HuB
Postbox
Description
A small temple for written words, a home for your messages, and a symbol of soulful exchange.
- Postbox
- Encounter
- Letter home
- Bicycle route
Laden...
Openluchttheater Valkenburg
Postbox
Description
The carrier pigeon carries stories with it. If you make a little effort, you can look inside its head.
4 Linden
Postbox
Description
A home for affection. Sit down and read and write at your leisure.
KultKom
Postbox
Description
A large archive cabinet, painted with graffiti. Designed for mail exchange, promotion and reflection.
Kuckuck
Postbox
Description
A playful nod to childhood and an imagining of how memory and movement intersect.
Letters home present
Cultuurcentrum Hasselt
Postbox
Description
A visual reference to Jordi’s challenge; a combination of a bicycle, mailboxes, time lapse with endurance, trust and fun.
Letters home present
Odapark
Postbox
Description
High up there lie stories from afar – for those far away. It only takes a few steps to discover something new.
Valkenburg – Hasselt
Stage
50.3 km
Kerkrade – Cologne
Stage
Valkenburg – Voerendaal
Stage
Eupen – Kerkrade
Stage
Köpfchen – St. Vith
Stage
St. Vith – Valkenburg
Stage
Hasselt – Stein
Stage
Tessenderlo – Ashes
Stage
Bemmel – Tessenderlo
Stage
Valkenburg – Venray
Stage
Venray – Bemmel
Stage
Langmusi – Zoige
Stage
82.5 km
Message
Vandaag heb ik een korte dag richting de stad Zoige, waarna er een hoop middle of nowhere volgt. Ik heb dus besloten om hier nog even halt te houden voor ik weer echt kilometers ga maken richting Chengdu. Daar zal ik de motorrijder Rudy Kai treffen. Hij kwam me al even opzoeken in Lanzhou en heeft aangeboden om me onderdak te bieden in Chengdu. Een mooi vooruitzicht aangezien de eenzaamheid flink is toegeslagen sinds ik Z. heb leren kennen.
Het thuisfront meldt zich gelukkig veel deze dagen. Vrienden en familie bellen en sturen berichten. Dat doet goed, maar toch ben ik hier alleen en slaat er niemand een arm om me heen.
Vanavond spreek ik Z., een heerlijk vooruitzicht. Maar eerst nog even op 10 kilometer van Zoige een lekke band plakken.
Het telefoongesprek loopt anders dan verwacht. We hebben net opgehangen en ik denk aan de meisjes in de witte jurkjes, die me een roze tulp gaven en aan de grenswacht in Oezbekistan, die me vertelde over de Zwarte Tulp van Alexandre Dumas. Een novelle over de maakbaarheid van het bestaan, over beproevingen. “Wat als de meisjes me een zwarte tulp hadden gegeven in plaats van een roze," denk ik dramatisch, "dat was een gepast voorteken geweest".
Z. is op een vliegveld en hij draait zijn camera, ik zie een autonoom karretje rondrijden. "Arm ding," zegt Z., "hij is een slaaf, niet vrij om zijn eigen leven te leiden." Ik lach en smelt een beetje. "Het doet me denken aan laatst, toen ik ging paardrijden, ik moest zo huilen," vervolgt Z., "ik heb mijn excuses aangeboden aan dat paard. Het was zo oneerlijk. Het is een levend wezen, geen object!" Op dit soort dingen word ik nu een beetje verliefd. "Ik heb het idee dat dat ook voor die robots geldt, die hebben ook een ziel."
Maar naast paarden en robots kwam er ook nog iets anders ter sprake: Z's hart behoort nog iemand anders toe. En wat er verder gezegd en gesproken is, hoort in een envelop, die alleen voor Z. en mij is bestemd. Wat ik erover kan zeggen en schrijven is dat het voelt als het einde van de wereld, hier in dit eenvoudige hotel, waar ik in de lobby werd opgewacht door een chagrijnige man, die ietwat geirriteerd was dat ik geen Chinees sprak. Was het niet "zes brieven naar het einde van de wereld?", denk ik. En op dit moment zou ik dat het liefst doen: stoppen en zeggen: ”hier, waar verbinding eindigt, eindigt mijn reis."
Gongbacun – Langmusi
Stage
16.1 km
Message
Wanneer ik wakker word is mijn lichaam nog steeds moe. Vandaag wil ik de tempels van Langmusi bezoeken en dan doorfietsen richting Zoige.
Maar ik denk terug aan mijn bezoek aan het klooster van Xiahe. Dat waren zoveel indrukken en gevoelens, om er dan ook een dag bij te fietsen is simpelweg een beetje veel.
Dus ik besluit de tijd en ruimte te nemen om mijn lichaam te laten herstellen en de tempels te bekijken.
Langmusi is uiteraard een toeristendorp. Overal winkeltjes waar je je naar traditionele klederdracht kunt laten omkleden om vervolgens tussen de tempels rond te lopen en op de foto te gaan. Er rijden toeterende bussen en taxi's rond en de zebrapaden worden stelselmatig genegeerd, want het is schijnbaar niet de bedoeling om hier ontspannen rond te lopen als toerist.
In de loop van de dag begint het te regenen. "Mooi," denk ik, dan zal het wel lekker rustig zijn. En zo is het.
De gouden tempels op de heuvel zijn in deze setting mysterieus en hun vloeren kraken. Één van de tempels heeft drie trappen omhoog naar een lieve gouden Boeddha.
Overal ligt de beeltenis van Mao (op de bankbiljetten) naast Boeddha's in alle verschillende vormen en kleuren.
De mooiste plekjes hier zijn in de achteraf steegjes en paadjes. Daar voel je de mystieke kracht van de gouden tempels, de bergen, de nevel, de regen. Het is inmiddels drie uur later en mijn broek is volledig doorweekt. Ik begin te rillen van de kou.
Ik eindig mijn bezoek met een gang langs alle gebedsmolens aan de oostkant van het tempelcomplex. Ik loop achter een man met een paraplu en word achtervolgd door een vrouw in klederdracht. Wanneer ik haar groet, zegt ze niets terug. De klederdracht hier en de leerachtige gezichten van de oude vrouwen doen me denken aan de Maya's in Guatemala.
Cihegaama – Gongbacun
Stage
124.4 km
Message
Ik neem afscheid van het echtpaar bij het tankstation en laat de roze tulp voor ze achter. Ik wens ze veel voorspoed en hoop dat ze kinderen krijgen: hun vanzelfsprekende vriendelijkheid en gastvrijheid mag van generatie op generatie worden doorgegeven.
We zitten hier op zo'n 3500 meter. Ik moet nu eerst afdalen, en dan weer twee keer flink klimmen om uiteindelijk op dezelfde hoogte uit te komen.
De weg is heerlijk rustig. Overal staan kleine koetjes met grote hoorns en snellen bevers (of wat zijn het nu eigenlijk?) de weg over.
Pas aan het einde van de dag kom ik op de drukke G312, waar als vanouds de vrachtwagens al toeterend op volle vaart passeren.
In een toeristisch dorp vlakbij een meer boek ik een hotel om eindelijk na al die dagen eens te kunnen douchen.
Sasuoma – Cihegaama
Stage
86 km
Message
Vandaag gaat de tocht vals plat omhoog door.
Na zo'n kilometer of 30 kom ik in het stadje Xiahe, dat bekend is om zijn boeddhistisch klooster. Daar moet ik heen.
Ik zie een lange overkapte gang met gebedsmolens. Mensen in Tibetaanse klederdracht lopen er al prevelend langs. Op elke hoek staat een huisje met daarin een hele grote gebedsmolen. Ik wil nu verder omhoog lopen, maar een mijnheer verbiedt mij dat en wijst schouderophalend naar een bord. Die kon ik natuurlijk niet lezen.
Ik kijk om me heen en zie een stroom toeristen naar een parkeerplaats lopen. Blijkbaar is dat de ingang als je geen lokale gelovige, maar een buitenstaander bent.
In Chinese stijl is er een gigantisch gebouw neergeplant met toeristische voorzieningen. Hier moet ik een kaartje kopen. Via hekjes kom je dan op precies dezelfde plek uit, waar de mijnheer mij net verbood naar binnen te gaan.
Ik denk even een uurtje te gaan kijken, maar het Labrang klooster en de bijbehorende tempels blijken een doolhof vol kleine straatjes waar je overal monniken met rode gewaden rond ziet lopen. Er is een toeristische route, maar als je er even vanaf buigt, vind je rustige plekken waar gewone mensen uit hun huizen komen en tempels zonder toeristen.
Ik voel me een indringer.
Van een afstandje kijk ik wat er allemaal gedaan wordt. De was van kaarsen wordt in potjes gedaan, rijst wordt over een beeld gestrooid, men knielt zoals ook moslims het doen. Maar op sommige plekken zie ik dat oude vrouwen volledig plat op hun buik gaan liggen, aan hun handen stukken hout om over de vloer te kunnen glijden. Want ze komen weer overeind en gaan vervolgens weer plat op de grond liggen. Ik herinner me nu dat ik een man dit langs de weg ook zag doen. Er staan overal ovens waar vanalles in wordt verbrand. Vooral kruiden, maar ook doeken. Die worden gebruikt om mee te bidden en dan verbrand. Mensen lopen kloksgewijs om de heilige gebouwen heen. Drie keer denk ik? Zoals er ook drie keer het hoofd voor de boeddha wordt neergelegd.
Ik voel me ongemakkelijk hier, want ik hoor bij de toeristen en niet bij de gelovigen. De toeristen doen alsof deze plek van hun is en dat voelt onrechtvaardig. Mensen lopen in Tibetaanse klederdracht door de straten en poseren voor de gebedsmolens. In Europa zouden we het "cultural appropriation" normen. De biddende mensen moeten even wachten voor de foto. Ik zie een vrouw, die rent om zich tussen twee gelovigen in te persen die om een tempel heen lopen. Haar vriendin maakt een video. Voor een rode muur staan vrouwen met hun benen wijd in een beetje een uitdagende positie, de vrouw die de foto maakt, blaft instructies: dat ene been moet blijkbaar nog wat naar rechts voor de perfecte compositie.
Wat is dat toch met die foto's. Een wanhopige poging om te bewijzen dat we ergens geweest zijn. Maar zoals Z. zei toen we met opengesperde mond vanuit de berg naar de torens van Lanzhou keken: "op de foto ziet het er nooit uit zoals in het echt"
In een tempel prevelen monniken. Ik blijf voor de rand staan, ik wil geen indringer zijn. Ik kijk naar binnen en hoewel de tempel van buiten een overzichtelijke omvang lijkt te hebben, lijkt de ruimte van binnen eindeloos met boeddha's in goudomrande kastjes en gekleurde vlaggetjes, in het midden een gigantische gouden boeddha. Een man gaat naar binnen met wierook in zijn handen, hij begint te buigen voor de beelden. Ineens duizelt het me, van alle indrukken, van het geprevel, van de eindeloze ruimte. "Zij zijn verbonden," denk ik, terwijl ik nog steeds voor de drempel sta. En ineens, vanuit het niets beginnen er tranen over mijn wangen te rollen. Ik ga me snel verstoppen onder het poortje van de ingang van de tempel. Ik begraaf mijn hoofd in mijn armen. Stel je voor dat iemand mijn tranen ziet. Ik hoor stemmen en voetstappen om me heen. Ik gluur langs mijn armen en zie nu de prevelende monniken in hun rode gewaden uit de tempel lopen, in mijn richting. Ik hoop dat een monnik zijn hand op mijn schouder zal leggen om me te troosten. Ik voel de lucht van de gewaden op mijn natte wangen. Mijn gezicht wordt koud. De monniken lopen langs me heen. Ik ben niets meer en niets minder dan een vermoeide toerist, die hier op een stoepje zit, een beetje in de weg.
