laut Wettervorhersage soll es ein wenig schneien, aber in Wirklichkeit sehe ich, wie die Schneeschicht immer dicker wird. Am Ende des Tages hängen Eiszapfen an meinen Wimpern und Augenbrauen.
Ljubljana – Blanca
Etappe
97.3 km
Nachricht
Das Blau des Flusses Sava lässt sich unmöglich fotografieren, das muss man selbst sehen. Heute begleite ich ihn flussabwärts in Richtung Zagreb. Es schneit.
Koper – Ljubljana
Etappe
114 km
Nachricht
Von der „warmen“ Küste ins kühle Landesinnere, wieder durch Triest. Auf der anderen Seite der Grenze ist das Radfahren entspannter, da dort etwas mehr Rücksicht auf Radfahrer genommen wird.
Porto Nogaro – Koper
Etappe
Mestre – Porto Nogaro
Etappe
111.9 km
Nachricht
Der Tag beginnt frisch, aber die Sonne kommt durch. Ein unkomplizierter Start ins Jahr 2026.
Porto Viro – Mestre
Etappe
74.5 km
Nachricht
Auf dem Weg nach Venedig am Silvestertag, unter Schäfchenwolken und gelegentlich Sonnenschein. In der Ferne sind wieder die Alpen zu sehen. Alle Flüsse, die ich zuvor überquert habe, fließen hier zusammen: Po, Brenta, Reno, Adige. Es ist hier so flach, dass es manchmal wie die Niederlande wirkt.
Mesola – Porto Viro
Etappe
13.1 km
Nachricht
Ich durfte auf dem Grundstück eines Herrn zelten. Als ich mich am Morgen bei ihm bedanke, sagt er: „Nein, ich danke Ihnen.“ Sein Hund wedelt fröhlich an meinen Füßen. Dann sieht der Hund etwas, sprintet auf die Straße, wird fast von einem Auto angefahren und verschwindet dann aus meinem Blickfeld. Ich winke dem Herrn ein letztes Mal zu und mache mich auf den Weg. Ich bin müde, habe wegen starker Schmerzen im Fuß wenig geschlafen und beschlossen, zum Arzt zu gehen. Mein Fahrrad muss übrigens auch zum Arzt. Dann sehe ich den braun-weiß gefleckten Hund wieder vorbeihüpfen. Er hat etwas im Maul, etwas, das fast größer ist als er selbst. Einen weißen Hahn mit einem großen roten Kamm, der noch zuckt. Der süße wedelnde Hund entpuppt sich als Mörder. Schuldbewusst sieht mich der Hund an und schleicht sich dann, die Beute im Maul, unter einem Zaun hindurch. Gerade eben habe ich mir noch ernsthafte Sorgen um meine Reise und meinen Körper gemacht. „Zumindest bin ich nicht dieser Hahn”, denke ich. In Taglio del Po und Porto Viro werde ich von Pontius zu Pilatus geschickt und schließlich ins Krankenhaus überwiesen. Ich soll mich schonen, weichere Schuhe tragen und bekomme ohne große Beratung eine Spritze gegen die Schmerzen: Hose runter, Spritze in den Hintern und fertig!
Genau wie Andreina diktiert jetzt mein Körper das Tempo. Das muss runter.
Gualdo – Mesola
Etappe
124.2 km
Nachricht
Und dann ist plötzlich alles flach...
Indicatore – Gualdo
Etappe
102.7 km
Nachricht
Ich habe in der Kirche geschlafen und auf einen Brief von Andreina gewartet, aber ein Mädchen erzählt mir, dass Andreina selbst nicht kommen kann, dass es ihr leid tut, dass sie auch keinen Brief schreiben kann, weil sie ins Krankenhaus musste. Das verstehe ich. „Gesundheit geht vor“, sage ich und steige ohne Brief auf mein Fahrrad. Ich trotze den Apenninen noch einmal. Oben auf dem Pass ruft ein Mann: „Copre le mani!“ („Bedecke deine Hände!“). Bergab fahre ich auf einem wunderschönen, aber sehr schwierigen unbefestigten Weg, genauso langsam den Berg hinunter. Es ist bereits dunkel, als ich in dem kleinen Ort Gualdo zwei Damen um Hilfe bitte. Sie zeigen mir einen Parkplatz neben dem Fluss, wo ich zelten kann, und rufen den Besitzer an. Dann geht die ältere Dame in ihr Haus und kommt mit einer Decke für das Zelt, einer Flasche Wein und einer Flasche Wasser zurück.
Montecchio – Indicatore
Etappe
27.7 km
Nachricht
Nachdem ich mich von Stefano, Daniela und Mirtillo verabschiedet habe, die mich für eine Nacht beherbergt und mit allerlei Köstlichkeiten verwöhnt haben, fahre ich mit dem Fahrrad zu einer Kirche, in der an einem großen Mosaik gearbeitet wird. Dort muss ich einen Brief abgeben.
Orvieto – Montecchio
Etappe
88.6 km
Nachricht
In dieser Region stolpert man förmlich über wunderschöne Gebäude, Dörfer und Städte. Während ich wieder mit dem Fahrrad durch die Toskana fahre, begleitet von der Sonne, bin ich auch wieder von dieser typisch toskanischen Schönheit umgeben: Hügel und Olivenbäume.
Seggiano – Orvieto
Etappe
81.2 km
Nachricht
Durch den Regen von der Toskana nach Umbrien. Während ich über den Bergpass radel, sehe ich, wie das Wasser mühelos hinunterfließt. Das ist das Besondere am Menschsein: Teil der Natur zu sein, aber manchmal auch beschließen zu können, der Schwerkraft zu trotzen. Es ist Weihnachten und ich bringe einen Brief. „Du bist ein Elf!“, sagt Chiara, und ehe ich mich versehe, spiele ich eine Runde Monopoly.
Brenna – Seggiano
Etappe
Firenze – Brenna
Etappe
Pistoia – Firenze
Etappe
43.7 km
Nachricht
Es ist ein warmer Tag (für winterliche Verhältnisse). Wenn die Sonne vollständig durchkommt, fahre ich mit nackten Armen entlang der Apenninen in Richtung Florenz. Dort bewundere ich all den Überfluss, den die Stadt zu bieten hat. Die wahre Schönheit finde ich in den kleinen verlassenen Gassen, wo ich einen Mann mit einem Feuerwehrschlauch schleppen sehe und einen Blick auf einen alten Mann in seinem Atelier erhasche, der schöne Ornamente auf einen Holzrahmen meißelt.
Fiorano Modenese – Pistoia
Etappe
111.6 km
Nachricht
Ich fahre in die Apenninen, aber oben auf dem Berg erwartet mich keine großartige Aussicht. Es ist neblig und auf der anderen Seite wartet die Toskana mit Regen.
Stradella – Fiorano Modenese
Etappe
108.5 km
Nachricht
Ich fahre immer öfter auf normalen Straßen durch das flache Land, Teile meiner Route führen mich über Schotterwege über Deiche. Es sieht hier fast aus wie in den Niederlanden. Ich fahre durch die Stadt Modena, immer noch in Richtung Süden, zu meinem nächsten Brief.
Trento – Stradella
Etappe
130.2 km
Nachricht
Das Adige-Tal schlängelt sich den Berg hinunter. Ich gehe bergab, aber manchmal auch steile Anstiege, irgendwo um etwas herum, folge den Windungen des Flusses, dann lande ich in einer gespenstischen Umgebung, einer alten Eisenbahnstrecke durch ein Dorf, einige Dutzend Meter höher, ein Hund bellt heiser, eine Brücke erstreckt sich über mir. Dann: ein verlassener Tunnel, die Überreste eines Lagerfeuers und zwei leere Flaschen Jägermeister. Vorsichtig gehe ich in den Tunnel hinein. Eine Fledermaus fliegt vorbei, in der Ferne höre ich einen Tropfen fallen, ins Nichts. Ich schaue in die Dunkelheit und sehe nichts. Ich schalte meine Taschenlampe ein und gehe ein Stück in den Tunnel hinein. Nichts. Ich versuche, in ein schwarzes Loch zu leuchten, aber das Licht wird verschluckt. Plötzlich überkommt mich eine große Angst. Ich habe das Gefühl, dass mich die Dunkelheit verschlingen wird. Egal, wie groß der Umweg ist, egal, wie sehr mein Navi mich durch diesen Tunnel führen will: ich mache das nicht mit.
Magrè – Trento
Etappe
94.2 km
Nachricht
Zwischen den Weinbergen und Obstgärten des Adige-Tals fahre ich weiter nach Trient, wo ich bei Valeria übernachte, die ich einst in Guatemala kennengelernt habe.
Bolzano – Margrè
Etappe
37.1 km
Nachricht
Durch das Tal, entlang der Strada del Vino, ist es kalt, aber die Sonne wärmt mich, wenn ich mich auf der richtigen Seite des Tals befinde.
Brixen – Bozen
Etappe
43.8 km
Nachricht
Ein kurzer Tag, eine kurze Pause nach der Überquerung der Alpen. In Bozen sind die Berge allgegenwärtig, aber die Atmosphäre ist völlig anders als in Innsbruck. Hier treffen Nord und Süd aufeinander, und in der Ferne zeichnet sich ein Ausweg ab: Richtung flaches Land durch das Etschtal.
Völs – Bressanone
Etappe
95.4 km
Nachricht
Gestern über den Scharnitzpass lief es nicht so reibungslos. Heute, langsam aber stetig, zuerst durch Innsbruck, dann über die alte Römerstraße in Richtung Brennerpass. Auf der Autobahn sehe ich die Lastwagen im Stau stehen. Spielzeug. Ich bin umgeben von schneebedeckten Gipfeln. Die letzten Kilometer über den Pass fahre ich zwischen den Autos auf der Straße und dann bin ich im italienischen Südtirol.
Steinebach – Völs
Etappe
129 km
Nachricht
Ich fahre schnell in die Alpen hinein. Es scheint, als würde ich gegen eine Wand fahren, aber dann biegt man um eine Ecke und befindet sich mitten in den Felsen. Bald liegt überall Schnee und ich muss rutschend und schlitternd durch ein schmales, magisches Tal fahren. Radwege sind jetzt Langlaufloipen. Ich beschließe, meine Reise auf den asphaltierten Straßen fortzusetzen. Da höre ich plötzlich etwas Großes, das mir im Nacken sitzt. Und dann hupen. Der vorbeirauschende Bus verfehlt mich knapp. Kurz darauf hält der Bus an und ich spreche den Busfahrer an: „Es gibt nicht ohne Grund Radwege!”, schreit der Mann, der offenbar keine Radfahrer mag. „Das ist noch lange kein Grund, mit meinem Leben zu spielen! Haben Sie überhaupt einen Führerschein?”, schreie ich zurück. Die österreichischen Straßen sind im Winter ohnehin nicht viel fahrradfreundlicher. Der Winter ist hier nichts für Radfahrer, aber ich habe keine Skier dabei. Auf der Hauptstraße steht nach einer langen Abfahrt plötzlich ein großes rot umrandetes Schild mit einem Fahrrad darauf. Die Alternative ist ein steiler Waldweg, auf dem ich Stunden verbringen würde.
München – Steinebach
Etappe
48 km
Nachricht
Ich hole Briefe ab und bringe sie nach München, dann kehre ich zu meiner Gastgeberin Annette und ihrem Mann Erich am Wörthsee zurück. Ich sehe München von innen: nicht das Stadtzentrum, nicht die Sehenswürdigkeiten, sondern Wohnzimmer und Küchen, in denen Kinder groß werden. Überall bekomme ich ein Geschenk mit, vielleicht erweckt ein einsamer Radfahrer Mitleid bei ihnen. Hilma schenkt mir Edelsteine und Sterne, Odiseas schenkt mir einen Schokoladen-Weihnachtsmann und von Leo, der gerne mit Holz arbeitet, bekomme ich ein kleines Päckchen mit einer großen Schleife drum: „Erst an Weihnachten öffnen!“, sagt er ernst.
Steinebach – München
Etappe
39.8 km
Nachricht
Von Steinebach aus ist es nur noch ein kleines Stück bis München, wo ich zwei Briefe zustelle und Postkarten nach Hause schicke (mit der „normalen” Post).
Erolzheim – Steinebach
Etappe
121.2 km
Nachricht
Ich fahre wieder mit dem Fahrrad nach Bayern und die Alpen kommen immer näher. Diese mythischen Riesenfelsen begleiten mich auf meiner gesamten Reise. Ich warte darauf, dass Katrin nach Herrsching am Ammersee zurückkehrt, während ich einen zauberhaften Sonnenuntergang genieße.
Riedlingen – Erolzheim
Etappe
121.6 km
Nachricht
Mit einem Umweg über Ulm, ein kleines Stück durch Bayern, dann wieder in die Schwäbische Region, wo mich in meiner Unterkunft Kasespätzle erwarten. Und dort in der Ferne blitzen schon die Alpen.
Engen – Riedlingen
Etappe
106 km
Nachricht
Durch das Donautal in Richtung Ulm. Ein Tag mit wenig Verkehr und wenigen Menschen, aber einer Reifenpanne.
Freiburg – Engen
Etappe
97.7 km
Nachricht
Mit jedem Meter, den ich erklimme, wird es kälter. Irgendwann entdecke ich weiße Flecken im Grünen. Der Schwarzwald wird immer weißer. In einem Feld sehe ich einen roten Fuchs durch den Schnee schleichen. Wie immer ist der Schwarzwald geheimnisvoll und hüllt sich in Nebelschwaden. Am höchsten Punkt des Tages stapfe ich durch etwa 30 cm Schnee.
Strasbourg – Freiburg
Etappe
78.6 km
Nachricht
Das Rheintal führt mich weiter nach Süden, und die Berge des Schwarzwaldes kommen in Sicht.
Zeiskam – Strasbourg
Etappe
98.4 km
Nachricht
Über das flache Land, entlang des Rheins nach Frankreich. Aber im Elsass klingen die Ortsnamen weiterhin deutsch. Ich besuche hier meine guten Freunde Roberto und Helene, um kurz durchzuatmen.
Erbach – Zeiskam
Etappe
111.7 km
Nachricht
Von den Bergen des Odenwaldes durch das Neckartal, über die Altstadt von Heidelberg bis ins Rheintal, nahe der Grenze zu Frankreich.
Mainz – Erbach
Etappe
89.2 km
Nachricht
Aus dem Trubel der großen Städte an den Flüssen schlängele ich mich in die Berge des Odenwaldes.
Rödermark – Mainz
Etappe
47.6 km
Nachricht
Von Brief zu Brief
Rödermark – Frankfurt – Rödermark
Etappe
39.7 km
Nachricht
Mit einem Brief von Opa und Oma an Yanosh und zurück.
Karlstadt – Rödermark
Etappe
102.8 km
Nachricht
Durch den Schnee pflügend setze ich meinen Weg nach Frankfurt fort, wo ich endlich meinen nächsten Brief zustellen werde.
Bamberg – Karlstadt
Etappe
107.9 km
Nachricht
Als ich früh morgens durch die Innenstadt von Bamberg in Richtung Karlstad radeln, zeigt das Thermometer -12 Grad an. Aber die Sonne scheint und das Eis knirscht unter mir.
Hof – Bamberg
Etappe
115.8 km
Nachricht
In Hof wohne ich bei Helen, die Swahili spricht und mit Menschen aus aller Welt befreundet ist. Bei den Nachbarn finde ich ein Stück Indien in Bayern. Dann geht die Reise weiter nach Bamberg, UNESCO-Weltkulturerbe, eine Mischung aus Venedig und Straßburg.
Karlovy Vary – Gericht
Etappe
111.6 km
Nachricht
Nach einem kurzen Zwischenstopp im Zentrum von Karlsbad, wo ich das heilende Wasser getrunken habe. Nicht lecker, aber gesund. Und Petr gab mir einen Tipp: Nicht zu viel trinken, sonst bekommst du Durchfall. In den Bergen an der Grenze zwischen Tschechien und Deutschland liegt Schnee. Ich bin in Bayern!
Usti nad Labem – Karlovy Vary (Karlsbad)
Etappe
117 km
Nachricht
Auf und ab durch die tschechischen Berge erreiche ich Petrs Haus im Kurort Karlsbad. Er spricht nur wenig Englisch, daher kommunizieren wir mit Händen und Füßen und technischen Hilfsmitteln.
Zawidow – Usti nad Labem
Etappe
120.7 km
Nachricht
An der polnisch-tschechischen Grenze übernachte ich bei Iga, die vor meiner Abreise ein Fotoshooting mit mir macht. In den Bergen sehe ich den ersten Schnee. Am Milada-See erwartet mich ein weniger gastfreundlicher Empfang. Auf einem öffentlichen Campingplatz steht bereits ein anderes Zelt. Im Zelt höre ich eine Frau weinen und einen Mann laut werden. „Hallo?”, sage ich, aber es kommt keine Antwort. Jetzt sind sie still, als würde ich von selbst verschwinden. Als sie hören, dass ich meine Sachen auspacke, fangen sie an zu schreien. Zu mir? Zu einander? Ich verstehe sie nicht. Dann öffnet sich plötzlich das Zelt und ein Schäferhund springt auf mich zu. Er wird von seinem Besitzer, der in der Öffnung des Zeltes sitzt, zurückgerufen. Er schreit mich an, ich verstehe ihn nicht. Hier bin ich nicht willkommen. Ich packe meine Sachen und verschwinde.
Szprotawa – Zawidow
Etappe
92.1 km
Nachricht
Zum ersten Mal begleiten mich Cyril und Pawel auf meiner Reise. Sie sind einmal gemeinsam nach Neapel geradelt und jetzt juckt es sie wieder in den Beinen. Ich bekomme Ratschläge zu allen möglichen Themen, Routen, Sicherheit, Einkäufen im Supermarkt. In Polen ist ein Gast ein Gott.
Zielona Góra – Szprotawa
Etappe
52.2 km
Nachricht
Entlang des Schlosses von Zatonie, über kleine Pfade zusammen mit Pferden, dann wieder entlang der Hauptstraße, auf der Autos knapp an uns vorbeirasen. In Szprotawa erwarten mich Pawel, Martina und Cyril mit selbstgemachtem Wein und Spielen.
Cybinka – Zielona Góra
Etappe
67.1 km
Nachricht
Entlang der Eisenbahnstrecke. Darf ich diese Brücke und diese Kreuzung überqueren? Die Güterzüge kündigen jedenfalls ihre Ankunft an. In den Wäldern sind die Wege manchmal sandig, sie saugen meine Räder ein, sodass ich manchmal kaum vorankomme. Die polnischen Wege scheinen mir etwas sagen zu wollen: „Nicht so schnell, bleib noch ein bisschen, warum hast du es so eilig?“
Berlin – Cybinka
Etappe
129.4 km
Nachricht
Sobald ich die Stadt hinter mir gelassen habe, fahre ich durch endlose Wälder in Richtung Polen. Auf der Grenzbrücke über die Oder stehen Autos im Stau und warten auf die Grenzkontrolle. Ich darf weiterfahren.
Berlin – Berlin
Etappe
13.2 km
Nachricht
Briefe zu Klaus Peter in West-Berlin bringen, dann unter dem Brandenburger Tor hindurch zu Marja in Ost-Berlin
Havelberg – Berlin
Etappe
112.2 km
Nachricht
Stetig nach Berlin ohne Besonderheiten. Die Höhepunkte des Tages waren: 1) ein Mann, der voller Stolz mit ausgebreiteten Armen zusah, wie sein Baumhäcksler einen Weihnachtsbaum verarbeitete, 2) Wildschweine in einem Wohngebiet in Berlin-Spandau. Von beiden habe ich kein Foto gemacht, weil ich zu sehr damit beschäftigt war, selbst zuzuschauen.
Klein Bleckede – Havelberg
Etappe
127.7 km
Nachricht
Durch Nebel, entlang der Elbe, vorbei an Wachtürmen, die einst die Grenze zwischen Ost und West bewachten, erreiche ich das malerische Havelberg, wo sich Elbe und Havel kreuzen. Ich habe die Erlaubnis erhalten, in Veras Garten zu zelten, aber sie ist nicht einmal zu Hause.
Elmshorn – Klein Bleckede
Etappe
124.3 km
Nachricht
Um Hamburg herum, über die Kopfsteinpflasterstraßen des malerischen Lauenburgs zur ehemaligen Grenze zwischen Ost und West an der Elbe. In der Abenddämmerung klingele ich an einer Farm, ein älterer Herr öffnet mir die Tür, einen Stomabeutel in der Hand. Ob ich hier zelten darf, aber das möchte er lieber nicht. Bei Ulrike hatte ich mehr Glück... Es ist kalt, möchtest du nicht lieber auf der Couch schlafen? Ihr Haus ist voller Afrika. Wir sitzen noch lange zusammen und unterhalten uns über die Welt und Verbundenheit und darüber, wie es hier einst geteilt war. In dieses Dorf durfte man überhaupt nicht kommen, es sei denn, man hatte dort ein Haus. „Sind Sie eigentlich selbst Ostdeutsche?”, frage ich. „Nein, und ich glaube, dass man mich dafür schätzt, aber sicher bin ich mir nicht.” Aus dieser Trennung zwischen Ost und West sei aber auch etwas Schönes entstanden, sagt sie: der grüne Korridor, wunderschöne Natur, die durch die Abwesenheit von Menschen im Grenzstreifen entstanden ist.
Hamburg – Elmsdorf
Etappe
53.1 km
Nachricht
Von der Metropole Hamburg ins verschlafene Schleswig-Holstein. Gemütlich bringe ich zwei Briefe zur Post.
Hilgermissen – Hamburg
Etappe
140.1 km
Nachricht
Von autofrei und grün bis hektisch und laut. Ich fahre mit dem Fahrrad in die Metropole Hamburg, um Briefe zuzustellen, und fahre stundenlang durch diesen Großstadtdschungel.
Osnabrück – Hilgermissen
Etappe
115.4 km
Nachricht
Weit weg von der Zivilisation, keine Möglichkeit, Vorräte aufzufüllen. Ich bitte einen Mann, der gerade mit einem Laubbläser beschäftigt ist, um Wasser. „Wohin geht die Reise?“ Seine Frau legt sofort den Hörer auf, um auch meine Geschichte zu hören. Eineinhalb Kilo schwerer mache ich mich wieder auf den Weg zum Ende der Welt. Als ich mich umdrehe, winken sie mir noch nach.
Dorsten – Osnabrück
Etappe
134.4 km
Nachricht
Ruhe nach dem Ruhrgebiet. Die Hügel in Richtung Teutoburger Wald, der derzeit wunderschön rot und gelb gefärbt ist.