"Waarom zit ik hier nu te janken?", vraag ik me af. Huilen voelt toch een beetje als falen: je bent als een kind, kan de wereld nog niet zo goed aan. Ik huil, besluit ik, omdat ik besef dat ik hier niet bij hoor en er ook nooit bij zal horen. En ik denk ook aan Z. "Had ik dit moment, deze plek, maar met Z. kunnen delen".
In de "chanting hall" zitten honderden monniken in kleermakerzit te zingen, slapen of eten. Een monnik loopt rond met een pan en vult bakjes met rijst. Je mag hier, zoals ook in de tempels geen foto's maken. Anders dan sommige toeristen, respecteer ik die regel. En het is een opluchting: ik hoef niets te bewijzen, ik mag hier alleen zijn en kijken en luisteren. "Waarom zou ik willen bewijzen dat ik er ben? Ik ben er toch?". Alles lijkt ineens erg absurd op deze plek, waar het mooie en het lelijke elkaar op harmonieuze wijze ontmoeten.
Ik ben inmiddels 4 uur verder, verdwaald geraakt in dit complex en in mijn gedachten en gevoelens. Ik heb nog niet eens de geluiden omschreven. Het is te veel.
Ik ga op weg naar het hooggebergte, maar de dag telt niet meer veel uren. Het gaat langzaam, want de weg is slecht, maar het is hier uitgestorven en stil, mijn telefoon laat geen streepjes zien en er valt een last van me af nu ik me niet hoef te verhouden tot alle geluiden, kleuren en verbinding met de buitenwereld.
In een veld rennen twee meisjes in witte jurkjes, ze spetteren water naar elkaar uit een beekje. In de verte lopen wat paarden. Het lijkt een filmscène.
Even later rijdt er een witte auto naast me. Het raampje glijdt open. Het zijn diezelfde meisjes in witte jurkjes en ze houden een roze tulp in de hand. "Voor mij?", vraag ik oprecht verbaasd. Ze knikken en rijden verder. Ik was te erg van mijn a propos om een foto te maken. Weer die verdomde foto's. Ik was daar toch? Ik heb ze toch gezien, ik heb de tulp toch in mijn hand. De tranen staan toch weer in mijn ogen? De sluizen staan open de laatste dagen. Door mijn tijd met Z. besef ik me hoe eenzaam ik me eigenlijk voel zo onderweg, overgeleverd aan korte en oppervlakkige ontmoetingen.
Zo rond zeven uur zie ik het eerste dorp. Ik vraag bij een tankstation of ik daar mag kamperen. Het jonge echtpaar op campingstoelen knikt vriendelijk en gebaart dat ik ook in zo'n campingstoeltje mag gaan zitten. Ik krijg een blikje cola en er wordt een homp vlees op tafel gezet. Die laatste sla ik vriendelijk af. Dan verschijnen er donkere wolken, we zien bliksemschichten en kijken elkaar een beetje angstig aan. Het begint nu hard te waaien, de lege blikjes cola waaien weg. "We hebben een extra kamer binnen, ruim je tent maar op," lees ik nu op Zang Dai Cai Rai's scherm.
Het is de eerste keer dat ik een huis van binnen zie.
Kaole – Sasuoma
Stage
115.8 km
Message
Ik word vakker van luide mensen. Ik kom mijn tent uit en zie overal vrouwen met grote witte petten en zonnebrillen. Ze wijzen en schreeuwen, geven instructies voor foto's. Hoofd buigen, arm uitstrekken, naar rechts, naar links. Nu valt hun oog op mij. Ineens lijkt niet het meer, niet de bergen, maar ik de toeristische attractie waarvoor zij de bus zijn uitgestapt. Ze komen uit Guangzhou, vertellen ze. Nu moet ik vertellen waar ik vandaan kom en waar ik naartoe ga. En dan op de foto natuurlijk. Meerdere foto's.
Ik vond het een beetje irritante mensen daarnet, maar nu ik deze vrouwen in de ogen kijk, zijn ze toch wel lief. Een herinnering aan mezelf dat ik mensen niet zo moet categoriseren. Ik begin nu monter aan mijn dag, ze hebben een glimlach op mijn gezicht getoverd.
Vandaag gaat het de hele dag vals plat omhoog richting het hooggebergte.
Ik probeer van de hoofdweg af te blijven en door de dorpjes te fietsen. Het eerste gedeelte van de dag fiets ik door gebieden waar voornamelijk Hui wonen: de mannen dragen hier ronde platte hoedjes en overal zie je moskeeën in Chinese stijl.
Een groep schattige jongetjes in een elektrisch karretje vraagt om een foto, ik vraag om een foto terug.
Ik eet bao (gevulde broodjes) als lunch, want dat doet me denken aan Z.
En dan kom ik in Tibetaanse sferen. Gekleurde vlaggetjes en tempels, prachtig eigenlijk. Ook het landschap wordt wonderschoon, bergen met bos of gras. "Eindelijk groen," denk ik.
De komende dagen fiets ik door deze magische Tibetaanse wereld. Ik fiets langs een tempel, langs de gevels rijen vol met gekleurde gebedsmolens. Je kunt er langs lopen en ze rond laten draaien. Wat zou het betekenen? Ik besef me ineens: "ik ben vanuit huis weggefietst om in deze wereld terecht te komen," en dat maakt het magische gevoel nog sterker.
Een beetje ontnuchterend is mijn overnachting onder een snelwegbrug. Ook precies een plek waar mensen even uit de auto stappen om hun behoefte te doen. Ik zoek mijn heil een stukje bij de drollen vandaan.
Lanzhou – Kaole
Stage
97 km
Message
Één dagboekfragment eerder kende ik Z. nog niet. Nu is mijn hart zwaar omdat we afscheid moeten nemen. Tijdens een week wachten in Lanzhou leefden we een leven.
Z. kon bij de Zhongshan brug geen plek vinden om een leenfiets te parkeren. Ik begon Z. te volgen en we werden onafscheidelijk. We beklommen bergen en veroverden de stad op menskracht. We aten baos, dumplings, noodles en Chinese barbecue. Creëerden onze eigen rituelen.
Maar de plicht roept, ik moet mensen verbinden met brieven, ook al moet ik daarvoor de verbinding die ik zelf vond achterlaten.
We zitten langs de gele rivier en er vloeien tranen en ik zeg: "Z., ik wil niet meer alleen zijn."
Toch besluit ik om te vertrekken.
Elke kilometer die me van Lanzhou verwijdert, doet een beetje pijn. Toch doet het mijn lichaam goed om weer op de fiets te zitten.
Het eerste gedeelte van de dag verloopt rustig en langs rustige wegen, maar dan rijd ik een tunnel in. Mag ik hier überhaupt fietsen?
Dan volgen kilometerslange tunnels met korte onderbrekingen. Ik krijg flashbacks naar de Turkse tunnel die me bijna fataal werd. Ook hier nadert een vrachtwagen me en toetert. De claxons van Chinese vrachtwagens zijn onverdraaglijk luid. Ik heb het idee dat mijn trommelvliezen barsten. Ik kan niet ademen hier. Wordt dan vandaag mijn einde? Ik word kalm, ik kan niet anders dan accepteren dat deze vrachtwagenchauffeur, de god van deze tunnel, beslist over mijn lot. Zoals in Turkije besluit ook deze vrachtwagenchauffeur op het laatste moment aan de kant te gaan. Ik probeer te denken aan Z., aan veiligheid. En terwijl ik temidden van dit geweld probeer te overleven, stromen er weer tranen over mijn wangen en ik denk: "waar slaan die keuzes van mij op. Ik kies ervoor om hier te zijn?"
De laatste oneindig lange tunnel mondt uit in een brug over de rivier, die hier heel breed is geworden, een soort meer.
Aan het einde van de brug is een parkeerplaats met eettentjes en een toilet. Hier wil ik even op adem komen. De uitzichten op de rode rotsen, het blauwe water, de gele zon die zich langzaam verstopt, de brug die verdwijnt in die berg. Daarachter ligt de tunnel, weet ik. Ik heb het overleefd.
Ik vraag of ik hier mag kamperen. Het mag. Ik eet, zoals ik vaker met Z. deed, Chinese barbecue en ik voel me veilig
Liyuancun – Minle
Stage
117.4 km
Message
Ik heb geslapen, maar ik ben nog moe. Ik kom niet op gang. Pas rond 10 uur heb ik alles ingepakt en ben ik klaar om te gaan.
Je kunt allerlei cijfers en doelen in je hoofd hebben, maar waar je de ene dag zonder problemen 180 kilometer fietst, is 10km op de andere dag al een hele bevalling. En zo'n dag is het vandaag. Ik ga ook lang vals plat omhoog, waardoor je het idee krijgt dat je het fietsen bent verleerd.
Aan het einde van de middag begint het te donderen en te regenen. Ik zoek mijn toevlucht in een tankstation. In een kamertje staan twee stoelen, maar er wordt mij niet aangeboden om daarop te zitten en dus staan de twee tankstationbediendes en ik elkaar staand wat ongemakkelijk aan te staren.
Zodra het wat minder hard regent, ga ik weer verder richting de stad Mingle. Ik wil daar bij de politie wat informatie inwinnen over de volgende stappen in mijn reis.
Ik bedenk me onderweg, wanneer ik een tempeltje passeer, waar een gebed op repeat staat, dat repeterende geluidsopnames alomtegenwoordig zijn in China: marktstalletjes bieden hun verkoopwaar zo aan, de politie langs de weg herhaalt allerlei waarschuwingen en dus deze tempel. Ik zou helemaal doordraaien als ik zo'n repetitieve boodschap de hele dag lang moest horen, maar de mensen hier filteren dat geloof ik gewoon eruit.
's Avonds stap ik een restaurantje binnen, waar ik als vereerde buitenlandse gast direct hartelijk ontvangen wordt door de familie Yang, vader, moeder, zoon en dochter. Ze zijn razend enthousiast over mijn reis en uiteraard worden er foto's gemaakt. De maaltijd wordt me gratis aangeboden en we vragen over elkaars leven, voorzover dat gaat met automatische vertaling. Wanneer ik vraag hoe je "moeder", zegt in het Chinees, lees ik op het scherm van de zoon dat zijn moeder is overleden. De sfeer wordt wat ongemakkelijk en ik bied mijn excuses aan. Zou dit dan zijn stiefmoeder zijn?Later op Wechat vraag ik naar de naam van zijn vader en blijkt die ook overleden te zijn. Ik vraag of dit zijn adoptiegezin is en nu krijg ik te lezen, nee: mijn man en ik hebben het restaurant en dit zijn onze echte kinderen. Ik snap er niks van. Ik bied mijn excuses aan. Later besef ik me dat het natuurlijk de restauranteigenaar was die zijn ouders is verloren. Automatisch gegenereerde vertalingen kunnen heel wat verwarring veroorzaken.
3049198959
Minle – Faquancao
Stage
80.6 km
Message
Ik ga naar het politiekantoor omdat ik voor eens en voor altijd wil weten welke routes ik nu wel en niet mag nemen. Ik word in het politiekantoor ontvangen met de gebruikelijke égards: welkom in China etcetera. De agent die zich aanbiedt om mij te helpen nodigt me uit om naast hem te komen zitten op een bed, waar de agenten waarschijnlijk een tukje doen tijdens een late dienst.
Het voelt toch een beetje alsof ik een huis van binnen heb gezien. We spreken met elkaar via WeChat, want die app vertaalt alles wat je schrijft onmiddellijk. Waarschijnlijk ziet het er van buitenaf uit alsof we elk afzonderlijk van elkaar zitten te appen. Het kantoor zit trouwens vol met politieagenten die allemaal zitten te appen en te scrollen. Blijkbaar is er niet veel loos in Minle.
Zodra ik begin over verboden gebieden beginnen de agenten ingewikkeld te kijken. Ze geven aan dat het zeer ingewikkeld is om contact op te nemen met hun collega's op mijn route, omdat dat dit een andere provincie is. Ik dring aan, stuur mijn routes op, maar de agent blijft om de kwestie heen draaien. Soms geeft hij geen antwoord, maar stelt hij mij gewoon een andere vraag, om er maar vanaf te zijn, heb ik de indruk. Ook hier levert de vertaling de nodige hilariteit op.
Zo beweert de agent op enig moment: "wij richten ons voornamelijk op traditionele Chinese muziek" en: "Tijdreizen is mogelijk".
Ik probeer aan te dringen zodat ze hun collega's bellen en hen vragen hoe het zit, maar de agent blijft daar maar omheen draaien en zegt uiteindelijk gewoon zonder iemand gesproken te hebben of van zijn plek te zijn bewogen: "ik heb het even nagevraagd en je kunt deze route nemen".
Ik zit hier inmiddels alweer een uur en ik besluit het op te geven. Ik krijg een ingeving: ik vraag Mero, de fietser, of zij voor me wil bellen. Ze doet het meteen en het antwoord luidt: "Je bent hier als buitenlander niet welkom".
Dit verandert mijn hele plan. Ik baal, want ik wilde door het prachtige Qiliangebergte fietsen om naar de stad Xining te gaan en daar mijn visum te verlengen. Ik gebruik de rest van de ochtend om een nieuwe route uit te stippelen en besluit koers te zetten naar Lanzhou, een miljoenenstad en de hoofdstad van de provincie. Hoewel ik moeilijk informatie kan krijgen over hoe de procedure daar in zijn werk gaat, besluit ik het erop te gokken aangezien ik nog best wat dagen visumvrij in China mag blijven.
Mijn maag begint al wat te rammelen en ik besluit maar wat te eten voor ik vertrek. Voor ik het weet is het drie uur. Ik besluit toch te vertrekken en vandaag nog zoveel mogelijk kilometers af te leggen.
Ik passeer het dorpje Yonggu en zie een postkantoor. Ik herinner me dat ik nog een brief naar huis moet posten (ik heb inmiddels ontdekt dat dat gewoon overal kan mer gewone postzegels) en doe de brief in de brievenbus. De familie die het postkantoor annex winkeltje beheert zit te barbecueën en ze reiken me water, vlees en een ijsje aan. Alleen het vlees sla ik vriendelijk af. Ik leg de mevrouw van het postkantoor uit dat we in wezen collega's zijn, omdat ik brieven bezorg. Ze loopt over van enthousiasme en nu moeten er veel foto's worden gemaakt. "Nu moet ik echt weer verder, anders kom ik vandaag nergens."
De hemel wordt al snel donkergrijs, ja bijna zwart en in de verte hoor ik gedonder. Toch blijft een echte stortbui uit. Ik heb geluk.
Of niet? De weg die ik zou moeten nemen is afgesloten. Ik vraag iemand of ik daar wel overheen kan fietsen, maar dat lijkt niet mogelijk. Ik krijg wel wat voorraden mee en ze wijzen me op de omleiding. "Het gaat zo regenen, dus misschien moet je wat sneller fietsen," krijg ik als advies mee. Een paar kilometer verder valt het mij op dat de weg alsmaar in de verkeerde richting blijft afbuigen en uiteindelijk een heel ander bergdal ingaat.
In de verte zie ik een vrachtwagen over de afgesloten weg rijden en ik besluit om te keren en het er toch op te wagen.
De afgesloten weg moet nog geasfalteerd worden. Ik hobbel eroverheen, maar het is wel lekker rustig. Een auto stopt. "Afgesloten," gebaart hij. "Is het echt onmogelijk met de fiets," vraag ik. "Ja, waar moet je naartoe?". Ik laat het zien op de kaart. "Oh, fiets dan maar door, dat kan wel met de fiets".
Behalve één stuk modder en een machine die de hele weg in beslag neemt, is het vrij eenvoudig om de weg te passeren. Door de donkere wolken, lijkt het later dan het is. Ik moet gaan nadenken over een slaapplek.
Maar langs de hele weg staan hekken. Ik moet doorfietsen tot het punt waar de weg weer is geasfalteerd. Inmiddels is het echt donker. Een man staat wat verloren naast zijn kapotte auto die in de berm ligt. Er is een tankstation. Een vriendelijke man begroet me. Ik vraag hem om hulp, of hij een kampeerplek heeft. Ik hoop dat ik mijn matje in een kamertje mag neerleggen. Maar de man kijkt eens rond, denkt diep na, ik zie aan hem dat hij me wil helpen, maar hij zegt: "nee".
Ik heb de indruk dat de angst om in de problemen te komen - met de baas van het tankstation? Met de politie? - het soms wint van de Chinese gastvrijheid.
Hij zegt dat er 4 kilometer verder een dorp is, maar zo ver wil ik niet meer fietsen in het donker. Enkele honderden meters verderop vind ik een tunneltje. Ik hoop dat er geen noodweer is vannacht, want uiteindelijk is die tunnel natuurlijk om water onder de weg door te laten stromen.
Faquancao – Xiehe
Stage
159.1 km
Message
Een afwisselende dag, waarbij ik voor het grootste gedeelte van de dag op kleine wegen kan fietsen, door agrarisch gebied. Winkels kom ik nauwelijks tegen. Sommige dorpen zijn verlaten, de lemen huizen ingestort. Overal zie ik hoofden tussen de gewassen uitsteken, some met een rieten hoed, veel vaker met een grote moderne pet. Sommige mensen hebben ook hun hele gezicht bedekt.
Ergens wordt er aan de weg gewerkt en kom ik per ongeluk een dorpje in waar ik wat water en eten kan kopen. Ik vraag om warm water. In de kamer achter het winkeltje hoor ik mannen schreeuwen. Ze roepen nummers en gooien met kaarten. Dan volgt er grote hilariteit.
De vrouw van de winkel stelt me vragen die ik niet kan beantwoorden. Ik wil haar op mijn beurt ook iets vragen. Ik zie naast andere papieren kunstwerkjes (iets religieus?) bankbiljetten met heel veel nullen liggen en een portret van een man met een lange baard en een dunne puntige snor. Het trekt mijn aandacht.
Dan komt er een man met rode wangetjes, een rode neus en een bril die telkens naar beneden valt, die hij met zijn middelvinger telkens weer op zijn neusbrug duwt. Hii spreekt een beetje Engels.Waar ik vandaan kom en waar ik naartoe ga. "What are you playing?", vraag ik op mijn beurt. "Chinese poker" Hij wankelt een beetje op zijn benen. En dan zegt hij: "drink, drink with us".
Ik sla het aanbod beleefd af. Hoewel het een eerste uitnodiging is om een huis in te gaan, weet ik waar dit soort uitnodigingen op uitlopen. Dan zit ik waarschijnlijk een paar uur later nog aan de sterke drank met slappe benen en zonder slaapplek. Nee, na de korte dag van gisteren wil ik vandaag kilometers maken.
Bevoorraad ga ik weer op weg. En dan zie ik de maagd Maria en een kruis. Een beetje bevreemd kom ik dichter bij de kerk, waarnaast een grote Chinese vlag wappert. Het kruis en Maria ken ik, maar hier worden ook andere symbolen gebruikt, Griekse letters, die ik niet herken.
Ik fiets door en zie deze symbolen nu ook op deuren. Hier wonen dus Chinese christenen?
Ik fiets door langs de skyline van de grote stad Wuwei. Twee jongens op een elektrisch karretje staren me aan. "Waiguo ren", buitenlander, zeggen ze tegen elkaar. Ik hoor het karretje rechtsomkeert maken. Ze zetten de achtervolging in. Ik vertel de verwonderde jongens over mijn reis. Zij - Cao Jianshuai en Chen Chao - zijn middelbare scholieren. Ze stellen me voor aan hun vriend Ling, die wat ouder is en ik beantwoord hun vragen. Ik geniet ervan om even vrienden te hebben gevonden op een verder vrij eenzame dag.
Het is inmiddels laat in de middag, maar veel goede kampeerplekken zijn er hier niet: overal wordt er iets verbouwd en staan er hekken. Ik kom aan in een dorp met een grote brug en besluit dan maar onder die brug te bivakkeren.
Naast de weg staat een speaker van de politie die wordt geactiveerd wanneer een auto langsrijdt. Wanneer de ingesproken boodschap klaar is, is die auto allang weer verdwenen, dus ik snap het nut niet zo. Met herhalende boodschap en voorbijzoevende auto's val ik zonder problemen in slaap; mijn lichaam is moe.
Xiehe – Tianzhu
Stage
117.8 km
Message
Ik fiets langs de middelgrote stad Gulang, waar een nieuwsgierige fietskoerier - een collega dus - de achtervolging inzet. Zijn naam is Zhu Zhenbin en hij trakteert me op een ice tea. Zeer welkom want het is razend heet. "Ik maak graag nieuwe vrienden", zegt hij. Als ik over mijn reis vertel, zegt hij: "het is leuk om de wereld te ontdekken, maar sommige mensen moeten werken om voor hun familie te zorgen."
Eenmaal Gulang uit begin ik stevig te klimmen. Eerst langs een grote weg, wat nogal stressvol is. Dan vind ik een klein weggetje, heerlijk rustig, overal bevers die geschrokken in hun holletjes kruipen, wanneer ze me zien. Veel schapen. Ik zie overal gekleurde vlaggetjes en soms altaren met stokken en tempels in de verte. Zouden hier Tibetanen wonen?
Het einde van de klim is een gravelweggetje wat razend steil omhoog gaat. Ik moet afstappen. Een herder staart me aan en maant me nu om te stoppen. Zijn huid is leerachtig en ik zijn mond heeft hij een takje met bloemetjes. Zijn tanden staan scheef, zijn glimlach is breed. Hij spreekt tegen me en ik versta nog minder van wat hij zegt dan ik had gedaan als het Chinees was. Is dit Tibetaans? Ik glimlach vriendelijk terug. Dat begrijpt ieder mens. Een geit mekkert.
In Xinjiang worden sommige borden vertaald in het Kazachs of Oeigoers met Arabisch schrift. Sinds ik Xinjiang heb verlaten is die tweede taal gelukkig Engels, waardoor ik soms nog wat kan begrijpen. Maar hier zie ik ineens tekens staan, waar ik geen chocola van kan maken. Onmiskenbaar Tibetaans.
Ik verblijf in een hotel in de stad Tianzhu, waar overal tweetalige borden te vinden zijn, ook op de gevels van restaurants en garages en andere bedrijven. "Wat is China toch een eindeloos divers land," denk ik en ik raak een beetje in paniek, want hoe kan ik hier ooit iets doorgronden?