Bornheim – Dorsten
Etappe
Valkenburg – Bornheim
Etappe
Momo
Begegnung
Nachricht
Momo werkt in het souvenirwinkeltje van de White Horse Pagoda. Ik kijk wat rond en mijn oog valt op een klein boekje. "Boeddhistische teksten vertaald door Kumarajiva (aan wie deze tempel en pagoda zijn opgedragen). Veel mensen nemen zo'n boekje mee om ze te beschermen. Ik ben direct verkocht en besluit zo'n boekje mee te nemen voor mijn collectie talismannen die me tot nu toe veilig hebben gehouden. Wanneer ik het boekje wil afrekenen, zegt Momo dat het een geschenk van haar is. Inmiddels heb ik haar al verteld over mijn reis en mijn missie.
Ze zegt: "je inspireert me. Soms heb ik het gevoel dat ik vastzit in mijn dagelijks leven. Door jouw komst, besef ik me ineens dat er vanalles nodig is. Heb je wel eens van Yuanfen gehoord?"
Ze legt me uit over dat Chinese begrip, dat er kort op neerkomt dat er soms ontmoetingen zijn, die "meant to be" zijn, dat je een vreemdeling ontmoet, waarvan je helemaal niet het idee hebt dat diegene een vreemdeling is.
En ineens herinner ik de brief van Rusadan uit Stepantsminda, die niemand in het oosten kende, maar me een brief meegaf voor een collega die ze nog niet kende. "Yuanfen", denk ik. Wat zou de Nederlandse vertaling zijn? Voorbestemd?
Ik spreek met Momo af dat ik haar voor mijn vertrek uit Dunhuang de brief van Rusadan zal komen brengen en vraag haar of zij ook een brief wil schrijven. Vrolijk stemt ze in. "Yuanfen!", zeggen we in koor.
De volgende ochtend verschijnt ze in een prachtige jurk. Ze lijkt wel een ander persoon. Haar brief steekt in een orachtig versierde envelop. Ik ben ontroerd door haar oog voor detail. "Voor wie is de brief?", vraag ik. "Oh, voor iemand zoals ik. Of voor jouzelf."
Ik ben een beetje teleurgesteld, omdat ik had gehoopt op een brief aan een specifiek iemand. Dan besef ik me: deze brief is een ode aan Yuanfen. Het is ok. Wanneer het moment komt, zal ik weten aan wie ik haar moet geven. En zo heeft Momo ook mij geïnspireerd, me herinnerd aan die andere belangrijke opdracht: het onbekende te omarmen, met een open en nieuwsgierige blik de wereld in te treden en ontvankelijk te zijn voor wat de wereld, het moment me te bieden heeft.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Guang & Rainer
Begegnung
Nachricht
Guang en Rainer zijn te voet onderweg. Rainer wandelt van Portugal naar Singapore, zijn vrouw Guang vergezelt hem soms, en reist dan weer terug voor zaken.
Ik ontmoet ze in het grensdorp Taykashiken en Rainer vrraagt me of ik ook een brief voor hen kan meenemen. Dat doe ik natuurlijk graag.
De brief gaat naar Xiuxia, met wie Guang - technisch ingenieur - in contact kwam tijdens haar werk bij Siemens. Ze hielden altijd contact en vinden dit een mooie gelegenheid om die verbinding te verstevigen.
Met veel goede moed, en veel licht (Guang) op zak, fiets ik richting zuiden.
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Jean
Begegnung
Nachricht
Ik herinner me ineens dat Tom zei: misschien kun je mijn brief aan de eerste Franstalige persoon geven die je ontmoet, waarop ik aandrong: "het is beter als het naar een specifieke plek gaat."
Ik had van Tom niet op tijd een brief gekregen, dus we spraken af dat hij iets zou sturen en dat ik het op zou schrijven. Dat bericht ontvang ik nu, terwijl ik samen met Jean een vegetarische Lagman (gebakken noedels) eet. Ik besef me dat ik alles weer eens teveel wil sturen. Die brief, dat bericht is voor Jean, die hier voor me zit.
Jean ziet er een beetje hippie-achtig uit en hij heeft een Palestijnse vlag achterop zijn fiets. Zodra hij begint te praten houdt hij niet snel op, dan volgen er al snel redelijk specifieke details. Over hoe je bijvoorbeeld lrecies korting kunt krijgen met een bepaalde Chinese app en over exotische fruitsoorten in Zuidoost Azië. Het gaat me af en toe een beetje te snel, maar ik heb het idee dat Jean dat ok vindt.
IIn één van die specifieke verhalen vertelt hij over het werken in de fruitoogst in Australië en hoe daar binnen de korste keren je gezicht vol vliegen zit, die je proberen op te eten, ja zelfs in je ogen proberen te kruipen. En over alle mensen die hij daar ontmoette, zoals Jin Dang uit Hong Kong.
"Wil je haar een brief schrijven?", vraag ik. "Nee," zegt Jean resoluut, ik wil haar een tekening sturen die ik heb gemaakt. Jean is een grafittikunstenaar en tekent onderweg in een klein boekje. Het zijn net ansichtkaarten. Achterop schrijft hij een lief bericht aan Jin Dang, vertelt hij me. Over hoe ze elkaar ooit weer zullen ontmoeten en dat hij na vier jaar rondzwerven weer op weg is naar huis, maar dat hij alles tussen Australië en huis met eigen ogen wil zien en daarom op de fiets is.
"Je moet zeker naar de Charyn Canyon gaan," zegt hij, daar krijg je geen spijt van. Ik ben geïnspireerd door Jean, omdat ik het idee heb dat hij de weg écht als doel op zich ziet, terwijl ik de weg soms ervaar als noodzakelijk kwaad tussen ontmoetingen. Daarom herinnert hij zich al die détails misschien, omdat hij echt kijkt. "Toerist" is geen scheldwoord, zeg ik tegen mezelf en ik besluit om op de Charyn Canyon af te koersen, ook al maak ik dan wat minder kilometers dan ik vantevoren had bedacht.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Azamat
Begegnung
Nachricht
I got a very special visit from bicycle mechanic Azamat from Tashkent, Uzbekistan. He knocked on my hotel door at 4:30 in the morning after almost 12 hours of travel through stormy weather, hitchhiking and taking shared taxis. How did that happen?
The first time I saw Azamat is about two weeks ago when I came to his bike shop "Davi Pedali" in Tashkent to get some repairs done. I immediately felt comfortable and safe when I spoke with him: he's patient, polite and very professional. A couple of days later In received a message: "something has gone wrong, but we'll solve the problem, don't worry". When I met Azamat it wasn't the bicycle I was worried about, but him. He showed me what happened: a quite serious accident! (You can see it on YouTube: https://youtube.com/shorts/Qidu9svOcqk?si=Ntyww63_cqeb8b_c). I was so happy my bicycle took all the damage instead of Azamat.
They quickly repaired everything and left my bike as new, new front wheel, new paint on the fork.
Two weeks later, about 400km and a lot of height meters from Tashkent, already in Kyrgyzstan, I start to feel something strange while paddling. I think it might be the pedal that's worn and keep going. But it seems to get worse, so I stop. It turns out there's a very specific part missing in the crank, and this has also caused the bolts to loosen. I tighten them, but the specific part is still missing.
I start texting with Azamat who says I should carry on without putting much pressure on the crank. I explain to him that it's nearly impossible, because I have to cross several mountain passes.
Then he tries to figure out if he can send a courier, but this is very expensive.
Then he texts: "I have a solution!", and he offers to come by himself to install the part. I am extremely surprised, but also grateful for this generous offer and extreme dedication that might just have saved my 100% human-powered journey.
I decide to write him a letter with words out of the heart to thank him.
To which he replied:
"Dear Jordi,
Thank you for your letter — I read it with great respect and genuine emotion.
What you are doing is not just a journey, it is a powerful message to the world. You are proving something many people have forgotten: that kindness still exists, that strangers can become friends, and that humanity is stronger than distance, borders, or language.
For me, helping you was natural. In our culture, a guest is not just a visitor — he is someone we respect and take care of. People here may not have everything, but they give from the heart — and I am proud you experienced that.
But I must say honestly: meeting you gave me more than I gave you. You are doing something meaningful, and I believe your project will touch many people.
I wish you a safe road, strong legs, no breakdowns, and many good people ahead."
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Tom
Begegnung
Nachricht
Tom is een Franstalige Zwitser die als leraar Frans werkt in Tashkent. Hij vangt ook reizigers op, en zo leer ik hem kennen. Ik moet direct denken aan de brief uit Kazachstan, die ik nog bij me draag "aan een collega in een ander land".
Dinara heeft zachtaardige woorden geschreven aan haar collega en die breng ik graag over aan Tom, die bij momenten wat gedesillusioneerd is over de beperkingen van het schoolsysteem waarin hij moet opereren.
Ik heb de indruk dat hij een vrije ziel is: "ik doe graag wat ik wil, wanneer ik dat wil." Een keurslijf is dan moeilijk te accepteren.
"Maar," zeg ik tegen hem, "de invloed die een leraar op een leerling kan hebben, zit hem soms in een klein moment. Één eye-opener die soms een levensloop kan veranderen." Ik gun hem dat hij ziet dat alles wat een leraar een student kan aanreiken om een empatisch en nieuwsgierig mens te worden of blijven, waardevol is. Dat zijn werk ertoe doet.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Anton
Begegnung
Nachricht
Een halfjaar later kom ik dan eindelijk in Tashkent aan, om Anton een brief te bezorgen van Vanessa. Ze raakten bevriend in de gevangenis, waar ze samen ik de schoonmaak werkten. Nu wonen ze ver van elkaar, maar ze houden nog steeds zo nu en dan contact.
Ze kennen allebei de kracht van brieven, dat leer je wel in de gevangenis.
Anton en zijn partner Anastasia wonen in een klein appartement in een woonwijk van Tashkent, vlak aan de metro en dichtbij hun ouders. "Dat is belangrijk, want de gezondheidszorg is hier niet zoals in België"
Anton en ik spreken Nederlands met elkaar. Zijn moedertaal is Russisch, en hoewel hij een Oezbeek is, spreekt hij geen Oezbeeks. Hij is, net als ongeveer 10% van de bevolking een etnische Rus. "Bijna iedereen spreekt hier Russisch, maar de laatste jaren zijn informatieborden steeds vaker allen nog maar Oezbeeks en Engels"
Anton is een zeer goede gastheer, die me onderdak aanbiedt en eten. Hij neemt me mee op een toer door de stad op de fiets. Dat ik absoluut geen openbaar vervoer wil nemen, snapt hij volgens mij niet zo goed, maar hij vindt het leuk om zelf weer eens op de fiets te stappen.
Een brief verder naar het oosten heeft hij niet. "Ik ken daar niemand, hoogstens hier in Tashkent. Ik ga nergens anders naartoe, alleen soms naar de bergen. Zelfs niet naar Kazachstan, ook al is het erg dichtbij. Waarom zou ik? Hier is alles wat ik nodig heb". Hij denkt even na: "ik zou wel graag een brief naar België willen sturen, naar een vriend in de gevangenis, die komt er voorlopig niet uit. Zou je die voor me willen meenemen, wanneer je uiteindelijk weer teruggaat?"
Over zijn tijd in de gevangenis wil hij niet veel kwijt. "Dat ligt achter me. Het enige wat ik je kan vertellen is dat op het moment dat je die gevangenis binnenstapt, je geen mens meer bent. Je hebt geen rechten meer. Het systeem is niet eerlijk en niemand die er wat van zegt of er iets aan doet. Je kunt je niet voorstellen wat voor dingen daar gebeuren. Cipiers mogen de cel 's avonds niet openmaken, ook niet als iemand dood aan het gaan is. Zo werd een Oekraïense vriend van mij 's ochtends dood aangetroffen. Het enige wat hij nodig had was een simpel medicijn. Maarja, bezuinigingen."
Van België bezoeken is voorlopig geen sprake. Nu is Anton bezig om zich hier te vestigen. Samen met zijn vrouw heeft hij een groter appartement gekocht. Het moet nog helemaal worden opgeknapt. Over drie maanden hopen we erin te kunnen gaan.
Anton is een goed en zachtaardig mens en ik ben dankbaar dat ik hem heb ontmoet.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Nurbol
Begegnung
Nachricht
Ik ben in Kyzylorda en word in deze stad opgevangen door Nurbol: hij heeft me een soort van geadopteerd. Hij is 45 en werkt voor een oliemaatschappij. Zijn familie heeft een horeca-imperium, waaronder dit restaurant, een karaokebar, een discotheek en een hotel: mijn verblijfplaats voor 3 dagen. Even genieten van de luxes die een stad te bieden heeft. Even geen noedelsoep en gedroogde vruchten als diner. En elke avond karaoke! We hebben samen “Space Oddity” van David Bowie leren zingen: nog best een ingewikkeld lied! Nurbol zei vaenigszins melancholisch dat hij het zou blijven zingen en dan aan mij zou denken.
Ik besluit Nura een brief te geven van Murat uit Cide in Turkije, hij wilde graag iemand uit Kazachstan leren kennen. En: Nurbol studeerde op een Turkse school en spreekt dus vloeiend Turks. Nurbol schrijft Murat direct op WhatsApp en ze sturen elkaar video's. "Dat gaat toch wat sneller."
Ik word uitgenodigd op de verjaardag van zijn zoon Nura, hij wordt 16. Als verjaardagscadeau geef ik hem een geldbriefje, maar ook een brief. Ik wens de jonge Nura succes op zijn levenspad en gaf hem nog wat wijze lessen mee, zoals dat je je dromen zoveel mogelijk moet verwezenlijken en dat je eens in je leven een lange fietstocht moet maken om te leren om simpel te leven. Nura is een goede jongen, dat zie je meteen. Nadat hij mijn cadeau ontvangt, gaat hij direct in een hoekje zitten om deze te vertalen en komt dan geëmotioneerd terug. Hij zei dat hij bij het lezen voelde, dat ik vanuit het hart schreef en dat hij daarvoor dankbaar is. Hij zei dat hij de brief voor altijd zal bewaren en legde zijn hand op het hart. Ik wil niet dramatisch doen, maar dit raakte mij dan weer in het hart. Dit is geen onverschillige tiener, maar een goed mens in wording, die in de gaten heeft dat de woorden die ik hem gaf een groter geschenk waren dan het geld. Het geeft me hoop voor de toekomst, dat de jongeren van nu affectie in een brief kunnen herkennen en de waarde ervan inzien.
Het doet me denken aan de jongeren die ik ontmoette in het dorpje Oranzherei, in Rusland. Ook in dat dorp werd ik geadopteerd als eregast. De schoolklas spijbelde om me een rondleiding door hun dorpje te geven. Ze gaven me een brief mee met een tekening vol hartjes en een Matroesjka-pop.
Nu ik Nura zo zie glunderen met zijn verjaardagsbrief. Denk ik aan die andere jongeren, aan de andere kant van de grens en ik hoop met heel mijn hart dat die niet naar de oorlog hoeven.
Nurbol vertelde me dat hij als kind in de Sovjettijd nooit eigen kleren had, maar altijd de afdankertjes van zijn broer moest gebruiken. Hij liep rond in veel te grote schoenen, of soms dan maar liever zonder. Als ze brood hadden, hadden ze geluk. Op een gegeven moment kregen ze een koe, en dat betekende brood met boter, een grote luxe! Nu heeft de familie een horeca-imperium en krijgt Nura een iPhone als verjaardagscadeau. Kazachstan is booming als olieland. Voor Nura ligt de weg open om zijn dromen te verwezenlijken.
Maar, bedenk ik me nu, hoe zit dat met die andere jongeren, inmiddels alweer zo’n 2000 km hier vandaan? Toch geeft de jonge Nura mij hoop en kracht om mijn reis voort te zetten. Om dit toneelstuk tot het einde, of zover ik kom, uit te fietsen. Misschien was de pure dankbaarheid van Nura een grotere les voor mij, dan de les ik hem heb kunnen geven.
Nurbol geeft me een brief mee voor Feihu, die hij ook ontmoette als Couchsurfer en nu een vriend is.
Terwijl ik Kyzylorda uitfiets, zie ik ineens een bekend gezicht, het is Nurbol! Hij draait het raampje van zijn auto open en ik hoor "Ground Control to Major Tom. Commencing countdown, engines on". Het is als in een droom. "The anthem of our friendship", roept Nurbol met een glimlach van oor tot oor. Dan komt er een toeterende auto voorbij, die ons dramatisch afscheidsmoment als obstakel beschouwt. Onze wegen scheiden en ik ga op weg naar Feihu, waar ik misschien nog meer vriendschap vind.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Svetlana
Begegnung
Nachricht
Svetlana leidt me rond in de oudste Boeddhistische tempel van Kalmukkië. Het is een bescheiden tempel.
VVanaf het moment dat haar rondleiding begint gaat ze "aan", ze begint met praten en houdt niet meer op. Aangezien ik nauwelijks Russisch versta, pik ik maar een paar dingen op. Ik besluit het los te laten.
Pas op de momenten dat ze mij iets vraagt, sta ik een beetje met mijn mond vol tanden. Ik vertel haar dat het Boeddhisme me interesseert en ze leert me hoe te bidden.
Ze geeft me een aantal geschenken mee, die ik niet wil seigeren: een zaad van de lotusbloem, een sleutelhanger, twee zakjes Kalmukse thee en een kaarsenhouder in de vorm van een lotus. Tot slot krijg ik ook nog twee appels en wat snoepjes mee, die aan de Boeddha gegeven waren. "Van de Boeddha voor jou," gebaart Svetlana.
Die kaarsenhouder is wel erg groot en breekbaar om op de fiets mee te nemen. Dan bedenk ik dat het een soort brief is, een boodschap van vrede en schoonheid en ik besluit haar aan iemand te bezorgen.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Ksenya & Sonya
Begegnung
Nachricht
Kseniya besloot spontaan om me onderdak aan te bieden toen ze me aan een kopje thee aantrof in de winkel. Ik zag direct: zij is een goed mens, zij zal me helpen, en ik voelde me kalm.
Kseniya is een leraar op de lokale school. Een mooi beroep, beaamt ze, maar het zou ook fijn zijn als er een eerlijk salaris tegenover stond. Het salaris van een leraar geeft niet veel ruimte voor uitstapjes. "Toch ben ik blij voor jou, dat je deze reis mag maken. Het is mijn droom om eens een reis naar het Baikalmeer te maken."
Ze vertelt dat ze nog niet veel van Rusland heeft gezien, "Maar ondanks het feit dat we hier in the middle of nowhere wonen, houd ik van mijn land met heel mijn hart".
De enige keer dat ze Moskou en Sint Petersburg bezocht was dat om met haar dochter Sonya naar het ziekenhuis te gaan. Ze had kanker. Wonder boven wonder is ze genezen en daarvoor is ze erg dankbaar: "het heeft mijn leven veranderd. Ik ben dichter bij God gekomen. Ik ben nu dankbaar voor elk moment dat we samen hebben. En daarom, toen ik jou zag, wist ik gelijk: ik wil hem helpen"
Ik vertel Kseniya dat ik haar dankbaar ben voor haar werk, dat ze de volwassenen van de toekomst menselijkheid en empathie meegeeft. En ik ben haar ook dankbaar voor de hulp die ze mij biedt en ik vraag me af waar ik zoveel vriendelijkheid aan heb verdiend.
Sonya is tijdens mijn twee dagen in het dorp een gids, die vertaalt en me zachtjes aan mijn arm trekt om me de goede kant op te sturen. Ze is sterk én zachtaardig zoals haar moeder. Als er iemand een lang en gezond leven verdient, is zijn het.
Omdat ik geen brieven gericht aan Rusland bij me droeg, besluit ik zelf een brief te schrijven, met daarbij de Lotus kaarsenhouder uit Kalmukkië. Zo worden deze voorbeelden van empathie, menselijkheid en gastvrijheid onderdeel van deze wereldwijde keten van verbinding.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
8th Public School Atyrau
Begegnung
Nachricht
Een norse man zit aan een bureau bij de ingang. Poortjes verhinderen de vrije doorgang. Ik toon de man mijn telefoon, met de vertaling van de reden dat ik hier ben. Hij kijkt vragend naar de vrouwen achter hem. Leerkrachten! Ze beginnen zich nu rondom de bewaker te verzamelen. "Vanuit Nederland gefietst? Een brief voor ons, er staat geen naam op. De naam van de school klopt niet. Wat doe je in Kazachstan? Gefietst? Vanuit Nederland en een keten van brieven vanuit België. Is het nu België of Nederland? Met de fiets? Hoe lang doe je daarover? Vijf maanden? Vijf maanden! Hij heeft er vijf maanden over gefietst. Maar hoezo een brief aan ons. Onze namen staan er helemaal niet op. En hun namen ook niet. Oh jawel, hier staat een naam en een Instagram. Even checken. Oh ja, dat klopt, die komt uit Georgië. En wat moeten wij dan nu doen? Ja, het is vakantie nu, er zijn geen leerlingen, dus dat gaat niet. Nee sorry, het is vakantie. Wat was jouw naam? Waar kom je vandaan? De naam van de school klopt niet. Er staat Middle School, het moet high school zijn"
Uiteindelijk spreek ik met Engels docent Dinara en vraag haar of iemand een brief kan schrijven om de keten voort te zetten. We hebben digitaal contact en ze is erg enthousiast over het idee en besluit een brief te schrijven aan een collega die ze nog niet kent...
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Stepantsminda 1st Public School
Begegnung
Nachricht
Ik doe er veel langer over dan ik denk naar de school door de sneeuw. Onderweg valt mijn mond open van de schoonheid die ik om me heen zie. "Misschien," denk ik, "is dit wel de mooiste plek waar ik ooit geweest ben."
Ik loop dwars door de sneeuw het schoolplein over, de majestueuze pieken van het Kaukasusgebergte omringen me. Hoe zou het zijn om hier naar school te gaan.
De jongeren blijven er koeltjes bij. Ze gedragen zich zoals alle jongeren op alle scholen en staan niet zoals ik uit het raam te gapen. Je went waarschijnlijk overal aan.
Ik vraag naar de Engels docent en al snel heb ik haar te pakken. Ik leg haar uit wat de bedoeling is en ze wil daar wel aan meedenken. "Misschien kun je een brief meegeven voor een volgende bestemming," zeg ik, "ik fiets nu de grens over naar Rusland en dan-"
"Ik stuur geen brief naar Rusland," zegt ze gedecideerd. De bel gaat. "Ik moet nu werken," zegt ze, "kom anders maar mee".
En voor ik het weet sta ik mijn project uit te leggen aan een schoolklas en kan het niet laten om af en toe naar biren te staren, naar die prachtige bergen. Ik zeg: "hoe is het eigenlijk om op zo'n mooie plek te wonen?". En jongen met gemillimeterd haar en een guitige lach zegt droogjes: "geld is geen probleem voor ons, we kunnen bijverdienen door toeristen rond te leiden".
Er ontstaat een idee om de brief samen te schrijven. Iedereen schrijft een zin. Ze besluiten de brief te richten aan een school in Atyrau, Kazachstan.
De lieve leerlingen stellen nog wat nieuwsgierige vragen: "waar slaap je als het koud is" en "wat doe je als je de taal niet begrijpt, spreek je wel een beetje Russisch?"