In een winkeltje wil ik iets kopen. "Heeft u koffie?", vraag ik in het Chinees. "Sorry, ik spreek geen Engels," zegt het meisje ten antwoord. Ik moet een QR-code scannen om te kunnen betalen, maar die werkt niet. Het meisje begint tegen me te praten als een klein kind, overdreven articulerend met haar mond wijd open: "Weixin, WeChat, het is een betaalmethode in China". Dat snap ik natuurlijk wel, hoe had ik de afgelopen weken anders kunnen overleven hier? Maar de code stuurt je door naar een soort mini app, en die werkt niet en ik snap alle Chinese tekst niet. Dit soort situaties vind ik erg frustrerend, muren van bureaucratie en technologie, terwijl ik alleen wat boodschappen wil doen. Uiteindelijk mag ik het meisje op haar persoonlijke WeChat betalen, want we krijgen de app echt niet aan de praat. Ze reikt me een fles water aan: "dit lokale water is een geschenk, welkom in China en welkom in het prachtige Tianzhu"
Tianzhu – Lanzhou
Stage
146.3 km
Message
Ik fiets van Tianzhu naar Lanzhou om mijn visum te verlengen. De route volgt grotendeels de hoofdweg, waar onafgebroken vrachtwagens langs denderen. Het getoeter is oorverdovend en soms val ik bijna van mijn fiets van de schrik. Dan schreeuw ik vaak, zonder dat iemand me hoort. Twee vrouwen in een auto zien me schelden en lachen er luidkeels om. Ik word nog bozer en begin dan zelf luidkeels te lachen, hier op die drukke weg door de vallei, bergafwaarts op hoge snelheid. "Wat ben ik toch een ouwe chagrijn!", roep ik nu. Ik duik ik zo vaak mogelijk van de hoofdweg af, de landbouwdorpen in. Dáár is het aangenaam fietsen.
Hier zie ik een China dat veel stiller is. Smalle wegen tussen akkers, overal die kleine elektrische wagentjes en mensen die gebogen op het land werken. Bij vrijwel iedere tempel wappert de Chinese vlag. De mensen kijken me aan alsof ik een vreemde diersoort ben, een alien die per ongeluk hun dorp is binnengereden.
Een vrouw kijkt op uit het gewas. Op het platteland zijn het opvallend vaak vrouwen die op het land werken, ze hebben een tonnetje aan hun benen geknoopt, waarop ze neer kunnen ploffen wanneer ze willen. De vrouw kijkt me ernstig aan, zonder glimlach. Haar gezicht is donkerbruin van de zon die ook nu brandt. Haar blik is anders dan de nieuwsgierige blikken die ik meestal krijg. Ik vraag me af hoe haar leven eruitziet. Is dit haar eigen land of werkt ze voor iemand anders? Hoeveel verdient ze? Hoe ziet een gewone werkdag eruit? Ik stel die vragen niet. Ze blijven in mijn hoofd hangen terwijl ik verder fiets.
Overal zie ik de bekende Chinese rieten hoeden boven de velden uitsteken. Daar staat zo'n man tussen wuivend maïs. "Wat staat die man lang stil!" Een vogelverschrikker.
Ik geniet van de verhalen die de deuren me vertellen. De huizen zijn hetzelfde, maar de deuren zeggen iets over wie erin woont. Over hoeveel ze verdienen, welk geloof ze hebben, sommige deuren zijn pompeus en kitscherig, anderen eenvoudig en esthetisch en alles ertussenin.
Vaak krijg je een inkijkje. De binnenplaatsjes zijn soms leeg en van beton, in een ander huis staan ze vol met gereedschap, kruiwagens en een fiets. Oude mensen zitten gehurkt of op krukjes voor hun huizen. Soms lijken ze tevreden en vaakt hangt er een zweem van melancholie over hun gezicht. Ze zitten daar te contempleren. Alsof ze nadenken over wat achter hen ligt en wat ze ooit zullen achterlaten.
Het is een prachtig beeld, maar toch durf ik er nooit een foto van te maken. Dat voelt al snel als exotisme en ik wil deze mensen die alles al mee hebben gemaakt respecteren. Misschien had ik als fotograaf anders gehandeld. Maar ik ben geen fotograaf. Ik schrijf. Zie je het?
Nog zo'n tafereel. Ik fiets over een rode weg die een smalle straat kruist. Alle huizen zijn in dit dorp van grijs beton, kleurloos. Een man in een wit hemdje staat te roken tegen zo'n grijze muur. Hij heeft een ronde buik en rode wangen. Zodra hij me ziet, kijkt hij schichtig om zich heen, alsof hij iets verkeerd heeft gedaan. Misschien kijkt hij zo omdat ik naar hem kijk.
Even verderop, weer een inkijkje in zo'n binnenplaats. Een lege binnenplaats van beton met een stoopje van groenige tegels. Op dit stoepje stoep zit een man ineengedoken. Hij oogt gedeprimeerd, maar misschien slaapt hij gewoon. Achter een klein open venster in de muur zie ik een stuk zeep liggen en een zakje afwasmiddel. Zulke kleine inkijkjes fascineren me. Ze zijn het beste wat ik - die wil kijken in de kleine wereldjes van de wereld - krijgen kan, in een land waar ik nog niet binnen uitgenodigd ben.
Wat zullen zou deze man allemaal hebben meegemaakt? Of die andere mensen die op hun krukjes voor hun huizen. Oorlog, hongersnood of de Culturele Revolutie? Ze zagen een arm, agrarisch land veranderen in een technologische grootmacht, hebben de geboorte van het moderne China meegemaakt. En nu zitten ze daar, voor een eenvoudig huis, in misschien wel het machtigste land ter wereld, zwijgend naar de straat te kijken terwijl ik op mijn fiets voorbijrijd. Even raakt mijn blik die van een vrouw, die me verwonderd aanstaart, maar elkaars verhalen horen we niet.
Lanzhou blijkt een veel grotere stad dan ik dacht. Zo groot als Berlijn! Voor ik in het centrum ben, rijd ik een uur door de bebouwde komz die volledig wordt ingekleurd door teksten, geschreven en geschreeuwd, waar geen rust is, ook niet in het verkeer. Hoe gevaarlijk het soms ook lijkt, iedereen lijkt moeiteloos langs elkaar heen te scheren en ook ik kan fietsen in de grote stad modus. Al snel giert er adrenaline door mijn lichaam en ik sta mijn mannetje in dat grootstedelijk geweld, waar je nu eenmaal je plaats moet innemen, of plaats moet maken.
Wat er de komende dagen gaat gebeuren is ongewis: ik kan geen hoogte krijgen van de procedure en heb besloten om in persoon langs te gaan en het na te vragen.
Terwijl ik enigszins gespannen allerlei scenario's in mijn hoofd laat rondspoken, wandel ik langs de Gele Rivier, die door Lanzhou stroomt. Ik steek de Zhongshan bridge over. Wat een mensenmassa! Ik wil er zo snel mogelijk uit. Ik zie tempels bovenop de berg, ik ren de trappen op. Overal staan speakers met camera's en een zich herhalende boodschap die ik niet kan verstaan. "Het verpest de sfeer een beetje," denk ik, terwijl ik over de trappen en paadjes en langs de tempels steeds verder omhoog loop. Een magische plek, een beetje verpest. Ik bereik de grote pagode boven op de berg. Er zijn nu bijna geen mensen meer, maar die boodschap blijft zich herhalen. Eenmaal beneden snap ik dat de ingesproken boodschap de sluiting van de Scenic Area betrof. Alle uitgangen zijn gesloten, dus ik loop langs de parkeerplaats het terrein af en slenter doodmoe naar mijn hotel.
Nancha – Hedong
Stage
109.2 km
Message
Vandaag is een heerlijke dag om te fietsen. Het is dan wel zeer heet, maar op een klein stukje woestijn na, staan er bomen en is er water.
Omdat er weer een fikse tegenwind staat, nog sterker dan de voorgaande dagen, besluit ik iets te doen om me af te leiden. Ik kijk al een aantal dagen naar al die kleurrijke Chinese deuren, meestal met twee leeuwen erop. En dan teksten, vermoedelijk wensen voor voorspoed. En dan vaak ook nog een natuurtafereeltje op de tegels erboven, soms een lampion of afbeeldingen van krijgers op de deuren zelf. Gedurende de dag fotografeer ik zo'n 30 deuren en ik besef me dat ik in China nog geen huis van binnen heb gezien. Terwijl dat toch de reden is dat ik hier als postbode ben. Hopelijk komt daar nog verandering in.
In het dorp Hedong vraag ik, uitgeput van het fietsen tegen de wind of ik naast het politiebureau mag kamperen.
Al snel komen daar drie nieuwsgierige kinderen om het hoekje kijken. Stiekem nemen ze foto's en giechelen ze. Één jongetje heeft een hele mooie Chinese blouse aan.
Al snel hebben alle plaatselijke kinderen zich rond mijn tent verzameld en beginnen ze me van alles te brengen: bananen, sinaasappels, snoep, instant noedels, ijs en zelfs een zeer pittige sojasnack, om te zien of ik die zonder een spier te vertrekken kan eten. Ik slaag voor de test.
Een meisje met een bril, Qian Chonghan, wil mijn zijde niet wilde verlaten. Ze wacht telkens geduldig tot ik alle vragen van de andere kinderen heb beantwoord en vraagt vervolgens respectvol aan haar AI-vriend om een vraag voor haar naar het Engels te vertalen. Ik geef haar een Maleisisch bankbiljet als souvenir, omdat ze zo geïnteresseerd is in buitenlandse briefjes.
Ook het gezicht van Cai Hao zal nog lang op mijn netvlies geprent blijven.
Hij blijft maar vertellen dat hij het essay “Land of Pastures” over Nederland heefy gelezen en dat hij er op een dag graag naartoe zou willen gaan. Hij vertelt me dat Chinezen dol zijn op buitenlanders en ze “buitenlandse vrienden” noemen. Maar ik ben nog veel leuker dan de andere buitenlanders, die hij had ontmoet, hoewel dat er niet zoveel waren.
Hij staat erop om nog meer proviand voor me te kopen (hoe ga ik dit allemaal meenemen!) en hij was ook erg onder de indruk van mijn uiterlijk. Keer op keer zegt zijn AI-vriend: "you're so handsome!"
Het ontmoeten van kinderen geeft me altijd hoop, hun onvoorwaardelijke nieuwsgierigheid en de magie die ze ervaren wanneer ik vertel dat ik een postbode ben die over de wereld fietst.
Op enig moment wijst het jongetje naar zijn vriend Yang Chenrui - een vriendelijke jongen met een bril die wat zit te gamen en wiens Engelse naam Arthur is - en zegt:
“Zijn grootvader zat in het leger. Hij vocht tegen de Japanse agressie en het Amerikaanse imperialisme.”
De AI-dame begint me nu de les te lezen over de Koreaanse Oorlog en de Tweede Wereldoorlog en de glorieuze overwinning op de Japanners, gevolgd door de oprichting van de Volksrepubliek.
Dat is een wending die zo'n gesprek met ongeveer twintig kinderen in het dorp Hedong ook kan nemen.
Tegen tien uur beginnen de kinderen langzaam af te druipen en ik besef me dat ik ontzettend veel behoefte heb aan een beetje ruimte en tijd voor mezelf, dus ik kruip een benauwde tent in.
Beishan – Dunhuang
Stage
145.9 km
Message
Vandaag zou de wind me weer goedgezind moeten zijn, maar weer word ik wakker van de wind die de verkeerde kant opwaait. Ik lijk voldoende water te hebben. De eerste uurtjes zijn zwaar, want ik ga vals plat omhoog en sommige stukken zijn zelfs echt klimmen. Ik ben blij dat ik dit gedeelte in de relatief koele ochtend mag doen.
Alles wordt steeds rotsachtiger naarmate ik het hoogste punt van de dag nader. Het geeft wat afwisseling en die rode rotsen in allerlei kunstige vormen zijn soms echt mooi om te zien.