Dan is het tijd om aan het werk te gaan. Zij in het Engels, remidden van de bergen en dan 's middags nof wat toeristen rondleiden. Ik op de fiets, de bergen weer uit, richting die andere wereld hier vlakbij: Rusland.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Rusadan (Stepantsminda)
Begegnung
Nachricht
In mijn postzak had ik al sinds München een brief van Kornel, die me een nacht onderdak aanbood, ik nam hem mee als extra brief en toen Beka me geen brief meegaf, had ik meteen de oplossing: Rusadan kan misschien de keten voortzetten.
Kornel wilde haar met zijn brief bedanken voor haar hulp tijdens eens reis aan het prachtige Kazbegi en de brief is gericht aan het toerisme infocentrum. Ik tref Rusadan niet, maar haar collega Giga, die me bekend voorkwam.
Och ja, nu zie ik het, hij is de zoon van de eigenaar van het pension waar ik verblijf. Ik vraag hem ook waar ik de achool kan vinden, want daar moet ik ook een brief bezorgen. "Ik neem je morgen wel mee, mijn tante werkt daar," zegt hij. "Wat een toeval allemaal! Wat is de wereld toch klein", roep ik uit. "Nee hoor," antwoordt Giga droog, "Stepantsminda is gewoon klein."
Ik ontmoet Rusadan niet persoonlijk, maar ze zorgt dat er de volgende dag een brief ligt in het infocentrum. Via digitale weg laat ze me weten: "ik ontmoet door mijn werk heel veel mensen, van over de hele wereld, maar ik verlies ze weer uit het oog, ze laten nooit hun adres achter. Daarom geef ik je een brief mee aan een collega van me, ergens op je route."
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Mako
Begegnung
Nachricht
Bingo! Ik vraag een meisje of ze Engels spreekt en dat doet ze. "Kun je me helpen om de lerares Mako te vinden?"
Even later staat Mako in de hal van de school waar ik overal Duitse en Europese vlaggen zie. Maar zij spreekt niet veel Engels. Ze vraagt haar leerlingen om te helpen en al snel staat er een groepje vriendelijke jongeren om me heen die erg nieuwsgierig zijn naar mijn reis en allemaal zeer goed Engels spreken. Eén meisje heeft een Navo-speld op haar blouse.
"Natuurlijk willen we je helpen," zegt ze, "maar we hebben niet veel tijd, de les begint zo". Mako wordt snel ingelicht en ze besluit de keten voort te zetten met weer een brief aan een school, die ze snel, maar met aandacht schrijft, ze likt de envelop dicht en drukt haar in mijn handen. "Veel succes!", zegt ze en gaat met haar jongeren naar het aardrijkskundelokaal.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Beka
Begegnung
Nachricht
Op de envelop staat niet Beka's adres, maar zijn telefoonnummer geschreven. Ik stuur hem een bericht en we spreken een tijd af. Hij komt naar mijn pension en gelukkig spreekt hij goed Engels. Ik vertel Giga over mijn missie en mijn reis en hij is direct enthousiast. "Ik fiets zelf ook," en hij toont me een foto van zijn mountainbike. "Niet zo ver als jij," lacht hij, "waar ga je nu naartoe?". Ik vertel hem mijn voorlopige route. "De noordelijke Kaukasus!", roept hij enthousiast, "het is prachtig daar. Ik was er zelf ook, maar niet op de fiets". Wanneer ik hem vraag om een volgende brief, aarzelt hij een beetje. Ik geloof dat hij niet goed snapt wat de bedoeling hiervan precies is. "Misschien schrijf ik morgen een brief," zegt hij, "maar nu moet ik door!". Ik krijg geen brief, maar misschien kan ik deze keten nog ergens repareren?
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Inga & Giga
Begegnung
Nachricht
Stiekem was Inga al op de hoogte van mijn komst. Ze krijgt een brief van Anke, de nicht van haar schoonzoon, die ze eens kort ontmoette in Borjomi. Ze bedankt haar voor haar gastvrijheid toen en verontschuldigt zich dat ze toen niet langer kon blijven. De Georgische gastvrijheid valt mij nu ook ten deel. De tafel wordt al snel volgezet met allerhande lekkernijen. Zelfgebrouwen likeur erbij, natuurlijk. Giga, haar zoon, voert het woord in het Engels, want dat spreekt Inga helemaal niet. Ik wordt uitgenodigd om hier te logeren! Ik leg uit over mijn project, over ketens van verbinding en over een voogende brief, maar Inga twijfelt een beetje. Ik heb de indruk dat ze het nut er niet zo van inziet. Giga heeft in de gaten dat het belangrijk voor me is en gastvrij als hij is, tref ik hen 's ochtends, nog in het donker met een zaklamp aan de tafel aan. Geconcentreerd schrijft hij een brief aan zijn vriend Beka in Gori. "We hebben elkaar leren kennen via de studie. Gori is een mooie plek," zegt hij. "Bedankt dat je me ernaartoe stuurt". Met een grote rode strik in haar haar staat zijn dochter me uit te zwaaien aan het keukenraam, terwijl ik op weg naar Gori.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Ilya
Begegnung
Nachricht
Op advies van Yanka, mijn Couchsurfing gastvrouw in Batumi ga ik op weg naar Borjomi langs bij Ilya uit Belarus. Hij is hier een vegetarische en alcoholvrije community gestart in de heuvels, net buiten de stad. Ik tref hem aan, terwijl hij een waterleiding aan het repareren is. Hij wist al dat ik langs zou komen. "Ik weet niet of ik je de aandacht kan geven die je verdient," zegt hij, "dit probleem moet worden opgelost". Maar even later zitten we aan de thee met pannenkoekennvan gisteren en gedroogde vruchten (ik krijg er nog mee voor onderweg). Ilya vertelt me over zijn omzwervingen door Azië en zijn werk in de techsector. Hij lijkt me helemaal niet zo'n tech type, maar hij schijnt er ook nog een tijd voor in China te hebben gewoond. Ik denk ineens aan een verbroken keten die strandde in Zagreb en hoe ik een andere keten "repareerde". Ik besluit Ilya te vragen om de keten die bij Igor in Zagreb strandde weer nieuw leven in de blazen. "Graag, maar ik moet wel weer verder met die waterleiding. Het gaat er niet om wát er in staat toch?." Snel krabbelt hij wat op een papier waar "Bank of aGeorgia" op staat. "Het moet naar China, zegt hij, nee Vietnam! Of nee, misschien toch... Ik laat het je nog wel weten!"
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Rusadan
Begegnung
Nachricht
In de storm aan de Zwarte Zee ben ik mijn telefoon kwijtgeraakt en zo kom ik volledig analoog op "Gimnazia 21at century" uit om de brief van Evren, aardrijkskundeleraar aan het Grieks Lyceum in Istanbul te bezorgen. Om bij haar uit te komen is zonder vertaalapp nog wel lastig. Ik probeer het met handen en boeten en een enkel woordje Russisch, maar hoe leg je deze missie met beperkte middelen uit. In het Nederlands is het soms al knap lastig. De conciërge (denk ik) besluit een lerares te bellen die Engels kan. Zo gaat het makkelijker. Vanaf nu zal ze haar voor elk woordje dat vertaald moet worden. Na het tiende telefoontje lijkt ze het een beetje beu, maar al met al ben ik toch via de gangen van de school - langs nieuwsgierige leerlingen - door de lerarenkamer, waar Russische dames van middelbare leeftijd mij uitgebreid bespreken, zonder dat ik er een woord van versta - en dan weer via de trap terug naar beneden, naar buiten, een hoek om, een gangetje in, wachten voor een deur, allerlei mensen die zich er in het Georgisch mee bemoeien en tadaaa: daar is ze dan: Rusadan. Ze is wat overweldigd, alsof ze net de loterij heeft gewonnen. Maar na een zoveelste interventie van de Engels sprekende lerares - de conciërge is er nog steeds bij - spreken Rusadan en ik in een mengelmoesje van Engels en Russisch spreken we af: maandagochtend om negen uur. Da. Harasho. "Madloba," dankjewel is het eerste woordje Georgisch dat ik hier leer. Op maandagochtend duwt Rusadan mij een "six letters" postkaart in de hand. Die had ik haar geschonken, maar zij begreep dat ze die moest gebruiken. Prima! Ze heeft besloten binnen de krijg van aardrijkskundeleraren te blijven en stuurt een kaart naar de "Public School no. 21". Ze kent de leraar niet, maar, "Evren kende mij toch ook niet?". Het lijkt erop dat deze keten is getransformeerd tot een keten die mensen in het onderwijs met elkaar verbindt. Het is niet zoals ik het had bedacht, maar is organisch zo ontstaan en dat is eigenlijk best wel mooi.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Yalçin
Begegnung
Nachricht
Yalçin is een filosofieleraar die na een lange werkdag graag een borreltje drinkt met Müsjat, leraar boekhoudkunde. Ze maken graag een wandeling naar de haven van Gerze, blijven dan onderweg even stilstaan bij het oude huis van Yalçin, een historisch spookhuis dat op instorten staat en nu alleen nog bewoond door wat zwerfkatten. Ik vergezel ze op zo'n wandeling. "Het is hier zo slecht nog niet hè?", mijmeren ze op de kade, terwijl ze het glinsterende spiegelbeeld van het stadje in de Zwarte Zee bestuderen. Maar dan komen er toch nog wel wat klachten, over de politiek, te luide luidsprekers van moskeeën en de gezondheidszorg. Yalçin biedt mij twee nachten onderdak via het fietsersplatform Warmshowers. "Er komen hier meestal mensen voorbij die op een lange reis zijn, zoals jij, van Europa naar China of viceversa. Één keer heb ik een man op bezoek gehad die naar Thailand is gefietst en daar vervolgens is blijven wonen! Hij woont er geloof ik nog! Ja! Hij was een boeddhist en we hebben veel gesprekken gehad over mijn filosofie, die volgens hem veel te theoretisch is. Daar hebben we interessante gesprekken over gevoerdz het zet me nog steeds aan het denken." Ik roep spontaan: "Wil je hem geen brief sturen?". Dat wil hij wel. "In Griekenland is er een keten verbroken, misschien kunnen we hem repareren," zeg ik, "misschien kun jij de keten voortzetten namens Marina". Het is nu de ochtend voor mijn vertrek en een beetje ongeduldig zit ik in zijn keuken aan tafel te wachten. In de hoek zit één van zijn zes katten ons wat schaapachtig aan te kijken, een andere kat ligt nietsvermoedend te spinnen op een comfortabele stoel. Ik wil weg, maar maan mezelf tot kalmte. Wat is nu een half uurtje op een aantal maanden fietsen? Die attitude lijkt Yalçin van zichzelf al te hebben: rustig draait hij zijn pen in zijn hand, voelt wat aan zijn baart, wikt en weegt zorgvoldig over de formulering van zijn volgende zij: w hebben hier ten slotte te maken met een filosoof.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Murat, Nuran & Everest
Begegnung
Nachricht
Murat vangt fietsers op via het fietsnetwerk Warmshowers. Samen met Nuran heeft hij een zoon die de prachtige naam Everest draagt. Ik besluit hem de brief van Tulsi en Oliver te geven. Hij begint direct een brief terug te schrijven die naar het dichtstbijzijnde postkantoor zal worden gebracht. "Misschien," zegt Murat enthousiast, "worden ze wel vrienden voor het leven." Everest doet er een tijdje over om de brief te schrijven, waardoor er wat stress ontstaat, Murat is kritisch op zijn schrijfvaardigheid en er worden schoolschriftjes bijgehaald om te kijken of hij wel goed genoeg studeert. Ik voel me schuldig, omdat ik niet wil dat de brieven stress en druk veroorzaken. Aanvankelijk leek het erop dat Murat en Nuran contacten hadden aan de Zwarte Zee kust, maar dat blijkt toch niet zo te zijn. Daarom besluit Murat een brief en een onbekende te schrijven. "Niet aan Georgië of Rusland," zegt Murat, "Ik wil dat je de brief bezorgd in Kazachstan daar zou ik wel iemand willen leren kennen, daar zou ik wel een kop koffie mee willen drinken, dus ik doe $2 in de brief om diegene te trakteren op een kop koffie." Ik begin erg te twijfelen aan deze keten. Gaat dit nog over verbinding en affectie? Toch besluit ik de brief te accepteren en maar te kijken wat het brengt.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Zografeion Lyceum
Begegnung
Nachricht
Melina sieht mich etwas streng an, als ich ihr von meinem Projekt und dem Brief erzähle, den Vaggelis ihr geschickt hat. Sie runzelt die Stirn. „Wir haben gerade Ferien, und das muss mit dem Rektor besprochen werden.“ Ich bekomme eine E-Mail-Adresse, an die ich den offiziellen Antrag schicken soll. „Fügen Sie so viele Informationen wie möglich bei. Zum Beispiel Ihre Website und andere Referenzen, denn woher sollen wir wissen, dass Sie der sind, für den Sie sich ausgeben?“ Auf diese Frage muss ich eine Antwort schuldig bleiben. Am folgenden Montag versuche ich es erneut, denn auf die E-Mail des Rektors habe ich nie eine Antwort erhalten. Eine ganze Schar von Schülern strömt herein, Griechisch und Türkisch vermischen sich in der stattlichen Halle des griechischen Lyzeums. „Bist du Griechin?“, frage ich Melina. „Ja“, sagt sie, „aber ich komme nicht aus Griechenland.“ Die Griechen in Istanbul sind ein Überbleibsel der Teilung der Türkei und Griechenlands vor etwa hundert Jahren. Die Muslime in der Region Xanthi, wo ich vor ein paar Tagen noch war, durften dort bleiben, ebenso wie die griechischen Christen in Istanbul. Alle anderen mussten in ihr neues Mutterland umziehen. „Der Rektor sagt, dass es in Ordnung ist, aber was sollen wir jetzt tun?“ Ich sage, dass ich einen Folgekredit brauche. Dazu wird der Geografielehrer Evren hinzugezogen. „Hast du Hunger?“, fragt er, „und beim Mittagessen erzähle ich dir von den Briefen und ob er einen für mich hat. „Gib mir eine Stunde Zeit“, sagt er. Eine Stunde später drückt er mir einen Umschlag in die Hand. Die Adresse lautet...
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Spyros & Ino
Begegnung
Nachricht
Spyros ist zu Besuch in Koutso, seine Partnerin stammt von hier, sie kommen, um ihre kleine Tochter Ino bei Opa und Oma zu lassen. Spyros ist der einzige Mensch im Dorf, den ich finde, der Englisch spricht, also halte ich ihn fest und bitte ihn um Hilfe bei der Suche nach einer Übernachtungsmöglichkeit. Bald werden einige Leute angerufen, ich bekomme eine Tüte mit Essen und die ehemalige Kindertagesstätte wird zu meinem Schlafplatz für eine Nacht. Ich erinnere mich, dass ich von Gabriel einen Brief für ein Kind in Griechenland mitbekommen habe, und mir wird klar, dass jetzt der richtige Moment dafür ist. Jetzt muss ich schnell wieder einem Herrn in einem Auto hinterherradeln, um zu meiner Unterkunft zu gelangen. Ich hoffe, dass Ino Gabriel einen Brief zurückschreiben und ihn mit der normalen Post verschicken wird!
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Marina
Begegnung
Nachricht
Nachdem ich zum dritten Mal geklingelt habe, will ich schon fast enttäuscht davongehen, als Marina die Tür öffnet. „Ah, du bist es“, sagt sie fröhlich. Ilja hatte ihr bereits erzählt, dass ich vorbeikommen würde. „Was für eine gute Idee, ich liebe solche Dinge.“ Marina ist Serbin und lebt jetzt den griechischen Traum. Nach fünf Jahren spricht sie fließend Griechisch, erzählt sie stolz. Am liebsten würde sie irgendwann etwas im Tourismusbereich machen, aber jetzt hat sie einen Job, der ihr auch sehr viel Spaß macht. Sie ist für die Einrichtung der Geschäfte einer Modekette verantwortlich! Einen Brief in den Osten kann sie nicht schreiben. „Tut mir leid, wir sind hier so ziemlich am Ende Europas, von hier aus kenne ich wirklich niemanden mehr.“ Und so endet diese Kette, die in Valkenburg begann, hier in Thessaloniki.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Vaggelis & Maita
Begegnung
Nachricht
Ich treffe Vaggelis im hippen Studio Loopo, wo er – Architekt – und seine Partnerin Maita – Grafikdesignerin – ihr Büro haben. Vaggelis sieht im Allgemeinen ernst aus, aber manchmal huscht ein sanftes Lächeln über sein Gesicht. „Was für eine gute Idee”, sagt er. Aber er kennt niemanden im Osten. So nah die Türkei auch ist, sie ist eine andere Welt. Er hat Kontakte anderswo in Griechenland, in Europa, aber nicht in der Türkei, nicht einmal in Istanbul... Und das, obwohl die Griechen und Türken einst überall zusammenlebten, auch hier in Thessaloniki. „Aber ich werde noch einmal darüber nachdenken, vielleicht fällt mir noch etwas ein”, sagt er. Ich komme später am Nachmittag noch einmal vorbei, aber ihm ist nichts eingefallen. „Tut mir leid.” Er erklärt, dass er alle seine Kontakte überprüft hat, aber niemanden im Osten gefunden hat. „Es könnte auch jemand hier in der Nähe sein, der wiederum jemanden weiter weg kennt“, versuche ich es. „Aber dann müsste ich wissen, wer jemanden weit weg kennt, und das weiß ich nicht.“ Am nächsten Morgen mache ich einen letzten Versuch und sehe Vaggelis mit einem Brief in der Hand stehen. Mein Herz hüpft vor Freude. „Freu dich nicht zu früh“, sagt er, „ich weiß nicht, ob dir dieser Brief etwas nützt.“ Er hat überlegt, wer sein engster Kontakt zum Osten sein könnte, kennt aber den Adressaten nicht, denn der Brief ist an ein Institut adressiert. „Natürlich werde ich diesen Brief zustellen“, sage ich. Wenn sich jemand so sehr bemüht, sich zu überlegen, wie er mit dem Osten verbunden ist, wenn jemand versucht, Kontakt aufzunehmen, dann muss ich doch gerade diejenige sein, die das unterstützt und ermöglicht!