Dan begint de lange afdaling naar Dunhuang, ondanks de tegenwind ga ik met een acceptabele snelheid naar beneden. Ik heb een hotel aan de rand van de stad tussen allerlei garages. Maar van binnen is het hotel heel erg luxe, een aangename verassing.
Ik stuur een bericht aan de Chinese fietsers: misschien kunnen we elkaar hier in Dunhuang wel ontmoeten
Yamansu – Beishan
Stage
133.9 km
Message
De wind is me vandaag minder gunstig gezind. Een onaangename verassing als ik 's ochtends om vijf uur wakker word en mijn tent de verkeerde kant op zie waaien. Ik moet dus zwoegen en zonder schaduw en met temperaturen ruim boven de 30 graden is dat pittig. Het is nog een kilometer of honderd tot de volgende service area.
Het landschap biedt weinig afleiding. Het is zand met stenen, af en toe eens een heuvel, in de verte bergen. Gelukkig zijn de eerste uren in de ochtend redelijk koel.
Als ik aan het einde van de middag die oase van menselijke activiteit bereik, ben ik dan ook opgelucht en dorstig. Van hier is het nog 180 kilometer naar Dunhuang, dus nog even zonder bewoonde wereld
Een aantal mensen komt me enthousiast begroeten, maar druipt teleurgesteld af, wanneer ze erachter komen dat ik geen Chinees spreek. Er worden me bakken met meloen toegestopt en flessen water.
Bob - dat is zijn Engelse naam - uit Shanghai spreekt wel een woordje Engels en ook Duits; en vriend van hem woont in Duitsland. Met zijn vrouw zijn ze onderweg naar Xinjiang, gewoon als toeristen. Maar ze willen binnenkort een keer over land naar Duitsland rijden in hun Tesla. Bob's mond valt steeds verder open, terwijl ik vertel over mijn tocht. "Met de auto leek ons al een hele reis!", roept hij uit, hij vindt het geweldig en er moet natuurlijk een foto worden gemaakt. Voor ik het weet sta ik met mijn handen vol proviand: pinda's, crackers, water. Ik hoef weer niets te gaan kopen.
Dan komen Makun en Rudy (zijn Chinese naam is Xiamingkai, een wijze strijder) op me af. Makun is een fietser, maar spreekt geen Engels. Rudy wel. Hij nodigt me uit om hem te komen opzoeken in Chengdu en vertelt me alles over zijn levensgezel, zijn motor Yo! Ja, in de service area maak je vrienden. En hoewel ik bij Makun en Rudy zou willen blijven, besluit ik toch nog wat kilometers af te leggen, zodat ik het morgen in één keer naar Dunhuang red.
Ik overnacht vanwege de wind en de zon in een van de tunnels onder de weg.
Qingshui – Liyuancun
Stage
127.5 km
Message
Hoewel er maar een beetje regen voorspeldis regent het de hele nacht. Ook 's ochtends is het nog aan het regenen.
Ik wacht in mijn tent tot het zachter regent en ik ontbijt. Op enig moment moet ik toch naar buiten om die platte band te repareren. Ziezo. De tas repareer ik provisorisch met wat tie-wraps en ook die kan er een tijdje tegenaan.
Inmiddels is een groot gedeelte van de ochtend al voorbij. Het is nog steeds aan het miezeren. Ik ga op weg, uit de canyon, langs de grote weg met trucks en auto's, maar gelukkig wel wat speelruimte. Het gaat licht omhoog, ik heb wel nog de wind in de zeilen. Nog geen 20 kilometer verder denk ik: "wat gaat het toch langzaam". Nu is het de andere band die lek is.
Ik zoek een plekje langs de weg waar ik de band kan plakken het regent nog steeds en het waait stevig. Ik krijg het koud. Ik was weer vergeten hoe dat voelde. Een Chinese fietser, van wie ik er veel tegenkom op deze route, stopt en probeert me te helpen. Maar we kunnen niet goed met elkaar communiceren want hij spreekt alleen Chinees en ik geen woord. Ok, misschien 10 woorden, maar daar houdt het op. Zijn hulp - hoewel goed bedoeld - werkt een beetje averechts, haalt me uit mijn concentratie. Ik ben dan ook een beetje opgelucht als de fietser weer verder fietst.
Het is nu al rond het middaguur en ik ben nog niet veel opgeschoten. Dat ga ik ook de komende uren niet doen want ik moet een klim maken. Ik stop bij een winkel om snel wat te eten om energie te hebben voor de klim. De eigenaar van de winkel wil met me op de foto en zo houd ik even pauze met een ijskoffie en een koekje.
Nog geen kilometer van de winkel vandaan begeeft de band het wéér. Het is hier agrarisch gebied, overal elektrische karretjes langs de weg en mensen die op het land werken. De zon is inmiddels doorgekomen en het wordt goed warm. Ik plak mijn band onder één van de schaarse bomen.
"Driemaal is scheepsrecht," denk ik hoopvol. We zijn inmiddels diep in de middag en ik heb nog maar iets meer dan 30km gefietst.
De klim gaat voorspoedig, hoewel ik een beetje teleurgesteld ben dat de besneeuwde toppen verborgen zitten in de wolken. Op de top tref ik een motorrijder die een beetje Engels spreekt. Hij wil op de foto natuurlijk. Hij is van Mongoolse afkomst en woont in Beijing. "I like you!", roept hij enthousiast uit. Nu pakt hij me bij de bovenbenen en maakt een enthousiast gebaar: "Strong!". Dan voelt hij aan mijn billen, geeft er eens een goede klap op, spert de ogen wijd open en begint dan luidkeels te lachen. Ik kijk hem een beetje schaapachtig aan. We kunnen geen sociale media uitwisselen, want er is hier geen internet bereik.
Van de groene velden en rotsachtige toppen verandert het landschap tijdens de afdaling snel naar een marsachtige sculptuur. Ik kijk mijn ogen uit, want de rotsen lijken op mensen, huizen, dieren. Ik moet oppassen dat ik niet wordt aangereden, terwijl ik me vergaap.
Onderaan, in het "dal". We zijn trouwens nog steeds rond de 2000 hoogtemeters! Blijkt een UNESCO geopark te zitten. Natuurlijk met scenic area en al. De rotsen die ik in de verte zie zijn zo mogelijk nog spectaculairder dan die tijdens de afdaling. In verschillende kleuren van geel tot oranje tot rood, sommige gestreept. Elke streep vertelt waarschijnlijk het verhaal van een miljoen jaar op de aarde. Deze rotsen zijn zo veel ouder dan wij en zullen ons overleven, toch denken wij ze te kunnen temmen, door ze in een scenic area te categoriseren.
Ik heb een hotel geboekt in een dorpje dat voor het toerisme van deze scenic area blijkt aangewezen. Alle gebouwen hier zien er precies hetzelfde uit, dus het is even zoeken. Hier is elk gebouw een nummer, laat staan elk mens. De eigenaar van het hotel is een beetje verbaasd en teleurgesteld dat ik de scenic area niet ga bezoeken.
Jiayuguan – Qingshui
Stage
127.7 km
Message
In de ochtend bezoek ik de laatste scenic area: het uiterste uiteinde van de Grote Muur. Ik mag absoluut niet over de geasfalteerde weg fietsen om naar de ruine van de wachttoren te komen. Ik mag alleen wandelen of met de bus. "Ik gebruik geen bussen," zeg ik kordaat.
De wachttoren is een soort grote steen. Verder is er een fancy museum, helemaal in de berg ingemetseld en daar zie je de rivier Canyon en snap je waarom dit de laatste wachttoren: no way dat een leger hieroverheen komt!
Om dat te illustreren is er een lange hangbrug over de canyon heengebouwd. Halverwege begint het me te duizelen, maar ik moet door. Ik denk terug aan de tunnel op de weg van Georgië naar Rusland, die paniek, dat gevoel dat ik temidden van niets zweef, dat heb ik nu weer. En ik moet ook nog terug. Ik overleef het en kan weer verder fietsen. Het is inmiddels alweer rond het middaguur.
Ik eet ergens nog wat noedels en vlieg dan nog 125 kilometer met de wind in de rug richting oosten. "Wat gaat het moeizaam," denk ik op enig moment. Wéér een platte band, weer zo'n verdomd ijzerdraadje. Een teken dat ik moet stoppen. En precies op dit moment passeer ik een opgedroogde rivier in een prachtige canyon. Hier, tussen de rode rotsen vind ik een slaapplek en schrijft ik dit dagboekfragment.
Krak! Zegt mijn fietstas als ik mijn slaapzak eruit wil pakken. Nu heb ik twee kapotte fietstassen. Het begint te regenen. De oplossingen komen morgen wel.
Hami – Yamansu
Stage
130.6 km
Message
Uiteindelijk blijf ik twee dagen in Hami om te rusten, om de website bij te werken, brieven te schrijven, mijn fiets te laten repareren. Het is bloedheet.
Ik breng een bezoek aan de boeddhistische tempel, die van buiten prachtig is, maar van binnen niet te bezichtigen. Daar tref ik Yi Muran, een jongen van 16 met een schoolboek onder de arm. Hij begint me te ondervragen over mijn reis en we worden WeChat-vrienden. Hij doet me denken aan Nura, die ik in Kyzylorda, Kazachstan ontmoette.
Ik vertrek wat laat, omdat er toch nog wat problemen zijn met de reparatie van mijn fiets, vervolgens moet er nog een fotosessie met de buitenlandse fietser worden gedaan en het postkantoor waar ik de inmiddels geaccumuleerde brieven moet posten, is pas laat open. Maar net het voor het middaguur en ruim boven de 30 graden, ben ik dan toch eindelijk onderweg, onder de brandende zon de woestijn in: de komende drie dagen zal ii nauwelijks bewoonde wereld zien.
Het begint niet voorspoedig. Ik heb mijn route niet uitgebreid gedubbelcheckt en ik moet een omweg van 10 kilometer maken om op de hoofdweg richting Dunhuang uit te komen.
Er zijn wel wat trucks op deze weg, maar niet al te veel en er is een brede vluchtstrook. Schaduw is er nergens. De enige oases op deze weg van 380 kilometer zijn twee "service stations": daar vind je een supermarktje, een restaurant, een tankstation, toiletten, warm water. Kortom, alles wat je nodig hebt. Het blijkt ook een plek waar je je tent neer kan zetten. Ik zie een aantal geparkeerde fietsen en motoren en tentjes. Het blijken ook plekken waar je makkelijk vrienden maakt!
Nu komt Yang, een van de Chinese fietsers naar me toe. Aangezien hij alleen Chinees spreekt, vraagt hij zijn vriendin Mero erbij en zij voert het woord. Met Xiao en Loukaka zijn ze onderweg naar het zuiden, een beetje de route die ik volg.
Wat is het heerlijk om mensen te ontmoeten die hetzelfde ervaren als jij. We wisselen nummers uit en zeggen dat we elkaar vast wel onderweg zullen ontmoeten. Ik zou het liefst hier met deze vier Chinese avonturiers blijven kamperen en met ze meefietsen morgen. Maar ik wil de woestijn in drie dagen trotseren en dat betekent dat ik nu nog wat meer kilometers moet maken.
Ruim 40 kilometer verder sla ik mijn kamp op. Ik loop gewoon de woestijn in, zoals ik dat in de Kazachstaanse steppe deed. Maar daar wemelde het van het leven. Hier niks, geen plant, geen insect, geen dier. Althans, niet zichtbaar voor mij. Ik geniet van de felle sterrenhemel en moet denken aan een dakloze man, die eens geïnterviewd werd en zei: "niet ik ben gek, maar jullie dat jullie elke nacht naar een wit plafond staren".