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Ilja & Sandra
Begegnung
Nachricht
Ich gehe zum Friseur in Tivat und schaue Sandra etwas betrübt durch den Spiegel an. Dann beginnt sie zu fragen, wer ich bin und was ich mache. Und ich erzähle ihr die ganze Geschichte, von den Briefen, dass ich auf dem Weg zum Ende der Welt bin und dass ich gerade einen Brief zugestellt habe, aber keinen Brief mitbekommen habe. „An wen sollten Sie diesen Brief zustellen, wenn ich fragen darf?“, sagt sie. „An Pina.“ Sie weiß sofort, wen ich meine, sie ist eine lokale Berühmtheit. „Vielleicht kann mein Sohn Ilja Ihnen helfen“, sagt sie, „wenn das im Rahmen Ihres Projekts möglich ist.“ Ich denke noch einmal darüber nach. Warum nicht? denke ich. Sie kennt Pina und sie kennt ihren Sohn, die Kette geht immer noch von Kontakt zu Kontakt. Ist es nicht schön, dass ein Besuch beim Friseur wieder einen Schritt in der Kette auslöst? Da kommt Ilja schon, er ist beeindruckt von meiner Reise, von meinem Projekt und möchte gerne einen Brief an seine Tante Marina schicken, die in Thessaloniki lebt. Sie haben sich seit Jahren nicht mehr gesehen. „Familie väterlicherseits“, erklärt Sandra.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Pina
Begegnung
Nachricht
Pina ist sehr überrascht, sie spricht nur ein bisschen Englisch. Sie bedankt sich bei mir. Sie sieht krank aus, hoffentlich nur vorübergehend. Ihre Mutter lässt mich herein und macht mir eine Limonade. Als Pina den Brief liest, hellt sich ihr blasses und müdes Gesicht auf, ein Lächeln erscheint. Es erinnert mich an das glitzernde Meer und all die Blautöne, die man entlang der Adriaküste sehen kann. Auch Pinas Mutter beobachtet Pina mit einem besorgten, hoffnungsvollen Lächeln auf ihrem faltigen Gesicht. Sie sieht aus wie alle Mütter: besorgt, ermutigend, voller Liebe. Ich frage mich, ob meine Mutter mich genauso ansieht, obwohl ich jetzt ein erwachsener Mann bin, der ganz allein mit dem Fahrrad ans Ende der Welt fährt. Pina bedankt sich erneut bei mir, liest den Brief noch einmal, sieht mir dann in die Augen, und da ist es wieder. Dieses Schimmern des Meeres. Aber ihr fällt niemand ein, dem sie als Nächstes einen Brief schreiben könnte. Serbien, Slowenien, Bosnien, klar, aber Albanien? Griechenland? Ich kenne dort niemanden. Vielleicht gibt es doch noch eine Möglichkeit, diese Kette zu retten.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Igor
Begegnung
Nachricht
In einem Telefongespräch mit Andreina, die Igor einen Brief schreiben wollte, aber unerwartet ins Krankenhaus musste, beschließe ich, ihm selbst einen Brief zu schreiben. Igor ist Mosaikkünstler und half Andreina bei dieser endlosen Aufgabe: der Fertigstellung von „Il Mosaico di Andreina”. Auf dem Weg zu Igor, von Slowenien über die Grenze nach Kroatien, beginnt es immer stärker zu schneien. Eiszapfen hängen an meinen Augenbrauen, als ich bei Igor klingele. Es ist unübersehbar: Ich sehe Mosaike. Ein junger Mann kommt in einem T-Shirt durch den Schnee gelaufen, die Kälte scheint ihm nichts auszumachen, und auch mein Eismann-Look beeindruckt ihn nicht sonderlich. „Bist du Igor?”, frage ich. Es stellt sich heraus, dass es sein Sohn ist. Igor ist noch unterwegs, er ist auf dem Weg von der Küste im Schnee stecken geblieben. Er nimmt den Brief entgegen und ich erkläre ihm, was ich mache. Ich beschließe, meine Telefonnummer zu hinterlassen, damit Igor mich anrufen kann, um einen Termin zu vereinbaren. Ich habe anderthalb Tage eingeplant, um das schlimmste Unwetter in Zagreb abzuwarten. Igor meldet sich nicht bei mir. Die Kette endet hier. Anscheinend ist das Ende der Welt von Aachen aus gesehen in Zagreb.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Alenka
Begegnung
Nachricht
„Darf ich ein Foto für die Website machen?“ Alenka, mit Andreas' Brief in der Hand, schaut erschrocken. „Ohne Make-up?“ Das kommt nicht in Frage, also entscheiden wir uns für ein Foto, auf dem nur ihre Hände mit den wunderschönen Nägeln zu sehen sind. „Darf ich hier neben den Olivenbäumen zelten?“, frage ich. Auch das ist nicht möglich. Alenka und ihr Partner Alex tun alles, um meinen Aufenthalt hier so angenehm wie möglich zu gestalten. Sie vermieten eine kleine Wohnung, die derzeit leer steht, und dort angekommen werde ich mit einer leckeren Pizza und ausführlichen Reisetipps verwöhnt. Anders als die meisten versteht Alenka sofort, was ich mit diesem Projekt vorhabe. Vielleicht liegt das an den Meditationen für den Frieden: ebenfalls ein Projekt, das auf Verbindung ausgerichtet ist. Sie gibt mir einen Brief mit nach Montenegro. An einen Musikerkollegen, der nicht zum Meditationsnetzwerk gehört. „Eine ganz besondere Frau, die mit viel Durchhaltevermögen eine sehr gute Musikschule aufgebaut hat. Vor Jahren habe ich dort einmal unterrichtet. Wir haben uns seit 15 Jahren nicht mehr gesehen. Das ist eine schöne Möglichkeit, wieder Kontakt aufzunehmen.” „Nimmst du auch an den Meditationen teil?”, frage ich Alex. Er schüttelt entschieden den Kopf. „In einer Beziehung muss man lernen, einander zu akzeptieren und zu kommunizieren und vor allem: auch Dinge loszulassen”, sagt Alenka weise.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Andreina
Begegnung
Nachricht
Als ich die Kirche betrete, gibt Andreina gerade eine Führung. Hier wird nicht nur an einem Mosaik gearbeitet, sondern es werden auch Führungen, heilige Messen, Kunstunterricht und soziale Projekte angeboten. Andreina ist die zentrale Figur, und schon bald frage ich mich, wie sie so viele Bälle gleichzeitig in der Luft halten kann. Ich frage sie danach, und sie greift sich schmerzvoll an den Rücken. „Ich weiß es auch nicht“, sagt sie mit einem Hang zum Dramatischen. „Das könnte ich dich auch fragen“, sagt sie, „jeden Tag mit dem Fahrrad fahren, in der Kälte, im Regen. Ich werde schon müde, wenn ich nur daran denke!“ In Absprache mit dem Priester darf ich eine Nacht in der Kirche schlafen und auch mitessen. Andreina besteht darauf, mir Abendessen und Frühstück zu machen, obwohl ich sage, dass ich das selbst regeln kann: Andreina übernimmt gerne Verantwortung, greift aber ab und zu an ihren Rücken. Während meiner Anwesenheit findet ein Musikunterricht statt, es gibt mehrere Führungen und es spielt sich ein Drama ab. „Hier kommen manchmal Menschen mit großen Problemen her.“ Inmitten des ganzen Chaos bellt der kleine Hund Fagiolo (italienisch für „Bohne“) ununterbrochen; es ist hier sicherlich keine Oase der Ruhe. Andreina will einen Brief schreiben, denn auch sie engagiert sich für mein Projekt. „Du bist ein Engel!“ Aber am nächsten Morgen finde ich sie nicht vor, um ihr den Brief an Igor in Kroatien zu geben. Sie musste wegen ihres Rückens ins Krankenhaus. „Dein Körper sagt dir, dass du eine Pause machen musst“, sage ich, „Gesundheit geht vor“. Und das habe ich mir auch selbst gesagt.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Chiara, Ray, Tulsi & Oliver
Begegnung
Nachricht
Ich komme am ersten Weihnachtstag herein und bevor ich mich versehe, sitze ich schon bei einer Partie Monopoly. „Du bist ein Weihnachtself“, sagt Chiara begeistert. Diese herzliche, internationale Familie, in der Italienisch und Englisch mühelos miteinander vermischt werden, bietet mir sogar eine Unterkunft an. Die Kinder sprechen fließend Englisch mit einem schönen italienischen Akzent. Als ich von meinem Projekt erzähle, muss der Kanadier Ray erst einmal umdenken. „Schlafe ich noch?“ Oliver holt sofort einen Atlas hervor und beginnt ihn eifrig zu studieren, als würde sich der nächste Brief von selbst einstellen, wenn er die Karte nur intensiv genug studiert. Die kleine Tulsi holt Papier und Stifte, um ein schönes Bild zu malen. Die Familie zerbricht sich den Kopf über mögliche Briefe, die sie schreiben könnten. Australien? Kanada? England? Sie kennen nur Menschen an Orten, die man nicht mit dem Motorrad erreichen kann. Ich erzähle den Kindern von Briefen von Kindern an Kinder, die ich mitnehme. „Können wir die Kette dann nicht fortsetzen?”, fragt Oliver und beginnt zu schreiben. „Wo soll ich ihn abgeben?”, frage ich. „Auf jeden Fall im Ausland”, sagt er.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Toni
Begegnung
Nachricht
„Du kannst so lange bleiben, wie du möchtest“, sagt Toni, nachdem ich den lächerlich steilen Abstieg zu seinem Haus hinter mich gebracht habe. Er lebt in einem toskanischen Paradies, mit Fluss, Aussicht, Olivenbäumen – alles, was man sich unter der Toskana vorstellt, befindet sich rund um sein Haus. Toni hat einen Brief von Andreas aus Aachen erhalten. „Wie habt ihr euch kennengelernt?“, frage ich. „Afrika hat uns zusammengebracht“, und er erzählt von seiner Liebe zu Afrika, von all den Menschen, die er dort getroffen hat, von dem, was er dort aufgebaut hat, und von dem einen Mal, als er drei Tage lang zu einem Dorf gewandert ist, weil das schneller war als mit dem Auto. „Aber so schön Afrika auch ist, hier habe ich alles, was ich will, außer ...“, das scheint ihn zu berühren, „eine Gemeinschaft. Deshalb finde ich es so schön, was Andreas in Aachen hat“. 4 Linden ist eine Wohn- und Lebensgemeinschaft, in der gemeinsam gebaut und gestaltet wird. „Ich habe es hier auch versucht, aber es ist mir noch nicht gelungen“. Er stammt ursprünglich aus Südtirol und ist somit ein deutschsprachiger Italiener. „Aber für die Menschen hier bin ich einfach ein Deutscher.“ Ich muss wegen einer Panne mit dem Fahrrad einen Tag länger bei Toni bleiben und wir feiern gemeinsam Heiligabend. Zu seinem Weihnachtsgeschenk lege ich einen Zettel, auf dem ich ihm von Herzen die Gemeinschaft wünsche, nach der er sich so sehr sehnt. Er gibt mir einen Brief für seine Freundin Andreina mit, die nicht weit von hier ebenfalls eine Gemeinschaft aufgebaut hat, alle rund um eine Kirche, aus der sie ein Mosaik machen möchte. „Das Poetische daran ist, dass sie es nie fertigstellen kann“, sagt Toni.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Robert
Begegnung
Nachricht
Robert ist jemand, der Fremden eine Unterkunft bietet und ihnen die schönsten Orte in Florenz zeigt. Jemand, den man gerne kennenlernen möchte, aber leider ist Robert über Weihnachten bei seiner Familie in Deutschland. Zum Glück haben mir Benni und Anna einen zusätzlichen Brief mitgegeben...
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Waldkindergarten Eppan
Begegnung
Nachricht
Andreas hat einen Brief erhalten und lädt mich ein, mir seine Arbeit, sein Projekt anzusehen. Während wir durch den Wald zu den Kindern gehen, finden wir viel Vertrautes. „Die Leute haben mich zuerst auch nicht verstanden“, erzählt Andreas, nachdem ich gesagt habe, dass viele Menschen mein Projekt zunächst oft nicht verstehen. „Warum draußen sein, wenn man es sich drinnen gemütlich machen kann?“, sagt Andreas, „warum zittern, wenn man auch eine E-Mail schicken kann, warum Fahrrad fahren, wenn man fliegen kann“, füge ich hinzu. Wir sind uns einig, dass Dinge, die schwierig sind, oft lohnender sind und dass man das erst verstehen kann, wenn man es selbst erlebt hat. Ein kleiner Junge mit strahlenden Augen und roten Wangen winkt. „Künstler!“, ruft er, „kannst du mir einen Krampus zeichnen?“ Ich muss ihn enttäuschen. Der kleine Junge schaut Andreas vorwurfsvoll an: „Du hast gesagt, dass ein Künstler zu Besuch kommen würde!“ Er verschwindet im Wald, holt einen Ast, knurrt und schlägt damit um sich. Wenn ich keinen Krampus zeichnen kann, dann spielt er eben selbst mit. Als alle Kinder im Kreis unter dem Zeltdach sitzen, das uns vor dem Regen schützt, bekomme ich weitere Fragen. „Wenn du nichts zeichnen kannst, kannst du dann etwas vorspielen? Du bist doch Schauspieler, oder?“ Ich bin ein wenig sprachlos. Andreas hat es gerade im Wald gesagt: „Kinder denken und fühlen anders als wir, sie können uns viel beibringen.“ Plötzlich wird mir klar, dass ich so tue, als wäre ich ein Postbote. „Aber Postboten fahren Autos“, sagt das Mädchen. „Es gibt auch Fahrradpostboten“, sage ich. Dominik gibt mir jetzt eine Zeichnung: „Hier, für dich, das ist ein Krampus.“ Der Junge, der zuvor Krampus gespielt hat, sagt nun: „Ja, aber nur in der Stadt gibt es Fahrradpostboten, hier gibt es zu viele Berge.“ „Ihr habt vollkommen recht“, sage ich, „es gibt keine Fahrradpostboten, die über die ganze Welt und alle Berge fahren, deshalb spiele ich jetzt, dass ich einer bin!“ Die Kinder nicken und murmeln, das Argument ist akzeptiert. „Darf ich euch dann jetzt einen Brief geben?“ Der Brief von Judith, die ihnen frohe Weihnachten wünscht, wird eifrig geöffnet und gelesen.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Andreas
Begegnung
Nachricht
„Ich weiß nicht, wie ich mich dabei fühlen soll“, sagt Andreas. „Du weißt, wo ich wohne, du weißt, wo ich arbeite.“ Ich habe ihn unter der Telefonnummer seines Arbeitsplatzes angerufen, die mir in den Lieferanweisungen mitgeteilt wurde. Andreas kommt am Busbahnhof von Eppan an. Mir läuft die Nase. Ich beschließe, es laufen zu lassen, um ihn noch mehr zu entwaffnen. Seine Skepsis scheint wie Schnee in der Sonne zu schmelzen, als er meinen Rotz, mein vollgepacktes Fahrrad sieht. Ich erkläre ihm, was ich mache, dass ich verbinden möchte. Er erzählt mir von seinen Meditationsgruppen, vom Meditieren für den Frieden, von dem er auch Klaus-Peter kennt. „Kommst du morgen mit zu meiner Arbeit?”, fragt er. Er gibt mir einen Brief für einen Meditationsfreund in Slowenien mit. „Ich habe ein Päckchen Flyer beigelegt, ist das in Ordnung?”.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Andreas, Amelie, Finjeu & Hilma
Begegnung
Nachricht
Ich treffe Andreas mit einem Headset auf dem Kopf: Homeoffice. Aber er ist sofort von meiner Geschichte und den Briefen fasziniert. In einer Stunde habe ich Mittagspause, kommst du dann noch einmal vorbei?
Wir essen gemeinsam ukrainische Snacks. Die sind von einem Konzert übrig geblieben, das er gestern mit seiner Blaskapelle gegeben hat. Durch die Blaskapelle lerne ich viele Menschen an den unterschiedlichsten Orten kennen. Der Brief wird wohl kein Problem sein. „Aber ich muss wieder an die Arbeit! Komm in einer Stunde noch einmal vorbei, dann ist Amelie da, vielleicht kann sie einen Brief schreiben.“
Amelie ist eine Schauspielkollegin. Sie wurde durch den Film „Die Welle“ bekannt. „Den habe ich noch in der Schule gesehen“, sage ich. „Ich war die Coole mit den Rasta-Haaren“, sagt sie, „ich war gegen „Die Welle““. Dennoch stoßen Andreas und sie im Alltag oft auf das „System“, das die Dinge nicht immer so will, wie sie es gerne hätten. Währenddessen macht die kleine Hilma Kunststücke an einem Seil, sie hängt kopfüber.
„Ich weiß schon, an wen wir einen Brief schicken müssen“, sagt Amelie, „es sind Bekannte von uns in Italien, sie hatten sich ein eigenes Haus gebaut, versuchten es auf ihre Weise, aber dann schlug der Blitz in einen Baum ein und traf ihr Haus. Sie können etwas Aufmunterung gebrauchen.“
Hilma steckt mir eine Zeichnung zu, auf der lauter Sterne zu sehen sind. „Ein Geschenk“, sagt sie und errötet.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Ada, Angelos & Odiseas
Begegnung
Nachricht
Der kleine Odiseas rennt in einem Fledermauskostüm herum, versteckt sich in einer Ecke und ruft dann: „Buh!“.
Ich spüre sofort mediterrane Vibes in diesem Haus, Gastfreundschaft. Ada steht kurz vor der Entbindung. „Es kann jeden Moment so weit sein“, sagt sie. „Wie besonders, dass ich euch besuchen darf, während sich für euch bald alles ändern wird“, sage ich. Ada und Angelos sehen mich mit einem Blick an, der zu sagen scheint: „Natürlich“.
Angelos war auch einmal Langstreckenradfahrer, jetzt baut er ein neues Fahrrad. „Aber jetzt ist es etwas kompliziert.“
Sie lernten Roberto und Helene über gemeinsame Bekannte in Straßburg kennen und verstanden sich auf Anhieb. „Es war, als würden wir uns schon seit Jahren kennen“, sagt Ada. „Kommst du morgen zum Frühstück? Dann erzähle ich dir mehr und gebe dir einen Brief mit nach Griechenland!“
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Sara, Michi, Leo & Benny
Begegnung
Nachricht
„Komm rein, aber ich wollte gerade die Kinder ins Bett bringen“, sagt sie leicht panisch. Sie nehmen den Brief von Volker entgegen. Er hatte einmal eine Beziehung mit Sarahs Mutter. Diese Beziehung endete, aber Sarah und Volker blieben immer in Kontakt und die Kinder mögen Volker sehr. Sie bietet mir eine Tasse Tee an und sagt mir, dass sie gleich zurückkommt, aber Benny und Leo sehen das anders. Zuerst hagelt es Fragen darüber, wo ich schlafe und was ich mache, wenn die Leute nicht zu Hause sind. Dann bekomme ich eine Führung durch das Haus und zu allen Spielsachen. Zum Schluss wird eine Kiste mit Holzspielzeug geöffnet. „Alles selbst gemacht”, sagt Leo. Ihre Züge, Karussells und Baumblätter sind beeindruckend. „Bleibst du auch über Nacht?”, fragt Benny. Leo drückt mir ein Päckchen mit einer großen Schleife in die Hand. „Vom Weihnachtsmann. Öffne es erst an Weihnachten!”, sagt er feierlich. Als die Kinder endlich schlafen, bespreche ich mit Sarah, wie wir diese Kette der Verbundenheit nun fortsetzen sollen. Ich kenne wirklich niemanden in dieser Richtung. Ist München das Ende der Welt? Dann sage ich: „Der Brief kann auch an einen Ort, an einen Menschen in der Nähe geschickt werden.” Sarah sagt: „Dann weiß ich schon, an wen!”
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Katrin & Jan
Begegnung
Nachricht
Jan hat ein Headset auf dem Kopf und telefoniert mit Miami. Er möchte den Brief entgegennehmen, aber ich erkläre ihm, dass er für Katrin, seine Frau, bestimmt ist und dass ich ihn wirklich gerne persönlich übergeben möchte. Er versteht das nicht ganz, sagt aber, dass ich dann am Abend wiederkommen soll. Auch am Abend ist Katrin noch nicht da, aber ich bekomme die Gelegenheit zu erklären, warum ich gekommen bin, da Jan sein Headset nun abgenommen hat. Seine leichte Skepsis weicht einem breiten Lächeln und neugierigen Fragen zu meiner Reise. Ich mache ein Foto von ihm mit dem Brief. Ich frage, ob Katrin vielleicht einen neuen Brief schreiben könnte. „Das wird schwierig”, sagt er, „wir kennen niemanden in dieser Gegend. Aber in England, Lübeck, den Vereinigten Staaten”, beginnt er aufzuzählen. Dann kommt Katrin, auch sie kann sich niemanden im Osten vorstellen. Diese Kette von Jugendfreunden aus Elmshorn endet hier. Dann schlägt Katrin vor: „Komm doch auf dem Rückweg noch einmal vorbei, dann bekommst du einen Brief zurück nach Belgien.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Angelika & Jarkko
Begegnung
Nachricht
Ding Dong.
Ich klingele zum dritten Mal, aber Tobis Schwester und ihr Sohn sind nicht zu Hause. Später erfahre ich, dass sie für ein paar Tage verreist sind. Trotzdem haben sie mich in die historische Stadt Ulm gebracht. Vielleicht bis zum nächsten Mal.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Anna & Benni
Begegnung
Nachricht
Im Gegensatz zu den meisten Menschen verstehen Anna und ihr Freund Benni sofort, was ich vorhabe. „Wir müssen gleich los, aber wir helfen dir weiter!“ Sie holen Papier und Umschläge aus den Schränken und beginnen eifrig zu schreiben. Als Trostpflaster bekomme ich selbstgebackene Weihnachtsplätzchen, die ich gierig verschlinge. Es ist still, bis auf das Kratzen der Stifte und das Krümeln der Plätzchen. Dann erklärt Anna: „Ich schreibe einen Brief an Robert, einen guten Freund von uns in Italien.“ Fragevoll schaue ich Benni an, der mit seinem eigenen Brief beschäftigt ist: „Aber für den Fall, dass er nicht da ist, gebe ich dir noch einen mit, für etwas weiter weg.“ Ich schaue auf die Adresse auf dem Umschlag, erschrecke ein wenig und strahle dann: „Aber das ist fast am Ende der Welt“, sage ich dankbar. Er nickt und gibt mir einen Stapel Geldscheine mit: Es sind nur ein paar Euro, aber dafür bekommt man dort eine Mahlzeit.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Gabriel
Begegnung
Nachricht
Bene und Michaela holen mich nach einem langen Tag als Briefträger ab. „Mach dich auf viele Fragen von Gabriel gefasst“, sagt Bene. Und schon legt er los, und ich erkläre ihm alles. „Kannst du auch einen Brief für mich mitnehmen? Für ein anderes Kind?“ Ich kann kaum nein sagen. „In welches Land?“, frage ich ernst. „Griechenland!“, ruft er ohne zu zögern, „Dort wohnt eine Tante von mir, und die hat 17 Katzen!“ Michaela erklärt, dass sie ursprünglich aus Griechenland stammt.
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Judith & Annika
Begegnung
Nachricht
Ich wohne bei Bernd und Daniela und ihren beiden Töchtern Judith und Annika. Vor vier Jahren war ich auch schon einmal hier. Damals waren sie noch ganz klein. Jetzt nehmen sie Schlagzeugunterricht und spielen Spiele. „Pass auf, es ist Freitag“, sagt Daniela, „dann sind sie nicht zu halten“. Ich hole zwei Briefe aus meiner Tasche, von Noah und Bas aus Heerlen. Die Mädchen strahlen und öffnen eifrig die Umschläge mit Zeichnungen und etwas Text, den sie nicht so gut verstehen. „Vielleicht kannst du ihnen einen Brief zurückschicken und fragen, was er damit meint“, sage ich zu Annika. Beide Mädchen beginnen sofort eifrig zu schreiben, zu zeichnen und zu malen: Ihre überschüssige Energie fließt vom Stift aufs Papier.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Nici
Begegnung
Nachricht
„Nici ist nicht zu Hause“, sagt ein gutaussehender junger Mann mit einem leicht amüsierten Stirnrunzeln. „Leider kann ich es Ihnen nicht geben, ich muss es wirklich persönlich abgeben“, sage ich. Ein paar Stunden später bin ich zurück und werde von Nici herzlich empfangen. „Mein Freund sagte, dass ein sehr seltsamer Mann vor der Tür stand“, lacht sie, „der sich sehr offiziell gab und einen Brief dabei hatte, der überhaupt nicht offiziell aussah“. Die Tränen rollen ihr vor Lachen über die Wangen. „Und dann wussten wir beide: Das ist Jolien, mit Jolien passieren immer seltsame Dinge.“ Sie erklärt mir, dass sie Jolien einmal auf einer Reise kennengelernt hat und dass sie sich sofort verstanden haben. „Jolien ist eine Art belgisches Ich“, sagt sie, „möchtest du übrigens hier auf der Couch schlafen?“, springt sie von einem Thema zum nächsten. Als ich sie um einen neuen Brief bitte, muss sie kurz nachdenken, und dann passiert etwas Unglaubliches. Sie beschreibt ein Paar in Österreich: „Sie macht Zirkus, er verkauft fermentiertes Gemüse, sie haben einen Gemüsegarten.“ Ich sage: „Moment mal, wo wohnen diese Leute?“ und Nici nennt den Ortsnamen. Und wie heißen sie? Es stellt sich heraus, dass wir beide kennen und unsere Köpfe explodieren ein wenig. Sie beschließt, einen Brief für ihre Freundin Anna mitzunehmen, die ebenfalls Zirkusfan ist. „Dann lernst du jemanden Neues kennen“, sagt sie.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Leslie & Aluna
Begegnung
Nachricht
Ich kenne Leslie noch aus meiner Zeit in Guatemala. Mittlerweile lebt sie schon seit über zehn Jahren mit ihrem Mann Tobi, ihren Kindern und ihrem Enkelkind in Deutschland! Ich darf bei ihr übernachten und Erinnerungen an alte Zeiten auffrischen. Die neue Generation darf jeden Tag ein Geschenk aus einem riesigen Adventskalender nehmen, und am Morgen liegt dort auch ein Geschenk für einen Fahrradkurier, ein neues Paar Socken mit Logo und allem Drum und Dran! „Können Sie nicht einen Brief an meine Schwester liefern? Sie kann ein bisschen Unterstützung gebrauchen”, sagt Tobi.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Ecole international Robert Schuman
Begegnung
Nachricht
Die Kinder schauen mich erwartungsvoll an. Nach einer kurzen Vorstellung durch Frau Pascale erkläre ich in meinem besten Französisch, warum ich hier bin: um einen Brief von Kindern aus den Niederlanden zu überbringen. „Können Sie das auch noch einmal auf Spanisch sagen?”, fragt die Lehrerin. Gael spricht nur Spanisch. „Vielleicht kann er Spanisch sprechen, dann übersetze ich es ins Französische”, schlägt Teresa Letó vor, und so geschieht es. In der Klasse sprechen die Kinder alle möglichen Sprachen, über die Verbindung über Grenzen hinweg muss ich ihnen also nichts mehr erklären. „Wir haben keine Zeit mehr, dir einen Brief mitzugeben“, sagt die Lehrerin, „aber wir versprechen, dass wir einen Brief nach Landgraaf zurückschicken werden. Mit der normalen Post.“
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Roberto & Helene
Begegnung
Nachricht
Roberto und Helene sind Freunde, die ich aus Guatemala kenne und später häufig auf Zypern besucht habe. Als Christiane mir einen Brief für einen lieben Menschen mitgab, dachte ich sofort an sie. Der Brief war bei ihnen in guten Händen: Beide strahlten über das ganze Gesicht. Helene las den Brief laut vor, er war voller Zuneigung, voller Liebe für einen anderen Menschen, einen Unbekannten, dem Christiane mit ihrer ganzen Aufmerksamkeit das Beste wünscht. Die Buchstaben auf dem Brief und auf dem Umschlag waren mit großer Sorgfalt geschrieben, ein Kunstwerk für sich. „Dürfen wir jetzt auch an deinem Projekt teilnehmen? Dürfen wir auch einen Brief schreiben?”, fragt Helene begeistert. „Natürlich”. Sie beschließen, einen Brief an Ada und Angelos aus Griechenland zu schreiben, die jetzt in München leben. „Wir kennen sie noch nicht so lange”, sagt Roberto, „aber als wir sie vor einiger Zeit getroffen haben, hat es sofort geklickt”, fügt Helene hinzu.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Teresa Letó
Begegnung
Nachricht
Teresa Letó ist die Tochter von Roberto und Helene. Sie ist ein kleines, kluges Mädchen, das mühelos zwischen Französisch, Griechisch und Spanisch wechselt. Sie strahlt, als sie einen Brief erhält. „Für mich? Wirklich? Aber von wem und warum an mich?“ Ich erkläre ihr, dass Lilly mich gebeten hatte, ihn einem ganz lieben Mädchen zu geben, und dass ich sofort an sie gedacht habe. Sie errötet ein wenig und öffnet den Brief. „Wow!“, strahlt sie. „Was kann dieses Mädchen schön zeichnen“, sagt Papa Roberto. „Aber ich kann auch schön zeichnen, oder?“ Darüber muss ich kurz nachdenken. Ich erkläre ihr, dass ich noch mehr Briefe von anderen Kindern habe. „Kannst du dann nicht bei uns in der Schule vorbeikommen?“, fragt Teresa. „Und wenn du nach Deutschland fährst, kannst du dann meiner Freundin Aluna etwas mitbringen?“ Sie fragt so lieb, dass ich unmöglich ablehnen kann.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Christiane
Begegnung
Nachricht
„Das kommt für mich etwas überraschend“, sagt Christiane, die einen Brief von ihrer Cousine Cara aus Eupen erhalten hat. Hastig richtet sie ihre Haare für das Foto. Sie ist sehr begeistert von dem Projekt, aber es ist schon spät und morgen muss sie wieder arbeiten. Ich fahre auch Fahrrad, allerdings ein Elektrofahrrad. Sie weiß nicht so recht, an wen sie einen Brief schicken soll. Um mir weiterzuhelfen, gibt sie mir am nächsten Morgen einen Brief an eine anonyme Person, „eine liebe Person“, fügt sie hinzu. Ich zögere, nehme den Brief dann aber doch an. Verbindung und Zuneigung lassen sich nun einmal nicht in Runden organisieren. Ich nehme ihren Auftrag an. Vielleicht versucht Christiane mir beizubringen, dass Verbindung einfach ist. Man kann jederzeit Kontakt zu einem anderen lieben Menschen suchen.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Annette & Volker
Begegnung
Nachricht
Annette und Volker – Kollegen aus dem Theaterbereich – gaben mir einen Brief für ihren Enkel Yanosch in Sankt Vith mit. „Wenn du in der Nähe von Frankfurt bist, gib uns Bescheid, dann kannst du hier übernachten.“ So geschah es auch. Wir trocknen gemeinsam Äpfel, um die reiche Apfelernte dieser Saison etwas besser verarbeiten zu können. Eine arbeitsintensive Aufgabe für eine kleine Tüte getrockneter Äpfel, die ich als weltweiter Fahrradkurier sehr zu schätzen weiß. Dann fahre ich nach Frankfurt, um Yanoschs Brief zu überbringen und eine Tüte getrockneter Äpfel („die er sehr lecker findet“) abzugeben. Volker gibt mir einen zusätzlichen Brief für Sarah und ihre Kinder in München mit. Sarah ist die Tochter seiner Ex. „Ihre Kinder sind Fans von mir, ich weiß auch nicht so recht warum“, sagt Volker. „Du bist eine Art Großvater für sie“, sagt Annette.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Paul & Felix
Begegnung
Nachricht
Die Tür summt, ich kann eintreten. „Sind Paul und Felix hier?“, frage ich den Mann. „Warum?“ Ich zeige ihm den Brief von Yanosch. „Können Sie den nicht einfach mir geben?“ Ich erkläre dem Mann mein Projekt. Er rollt mit den Augen. „Ich werde mal nachsehen.“ Ein paar Sekunden später kommt er wieder heruntergestapft. „Geben Sie ihn mir doch einfach.“ Ich erkläre ihm die Ketten der Verbindung, dass ich Felix und Paul um einen neuen Brief bitten möchte. Ich füge hinzu, dass das keine Verpflichtung ist, dass ich den Eindruck habe, dass er nicht so darauf erpicht ist. „Ich muss doch keinen Brief schreiben, also was macht das schon?“, antwortet er genervt. Eine Frau mit schweren Einkaufstüten am Arm stürmt nun ins Haus. Sie sieht mich genervt an, als wäre ich ein Hindernis. Ich drücke mich an die Wand, um Platz zu machen. Sie läuft an dem Mann vorbei und stößt ihn mit den Taschen um. Er steht wie eine schräge Planke an der Wand. „Du musst mich nicht umrennen“, sagt er. Ich beschließe zu gehen. Die Kette endet hier.
Aber dann erinnere ich mich daran, dass Volker, der Großvater von Yanosch, mir einen zusätzlichen Brief mit nach München gegeben hat. Und so wird diese Kette doch fortgesetzt!
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Yanosch
Begegnung
Nachricht
Yanosch erhält einen Brief von Annette und Volker, die während ihres Urlaubs in Sankt Vith einen Brief geschrieben haben. Sie erzählten mir, dass sie während Corona jede Woche einen Brief an ihren Enkel geschrieben haben. „Das war damals die einzige Möglichkeit, ihm eine Umarmung zu geben.“ Mit einiger Verspätung und einem großen Umweg kommt nun wieder ein Brief in Frankfurt an. Ich frage Yanosch, was einen Brief so besonders macht. „Dass man ihn anfassen kann“, sagt er. Und er fügt hinzu: „Und als Oma während Corona Briefe schrieb, stand darin jedes Mal eine Geschichte, und ich war so neugierig, wie es weitergehen würde.“ „Eine Art Cliffhanger?“, sage ich, und dann zeigt mir Yanosch seine Magic-Karten.
Er schreibt einen Brief an seine Freunde Felix und Paul, um sie zu fragen, wann sie wieder zu Besuch kommen.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Mona
Begegnung
Nachricht
Mona ist fleißig bei der Arbeit im ehemaligen Havanna, einem Nachtclub, der in den kommenden Monaten die Heimat des Theaters K sein wird. Sie gibt mir einen Flyer für ihre nächste Vorstellung. „Den kenne ich! Den hat doch Schang gemacht, oder?”, sage ich. „Kennst du Schang?”, fragt sie überrascht.
Ihre Komplizin Annette hört amüsiert zu. Sie versteht sofort: „Ja, er bringt doch Briefe, um Menschen miteinander zu verbinden. Ist das nicht etwas für Mohammed? Komm, wir rufen ihn an.“
Ein paar Minuten später kommt Mohammed herein, während die Damen weiter fleißig bauen. Annette bittet mich noch um Hilfe, um eine alte, fettige Küchenarbeitsplatte in einer heruntergekommenen Küche voller Mäusekot zu versetzen. „Deshalb macht mir das so viel Spaß. Heute Morgen hätte ich mir nie vorstellen können, dass ich hier in Aachen in dieser schmutzigen Küche mit klebrigen Händen stehen würde“, sage ich: „Es kommt eben darauf an, was man gerne macht.“
Mohammed erzählt mir von seinem Gemälde, das ich bei Kalle und Martina gesehen habe. Er erzählt mir, dass er einst aus dem Irak kam, aber jetzt Deutscher ist. Er sagt, dass seine Projekte immer eine sehr lange Vorlaufzeit haben und langsam reifen müssen. Ich nehme mir vor, davon zu lernen.
Mona fällt spontan niemand ein, also schreibt sie spontan eine Karte an Anette. Diese schreibt wiederum einen Brief an ihren Bruder in Köln, „auch Theatermacher, aber ganz anders als das, was wir machen“.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Leszek
Begegnung
Nachricht
Leszek ist der Direktor des „Muzeum Ziemi Lubuskiej”: eine eklektische Mischung aus Kunst, Handwerk, Wein und Folterpraktiken. Er erhält einen Brief der polnischen Künstlerin Agata Siwek, den ich ihm in Venray mitgegeben habe. Von Venray aus bin ich extra für ihn nach Polen geradelt. Ich komme im Museum an und alles scheint hier schnell und polnisch zu laufen. Durch verschiedene kleine Räume werde ich zu Leszek geführt, wo ich ein paar Minuten Zeit bekomme, um ihm etwas über mein Projekt zu erzählen. Er öffnet den Brief und sieht ihn sich kurz an. „Wo schläfst du normalerweise?” Ich erkläre ihm, dass ich auf Menschen angewiesen bin, die mir Unterkunft bieten, oder in meinem Zelt schlafe. Er nickt und sagt dann: „Ja, aber hier musst du bezahlen”. Das Museum vermietet Zimmer an Künstler. Dann muss ich wieder durch alle möglichen Räume, Treppen hoch und runter, vorbei an allen möglichen Leuten, die Fragen auf Polnisch stellen, die ich nicht verstehe. „Kann ich dich später noch sprechen, Leszek? Ich möchte dich bitten, die Briefkette fortzusetzen“, er schüttelt den Kopf, es ist fast Wochenende. Ich muss schnell zum Büro, um für das Zimmer zu bezahlen. Diese Kette endet.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Marja
Begegnung
Nachricht
Ein breites Lächeln erscheint. „Van Ludn, wie schön! Was für eine Überraschung!“ Lars Ludwig, der ihr einen Brief geschrieben hat, wird konsequent Ludn genannt. Und Benjamin, der diese Briefkette ins Leben gerufen hat, heißt bei Marja auch „Benny“.
Sie waren enge Freunde in der Mittelschule in Elmshorn, aber mittlerweile muss man ein paar Tage mit dem Fahrrad fahren, um von einem zum anderen zu gelangen.
Marja muss schon wieder los. Ihr Sohn muss zum Fußball. „Ich schreibe gerne einen weiteren Brief! Kannst du morgen zwischen 10:45 und 11:00 Uhr vorbeikommen? Danach muss ich zum Zahnarzt.“
Sie schreibt einen Brief an Katrin in Bayern, die offenbar keinen Spitznamen hat. Genau wie Benny und Ludn gehört sie zu einer Gruppe von Schulfreunden aus Elmshorn. Bringt Katrin mich weiter weg von Elmshorn, Richtung Ende der Welt?
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Mitch
Begegnung
Nachricht
Mitch bekommt einen Brief von Bram. Schön. Aber wem soll er nun einen Brief schreiben und worüber? Ich komme später noch einmal vorbei und er gibt mir einen Brief für seinen Neffen Jordy mit. „Um ihm viel Erfolg für den Hyrox zu wünschen, den wir bald machen werden.“ Hyrox? „Das ist eine Sport-Challenge.“ „Dann wünsche ich euch auch viel Glück und Erfolg“, sage ich.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Klaus-Peter
Begegnung
Nachricht
Während der Performance schrieb Iris einen Brief an ihren Cousin Klaus-Peter in Berlin. Sie kennen sich erst seit drei Jahren. Der Tod hat sie zusammengebracht: sie trafen sich bei der Beerdigung von Iris' Tante, Klaus-Peters Mutter. Als Kinder hatten sie sich schon einmal gesehen, aber dann war Klaus-Peter plötzlich verschwunden. Niemand wollte ihr sagen, was genau passiert war. Das kann ich euch auch nicht sagen ... Privatsphäre, Briefgeheimnis ... Aber als Iris' Tante sehr krank war, fragte sie: „Möchtest du deinen Sohn nicht noch einmal sehen?“ Das wollte sie nun, aber sie verstarb, bevor ihr Sohn kommen konnte. Klaus-Peter fand im Nachlass seiner Mutter die Adressen vieler seiner Cousins und Cousinen, und war froh, seine Familie wieder zu haben. In seinem Blick, in seinem Verhalten sieht man kindliche Freude und die Melancholie eines alten Mannes zugleich.
„Ich bin so froh, dass du gekommen bist“, sagt er. Er lädt mich zum Pizzaessen ein. Dort erzählt er mir von Meditation und Buddhismus. Er gibt mir einen Brief für Andreas mit, einen Deutschen, der seit vielen Jahren in Südtirol lebt. „Ein besonderer Mensch“, sagt Klaus-Peter. „So jemand, in den sich jeder ein bisschen verliebt?“, frage ich. „Genau! Und weißt du, was das Lustige daran ist? Wir haben uns nie persönlich gesehen. Nun ja, einmal. Vor Jahren habe ich während einer Konferenz ein Foto gemacht. Jahre später habe ich mir dieses Foto angesehen und erkannt: Das ist Andreas. Er saß ein paar Stühle neben mir, aber ich habe es nicht bemerkt.” Klaus-Peter erzählt mir von Maitreya, dem neuen Buddha, der keinen Nabel hat. Davon, wie seine Hand einmal auf einem katalanischen Spiegel erschien. Er gibt mir ein Bildchen mit: „Das wird dich beschützen und dir helfen, wenn du es unterwegs einmal brauchst.“
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Lars Ludwig
Begegnung
Nachricht
Lars Ludwig erhielt einen Brief aus Eupen von seinem besten Freund Benjamin, den er konsequent „Benny” nennt. „Benny ist – meine Tochter reitet gerne, daher der Pferdesportbegriff – mein „Seelenpferd”. Ich weiß nicht, wie glücklich meine Frau über diese Aussage ist, aber wir ergänzen uns, Benny und ich. Er ist das Bauchgefühl, ich bin der Kopf. Ich arbeite mit meinen Händen, er spricht, er schreibt. Ich bin kein großer Schriftsteller.” Lars Ludwig zögert, er schreibt nicht so schnell einen Brief. „Ich bin ein Redner.” Er redet darüber hinweg, erzählt mir von seiner Leidenschaft für das Segeln, dass er früher mit 200 km/h über die Autobahn gerast ist, es heute aber etwas ruhiger angeht, von Gott und der Quantenmechanik. Nach vielen Umwegen kommt er zu dem Schluss, dass er seine Verbindung nicht abbrechen möchte, und schreibt einen Brief an Marja, eine Jugendfreundin in Berlin.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Sacred Heart of Jesus Kirche
Begegnung
Nachricht
Während der Aufführung in Kerkrade bekam ich einen geheimnisvollen Brief von einer eleganten Dame in der ersten Reihe, die sagte: „Dieser Brief hat keine Adresse. Du weißt, wohin er gehen muss.“ Jetzt erkenne ich sie wieder. Das ist Berthy, meine Großtante. Ich öffne den Umschlag. Darin sind religiöse Bilder von Engeln, die mit Kindern chillen. Gedruckt in Italien. Kommunionbilder von meinem Vater, meiner Tante und meinen Onkeln.
„Du weißt, wohin er gehört.“ Darauf steht eine Adresse: Die Heilig-Hart-van-Jezus-Kirche in Nieuwenhagerheide. Ein Dorf, das es nicht mehr gibt. Verschluckt von der fusionierten Gemeinde Landgraaf. Muss ich dorthin? Jesus selbst steht blass und abgeblättert da. Auf seiner Brust brennt ein rotes Herz. Ich klopfe an eine massive Holztür in Form eines Bogens. Ich klopfe noch einmal, aber das Haus Gottes ist geschlossen.
Vielleicht sind mein Großvater und meine Großmutter Möllering hier begraben. Ich frage eine Frau auf dem Friedhof, sie legt orangefarbene Tulpen für ihre Eltern nieder, die 1972 bzw. 1974 verstorben sind. „Möllering?”, sagt sie. „Die sind nicht von hier, die sind aus Nujjehoage.” Nujjehoage, Nieuwenhagen, ein weiteres verschlucktes Dorf, drei Straßen von hier entfernt. „Bist du auf Reisen?”, fragt sie, und ich erzähle ihr von meiner Mission, Verbindungen zwischen Menschen aufzudecken. „Interessant“, sagt sie, „in unserer Familie haben sie kürzlich auch so etwas gemacht, sie haben genau untersucht, wie alle miteinander verbunden sind, bis zurück ins Jahr 1600“. Vielleicht sucht man ab einem bestimmten Alter die Verbindung nicht mehr im Raum, sondern in der Zeit.
Ist es das, was Berthy gemeint hat?
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Merle
Begegnung
Nachricht
Jan aus Dorsten, der mir unterwegs Unterkunft gewährt hatte, gab mir spontan einen Brief für Merle mit. Auch sie ist Theatermacherin. Ich fahre auf einen Bauernhof, wo offenbar, genau wie bei Jan, mehrere Generationen zusammenleben. Nur der Hund ist zu Hause, er scheint sich nicht über meinen Besuch zu freuen. Ich werfe Merles Brief in den Briefkasten.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Jan
Begegnung
Nachricht
Jan lebt mit seiner Familie in einem Mehrgenerationenhaus. Als jüngstes Kind wohnt er im Dachgeschoss, seine Großmutter im Erdgeschoss und seine Eltern im ersten Stock. „Wenn man einmal nach unten muss, weiß man, dass das Ende naht“, sagt Jans Vater. „Aber eines Tages wird Jan hier wohnen und wir dort unten.“ Ich werde mit allerlei Leckereien verwöhnt, Apfelkuchen, Apfelchips, Apfel... „Du hilfst uns einfach dabei, die Apfelernte zu verarbeiten“, sagt Jans Mutter. Jan ist Elektriker, aber für Fabriken und Kraftwerke. „Eines Tages werde ich vielleicht Windkraftanlagenmonteur, das würde mir auch gefallen“, sagt er. „Was ist mit diesen Briefen, darf ich auch einen schreiben?“ Ich erkläre ihm, dass ich eigentlich nur Briefketten aus Briefkästen in meiner Heimatregion mache, aber dass ich manchmal ein Auge zudrücke. Am nächsten Morgen – Jan ist dann schon längst irgendwo unterwegs, um irgendeinen Generator zu reparieren – finde ich einen Brief in meinem Schuh an Merle, ebenfalls Theatermacherin. Auf zu Merle! Jans Mutter stopft mir noch eine Tüte mit getrockneten Äpfeln voll, und ich bin bereit zur Abreise.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Anja
Begegnung
Nachricht
Leider ist es mir nicht mehr möglich, Anja persönlich zu treffen, also werfe ich Josephs Brief in den Briefkasten.
Später nimmt sie digital Kontakt zu mir auf und wir verabreden uns auf einen Kaffee, wenn ich vom Ende der Welt zurück bin („das meinst du metaphorisch, nehme ich an?“).
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Odine
Begegnung
Nachricht
Andreas van 4 Linden schickt mir einen Brief für Odine. „Sie hat ein sehr schönes Atelier mit vielen interessanten Künstlern. Das sind wirklich Leute, die du kennenlernen musst“, sagt er.
Als ich mit dem Fahrrad ankomme, kommt Odine gerade mit dem Auto angefahren. Ich habe Glück. Dieses Atelier ist gerade erst eröffnet worden und heute ist der erste Tag, an dem alle da sind.
An der Fassade hängt ein großer Kuhkopf. „Hier wurden früher Kühe gehandelt“, erklärt Odine. „Tot oder lebendig?“, frage ich spontan. „Wahrscheinlich beides?“
Mir kommt die Ehre zu, die erste Tasse Kaffee aus der brandneuen Espressomaschine zu erhalten. Auf dem Tisch steht Kuchen, um den offiziellen ersten Arbeitstag zu feiern. Ich schaue in ein Atelier und sehe dort wunderschöne Marionetten von gruseligen Tieren.
Zwischen Kuchen und Kaffee schreibt Odine einen Brief an Schang, ebenfalls Künstler. „Er ist derzeit etwas weniger mobil, daher kann er so einen Muntermacher gut gebrauchen.“
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Martien & Lilly
Begegnung
Nachricht
Martien ist der letzte der Dreiergruppe Kors – Richard – Martien. Sie haben sich beim Chemiestudium in Nimwegen kennengelernt. Martien ist nach Deutschland gezogen. Du bist mit dem Fahrrad aus Herten hierher gekommen? In diesem Fall, komm rein.
Ich lande mitten in einer chaotischen Szene: Martiens Frau muss weg und in aller Eile werden Kisten zum Auto geschleppt. Man bereitet sich auf einen Flohmarkt vor. Opa und Oma sind auch da, sie machen Kartoffelgratin. „Du bist also ein Postbote, der Grenzen überwindet? Dann solltest du mal bei uns in Baarle vorbeischauen, dort leben wir gleichzeitig in Belgien und den Niederlanden, und das funktioniert meistens gut.“ Zwei Mädchen rennen schreiend herum. Lilly, die Älteste, versteht Niederländisch, spricht aber selbst nur Deutsch. „Schau mal, Postbote, mein Sparschwein! Meine Puppe! Meine Stifte!“ Dann beginnt sie wie besessen zu malen: einen wunderschönen Regenbogen. „Für ein anderes Mädchen, in einem anderen Land.“
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
GGS Brühlstraße
Begegnung
Nachricht
Frau Jil schickte ihren Kindern einen Brief aus der Performance in 4 Linden, aber die Kinder erhielten auch Post von der außerschulischen Betreuungseinrichtung Best4Kids in Heerlen!
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Kalle und Martina
Begegnung
Nachricht
Kalle erhält einen Brief von Schang. Sie haben sich kennengelernt, weil Kalle als Handmodell für Schangs Fotografie gearbeitet hat. „Ich habe gehört, dass Sie sehr schöne Hände haben“, sage ich. „Das war früher einmal“, sagt Kalle und versucht etwas verlegen, seine Hände hintereinander zu verstecken.
Martina sieht gestresst aus, sie sitzt über allerlei Papierkram gebeugt. „Entschuldigung, ich kann gerade nicht mit Ihnen sprechen.“ In ihrem Stress scheint nicht viel voranzukommen. Ich komme ihr nicht gerade gelegen. Dennoch gibt Kalle mir die Gelegenheit, mein Projekt zu erklären.