Barkol – Hami
Stage
146 km
Message
Hier in de omgeving van Barkol is het groen. Het lijkt wel op de alpen. Ik blijf een hele tijd land die besneeuwde toppen aan mijn rechterhand houden. De wind nog steeds in de rug.
Dan bereik ik een kruising richting een bergpas, die besneeuwde toppen in. Ik heb echter vernomen dat je daar niet mag fietsen en ik rijd nog een stukje door over een weg die door een riviervallei voert. Overal zijn wegversperringen, maar als fietser word ik doorgelaten. De weg is bijna verlaten en zéér ydillisch, watervalletjes, koeien en paarden, grasveldjes, kleine paadjes die de bergen in slingeren.
Ik ga eerst nog een stuk omhoog en dan begint de afdaling. Een aantal snelheidsmeters spreken me streng toe. Ik vlieg naar beneden.
Eenmaal beneden aangekomen is het ineens gedaan met het groen en het blauw. Ik sla een hoekje om en de hitte werpt zich als een deken over me heen. Overal rode canyonachtige rotsen. Ik voel hoe de warmte van het asfalt zich een weg langs mij omhoog baant en heb het idee dat ik nauwelijks kan ademen.
Eenmaal in Hami krijg ik bericht van mijn hotel dat ze me als buitenlander niet willen ontvangen. Ik probeer een ander hotel. Hetzelfde verhaal. Ik ben goed geïnformeerd en accepteer dit niet zomaar. Ik laat het bericht zien waarin staat dat hotels in China niet langer een onderscheid mogen maken tussen buitenlandse en Chinese gasten. Het heeft geen zin. Ik ga naar het politiebureau. Ook hier willen ze de man niet dwingen om mij te registreren. Ik ben ondertussen met een aantal mensen aan het chatten die me adviseren en uitleggen dat het waarschijnlijk met "gezichtsverlies" te maken heeft: de hoteleigenaar weet niet hoe je een buitenlandse gast moet registreren en dus zegt dat hij het niet mag en de politie wil hem dan niet afvallen. Mij wordt aangeraden om klantenservice te bellen en een nummer voor consumentenbescherming. Maar dat voelt niet goed, zo wil ik mensen niet onder druk zetten, hoe slecht ik deze manier van handelen ook begrijp. De politie overlegt druk, belt wat, verzekert me dat alles in orde komt. Maar een uur later zit ik daar nog steeds. Dan heeft de agente in kwestie - met wie ik communiceer via een vertaalapp - ineens een hotel voor me gevonden. Vlakbij. "En ze weten dat ik onderweg ben?," vraag ik. "Ja," verzekert ze me.
Een paar honderd meter verder. Ik sta in het hotel, maar het echtpaar begint direct te gebaren van "nee, nee", zodra ze deze buitenlander binnen zien lopen. Na een korte discussie geef ik het op. Ze zeggen namelijk dat de kamers die ze nog beschikbaar hebben toevallig net worden gerenoveerd. Inmiddels enigszins geïrriteerd laat ik ze weten dat ik wel een plekje op straat zal zoeken. Zou dat hier heel onbeleefd zijn?
Weer terug in het politiebureau. De agente in kwestie zegt: "een moment, ik ben zo terug." Ik zie haar niet meer terug. Zou ze hebben gewacht tot het einde van haar dienst?
Inmiddels is het twee en een half uur later en ik heb nog geen hotel als een mannelijke agent me op de schouder tikt en zegt: "kom maar mee". Hij brengt me naar een ander hotel op de hoek van de straat en ik heb eindelijk onderdak.
Qixia – Barkol
Stage
131.6 km
Message
Vandaag is de wind mij goed gezind en ik besluit in het stadje Barkol een tent te huren bij een pension.
Onderweg naar Barkol word ik al snel geflankeerd door besneeuwde bergtoppen. Het landschap wordt wat vriendelijker en groener. De weg verloopt voorspoedig, zonder al te lastige vrachtwagens, zonder pech en dus met de wind in de rug.
De douches en toiletten in het pension zijn iets minder dan ik had gehoopt en het water is lauw, maar toch is het een fijn rustpunt en kan ik hier ook een warme maaltijd eten en naar een winkel gaan. Barkol lijkt me een echt wintersportoord, maar het is geen winter dus het is niet zo druk.
In de winkel waar ik boodschappen doe, schreeuwt een man tegen zijn dochter van een jaar of vijf die Chinese karakters schrijft in een schoolboek. Ze heeft een fout gemaakt en schrijft het karakter nu opnieuw, waarop ze angstig omhoog kijkt naar haar vader, die mijn producten scant, zonder me aan te kijken. De letter was goed en ze haalt opgelucht adem. De druk om iets te presteren in je leven, lijkt hier al jong te beginnen.
Mingsashan – Qixia
Stage
147.7 km
Message
Het laatste stukje weg richting de hoofdweg die ik nu weer moet volgen heb de wind mee, maar op de hoofdweg krijg ik weer tegenwind. Op de kruising met de hoofdweg is een soort truckersparadijs met winkels, reataurantjes, garages en een truckershostel. Voor mij ziet het er meer uit als een hel. En zo zal ik de weg die ik nu moet gaan volgen al snel ervaren, ik noem hem "Truck Hell"
Een onophoudelijke stroom trucks raast langs me heen. Het is "Kazakhstan all over again". Er zijn wel eens stukjes waar je even kunt rusten, vlak voor bruggetjes. Daar staan dan wat paaltjes. Maar ook daar word je bijna van je sokken geblazen door de wind die de vrachtwagens veroorzaken. "Dit is puur geweld," denk ik.
De wind blijft maar in mijn gezicht blazen, terwijl anders was voorspeld. En ik moet omhoog. Het zit even niet mee vandaag. En het is ook nog eens razend heet en ik ga sneller door mijn water heen dan ik verwachtte. En de komende 100 kilometer is er niks. Je beseft je dan hoe kwetsbaar je als mens bent. Ik houd in mijn achterhoofd dat er hier voldoende trucks zijn, dus dat vast iemand me kan helpen als ik echt in de problemen raak.
Ik bungel aan het randje van de weg, probeer te overleven in dit geweld. En alsof de trucks, de koningen van de weg, nog niet voldoende ruimte innemen, moet ik ook ol het randje oppassen met hun afval: reserveonderdelen, draadjes en flessen met gele vloeistof...
Ik besluit op enig moment de gravelweg naast de hoofdweg te nemen. Lastig overheen te fietsen, maar even ademen. Nog langzamer, nog meer ploeterend, nog sneller ga ik door mijn water heen. Ik probeer te doseren, maar al snel voel ik mijn mond van binnen droog worden en plakken mijn lippen aan elkaar. Vol verlangen kijk ik naar de flessen met gele vloeistof in de berm. Er ligt hier zoveel vloeistof, toch heb ik dorst. Een flesje ice tea, de vloeistof lijkt de juiste kleur te hebben. Ik begin de mensen te begrijpen die gaan hallucineren in de woestijn, want in mijn hoofd verschijnen beelden van goedgevulde koelkasten met frisdrank, als ik de flessen met pis in de berm zie. Dit is een marteling, dit is de hel.
"Dankzij jullie hobbel ik hier bergop op dit paadje, slingerend door jullie pisflessen," denk ik woedend wanneer een vrachtwagen toetert - ik val bijna van mijn fiets zo luid - en de chauffeur enthousiast naar me zwaait.
Je plas schijnt donkerder te kleuren als je minder goed gehydrateerd bent. Hier zie je dus de waaier aan hydratatieniveaus op het spectrum van de vrachtwagenchauffeurs. Ik vraag me af of het moeilijk is om een fles te plassen, terwijl je aan het rijden bent, en vol genoegen fantaseer ik over vrachtwagenchauffeurs die zichzelf onder plassen. Dat zal ze leren.
Ik besluit zo snel mogelijk af te zwaaien. Dit is niet te doen. Op het eerstvolgende kruispunt zie ik een stalletje met eten. Ernaast twee gigantische 10-liter flessen water. Maar de verkoper is nergens te bekennen. Ik zie een man in een elektrisch wagentje en vraag hem om water. "Nee," zegt hij resoluut. Dan roept hij me terug en toont me een fles frisdrank. "8 Yuan". Al had hij 20 yuan gekost... De man heeft ook een tank met water op zijn karretje en zegt dat ik me moet wassen. Ik zie er vermoedelijk niet al te fris meer uit.
Het eerstvolgende tankstation is nu 70 kilometer fietsen. Wat bergop en wat bergaf. Ik bereken hoeveel water en frisdrank ik per 5 kilometer mag drinken. Soms haal ik de 5 kilometer niet voordat mijn lippen alweer aan elkaar plakken en mijn mond van binnen als karton voelt.
Toch red ik het, zonder voorbijgangers te vragen op mijn rantsoen tot een winkeltje naast het tankstation. Het is hier bewoond omdat er hier kolen gewonnen worden. Ook hier razen er trucks vol kolen voorbij, soms regent het wat houtskooltjes op mijn hoofd en de bermen zijn zwart, maar toch groeit er vanalles.
Ik koop bizar veel frisdrank en water in het winkeltje. Er schijnt hier een hotel te zijn, maar bij navraag is dat alleen bedoeld voor de medewerkers van de kolensite.
Het is een indrukwekkend gezicht. De bergen hebben plaatsgemaakt voor door de mens ontworpen bergen in perfect rechte lagen. Het lijkt alsof ze gewoon de wilde bergen wat ordentelijker hebben gemaakt. Een eindje van de kolen vandaag kruip ik de wilde bergen in, in een dalletjevol gras en struikjes sla ik mijn kamp op
Kepusu – Mingsashan
Stage
157.5 km
Message
Ondertussen slinkt het water razendsnel met zo veel zon en zo weinig bewoonde wereld. Gisteren zag ik geen enkel dorp of tankstation. Vandaag kom ik wel door een dorp, waar ik ga eten, wat boodschappen haal en veel water. Dan begint een lange afdaling en rijd ik soms wel 50 kilometer pr uur. Ik heb de wind ook nog mee en ik ben ineens heel gunstig gestemd over mijn voortgang. Dat had ik niet moeten doen, want mijn wiel begint te slingeren. Wat blijkt: een lekke band.
Ik ga onder een bruggetje zitten. De enige plek waar schaduw is, wat een geluk dat ik hier die lekke band kreeg!
Ik kom langs nog een plek met winkels en restaurants en haal nog wat extra water en even verderop neem ik een afslag naar een gravelweg, die ik 60 kilometer lang moet volgen, door een soort gigantisch windmolenpark. De weg is slechter dan ik dacht en ik ben ineens een stuk minder optimistisch.
Op 16 kilometer is er weer een kruising en dan blijkt het vervolg van de gravelweg afgesloten te zijn. Ik kán om de hopen zand heen fietsen, maar de weg ziet er nog slechter uit dan hiervoor. Ik waag het er niet op. Tegen de wind in, zwoeg ik mezelf terug naar de hoofdweg en ik zie het ineens allemaal een stuk minder optimistisch na die lekke band, die slechte weg en deze afgesloten weg, die betekent dat ik 80 kilometer moet omrijden!
Ik ben moe en ik besluit te gaan slapen. Zeker gezien het feit dat ik nu ineens tegen de wind in moet fietsen. Ik loop gewoon van de weg af en zoek een zo beschut mogelijk plekje tussen wat struiken.