Oh, das erinnert mich an dieses Gemälde, sie zeigen auf ein Poster an der Wand, von unserem Freund Mohammed. Er hat Erde von verschiedenen Schlachtfeldern in Europa gesammelt und daraus einen Stadtplan erstellt. „Er versucht auch, uns, die wir einst getrennt waren, zusammenzubringen.“
„Möchtest du mit uns essen?” Kalle erweist sich als begnadeter Koch. Martina hat sich etwas beruhigt und erklärt, was zu Hause alles schief läuft. „Und zu allem Überfluss ist unsere Tastatur nicht mehr auf Deutsch, ich bekomme doch nichts mehr zu Papier?” – „Soll ich mal nachsehen?”, frage ich. Ich stelle ihre Tastatur wieder auf Deutsch um.
„Du kommst gerade recht, wirklich gerade recht“, sagt Kalle, „wie ein Engel vom Himmel“, sagt Martina. Sie schicken mich zu Mona, einer Freundin und ebenfalls Theatermacherin.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Finn
Begegnung
Nachricht
Finn erhielt einen Brief von seiner Mutter Jeanine – einer verdienten luxemburgischen Künstlerin –, den sie während der Performance in Sankt Vith geschrieben hatte. Finn ist ein junger talentierter Koch in einem schicken Restaurant in Aachen. In diesem dunklen Treppenhaus versuche ich, ihm zu erklären, was ich vorhabe, und ihn einzuladen, einen Brief zu schreiben, um eine Kette der Verbundenheit aufzubauen. Ich glaube, er ist erleichtert, als ich ihm sage, dass das nicht unbedingt notwendig ist. Die Kette endet hier.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Marcel
Begegnung
Nachricht
Mir wurde klar, dass ich bei dieser Kirche an der falschen Adresse war. Ich machte mich auf den Weg zurück nach Kerkrade. Zu meinem Onkel, den ich seit zwanzig Jahren nicht mehr gesehen hatte. Sein Kommunionsbildchen liegt jetzt dort. Einst war er ein Kind, das seine Kommunion empfing. Jetzt ist er ein Veteran aus dem Dienst, der kurz davor steht, mit seinem Assistenzhund zu Fuß nach Den Helder aufzubrechen, um eine Benefizaktion für Assistenzhunde bei PTBS zu starten.
„Schön, dass wir Kontakt haben”, schreibt er später. Plötzlich frage ich mich, warum ich am Ende der Welt nach Verbindung suche, während es mir in all den Jahren mit meinen Blutsverwandten um die Ecke nicht gelungen ist. Ich glaube, das ist es, was Berthy gemeint hat.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Schang
Begegnung
Nachricht
Odine schickt einen Brief an ihren Freund Schang, ebenfalls aus Munster. Das Haus von Schang und Anni ist voller Kunstwerke von ihm. Viele davon sind – wie er selbst sagt – Fundstücke, aber er ist ein Allroundtalent: Fotos, Gemälde, Skulpturen.
Anni deckt den Tisch mit Leckereien und Schang zeigt mir seinen letzten Auftrag: einen Flyer für das Theater K: „Sehr nette unabhängige Theatermacher, vielleicht triffst du sie ja einmal.“
„Wenn du selbst einmal einen Entwurf brauchst, weißt du, wo du mich findest.”
Schang beschließt, mir einen Brief für seinen Freund Kalle mitzugeben. „Wie habt ihr euch kennengelernt?”, frage ich. „Er war früher Handmodell und ich durfte seine Hände mehr als einmal fotografieren.”
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Ronald
Begegnung
Nachricht
Ronald ist Fannys Chef – sie arbeiten in der Bierbrauerei – und erhält einen Brief von ihr. Als Antwort auf einen Brief, den er zuvor selbst aus Sankt Vith geschickt hatte.
Darin schrieb er über Fanny: „Sie ist unersetzlich, ich weiß nicht, was ich ohne sie tun würde.“
Fanny schickt mich mit einem Antwortbrief los. Zu Ronalds Haus in Landgraaf, genau zwischen Venray und Sankt Vith. So geht das auch. Eine Kette von Verbindungen, hin und her, zwischen Komplizen im Bierbrauereigeschäft.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Angelique
Begegnung
Nachricht
Während der Performance in Kerkrade erhielt ich einen Brief: von Kerkrade nach Simpelveld. Ein Brief von Pieter van de Berg an Angelique van de Berg – van de Heuvel. Seine Ehefrau. Angelique van de Berg – van de Heuvel. Wirklich wahr.
Und damit hören die Zufälle in Angelique's Leben noch lange nicht auf. Ihre beste Freundin heißt ebenfalls Angelique. Und sie haben nicht nur denselben Vornamen, sondern auch denselben Nachnamen. Sie kommen aus demselben Dorf in Nordbrabant. Beide sind aus Liebe nach Limburg gezogen. In dasselbe Dorf. Was sage ich da: in dieselbe Straße im selben Dorf. Da kann Ionesco einpacken.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Jordy
Begegnung
Nachricht
Ding Dong. Ding Dong. Ding Dong.
Dreimal stehe ich vor einer verschlossenen Tür. Später erfahre ich von Angelique, die es von Bram gehört hat, der es wiederum von Mitch gehört hat, dass Jordy im Urlaub war.
Im Herbst versuche ich es noch einmal, aber ohne Erfolg. Ich gebe auf, die Kette endet hier.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Michel und Deborah
Begegnung
Nachricht
Auf dem Burgemeeste van Grunsvenplein in Heerlen, während Cultura Nova, gab mir der Journalist Joes einen Brief, den ich nicht ablehnen konnte. Eine Abzweigung. Er war an den Erfinder des Maankwartier in Heerlen adressiert: Michel Huisman.
Vor einiger Zeit war das Bahnhofsviertel noch ein heruntergekommener Drogenumschlagplatz, wo man nicht einmal tot aufgefunden werden wollte. Michel schuf ein Schloss, in dem heute gelebt wird: gewohnt, gearbeitet, gereist. Man kann dort sogar arbeitslos sein, es gibt ein Arbeitsamt.
Ich werde wie ein alter Freund von dem Künstler mit dem grauen Professorenhaar hineingezogen.
„Du bist noch sehr jung”, sagt Deborah, ebenfalls Künstlerin und seine Partnerin. „Das geht so, antworte ich, ich bin 40”. „Ja, aber wie alt bist du wirklich?” Ich zögere. „26?”, sage ich. „Das macht mir Sorgen”, sagt Michel aufrichtig. „Ich bin 7.“ Sein Gesicht hellt sich auf. Dann rollen wieder Falten über seine Stirn. „Du bist also auf der Suche nach dem Ende der Welt, dann musst du nicht weit suchen, es ist hier.“ Ich gehe davon aus, dass dies eine Form von Heerlener Selbstironie ist, und lache. Aber Michel sieht mich weiterhin mit ernster Miene an. „Wir leben auf einer Kugel. Jeder Anfang ist auch ein Ende. Vielleicht solltest du also nach dem Anfang suchen.“ Das wusste ich bereits, denn ich hatte in dieser Performance auch das Publikum gefragt, wo der Osten endet und der Westen beginnt. Wollte er damit sagen, dass ich diese ganze Reise gar nicht machen musste? „Warum bist du 7?“, frage ich. „Es gibt einen Moment, in dem man als Kind erkennt, dass man jemand ist. Dieses Kind bleibt man für immer. Dieses Kind, das „Warum“ fragt. Das ist nur eine Hülle. Wenn du nach dem Ende der Welt suchst – deiner Welt, denn jeder hat seine eigene Welt –, dann musst du nach diesem Kind suchen. Was ist deine erste Erinnerung?“, fragt er. „Ich sitze auf einem Schaukelpferd in einer dunklen Wohnung in Nimwegen. Mein Vater schreit“, sage ich ohne zu zögern. „Ich habe keinen Brief für dich“, sagt er, „aber ich würde dir empfehlen, selbst einen Brief an diesen Jordi in dieser Wohnung in Nimwegen zu schreiben.
Mehr über dieses Treffen erfährst du in den Briefen im Briefkasten in HuB Kerkrade.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Best 4 Kids Zentrum
Begegnung
Nachricht
Der Brief von Lehrerin Manon wird auch hier vorgelesen. Dann gehen die Finger in die Luft. „Warum schläfst du in einem Zelt und nicht in einem Haus?“ „Was machst du, wenn du auf die Toilette musst?“ „Warum fliegst du nicht einfach mit dem Flugzeug?“ „Hörst du nachts manchmal Tiere?“ „Mein Vater heißt auch Jordi, aber du bist nicht mein Vater.“ „Was isst du unterwegs?“ „Du solltest nicht zu viel Obst essen, sonst bekommst du Durchfall.“ Dann bekam ich eine ganze Menge Post mit. Für alle Kinder auf der ganzen Welt. Post, die ich nicht ablehnen konnte.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Best 4 Kids Landgraaf
Begegnung
Nachricht
Die Kinder bekommen einen Brief von ihrer Lehrerin Fatima. Es ist ein regnerischer und kalter Tag. „Normalerweise würden wir draußen spielen“, sagt ein verschmitztes kleines Mädchen.
Dieser Standort von Best4Kids liegt im Grünen, im Gebäude der Pfadfindergruppe Landgraaf.
Ich bekomme zwei Briefe für andere Schulen, die irgendwo auf der Welt Kinder betreuen. Vielleicht möchten sie Brieffreunde werden?
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Beste 4 Kinder Terworm
Begegnung
Nachricht
Unterwegs traf ich Frau Manon, die mir einen Brief für ihre Kinder gab, den ich nicht ablehnen konnte. Die Kinder umschwirren mein Fahrrad. Sie dürfen alle ein Stück vorlesen, und das tun sie, wie es Kinder so schön können. Es war ein langer Brief, der sich kurz zusammenfassen lässt:
„Liebe Erwachsene der Zukunft, verliert nicht das Kind in euch.” Ich weiß nicht, ob sie das verstanden haben. Vielleicht versteht man so etwas erst, wenn es zu spät ist.
Ich bekomme einen Brief für das Best4Kids-Zentrum mit.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Joris
Begegnung
Nachricht
Joris und seine Freundin sind selbst begeisterte Radfahrer. Sie wollten einmal nach Timbuktu, was ihnen nicht gelang, aber sie sind in Afrika Rad gefahren.
Joris erhält einen Brief von seinem Neffen Noah. „Jetzt, wo wir selbst Kinder haben, ist das Radfahren in der Ferne nicht mehr so einfach, aber das Schöne daran ist, dass der Kontakt zur Familie enger wird.“
Als akademischer Forscher zum Thema Migration lernte Joris viele Menschen aus aller Welt kennen. „Die Welt ist tatsächlich klein“, sagt er und gibt mir einen Brief für seinen Freund Yannick mit, der einst aus dem Kongo in die Niederlande kam und jetzt mein Kollege ist. Sein Sohn Polle schreibt mit an dem Brief, denn Yannicks Sohn Mitch ist sein Freund.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Jordi
Begegnung
Nachricht
Michel Huisman schickte mich auf den Weg zu meinem früheren Ich. Ich fahre mit dem Fahrrad an dem kleinen Haus vorbei, in dem ich auf diesem Schaukelpferd saß, als ich meine erste Erinnerung hatte. Aber dieser Jordi ist weg.
Der Jordi, der jetzt hier steht, ist ein wenig enttäuscht, hatte sich von diesem Moment etwas mehr erwartet. Aber, so beschließt er, das Leben ist nun einmal so, wie es sich darstellt.
Michel hatte behauptet, Jordi müsse zum Anfang zurückkehren, um das Ende zu finden. Vielleicht ist es aber auch umgekehrt.
Ich fahre weiter zu meinem nächsten Brief.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Teun & Kors
Begegnung
Nachricht
Zwei Herren in schmuddeligen Pullovern schauen mich etwas überrascht an. Der eine ist groß, der andere klein. Sie kauen noch auf etwas herum. „Entschuldigt, dass ich euch störe“, sage ich. Ich erkläre kurz, dass ich einen Brief von Opa Piet bringe. Er war bei meiner Performance in Venray und hat einen Brief an Teun geschrieben, in dem er fragt, ob Teun einen Brief für mich hat, der mir weiterhelfen könnte.
Teun ist der Kleinere von beiden und hat gerade gelernt, wie man M-U-S schreibt, das wird also etwas schwierig.
„Ich würde gerne einen Brief schreiben“, sagt Kors, an meinen Freund Richard in Herten. Zusammen mit Martien waren wir früher eine enge Dreiergruppe. Ich bin der Einzige, der in Nimwegen geblieben ist.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Anke
Begegnung
Nachricht
„Können Sie auch einen Brief nach Georgien mitnehmen?“, fragte Anke zögernd nach der Aufführung in Venray.
Anke hat viel Familie im Ausland, und Inga ist die Mutter der Freundin ihres Cousins. Sie spricht nur Georgisch, daher kann Anke keinen Brief schreiben. Ich hole ihn bei ihr in Beek ab. Das Wetter ist noch gut, also sitzen wir im Garten.
Sie hatte sie vor einigen Jahren schon einmal getroffen, hatte allerlei Geschenke bekommen und konnte sich nie richtig bedanken, auch wegen der Sprachbarriere.
Auf Karten und Fotos zeigt sie mir, wie schön Georgien ist. Ich muss noch eine Weile radeln, um diese Schönheit selbst zu sehen, auf dem Weg, um Inga den Brief zu bringen.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Melissa
Begegnung
Nachricht
Eine Tür knarrt und öffnet sich langsam. Ein Kopf erscheint, wie in einem Puppentheater. Das ist alles, was ich von ihr zu sehen bekomme. Außer ihrer Hand, die ebenfalls wie im Puppentheater erscheint, um den Brief von Cara entgegenzunehmen. Cara hat ihr diesen Brief während der Performance in Eupen geschrieben. Sie will keinen Brief schreiben. Ich spüre, dass sie am liebsten die Tür schnell wieder schließen möchte. Hinter diesen Kulissen darf ich nicht mitsehen. Die Kette endet hier.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Noah
Begegnung
Nachricht
Noah erhält einen Brief von seiner Großmutter, den sie nicht weit von hier im Odapark geschrieben hat. Sie schreibt, dass Noah für sie etwas ganz Besonderes ist.
„Das war sehr schön zu lesen”, sagt er ehrlich und ein wenig schüchtern. In diesem Jungen steckt nichts Böses. Er muss noch kurz überlegen, wem er einen Brief schreiben wird.
Am nächsten Morgen hole ich den Brief ab: Er ist an seinen Onkel Joris adressiert. „Warum schreibst du ihm einen Brief?”, frage ich. „Aus zwei Gründen: Weil er von allen, die ich kenne, am weitesten weg wohnt und weil er momentan ein bisschen krank ist, also wird es ihm gut tun.”
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Fanny
Begegnung
Nachricht
„KEIN INTERESSE!“, brüllt Fanny und schlägt mir fast die Tür vor der Nase zu. „Aber Sie wissen doch gar nicht, was ich hier mache“, stammle ich aus meiner Verlegenheit heraus.
Sie dachte, ich käme etwas verkaufen. Aber ich komme nur, um ihr etwas zu geben und ihr dann kostenlos einen Brief zuzustellen. Mit dem Fahrrad!
Ich verstehe ihre Zweifel, denn wenn etwas zu schön ist, um wahr zu sein, stimmt meistens etwas nicht. Glücklicherweise kann ich sie davon überzeugen, dass ich wirklich in friedlicher Absicht komme, und ich erkläre ihr, dass sie sich nicht verpflichtet fühlen muss.
Sie strahlt, als ich ihr erzähle, dass Ronald, von dem sie einen Brief erhalten hat – ganz aus Sankt Vith –, sie als „unverzichtbar“ bezeichnet. Später am Nachmittag bringt sie mir einen Brief. An...
Ronald!
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Mathijs
Begegnung
Nachricht
„Für wen hast du Post?“, fragte ich Naomi während der Aufführung im Kulturzentrum Hasselt. „Für ihn“, sagte sie und zeigte auf einen Jungen, der ein paar Stühle weiter saß. Ein großer, freundlicher Kerl. Sie hatten nichts miteinander, sie waren nur Freunde, gute Freunde. „Was wirst du schreiben?“, fragte ich Matthijs. „Einen Insiderwitz, etwas über einen Friseursalon. Und wem würdest du etwas schicken, um die Kette fortzusetzen?“, fragte ich ihn. „Ihr“, sagte er. Sie streckten ihre Arme ganz aus und konnten gerade noch ihre Fingerspitzen berühren. „Wir sind verbunden“, sagten sie. Der Radweg zwischen As und Dilsen – auf dem man auch gut langsam radeln kann – schien speziell für sie angelegt worden zu sein. Ich könnte bis zum Ende aller Zeiten auf diesem schnurgeraden Radweg zwischen Naomi und Matthijs hin und her pendeln.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Richard
Begegnung
Nachricht
Richard ist der zweite der Dreiergruppe Kors-Martien-Richard. „Ich bin der Ruhigste von uns dreien, auch wenn man das jetzt nicht glauben würde“, sagt er, nachdem wir uns eine Weile bei Kaffee und selbstgebackenen Apfeltaschen unterhalten haben.
Alle drei haben Chemie studiert und sind immer in Kontakt geblieben, auch wenn Richard jetzt in Roermond und Martien ganz in Deutschland, zwischen Köln und Bonn, wohnt.
Dorthin schickt mich Richard jetzt. Und so schickt er mich von der Innenrunde zur Außenrunde, Richtung Ende der Welt.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Scala-Theater
Begegnung
Nachricht
Ich habe leider keine Zeit mehr, Anettes Bruder zu treffen...
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Bram
Begegnung
Nachricht
Ein Brief von Angelique van de Berg-van de Heuvel (wirklich wahr!) an ihren Sohn Bram. „Ich schreibe nie Briefe, aber ich merke, dass es mir gut tut.“ L1 war dabei und drehte einen Bericht, der mit einem spektakulären Drohnenabsturz endete.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Kukuk an der Grenze
Begegnung
Nachricht
Ich bin schon einige Male an diesem Kulturzentrum an der Grenze vorbeigefahren und wir hatten auch einmal telefonischen Kontakt. Ein Kulturzentrum in einem alten Zollhäuschen, wo heute Menschen miteinander verbunden werden, anstatt voneinander getrennt zu werden. Das ist für diesen Fahrradkurier ein Traum. Leider treffe ich niemanden an. Ich beschließe, einen Brief zu hinterlassen, in der Hoffnung, die Menschen hinter Kukuk einmal kennenzulernen.
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Joseph
Begegnung
Nachricht
Joseph Oubelkas saß jahrelang zu Unrecht im Gefängnis in Marokko. Briefe halfen ihm, durchzuhalten. Sie halfen ihm, unter unmenschlichen Bedingungen weiterhin Menschen zu sehen. Er schrieb ein Buch darüber: „400 Briefe meiner Mutter”. Als ich ihm meinen Plan erklärte, sagte ich: „Entschuldigung, es ist alles ein bisschen kompliziert”, und er antwortete: „Vielleicht liegt das Problem nicht bei dir, sondern bei der Welt, bei den Menschen, die es nicht verstehen wollen.”
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Naomi
Begegnung
Nachricht
Ein Mann mit kurzen schwarzen Haaren und lächelnden Augen sieht mich erwartungsvoll an. Ich erzähle ihm, was ich hier mache: Ich möchte Naomi einen Brief überbringen. „Komm doch rein.“ Ein Kleinkind mit blonden Locken hat gerade mit dem Gesicht gegessen. Es krabbelt in Richtung einer weißen Schachtel mit ... Banknoten? „Naomi ist in der Kirche.“ Es ist Sonntag. „Zufällig bin ich heute zu Hause geblieben“, sonst hättest du vor einer verschlossenen Tür gestanden. „Nichts geschieht ohne Grund.“ Ich erzähle ihm von meinem Plan. „Aha. Brauchst du noch Geld?“, fragt er. Etwas unbehaglich erzähle ich ihm von Subventionen und Crowdfunding. Er geht zu der weißen Schachtel und holt etwas heraus: „Das ist der größte Beitrag, den ich leisten kann.“ Er gibt mir einen Schein über 1.000.000 Euro! In welcher Welt kann ich damit bezahlen? „Warum machst du das mit den Briefen?“ „Ich glaube – sehr stark – an den Menschen“, sage ich. Das Lächeln in seinen Augen weicht etwas Ernsthafterem. Naomis Vater sagt: „Man kann sich sein ganzes Leben lang ordentlich an die Verkehrsregeln halten, aber wenn man einmal 52 fährt, wo man 50 darf, ist man ein Über
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Vanessa
Begegnung
Nachricht
Ich habe Vanessa während der Performance in Hasselt kennengelernt. Damals sagte sie: „Wusstest du, dass Briefe für manche Gefangene der einzige Kontakt zur Außenwelt sind?“ und „Ich bin nicht gefährlicher als Menschen ohne Vorstrafen“. Vanessa war einmal eine Gefangene, jetzt erzählt sie den Menschen vom Leben im Gefängnis. Trotz allem, was sie erlebt hat, ist sie nicht misstrauisch. Sie bietet mir Unterkunft und eine Mahlzeit an, wenn ich ihren Brief abhole. Aber, sagt sie: „Wenn es nötig ist, kann ich mich behaupten“, und sie zeigt auf eine große Bratpfanne.
Kette von Briefen
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Yannick & Mitch
Begegnung
Nachricht
„Was machst du hier?“, fragt ein Mädchen mit verschmitzten Augen. Ein nachdenklicher Junge in einem Fußballtrikot bekommt von mir einen Brief.
Er weiß noch nicht genau, was mit ihm passiert. Ich glaube, er ist jemand, der nur spricht, wenn er etwas Wichtiges zu sagen hat. Seine Schwester spricht aus dem Herzen: „Wir essen gerade Pasta, aber wir hätten lieber Pizza oder Pommes.“ Es riecht nach Bolognese. „Wie schön, aber das Essen wird kalt“, sagt ihre Mutter. Sie haben nicht so schnell eine neue Adresse parat. Vater Yannick habe ich nie kennengelernt: ein Kollege, der aus Afrika gekommen ist. Das Schöne an der Welt und am Briefgeheimnis ist das Potenzial: Manche Geschichten bleiben unerzählt
Die Standorte sind aus Gründen des Datenschutzes nur annähernd angegeben.
Brief nach Hause #26
Brief nach Hause
Fragment
Tja, das ist einmal etwas anderes als Telefonieren: ein Brief. Eigentlich eine Zeitmaschine, denn bis du das hier liest, bin ich schon wieder ganz woanders, wieder um tausend Erfahrungen reicher.
Gestern kam ich in der ersten wirklich großen Stadt Chinas an: Lanzhou. Und zum wiederholten Mal in diesem Land war ich völlig überwältigt von der Menge von allem: Menschen, Autos, Geräuschen, kleinen Läden und Restaurants und unendlich vielen chinesischen Schriftzeichen, von denen ich erst ein paar lesen kann. 人 ist zum Beispiel „ren“, das bedeutet Mensch, leicht zu merken, weil es aussieht wie zwei Beine. 山 ist „shan“, das bedeutet Berg, auch leicht zu merken, wenn man an drei Berggipfel denkt.