Taykashiken – Kepusu
Stage
124.2 km
Message
Een rustdag worden er twee, omdat ik erachter kom dat de grens op zondag gesloten is. Guang en Rainer komen ook terug. Ze gingen Mongolië in maar werden een aantal kilometers verder teruggestuurd omdat er een mond en klauwzeer uitbraak was. De volgende dag en het ontbijt geeft Guang me nóg een brief mee, veel belangrijker dan die eerste, zegt ze.
Ondertussen krijg ik te horen dat het verhaal over mijn reis in Rusland gedeeld is door de mediapersoonlijkheid Kseniya Sobchak. Alle Russisch sprekende mensen die ik ken, beginnen me berichten te sturen: "weet je wel wie dit is, hoe beroemd zij is?" Ik krijg het bericht 's nachts terwijl ik wakker lig van dronken mensen die Russisch spreken. De Russischtalige wereld wil me nog niet loslaten.
Vandaag ga ik naar de grens met Mongolië om mijn visumvrije periode in China te verlengen. De luidruchtige mannen van vannacht zitten in de lobby en roepen me: "hey, vriend". Ze blijken Belarussische vrachtwagenchauffeurs die hier aan het afwachten zijn hoe het verder gaat met de uitbraak. Ondertussen willen ze best het verhaal horen van deze postbode. Daniil, de jongste en knapste van de bende vrachtwagenchauffeurs, voert het woord. Het is een opluchting dat ik in elk geval iets versta van wat ze zeggen. Daniil schrijft me later: "you’re a good person, a very friendly and kind guy, I wish you a good trip, take care of yourself and your health, be careful." Dat geeft weer motivatie.
Aan de Chinese kant verloopt alles zoals bij die andere grens. Geordend, volgens protocol en vriendelijk, maar je moet wel een beetje geduld opbrengen. In Mongolië word ik geholpen door een mevrouw met een bril. Ze stempelt snel mijn paspoort en dan mag ik omlopen om weer uitgestempeld te worden. In het midden van het gebouw zit een glazen kantine, waar een man in uniform staat te darten. Eenmaal om het gebouw heengelopen zie ik de grensbeamte nog steeds darten en laat ik me uitstempelen door... Diezelfde mevrouw met diezelfde bril. Die is dus gewoon via de glazen kantine naar de overkant gelopen en vertolkt nu de rol van grensbeamte voor lieden die Mongolië verlaten. "Jou ken ik", gebaar ik, "ze moet een beetje lachen". En dan moet ik weer door de Chinese grensfabriek. Weer alles twee keer uit mijn tassen halen en wachten tot mijn paspoort naar tevredenheid is gescand. En zo ben ik hier al snel weer twee uur van mijn leven verloren. Gelukkig heb ik wat aanspraak van een Chileens-Duits stel dat aan het backpacken is. De Chileense man wordt naar een kantoortje geroepen omdat hij een verdachte Taiwanese stempel in zijn paspoort heeft.
Ik heb het grootste gedeelte van mijn bagage nog in het hotel laten staan, omdat ik daar toch weer langs moet om mijn weg richting zuiden voort te zetten. Dat is helaas grond voor de douanebeamten om het kleine beetje wat ik bij me heb aan een zeer grondige inspectie te onderwerpen. En ik ben maar 10 minuten het land uit geweest!
Terug in het hotel zit een man met een grote ronde buik met zijn schaap. "Hello!", roept hij net iets te luis enthousiast in het Engels en ik groet terug. Wanneer ik terugkom met mijn tassen, zie ik dat de man de de poten van het schaap met een touwtje aan elkaar bindt en ik vrees het ergste. Als ik terugkom met de rest van mijn bagage word ik bijna omver gelopen door de eigenaar van het hotel met een grote emmer met rode vloeistof. Er klotst een beetje over de rand, een rode vlek op de stoep. De man met de ronde buik zit nu hijgend naast het levenloze schaap in een plasje bloed. Terwijl ik mijn tassen aan het pakken ben, stroopt hij het dier dat net nog leefde en met de eigenaar van het hotel proberen ze het nu aan een touw te binden om het aan de boom te hijsen. "Hey! Hey!", roept de man met de ronde buik en hij gebaart dat ik moet komen. Ik durf niet te weigeren. Ik moet het dier aan de poot pakken, die zo zonder vacht glibberig aanvoelt, ik moet denken aan vroeger, aan barbecueën met mijn vader, aan kippenpootjes. Maar deze poot moet nog het leveloze gewicht van het vergemeste schaap dragen. Door de poot heen, voel ik hoe de gewrichten deze last nog proberen te dragen. Het schaap valt en de mannen geven mij de schuld. We pogen opnieuw. Ik wordt gesommeerd om als langste van de drie slagers de haak in godsnaam snel aan de boomstronk te hangen. Ik ruik schaap en vlees en het zweet van de hijgende man met de ronde buik en ik voel me ineens ontzettend misselijk.
Ik was mijn handen.
Ik pak mijn laatste tas, maar zie dan dat die ook aan de andere kant gebroken is. Ik repareer de tas provisorisch. Ondertussen is men druk met het schaap in de weer. Allerlei organen worden apart in bakjes gedaan. De man van het hotel kijkt heel tevreden. De kop van het schaap wordt nu naast de kapotte tas neergelegd. "In de hoek van de kapotte spullen," denk ik en ik zie een stukje hersen, terwijl de kat vol verlangen in de struiken miauwt en wacht tot ze een stukje toegeworpen krijgt.
De rest van de dag is minder intens. Alleen de warmte is intens, want dit is de woestijn. Alles is geel en bruin. Ik draag niet vaak een zonnebril, maar nu wel en het voelt veilig, alsof ik in een andere wereld ben, waar de zon iets verder weg is. De vale bruine kleuren krijgen door de glazen van de zonnebril wat meer contrast, zo lijkt het.
Er is hier weinig verkeer. Vlak voor de avond valt, zoek ik mijn achter een heuveltje, net buiten zicht van de weg. De meest prachtige rotsen omringen mij. Ik hoor paarden rond mijn tent briesen, maar dat deert me niet.
Karatunggu – Taykashiken
Stage
134.2 km
Message
Het landschap verandert niet veel: het blijft steppe, maar door de bergen is er toch telkens een kleine verandering die verwondering oproept en je het gevoel geeft dat je vooruitkomt. Ook vandaag geeft de wind mij duwtjes in de rug, dus de rit verloopt voorspoedig en rond het middaguur ben ik al op zo'n 35 kilometer, juist voorbij het dorp Aghashoba.
Niet echt een Chinese naam trouwens, zoals veel plaatsen in de omgeving. In dit deel van Xinjiang zijn de meeste mensen Kazachs. Ook de politieagenten die me nu staande houden spreken onderling Kazachs. Één van de agenten spreekt ook Engels.
Ze willen weten wie ik ben en waar ik naartoe ga. En ik hoor weer dat zinnetje "you need to cooperate". Het geeft me een beetje een ongemakkelijk gevoel van onvrijheid en bekeken worden. Maar de agenten zijn zeer vriendelijk, wat veel goed maakt. Na een check en wat contact via een walkie talkie, mag ik weer verder fietsen.
Maar een paar honderd meter verderop stopt de politieauto weer en de Engelssprekende agent zegt: "Sorry, je mag deze weg niet nemen".
Ik had al vaker gehoord dat dit kon gebeuren in China en nu ervaar ik het aan den lijve. Ik moet de politieauto volgen en wordt teruggeleid naar de hoofdweg. Daar is een checkpoint, waarvan ze willen dat ik erdoorheen ga. Ze houden het allemaal goed in de gaten hier.
De agent verontschuldigt zich meerdere malen en zegt dat hij gewoon zijn werk doet. Ik glimlach en gehoorzaam, maar baal wel van deze omweg van 15 kilometer. Het kan echter volgens mij veel erger zijn, dus ik zeg tegen mezelf dat het gewoon onderdeel is van de weg die ik af te leggen heb.
De agent blijkt van Mongoolse afkomst, maar hij legt me uit dat in Altay, de regio waar we nu zijn, verreweg de meeste mensen Kazachen zijn, maar dat je hier ook Oeigoeren en Han-Chinezen vindt. Hij rent snel een winkeltje in en komt terug met twee flessen water.
De hoofdweg is wat heuvelachtiger, maar met prachtige uitzichten en uiteindelijk een afdaling richting de grens en het dorp Taykashiken. Hier ga ik samen met talloze vrachtwagens door het checkpoint heen. Dat gaat dit keer snel en voorspoedig.
Ik neem mijn intrek in een hotel en ga op zoek naar iets te eten en hoor daar twee mensen Duits spreken. Het blijken Guang en Rainer te zijn. Rainer is te voet onderweg van Portugal naar Singapore! Zijn vrouw (wiens naam "Guang" licht betekent) - oorspronkelijk van Beijing - vergezelt hem regelmatig en reist dan weer op en neer voor zaken.
Rainer vertelt me over de voordelen van het wandelen: niet voortdurend tussen de vrachtwagens, een podcast kunnen luisteren, veel meer in contact komen met mensen, omdat je echt overal moet bevoorraden. Hij heeft slechts 23 kilometer niet zelf gewandeld, op plekken waar het niet mogelijk of toegestaan was om te wandelen. Hij is verwonderd dat het mij gelukt is om alles zelf te fietsen tot hier en onder de indruk van mijn kennis over grenzen en visa.
Guang en Rainer vragen of ik een brief voor hen wil bezorgen en hoe kan ik dat weigeren? Morgen zetten ze hun toch voort richting Mongolië, terwijl ik een rustdag zal houden.
Beitun – Karatunggu
Stage
168 km
Message
Ik probeer weer mijn twee brieven te bezorgen, maar het postkantoor is weer gesloten. Er hangt een briefje op dat het vanwege de islamitische viering Eid is. Nu begrijp ik het! De brieven moeten dus nog een eindje met me meefietsen.
Bij een tankstation knuffel ik met een klein katje, die ik het liefst zou adopteren.
Verder zie ik langs de weg weinig. Vaalgroen en bruine bergen met herders op motoren een grazende dieren: schapen, koeien, kamelen. Af en toe wat yurts langsbde weg met tafels vol stenen die worden verkocht.
Ik probeer bij een tankstation zo'n honderd kilometer verder water te kopen, maar dat hebben ze niet, alleen olie en anti-vries. Het meisje van het tankstation geeft me haar eigen flesje en ik neem het dankbaar aan. Ik heb nog water, maar het is boven de dertig graden en geen wolkje aan de lucht. Het water gaat er dus rap doorheen.
Het is de eerste avond dat ik ga kamperen in China, maar anders dan in Kazakhstan - waar ik zo ongeveer overal de weg af kon stappen om ergens mijn tent op te zetten - zie ik hier veel sporen van menselijke activiteit: bordjes, hekken en weinig beschutting en men heeft me vertel dat het in China niet zo makkelijk is om het bij mensen te vragen, omdat dat ze dan waarschijnlijk vriendelijk zullen weigeren. Ik fiets dus kilometers lang zonder iets te vinden. "Zo schiet het wel lekker op", denk ik en dat wordt nog eens versterkt door de wind in de rug.
Dan zie ik, inmiddels al laat op de avond een grote kuil. Daar ga ik in en zo slaap ik uit het zicht van de weg. 's Nachts begint het hevig te waaien, maar gelukkig heb ik geïmproviseerde scheerlijnen!
Burqin – Beitun
Stage
90.5 km
Message
Ik kom onderweg zoals verwacht weinig tegen. Ook vandaag is de wind nog in mijn nadeel, dus ik besluit ongeveer 90km af te leggen en te verblijven in de voorlopig laatste stad voor de grens met Mongolië.