Und dann muss man bedenken, dass es Zehntausende Zeichen gibt und dass im Alltag etwa 3.000 verwendet werden. In der gesprochenen Sprache kenne ich zwar etwas mehr Wörter, aber viel weiter als „Ich verstehe es nicht“ und „Ich heiße Yi-Feng“ komme ich nicht. 逸风: Das ist mein Name. Die Bedeutung ist so etwas wie „Künstler, frei wie der Wind“, das fand ich ganz passend.
Das ist das Schöne an chinesischen Schriftzeichen: Sie tragen alle eine Ladung, eine Bedeutung in sich. So hat jeder Name mehr als nur eine schmückende Funktion. Er sagt etwas über die Person, oder vielleicht darüber, worauf die Eltern hofften, als sie ihr Kind bekamen. Aber wenn ich meinen Namen ausspreche, hören die Menschen ganz andere Zeichen. Im Chinesischen gibt es jeweils vier Töne, mit denen man einen Vokal ausspricht. So versuche ich sie mir zu merken.
Aber eigentlich ist alles nutzlos, denn in der kurzen Zeit, die ich hier bin, werde ich diese Sprache nie lernen. Andererseits: Geht es auf meiner ganzen Reise nicht darum, unglaublich viel Energie aufzuwenden, um ein sehr kleines Ergebnis zu erreichen: einen Brief zuzustellen? In einer scheinbar nutzlosen Tat gegen den Strom liegt Schönheit. Am Ende geht es um den Weg dorthin und darum, was einem unterwegs begegnet. Das ist manchmal angenehm und manchmal überhaupt nicht.
Brief nach Hause #25
Brief nach Hause
Fragment
Ich bin jetzt in Jiayuguan, der Stadt, in der die Große Mauer beginnt, und statt einen langen Brief zu schreiben, möchte ich gerne etwas von der Großen Mauer sehen. Ich hoffe, du verstehst das, und ich hoffe, dass mein Brief dich in Gedanken, auf einer Reise zurück in die Zeit, ebenfalls dorthin bringt.
Es fühlt sich seltsam an, eine Mauer zu besuchen, die einst dazu gedacht war, Mongolen und Chinesen voneinander zu trennen. Was diese Erfahrung noch verstärkt, ist die Art, wie touristische Orte in China verwaltet werden. Alles ist sehr professionell, wie ein großer Freizeitpark, mit kamelförmigen Touristenbussen und vielen Schildern, Zäunen und Sicherheitspersonal; es gibt kaum Gelegenheit, frei umherzustreifen.
Und obwohl ich China liebgewonnen habe, gilt das für das Land im Allgemeinen: Vor etwa zwei Wochen wurde ich von der Polizei umgeleitet, weil sie wollten, dass ich der Hauptstraße folge, um durch einen Kontrollpunkt zu gelangen. Und auch heute muss ich wieder herausfinden, wie ich meine Route mit einer sehr komplizierten Karte von Landkreisen fortsetzen kann, in die Ausländer nicht dürfen.
Die Regeln scheinen manchmal ziemlich flexibel zu sein, zu anderen Zeiten aber wirklich streng. Für mich, als Ausländer, der kein Chinesisch spricht, ist es also eine sehr fremde und unberechenbare Welt.
Die Polizei ist jedoch überall sehr freundlich, und das sind auch die meisten Chinesen, obwohl sie am Anfang manchmal ein wenig schüchtern oder distanziert sind, wenn man kein Chinesisch spricht.
Ich habe viele Orte besucht, an denen ich mit einer Tasche voller Essen und so vielen ermutigenden Worten weitergezogen bin. Das hält mich wirklich aufrecht.
Ein besonderer Fall war das Dorf Hedong, wo ich fragte, ob ich neben der Polizeistation zelten dürfe — das ist sehr oft möglich. Nach nur fünf Minuten spähten drei Kinder hinter einer Mauer hervor und machten Fotos von dem exotischen Ausländer. Ehe ich mich versah, hatten sich alle Kinder aus dem Ort um mein Zelt versammelt und begannen, Vorräte zu bringen: Bananen, Orangen, Süßigkeiten, Instantnudeln, Eis, eine Melone, sehr scharfe Sojasnacks, um zu sehen, ob ich sie mit unbewegter Miene essen konnte. Ich bestand den Test.
Brief nach Hause #24
Brief nach Hause
Fragment
Hier in China ist alles, aber wirklich alles anders. Ich fühle mich hier wie ein Kind, das noch lernen muss zu lesen, zu sprechen, sogar zu essen! Der Vorteil daran ist, dass man die Welt mit einer unbefangenen Neugier betrachten kann. Das hat meiner Reise einen neuen Schub gegeben. Denn um ganz ehrlich zu sein: In der endlosen kasachischen Steppe gab es Momente, in denen ich am liebsten aufgegeben hätte. Aber ich habe es nie getan.
Gestern Abend habe ich zwei Stunden in einem Polizeibüro gesessen und darauf gewartet, dass ein Hotel gefunden wurde, das mich als ausländischen Reisenden aufnehmen wollte.
Chinesen sind im Allgemeinen sehr freundlich und höflich, aber es gibt hier eine bestimmte Art innerer Logik, die ich absolut noch nicht durchdringen kann.
Ich möchte ein Buch über diese Reise schreiben, und ich bin gespannt, wie ich später auf dieses Land zurückblicken werde.
Wo habt ihr diesen Brief gelesen? Zusammen oder allein? Hoffentlich im Garten. Habe ich die fremden Welten, durch die ich mich geschwungen habe, ein bisschen gegenwärtig gemacht, dort, während die Vögel zwitschern und der Arriva-Zug oben vorbeirauscht?
Was hört und seht ihr dort noch, in diesem exotischen Valkenburg?
Ich hoffe, es bei meiner Rückkehr mit euch zu sehen und zu hören, bei einer schönen Tasse Kaffee, oder noch besser: einem guten Glas Wein aus Aachen.
Wie hieß der noch mal? Ich bereue immer noch, dass ich diese Flasche aus Höflichkeit abgelehnt habe. Inzwischen habe ich in der Türkei und in Kasachstan gelernt, dass man, indem man Gastfreundschaft und Großzügigkeit annimmt, auch dem Gebenden eine Freude macht. Davon können wir Holländer noch einiges lernen: von dieser selbstverständlichen Gastfreundschaft, ohne Schuldgefühl. Diesen Geist hoffe ich aus dem Fernen Osten mitzubringen.
Brief nach Hause #23
Brief nach Hause
Fragment
Ich erzähle oft von den täglichen Portionen Menschlichkeit, die ich erhalte: Menschen, die sich für dich interessieren, die helfen, Tüten, Essen geben, ja manchmal sogar Geld, und ein Fahrradmechaniker, der von Ziehisten nach Kirgisistan gereist ist, um eine Reparatur für mich durchzuführen. Stell dir das in Belgien oder den Niederlanden vor! Aber ich werde auch täglich mit kulturellen Unterschieden konfrontiert, die ich unmöglich verstehen, geschweige denn akzeptieren oder mitmachen kann. Das Einzige, was ich tun kann, ist, es ruhig geschehen zu lassen, darüber zu schreiben und mich zu fragen, warum die Dinge so sind, wie sie sind.
Sind die schönsten und besten Dinge in Hasselt auch einfach kostenlos?
Brief nach Hause #25
Brief nach Hause
Fragment
Vor drei Tagen traf ich drei chinesische Mädchen in einem kleinen Laden mitten in der Wüste. Eine Oase, in der man vielleicht eine Flasche zu trinken oder eine Tüte Süßigkeiten finden kann. In China sind die Menschen etwas distanzierter als in Kasachstan. Distanziert klingt vielleicht negativ, aber sie haben tatsächlich mehr Respekt vor dem persönlichen Raum und sind höflicher als in Kasachstan zum Beispiel. Aber als sie mich hereinkommen sahen, rissen sie Mund und Augen auf, und ich hörte ein Aufatmen. Eines der Mädchen flüsterte ungläubig: ein Ausländer!
Während ich meine Flasche chinesische Limo trinke, sehe ich, wie die Mädchen zuerst flüstern und durch das Fenster spähen. Dann kommt die Mutigste der drei auf mich zu und hält mir ihr Handy vor die Nase. Sie weicht zurück, und die anderen Mädchen kommen ebenfalls vorsichtig näher. Und dann ertönt es mit einem amerikanischen Akzent und einem leichten chinesischen Einschlag: Hi! I am a Chinese AI and I am helping these kids to talk to you. So where are you from?
Die KI hat mir nie ihren Namen genannt. Aber ich erzähle meine Geschichte – wo ich war, was ich mache, ich erzähle von den Briefen. Die KI stellt die Fragen und übersetzt dann sowohl die Fragen als auch die Antworten. Die KI leitet das Gespräch. Es fühlt sich etwas unangenehm an. Aber die Mädchen scheinen mit den Antworten zufrieden zu sein, verneigen sich und sagen selbst: thank you.
Kurz bevor ich wieder auf mein Fahrrad steige, drückt mir das mutige Mädchen noch eine Tüte Süßigkeiten in die Hand, und die KI sagt: these are Chinese candies, I hope you like them!
Brief nach Hause #22
Brief nach Hause
Fragment
Alles begann etwa 100 km vor der georgischen Grenze, immer noch entlang des Schwarzen Meeres, das wochenlang mein Begleiter gewesen war. Wer hätte denken können, dass es sich gegen mich wenden würde? Es passierte auf einer Umgehungsstraße um einen Tunnel, die ich für sicher hielt. Denn etwa 50 km vor dem Vorfall mit dem Schwarzen Meer war ich in einem Tunnel von einem Auto angefahren worden, nachdem ich fast von einem Lkw getroffen worden wäre. Nach dem Zusammenstoß stieg ein älterer Mann aus einem weißen Kleinbus, hob die Hände zum Himmel und rief: Allah! Allah! Dann kam er mit Tränen in den Augen auf mich zu und begann, mein Gesicht mit seinen rauen, schmirgelpapierartigen Händen zu streicheln, wie ein Vater.
[...]
Aber wie bei den physischen Herausforderungen, denen ich begegnet bin – wie der Unfall am Schwarzen Meer –, habe ich jedes Mal Menschen getroffen, die mir geholfen haben, weiter nach Osten zu kommen, Menschen, die an meine Mission glauben. Und obwohl ich strikt mit menschlicher Kraft unterwegs bin das heißt ohne motorisierte Fahrzeuge, sind es gerade die Menschen, die mir geholfen haben – die gastfreundlich waren –, die die wahre menschliche Kraft gezeigt haben, auch wenn sie vielleicht Autos oder Busse benutzen, wie Azamat, der Fahrradmechaniker aus Taschkent. Er kam extra aus Usbekistan mit einem ganz spezifischen Teil, das sich nach der Reparatur in seinem Fahrradladen gelöst hatte. Er ist 12 Stunden bei stürmischem Wetter gefahren, über die Grenze nach Kirgisistan, um mir zu helfen. Und ich bin ihm so dankbar, denn genau wie beim Unfall am Schwarzen Meer hätte das fehlende Teil meiner Kurbel mich zwingen können, meine Reise mit menschlicher Kraft aufzugeben. Azamat hat das verstanden. Er hat meine Mission verstanden und beschlossen, mir zu helfen. Ich habe ihm einen emotionalen Brief geschrieben, um meine Dankbarkeit für diesen Engel auf der Straße auszudrücken. Er hat vielleicht diese Mission gerettet – die Verbindung zwischen Ost und West –, denn ich habe eine Entscheidung getroffen: Wenn der Moment kommt, in dem ich gezwungen bin, vom Fahrrad zu steigen und in ein motorisiertes Fahrzeug zu steigen, ist die Reise vorbei.
Brief nach Hause #21
Brief nach Hause
Fragment
Das erinnert mich an Irina, die Besitzerin eines kleinen Ladens im russischen Fischerdorf Oranzherei. Ich war irgendwo verjagt worden, es war eiskalt, und sie nahm mich auf. Tee! Setz dich! Schieb den Stuhl heran! Trink! Jacke aus! Wo ist dein Pass? Nicht etwa auf dem Fahrrad? Wer lässt seinen Pass draußen? Hol ihn! Räum ihn weg! Setz dich! Wie trinkst du?
Ja, die russische Gastfreundschaft konnte etwas rauer sein. Aber trotzdem wird mir überall in dieser Gegend der Welt geholfen, egal ob ich aus einem feindlichen Land komme oder nicht. Der Höhepunkt der Menschlichkeit war Azamat, der usbekische Fahrradmechaniker, den ich mittlerweile auch als meinen Freund betrachte. Er wurde frontal von einem Auto angefahren, als er mit meinem Fahrrad zur Waschanlage fuhr. Aber das ist nebensächlich. 400 Kilometer von Taschkent entfernt, bereits jenseits der Grenze in Kirgisistan, entdeckte ich ein technisches Problem nach der Reparatur. Nicht etwas, das man einfach so in der Mitte von Nirgendwo reparieren kann, da ein ganz spezifisches Teil benötigt wurde. Nach mehreren Anrufen beschloss Azamat, das Teil selbst nach Kirgisistan zu bringen. Stell dir das mal in den Niederlanden vor: Ein Fahrradmechaniker, der 400 km fährt, um dir zu helfen!
Brief nach Hause #20
Brief nach Hause
Fragment
Außerdem möchte ich über eine Kette von Verbindungen sprechen, die in Aachen begann und von der ich dachte, sie sei in Zagreb gestorben. Doch dann wurde mir klar, dass ich selbst meine Rolle als jemand, der verbindet, spielen muss. Ich beschloss, die Kette wiederzubeleben, als ich Ilja aus Weißrussland in Batumi, Georgien, traf. Er war begierig darauf, einen Brief in den Osten zu schicken, und so wird Aachen mit Südostasien verbunden!
Ich hoffe, dass der Geist der 4 Linden – Schönheit, Solidarität, Frieden und Kreativiteit – sein Ziel erreicht: bis ans Ende der Welt. Ich bin ziemlich zuversichtlich, dass dies gelingen wird, denn dieser Geist ist überall zu finden.
Manchmal müssen kulturelle Grenzen überwunden werden, wie ich immer wieder feststelle, aber trotz der Schwierigkeiten, auf die ich gestoßen bin, habe ich vor allem viele Menschen gefunden, die bereit sind zu helfen, zuzuhören und neugierig zu sein.
Brief nach Hause #24
Brief nach Hause
Fragment
Aber zuerst möchte ich dir etwas Lustiges erzählen: Heute Morgen beim Frühstück – ich übernachte hier in einer kleinen Herberge – sprach mich ein Mann an. Wir unterhielten uns ein paar Minuten auf Russisch, denn ich kenne inzwischen genug Wörter, um einfache Dinge zu erklären oder zu fragen. Aber nachdem er mir erzählt hatte, dass er der Gründer einer lokalen Baustelle ist, wo ein Wasserkraftwerk gebaut wird, und nachdem ich ihm gesagt hatte, dass ich aus den Niederlanden mit dem Fahrrad unterwegs bin, wiederholte er mehrmals etwas, das ich einfach nicht verstand. Also holte er sein Handy heraus, tippte etwas ein, und dann las ich auf seinem Bildschirm: wie laang ziet geen al ongerwaeg. Und da stand noch etwas, das ich vergessen habe, denn ich war so überrascht, plötzlich Limburgisch zu lesen, tief in Kirgisistan, in einem unbedeutenden Bergdorf. Und mir wurde klar, wie seltsam es ist, dass ich es wage, Russisch zu sprechen, aber nicht Limburgisch – dabei ist das die Muttersprache meines Vaters und die Sprache Limburgs, wo ich lebe!
Brief nach Hause #19
Brief nach Hause
Fragment
Ich befinde mich gerade in einer sehr gemütlichen Umgebung: einem luxuriösen Café in der Stadt Kyzylorda, einer Oase inmitten der endlosen Steppe mit ihren niedrigen Sträuchern, ihrem Gegenwind und den weißen Rehen – der Steppe, die ich lieben gelernt habe. Oft ist die Steppe am Ende des Tages mein Zuhause, und ich schaffe mir in meinem kleinen Zelt eine Oase der Ruhe. Ich höre den endlosen Weg durch dieses riesige Land dann nur noch in der Ferne, wie eine ferne Erinnerung, und lasse mich von der überraschenden Fülle an Leben in dieser scheinbar unwirtlichen Gegend überraschen. Wenn man in die Ferne blickt, sieht man eine braune, manchmal gelbe und ein wenig grüne Masse. Der Trick ist, in der Steppe nicht nach vorne zu schauen, sondern auf den Boden: Dort spielt sich das Leben ab. Ja, sogar Blumen, bunte Schmetterlinge, Nagetiere, Insekten, grün-rote Blätter, die ich „Steppesk“ nenne, und ganz viele zwitschernde Vögelchen.
Ich schreibe das übrigens auf alte Rechnungen des Restaurants, in dem ich gerade sitze. Wieder eine völlig andere Welt! In dieser Stadt werde ich von Nurbol aufgenommen: Er hat mich quasi adoptiert. Er ist 45 und arbeitet für eine Ölgesellschaft. Seine Familie besitzt ein Gastronomie-Imperium, darunter dieses Restaurant, eine Karaoke-Bar, eine Diskothek und ein Hotel: mein Aufenthaltsort für drei Tage. Einmal die Annehmlichkeiten genießen, die eine Stadt zu bieten hat. Mal keine Nudelsuppe und getrocknete Früchte zum Abendessen. Und jeden Abend Karaoke! Wir haben gemeinsam „Space Oddity“ von David Bowie gelernt: ein ziemlich kompliziertes Lied! Nurbol sagte heute etwas melancholisch, dass er es weiterhin singen und dann an mich denken würde.
Gestern hatte sein Sohn Nura Geburtstag, er wurde 16. Als Geburtstagsgeschenk gab ich ihm einen Geldschein, aber auch einen Brief. Ich wünschte dem jungen Nura viel Erfolg auf seinem Lebensweg und gab ihm noch ein paar weise Ratschläge mit auf den Weg, zum Beispiel, dass man seine Träume so weit wie möglich verwirklichen sollte und dass man einmal im Leben eine lange Radtour machen sollte, um zu lernen, einfach zu leben. Nura ist ein guter Junge, das sieht man sofort. Nachdem er mein Geschenk erhalten hat, setzt er sich sofort in eine Ecke, um es zu übersetzen, und kommt dann sichtlich bewegt zurück. Er sagte, er habe beim Lesen gespürt, dass ich aus dem Herzen geschrieben habe, und dass er dafür dankbar sei. Er sagte, er werde den Brief für immer aufbewahren, und legte seine Hand auf das Herz. Ich will nicht dramatisch klingen, aber das hat mich wiederum tief im Herzen berührt. Das ist kein gleichgültiger Teenager, sondern ein guter Mensch in der Entwicklung, der erkennt, dass die Worte, die ich ihm geschenkt habe, ein größeres Geschenk waren als das Geld. Es gibt mir Hoffnung für die Zukunft, dass die Jugendlichen von heute Zuneigung in einem Brief erkennen und dessen Wert einschätzen können.
Brief nach Hause #18
Brief nach Hause
Fragment
Liebe Sonia und Xenia,
Eure Gastfreundschaft war so großzügig, dass es mir schwerfällt, meine Dankbarkeit in Worte zu fassen. Als ich in Oranzherei ankam, stand die Tür verschlossen und die Leute jagten mich fort, doch als ich danach die Tür des „Green Shop“ betrat, sah ich das wahre Gesicht dieses Fischerdorfes: Solidarität, Freundschaft und natürlich: großartiges Essen.
Leider habe ich auf meiner Reise keine Briefe erhalten, die ich in Russland zustellen könnte. Deshalb habe ich beschlossen, euch einen zu schreiben. Dem Brief lege ich ein Geschenk bei, eine Lotusblume, vielleicht auch eine Art Brief, von einem Fremden, der nicht weit entfernt ist, von eurer russischen Mitbürgerin, die in einer anderen Welt lebt, einer Welt buddhistischer Tempel und mongolischen Erbes. Sie wurde mir von Svetlana im Tempel von Dzhalykovo geschenkt – wart ihr schon einmal dort? Falls nicht, empfehle ich euch, dorthin zu fahren und sie kennenzulernen. Sie wird dir die Geschichte des Tempels und ihres Volkes erklären. Ich habe keine Religion, aber der Buddhismus kreuzt auf dieser Reise immer wieder meinen Weg. Zuerst habe ich Briefe von Buddhisten an Buddhisten überbracht, von Berlin nach Italien nach Slowenien, und dann bin ich durch Kalmückien gereist, eine Region, von der ich noch nie gehört hatte. Die Steppe mit ihrem kalten Wind und der endlosen geraden Straße, grauen Streifen, perfekt gerade, als wären sie mit einem Bleistift gezeichnet. Die Steppe ist für mich ein beängstigender Ort, doch glücklicherweise konnte ich diese beiden Oasen menschlicher Wärme finden. Deshalb gebe ich dieses Geschenk an dich weiter, von Mensch zu Mensch, quer durch das Land, denn andere sind mit dem Fahrrad erreichbar. Und ich bin froh, dass mich meine Pedaltritte zu dir geführt haben und dass ich deine Freundschaft gefunden habe.
Brief nach Hause #17
Brief nach Hause
Fragment
Ich habe etwas Neues entdeckt! Auch ich selbst bin ein Akteur in diesem Ganzen. Der Bote, der Messenger, der Überbringer – ich – bin ein Mensch aus Fleisch und Blut, der ebenfalls als Bindeglied in diesen Ketten fungieren kann. So kann ich also – mit der Kraft der Verbindung – einem gestrandeten Brief neues Leben einhauchen, indem ich einen Brief von jemandem annehme, der gerne schreiben möchte. Wie Yalçin, der Philosophielehrer, oder Ilya aus Weißrussland, der in Georgien eine vegetarische und alkoholfreie Gemeinschaft leitet und viele Kontakte in Südostasien hat. Verbunden sein, verbinden – das ist nichts, was man einfach so bekommt, sondern etwas, wofür man sich einsetzen muss.
Brief nach Hause #16
Brief nach Hause
Fragment
Sprache ist sehr einschränkend. Man braucht so viele Worte, um etwas zu erklären, was man in seinem Kopf in einem Bruchteil einer Sekunde sehen kann. Andererseits ist das auch das Schöne an der Sprache: Der andere nimmt deine Worte auf, macht sich ein eigenes mentales Bild davon. Und so verbergen sich in Worten unendlich viele Welten. Die Blau- und Grautöne des Schwarzen Meeres in deinem Kopf unterscheiden sich ein wenig von meinen. Vielleicht reise ich deshalb mit Briefen um die Welt: in einem verzweifelten Versuch zu „übersetzen”, all diese mentalen Bilder einander ein wenig näher zu bringen oder vielleicht nebeneinander zu platzieren.
Brief nach Hause #15
Brief nach Hause
Fragment
Die berühmte Bosporus-Brücke in Istanbul ist eine Autobahn. Der Start war einfach, es gab einen breiten Seitenstreifen und die Straße sah ähnlich aus wie andere türkische Autobahnen.
Aber dann sehe ich die endlose Zahl von Autos, die hin und her fahren. Was soll ich tun? Es gibt keinen Weg zurück, ich muss die Brücke überqueren, um nach Asien zu gelangen. Also fange ich einfach an, so fest ich kann in die Pedale zu treten und versuche, nicht darüber nachzudenken. Plötzlich befand ich mich mitten im verrückten Istanbuler Verkehr, Busse und Autos fuhren mit 100 km/h vorbei. Einige hupten mich an. Aber dann wurde mir klar, dass sie nicht aus Ärger hupten, sondern mich begrüßten! Und ehe ich mich versah, sah ich Schilder mit der Aufschrift: „Willkommen in Asien“. Es war so einfach!
Ich fahre noch ein Stück weiter und halte an einer Bushaltestelle. Ein Busmitarbeiter führt mich auf den Bahnsteig und zeigt mir den Weg zum Ausgang, als wäre das die normalste Sache der Welt. Ein Gefühl der Freude durchströmt meinen ganzen Körper. Ich bin in Asien, und ich habe es aus eigener Kraft geschafft!
Brief nach Hause #14
Brief nach Hause
Fragment
Ich habe Heimweh, zum ersten Mal seit langer Zeit, vielleicht sogar zum ersten Mal überhaupt. Ich glaube, das liegt daran, dass meine Mutter und meine gute Freundin Lisa gerade Istanbul verlassen haben. Sie haben mich für ein paar Tage besucht. Wir haben das Leben als Touristen genossen, die Wunder Istanbuls bestaunt, unzählige Fotos gemacht, wurden ein paar Mal über den Tisch gezogen und haben abends Brettspiele gespielt. Zum ersten Mal seit drei Monaten habe ich einfach stillgestanden. Ich habe ein wenig das ruhige Leben zu Hause genossen und Zeit mit Menschen verbracht, die ich liebe und zu denen ich eine tiefe Verbindung habe. Ich vermisse das und ich vermisse sie. Es fühlt sich an, als hätte ich einen Knoten im Magen.
Ich bin immer noch unterwegs mit Ketten aus Eupen, Hasselt und Venray. Und natürlich mit einem Brief aus Kerkrade von meinem Freund John. Vergessen wir nicht, dass Sie auch mit den Menschen verbunden sind, die diese Briefe geschrieben haben, so wie Sie mit mir verbunden sind. Ich hoffe also, dass Sie meine Reise bis zum Ende der Welt weiterverfolgen, wie meine nächste große Herausforderung: die Überquerung des Bosporus. Die Bosporus-Brücke ist für Fahrräder nicht zugänglich. Es gibt zwar einen Gehweg, aber das Überqueren zu Fuß ist wegen Selbstmorden nicht mehr erlaubt. In der Türkei sind die Dinge jedoch recht flexibel, und ich bin bereits auf einer Autobahn in die entgegengesetzte Richtung gefahren, um zu einem Hotel zu gelangen, in dem ich vor einigen Tagen übernachtet habe. Also werde ich es versuchen! Ich habe keine Ahnung, was passieren wird, wenn ich es nicht schaffe. Wenn ich verhaftet oder in einem Fahrzeug eskortiert werde, ist meine Serie mit Muskelkraft angetriebener Fortbewegung zu Ende. Was würde das für mich, für dieses Projekt bedeuten? Ich weiß es wirklich nicht. Ihr werdet wahrscheinlich in meinem nächsten Brief davon lesen.
Das Schreiben hat mein Heimweh jedoch gelindert. Jetzt fühle ich mich besser! Hoffnungsvoll und gespannt auf die bevorstehende Herausforderung. Vielleicht habe ich einfach erkannt, dass „Scheitern” nur ein Teil der Reise ist. Ich werde damit umgehen und mir einen Plan überlegen, so wie ich es in den letzten drei Monaten getan habe. Ich kann das schaffen. Unterwegs gibt es immer Freunde. Ich bin verbunden.
Brief nach Hause #13
Brief nach Hause
Fragment
Überall in der Stadt sieht man freilaufende Hunde und Katzen. Die Hunde bellen manchmal und die Katzen wollen oft geknuddelt werden. Das scheint ein Überlebensmechanismus von Säugetieren zu sein, also trinke ich, so wie ich auch esse und Wasser trinke, auch die Liebe dieser Straßenkatzen. Ich bin jetzt schon fast drei Monate unterwegs und man knuddelt nun mal nicht so schnell Menschen, die man nicht so gut kennt. Für jemanden, der Gesten der Zuneigung vermittelt, schlägt manchmal die Sehnsucht nach Haut zu. Zuneigung scheint zum Greifen nah zu sein, sie verbirgt sich in den Umschlägen, die ich bei mir trage, und ich spüre, wie sie in der leichten Berührung von Hand zu Hand überspringt, wenn ich einen Brief zustelle. Aber all diese Zuneigung ist nicht für mich bestimmt: Ich bin nur der Bote. Deshalb bin ich allen lieben Menschen, denen ich begegne, sehr dankbar. Über menschliche Wärme und die von Häusern kann ich mich übrigens auch nicht beklagen. Heute schlafe ich in der Wohnung meines Landsmanns Niek, der als Selbstständiger in der Tech-Branche arbeitet und begeisterter Couchsurfer ist.
Brief nach Hause #12
Brief nach Hause
Fragment
Ich habe kürzlich herausgefunden, dass es viel einfacher ist, Emotionen in einem Brief zu vermitteln, wenn man weiß, an wen man schreibt. Deshalb schreibe ich an dich, Didier, aber auch wenn du nicht Didier bist, kannst du gerne weiterlesen. Stell dir vor, du bist „D“, oder setz ein D vor deinen eigenen Namen. Ich schreibe dir aus Tivat, Montenegro, einer kleinen Touristenstadt in der Bucht von Kotor. Hier sieht man Nummernschilder aus aller Welt. Ich habe gerade eines aus Nigeria gesehen! Und es ist ziemlich normal, serbische Autos neben albanischen oder russische neben ukrainischen zu sehen.
Ich sitze draußen. Ich spüre eine warme Meeresbrise, die mein Gesicht streichelt. Eigentlich ist es gar nicht so warm, aber nachdem ich den strengen Winter in Bosnien überstanden habe, empfinde ich das milde Mittelmeerklima als Segen und genieße jede Minute draußen, ohne zu zittern, als wäre es meine letzte. Das könnte es auch sein. Wer weiß, was mich noch erwartet! [...]
Wie ist es bei dir? Ich frage mich, ob dich eine sanfte Brise auf den Wangen kitzelt. Ich frage mich, ob es grau oder sonnig ist und welche Wolken du siehst. Ich kann den Himmel hier im Moment nicht beschreiben. Er ist so kompliziert! Teile davon sehen aus wie Nebelstreifen, andere Teile wie Wolkenberge in Blau-, Grau- und Weißtönen, wieder andere Teile sind komplett babyblau. Von meinem Sitzplatz aus kann ich das Meer nicht sehen, aber ich bin mir sicher, dass es so blau ist wie immer. Ich habe versucht, Fotos zu machen, aber es ist unmöglich, diese Blautöne einzufangen. Die einzige Möglichkeit, sie zu sehen, ist, sie selbst zu betrachten oder diesen Brief zu lesen.
Brief nach Hause #11
Brief nach Hause
Fragment
Nun, unterwegs ist also viel passiert. Viele Begegnungen, ein paar Leute, die nicht mitmachen wollten, aber vor allem große Begeisterung und Gastfreundschaft. Wie in Orvieto, wo ich am ersten Weihnachtstag einen Brief an Chiara und ihre Familie überbrachte („Du bist ein Weihnachtself!“) und ehe ich mich versah, bei einer Partie Monopoly saß.
Aber auch: von einem Campingplatz in Tschechien von einem Schäferhund vertrieben worden zu sein und zwei Beinahe-Unfälle, von denen einer absichtlich war: Dieser Busfahrer wollte mir eine Lektion erteilen, weil ich seiner Meinung nach nicht an der richtigen Stelle fuhr. „Das ist noch lange kein Grund, jemanden absichtlich fast umzubringen“, brüllte ich ihm ins Gesicht, und das kam aus tiefstem Herzen. Das andere Mal war in Italien durch eine Frau in einem kleinen Fiat Panda (knallrot), die mich ein paar Meter weiter einklemmen musste, um sich ausführlich zu entschuldigen.
Und: Es funktioniert! Durch das Verfassen von Briefen kommt man wirklich etwas voran. Der Andersartige ist mit dem Fahrrad erreichbar. Je weiter ich von zu Hause entfernt bin, desto mehr Menschen scheinen es zu schätzen, dass ich all dies mit dem Fahrrad mache. Trotz der Tatsache, dass mich manchmal die Müdigkeit überkommt und ich manchmal körperliche Beschwerden habe, bestärkt mich dies in meiner Mission.
Brief nach Hause #10
Brief nach Hause
Fragment
Meistens wird man jedoch herzlich empfangen. So wie heute bei Andreina. Sie führte mich durch die Kirche, die vollständig mit Mosaiken ausgekleidet werden soll, während ich wartete. Dann wurde ich zum Mittagessen eingeladen, sogar zum Übernachten. Und ich bekam einen Brief für Kroatien mit!
Ihr Projekt ist übrigens unglaublich: Sie wollte diese Kirche vor dem Abriss retten und beschloss, sie zu einem Kunstprojekt zu machen, ohne dafür eine Gegenleistung zu verlangen. Sie stellte schnell fest, dass ihr Plan, die gesamte Kirche mit Mosaiken zu verzieren, so ehrgeizig war, dass sie Hilfe brauchte. Freiwillige und Künstler strömten herbei. Jeder trug buchstäblich seinen Teil dazu bei. Jetzt ist die Kirche eine Touristenattraktion.
Wie ich hierher gekommen bin? Das erzähle ich dir gleich, denn ich möchte noch einmal auf den letzten Brief aus Schleswig-Holstein zurückkommen. Darin habe ich erzählt, dass mich mein nächster Brief nach Berlin führen würde. Und kurz nachdem ich diesen Brief geschrieben hatte, erhielt ich einen weiteren Brief nach Berlin, das passte also gut. Als ich das letzte Mal schrieb, musste ich meinen ersten Brief jeder „Verbindungskette” noch zustellen. Inzwischen sind alle Ketten gut in Gang gekommen, aber einige sind auch unterbrochen. Ich wollte hier ein weinendes Gesicht zeichnen, aber ich finde, das gehört sich in einem Brief nicht. Eine Karte mit meinen aktuellen Verbindungsketten zu zeichnen, ist hingegen erlaubt.
Brief nach Hause #9
Brief nach Hause
Fragment
Ich bin gespannt, wie ihr über dieses Leben aus eigener Kraft denkt. Vielleicht klingt es romantisch und frei, aber glaubt mir, es ist oft auch sehr schwer. Dann bin ich neidisch auf euch, mit einem warmen Bett jeden Tag, einem monatlichen Gehalt und Freunden, Kollegen und Familie um euch herum. Für mich ist dieses Leben „außerhalb der Gesellschaft” oft etwas intensiver. Wenn ich Menschen treffe, die mein Projekt schätzen (manche danken mir immer wieder für das, was ich tue), besondere Begegnungen habe (wie mit dem kleinen Leo in München, der mir ein Weihnachtsgeschenk gab: „Erst an Weihnachten öffnen”, sagte er ernst) oder wunderschöne Orte wie Florenz sehe, dann ist die Freude groß und ich habe das Gefühl, dass ich auf dem richtigen Weg bin. Aber an einem nebligen und regnerischen Tag in den Apenninen, auf 900 m Höhe, wo ich nichts sehen kann und kalte Zehen habe, oder wenn mich wieder einmal ein Autofahrer fast von der Straße drängt, um mir eine Lektion zu erteilen, oder wenn jemand einen Brief von mir erhält, für den ich manchmal tagelang mit dem Fahrrad gefahren bin, und dann überhaupt kein Interesse daran hat, nun ja, dann können Traurigkeit oder Einsamkeit oder das Gefühl, dass dich niemand versteht, auch alles andere überlagern.
Brief nach Hause #8
Brief nach Hause
Fragment
Das erinnert mich an meine Übernachtung im Odapark vor etwa zwei Monaten. Ich wollte gerade schlafen gehen, als Piet an das Fenster klopfte. Er hatte die Vorstellung gesehen und wollte mir einen Brief für seinen Enkel Teun in Nimwegen geben. Das passt perfekt: Ich muss Ankes Brief in Beek abholen und einen Brief an den Onkel des kleinen Noah, Joris, in Nimwegen bringen, also nehme ich den Brief für Teun auch mit! Piet erzählt mir von der Magie der Sprache, davon, wie wunderbar es war, zu sehen, wie der kleine Teun zum ersten Mal begriff: mmmm, uuuu, ssss -> m-u-s -> mus! (Spatz auf Niederländisch). Kinder lernen schnell. Welche Wörter konnte Teun schon lesen und schreiben? Als ich dort war, noch nicht genug für einen Brief, also schrieb sein Vater Kors ihn. Einen Brief an seinen guten Freund Richard in Roermond, den er aus seiner Studienzeit kannte, wo sie mit Martien, der jetzt in der Nähe von Bonn lebt, eine Art Dreiergespann bildeten. Eine schöne Route grenzüberschreitender Verbindungen, bei der das Schöne ist, dass ich nicht nur zu Punkten auf der Landkarte reise, sondern einen Freipass habe, um hinter die Kulissen zu schauen: in den Alltag. So bleibt mir das Bild von Teun und Kors in schmutzigen Pullovern (sie hatten gerade gegessen!) und der Geschmack von Richards hausgemachten Apfeltaschen.
Brief nach Hause #7
Brief nach Hause
Fragment
Ich hatte noch diese deutsche Briefmarke übrig und beschloss, euch eine Karte aus München zu schicken. Ich bin nicht hierher gekommen, um die schönen Gebäude von außen zu sehen, sondern um die Stadt von innen zu betrachten: Wohnzimmer, Küchen, Familien, Geschichten. Die Briefe, die ich hier zugestellt habe, bringen mich jetzt nach Italien und Griechenland!
Brief nach Hause #6
Brief nach Hause
Fragment
Am 30. August begann meine Reise in Kerkrade, und seitdem bin ich nur mit Muskelkraft unterwegs. Keine Züge, Autos, Flugzeuge, Fähren, nein, nicht einmal Aufzüge oder Rolltreppen (vor einer Woche habe ich mich in Straßburg, Frankreich, geweigert, den Decathlon-Markt zu betreten, weil es dort nur Rolltreppen gab). Ich glaube, dass ich durch die Fortbewegung nur mit Muskelkraft die Zuneigung, mit der die handgeschriebenen Briefe, die ich mit mir trage, geschrieben sind, am Leben erhalte.
Zuneigung zeigt sich oft in Details oder kleinen, albernen Dingen. Es geht nicht darum, wie gut deine Sätze sind, sondern darum, wie viel Mühe du dir gibst. Obwohl ich nicht weiß, wer du bist, versuche ich, dir von hier aus meine Zuneigung zu schicken. Ich sitze an einem Holztisch in einem großen Haus mit hohen Decken. Wenn man durch dieses Haus geht, knarren die Holzböden unter den Füßen. Man hört, dass schon viele Menschen über diese Böden gelaufen sind, ihre Geschichten sind unbekannt, aber in dem Knarren höre ich das Potenzial. Wie dein Potenzial, und ich hoffe, dass ich eines Tages deine Geschichte hören kann. Ich bin auf Einladung von Erich und Annette in diesem Haus. Sie laden Radreisende in ihr Haus ein, um ihnen zu helfen. Sie genießen es, diese hohen Decken zu teilen, hier gibt es genug Luft zum Atmen. Wenn ich nach links schaue, sehe ich den Wörthsee, und hinter den Hügeln sehe ich die schneebedeckten Gipfel der Alpen. „Das dort“, sagte Erich gerade zu mir, „ist die Zugspitze.“
Brief nach Hause #5
Brief nach Hause
Fragment
Odine schickt mich zu Schang in Kohlscheid. Ein vielseitiger Mann: Skulpturen, Grafikdesign, Fotografie. Wir unterhalten uns in einer Mischung aus Deutsch, Niederländisch und Englisch. Er gibt mir einen Brief für Kalle in Aachen mit. „Wie habt ihr euch kennengelernt?“, frage ich. „Er war mein Lieblingshandmodell.“ Als ich Kalle nach seinen schönen Händen frage, versteckt er sie in seinem Pullover. „Früher waren sie schön.“
Martina, seine Frau, ist sehr gestresst, weil sie sich um Briefe, Pässe und Bankkarten kümmern muss. Nicht der richtige Zeitpunkt? Eine halbe Stunde später essen wir gemeinsam zu Mittag: Kalle ist ein talentierter Koch und Martina hat sich beruhigt. Ich habe ihr geholfen, die Tastatur ihres Computers wieder auf Deutsch umzustellen, das hat geholfen. „Dein Timing war perfekt, wie ein Engel“, sagt sie.
Sie schicken mich zu ihrer gemeinsamen Freundin Mona ins ehemalige Havanna in Aachen, das sie für die nächsten Monate zu einem Theater umbauen.
Brief nach Hause #4
Brief nach Hause
Fragment
Vor drei Tagen ist mir in Tschechien etwas Beängstigendes passiert: Ich wollte mein Zelt auf einem Campingplatz (öffentlich, aber unbewacht) am Milada-See in der Nähe der Stadt Ústí nad Labem aufschlagen (Labe ist tschechisch für Elbe, aber hier hatte ich eine weniger gastfreundliche Begegnung). Als ich am Campingplatz ankomme, sehe ich bereits ein Zelt stehen. Zunächst bin ich froh, Gesellschaft zu haben. Aber dann höre ich eine Frau weinen, ein Mann erhebt seine Stimme. „Hallo, hallo“, sage ich. Und dann ist es mucksmäuschenstill. Ich kenne das Gefühl: Man hört etwas außerhalb seines Zeltes und erstarrt, hofft, dass „das Fremde“ von selbst verschwindet, wenn man sich tot stellt. Aber ich habe einen langen Tag hinter mir, es ist kalt und dunkel, also habe ich nicht vor, weiterzufahren. Dann fangen der Mann und die Frau an zu rufen. Einander? Mich? Ich habe keine Ahnung, denn ich verstehe sie nicht. Plötzlich öffnet sich der Reißverschluss des Zeltes und ein lebensgroßer Schäferhund springt heraus und stürmt direkt auf mich zu. Ich schreie: „Hey! Hey! Hey!” und springe hinter eine Bank, Auge in Auge mit dem gefährlich aussehenden Hund. Zum Glück ruft der Mann den Hund jetzt zurück. Ich kann jetzt das Innere des Zeltes sehen. Diese Leute sind keine Urlauber. Der Vorraum ist voller Schuhe. Im Zelt, neben dem „Bett”, liegen Supermarkttüten voller Einkäufe. Diese Menschen leben hier. Der Hund beschützt sein Revier.
Brief nach Hause #3
Brief nach Hause
Fragment
Vor zwei Monaten erhielt ich einen Brief von Ronald, dem Vater von Ruben Wit (Ruben ist der Künstler, der diesen wunderschönen Briefkasten hergestellt hat!), hier in Sankt Vith. An Fanny in Venray. Ronald arbeitet in der Bierbrauerei und ist Fannys Chef: „Sie ist die Beste, ich wüsste nicht, was ich ohne sie tun sollte“, erzählt er mir. Ein paar Wochen später klingele ich an ihrer Tür. Sie sieht mich an, sieht meinen Koffer mit Briefen und schreit: „KEIN INTERESSE.“ Sie schlägt die Tür fast zu, aber mit freundlicher und beruhigender Stimme versuche ich sie zu überzeugen, mir eine Minute Zeit zu geben. Ich versichere ihr, dass ich ihr nichts verkaufen will. Ich bringe ihr etwas mit, ein Geschenk, und ich werde es ihr kostenlos liefern. Es dauert eine Weile, aber ich gewinne ihr Vertrauen. Ihr Gesicht hellt sich auf und sie lächelt, als ich ihr die netten Worte erzähle, die Ronald über sie gesagt hat.
Brief nach Hause #2
Brief nach Hause
Fragment
Das Gefühl, mit dem der Verfasser den Brief erfüllt hatte, lebte also noch!
Ich hoffe, dass du beim Lesen dieses Briefes auch etwas von mir mitbekommst: ein Gefühl der Absicht. Denn mir geht es um diese Menschlichkeit, deshalb fahre ich jetzt mit Briefen um die Welt, weil ich an das Gute im Menschen glaube. In einer Zeit, in der Gruppen von Menschen immer weiter voneinander entfernt zu sein scheinen, möchte ich unsere Nähe greifbar machen.
...
Nach der Performance in Hasselt kam eine Frau mit roten Haaren auf mich zu. Vanessa. Sie ist eine von denen, bei denen man ihr Alter nicht so recht einschätzen kann: Sie sieht jung aus, aber wenn man ihr in die Augen schaut, sieht man eine Welt voller Erfahrungen. Sie lud mich nach Tessenderlo ein, weil sie etwas mehr Zeit brauchte, um einen Brief zu schreiben, aber sie bat mich, ihn bitte abzuholen: „Ich finde es sehr schön, dass Sie etwas über Briefe erzählt haben”, sagte sie, „Wussten Sie, dass Briefe für Gefangene manchmal der einzige Kontakt zur Außenwelt sind?”
Brief nach Hause #1
Brief nach Hause
Fragment
Über den Inhalt und den Empfänger verhielt er sich etwas geheimnisvoll. War es wirklich eine gute Idee, diesen Brief zu schreiben? Letztendlich tat er es nicht. Er beschloss – seltsamerweise – mir einen Brief an mich selbst zu schreiben. Bis ans Ende der Welt und wieder zurück. „So bin ich mir sicher, dass du zu uns zurückkommst.“
Er sagte, ich könne das Briefgeheimnis getrost ignorieren. Wenn ich ab und zu ein Stück davon lesen wolle, um mich zu motivieren, sei das in Ordnung. Motivation kann ich an diesem frischen und nebligen Morgen gut gebrauchen. Also werde ich den Brief jetzt öffnen und zum ersten Mal lesen.
......
Es ist ein wunderschöner Brief. Ein Auszug:
„Jordi fährt nicht mit dem Fahrrad, um zu fliehen, sondern um etwas zu finden: Freiheit, Stille und vielleicht auch ein Stück von sich selbst, aber vor allem: die Güte der Menschen.“