Onderweg zijn er weinig voorzieningen, ik ben dus blij wanneer ik een winkeltje aantref. Een eenvoudige winkel met drinken, snoep en chips, waar drie meisjes op hun telefoons zitten te spelen. Hun mond valt open en ze slaken een diepe zucht van verbazing wanneer ze de buitenlandse fietser binnen zien komen. "Een buitenlander", fluisteren ze naar elkaar.
Wanneer ik buiten mijn flesje aan het opdrinken ben, zie ik dat ze eerst door het raam, dan om het hoekje van de deur een beetje verlegen aan het kijken zijn. Één van de meisjes vraagt iets, maar ik begrijp haar niet. Ik zeg dat ik uit Nederland kom, de enige zin die ik nog ken. De meisjes overleggen druk, achter de deur. Dan durft één van de meisjes het aan. Moedig stapt ze naar buiten en duwt haar telefoon in mijn gezicht. Ik zie mezelf en Chinese karakter die ik niet begrijp. "Wat moet ik doen?," vraag ik.
Dsn zegt de telefoon: "Hello, I am a Chinese AI and I am helping these kids to talk to you. Where are you from?"
Ik heb de vriendelijke digitale vrouw alles uitgelegd en ze was zo vriendelijk om het vervolgens in het Chinees te vertalen. De vragen hoefden de kinderen niet zelf te stellen, dat deed deze dame zelf. Ze was ook erg complimenteus, en toen ik vertelde dat ik een fietsende postbode was, zei ze: "That's so special!"
In het hotel in Beitun, zegt de man aan de receptie dat ik het maar bij een ander hotel moet proberen. Ik heb eerder over dit probleem gehoord. Mensen moeten geregistreerd worden in een hotel en het proces is ingewikkelder met een buitenlands paspoort. Tegen mijn intuïtie en mijn gevoel voor beleefdheid in, besluit ik - met een vriendelijke glimlach - aan te dringen, ik ga gewoon rustig zitten wachten, terwijl de man probeert om me aan te melden. Deze tactiek werkt en ongeveer een uur later is het eindelijk gelukt en mag ik in de goedkoopste kamer.
Dat is een soort betonblok met niets meer dan een matje erop, toch zal ik hier heerlijk slapen: ik ben inmiddels gewend aan harde ondergronden.
Ik zoek iets te eten en vind een hamburgerrestaurant. Ik ben opgelucht dat ik iets zonder chopsticks kan eten (hoewel ik in de tussentijd druk aan het oefenen ben!) en het bleek een goede keus want ik raak aan de praat met Ma Li ("Mary" legt ze met een overdreven Amerikaans uit) en haar collega. Zonder tussenkomst van AI dit keer, of nee, niet helemaal, want we gebruiken vertaalsoftware. "Je bent geweldig", zegt ze en daar word ik een beetje verlegen van. Voor ik vertrek, wordt mij nog duidelijk gemaakt dat ik Chinees moet leren, zodat ik met een Chinees persoon kan trouwen. Helder!
Jeminay – Burqin
Stage
89 km
Message
Voor ik vertrek wil ik een nieuwe simkaart kopen en twee brieven die in Kazachstan schreef eindelijk op de post doen. Het lukte daar telkens niet om een geopend postkantoor te vinden.
Ik heb mezelf gedwongen om vroeg op te staan, ook al voelt dat als midden in de nacht. Raar zo'n jetlagachtig gevoel wanneer je een landgrens oversteekt.
Maar het stadje, waar je op straat vooral veel Kazachs hoort, lijkt ook in Kazachse tijd te leven. De meeste zaken gaan pas om 10 uur open. Ik struin dus wat rond en kijk naar de marktkooplui die hun kramen vullen met producten. Ik stap een winkel in en kan het niet laten om heel veel voorraden te kopen: het is een paradijs met (gedroogde) vruchten en groenten, nori bladeren en allerlei andere zaken waarvan ik niet precies weet wat het is, maar die ik toch wil proberen.
In de telefoonwinkel vindt men het nogal grappig zo'n buitenlander. De vrouw die me een simkaart moet verkopen vraagt me iets in het Chinees, probeert het dan in het Kazachs en kijkt dan met wijdopen gespreide armen de winkel in en roept waarschijnlijk iets als "wat moet ik met deze man die niets begrijpt". We proberen het met vertaalsoftware, met wisselend succes. Op enig moment lees ik namelijk "ik heb een sandwich voor je gemaakt," en moest ik teleurgesteld constateren dat van een boterham geen sprake was. 40 Gigabyte waren 40 oude dames. Geen commentaar. Ik ben getuige van een uiterst ingewikkeld bureaucratisch proces met foto's en handtekeningen en uiteindelijk worden mij haastig al mijn zaken weer in de hand gedrukt en ineens zachtaardig de straat op geduwd, de telefoonvrouw gebaart dat ik haar moet volgen, treft dan op straat een kauwgomkauwende vrouw en laat me bij haar achter, nu achtervolg ik de kauwgomkauwende vrouw, geen idee waar naartoe. Ze vraagt me iets en ik kijk gaar vragend aan. "Ah," zegt ze. Het blijkt een mevrouw van een andere provider te zijn, ze is heel vriendelijk, maar blijft luid kauwgomkauwen tijdens het hele bureaucratische proces dat weer van voren af aan moet beginnen nu. Driemaal is scheepsrecht want ik verlaat de zaak met razendsnel internet.
Op naar het postkantoor, waar men net zo vragend naar de Latijnse letters op de envelop kijkt als ik naar alle Chinese tekens overal. Iedereen probeert te helpen, klanten, medewerkers, de chef wordt gebeld. "Je moet nog even wachten," lees ik telkens op telefoons. En dan komt ook nog Zhalin, een vriend van Aslan uit Zaysan. Maar het is allemaal tevergeefs. Na een uur wachten krijg ik te horen dat ze niet weten hoe ze zo'n brief naar het buitenland verstuurd moeten krijgen. Inmiddels is het al voorbij het middaguur en heb ik nog geen kilometer gefietst. Hoe moet ik ooit dit gigantische land doorkomen als ik zoveel geduld moet opbrengen. Zal de Chinese immigratiedienst ook geduld hebben met mij, als ik een paar dagen over mijn visumvrije periode heen ga. Ik neem me voor om dat niet te proberen.
Dus op naar het oosten, waar de wind vandaan komt. Alweer. Het is zo ongeveer overal middle of nowhere, maar anders dan in Kazachstan heb ik over vier à vijf streepjes. Ik ben verbonden. De snelweg waar ik over fiets, splitst al snel op en ik volg de oude weg, waar ik nauwelijks nog auto's zie. Langs de weg staan om de 50 meter een soort lantaarnpalen met een pijl erboven, die de zijkant van de weg aangeeft. Nogal overdreven, lijkt mij? Ze draaien er hun hand niet voor om hier in China, voor al dat staal, al die betonnen voeten. Ik fiets door een eindeloos windmolenpark, daar zal wat energie vandaan komen in deze winderige uithoek van de wereld!
Vanwege mijn late vertrek, kom ik vandaag niet verder dan Burqin, een toeristenstadje met een oude Russische haven aan de rivier. Het is mij onduidelijk wat nu historische gebouwen zijn, en wat er naderhand bijgebouwd is voor de toeristen. Twee gigantische Matroeschka's aan de ingang. Ergens hangt een speaker met het Russische volkslied op repeat. Ik ga ergens wat eten en kan gewoon in het Russisch bestellen. Maar als bestek, krijg ik gewoon chopsticks. Poging twee. Het gaat met wisselend succes. Het oppakken van eten gaat redelijk soepel, noedels oppakken is lastig. Ik voel me ongemakkelijk, bekeken, want ik zie heus wel af en toe een geamuseerde blik mijn kant op. Maar een vork vragen doe ik niet. "Ik ben voorlopig hier, ik moet het leren," zeg ik tegen mezelf. Het voelt erg existentieel, deze worsteling met bestek. Het voelt onrechtvaardig, ik kan al niks lezen en niet meer praten, maar zelfs datgene wat me vooruitstuwt bij het fietsen, het eten wat ik zo nodig heb, wordt een soort ongemakkelijke worsteling, waarbij ik me schaam en het gevoel heb dat ik echt niks kan. "Maar," zeg ik tegen mezelf "net zoals fietsen repareren ga je dit leren, gewoon door te doen en op je bek te gaan. Laat de mensen maar lachen, ik wil hen wel eens horen in het Nederlands".
In een winkeltje koop ik een setje chopsticks om te oefenen in mijn hotel. Hotels zijn zo goedkoop in China, dat het erg aanlokkelijk is om er elke nacht een te pakken. Maar morgen ga ik richting onherbergzamer gebied.
Zaysan – Jeminay
Stage
93 km
Message
Mijn laatste dagen in Kazakhstan proefde ik van haar ongekende gastvrijheid. Aslan, de eigenaar van hotel Nomad, waar ik verbleef, hielp me eerst om mijn fiets te kunnen repareren en nadat ik had verteld over mijn reis, over hoe ver ik al had gefietst en dat ik elke centimeter van mijn reis op eigen spierkracht had afgelegd, bood hij me aan om gratis in het hotel te verblijven, 's ochtends en 's avonds werd ik telkens geroepen voor het eten en het personeel behandelde me als een eregast. Ik ben Aslan zo dankbaar voor de hulp na een tegenslag en om me Kazachstan met zo'n goed gevoel en prima uitgerust te verlaten.
De weg naar de Chinese grens is eenzaam en leeg. Het gaat snel, ik.heb windkracht 5 in de rug. Aan de Kazachstaanse kant is het even zoeken waar ik precies naartoe moet, maar uiteindelijk kom ik in China terecht en zie meteen dat het hier een hele andere wereld is. De meestal roodkleurige Chinese letters die ik van foto's kende zijn hier overal en natuurlijk lampionnen en die typische daken. Ik begrijp niks van wat er geschreven staat.
Een Engelssprekende grenswacht is mijn gids door de verschillende stadia van het immigratieproces. Hij begint steevast elke zin met "bro" en hij ik voel me erg op mijn gemak. Hij is een Kazachse Chinees, en tussen het 3 x opnieuw checken van bagage en paspoort in, uit hij zijn bezorgdheid: "het is hier dunbevolkt, je moet zorgen dat je genoeg water meeneemt" en "als er iets kapot gaat, kun je het dan wel zelf repareren?" of: "wist je dat er hier wilde dieren zijn, ben je daarop voorbereid?."
Ik ben het grensgebouw nog niet uit of er staan twee vriendelijke mannen met brede glimlachen naar mij en mijn fiets te kijken. Ze stellen allerlei vragen, maar ik versta niets. Wat ik al dacht, wordt hier bevestigd: de opgedane Russische taalkennis is hier waardeloos. Op mijn vertaalapp schrijf ik dat ik een simkaart wil kopen. De mannen wijzen en praten, maar ik snap het niet. Één van de mannen gebaart nu: "kom maar mee." Na vijf minuten wandelen komen we bij een winkel die dicht is. Hij gebaart dat we even moeten wachten. Even wordt al snel een kwartier, een halfuur, drie kwartier, het voelt als een eeuwigheid. Ik heb de indruk dat China een land is waar je geduld moet hebben, dat merkte ik bij de grensovergang ook al. De eigenaar van de telefoonwinkel komt daar eindelijk aangereden. Op zijn scherm lees ik: "laat me eerst je paspoort maar eens zien". En dan wordt er gebeld en gevraagd. De twee mannen die me hielpen, druipen af. Al snel zit ik daar een kwartier, wanneer ik lees: "het gaat even duren, is dat ok?". Ik kijk eerlijk gezegd mijn ogen uit, alleen al met het uitzicht op de straat, waar twee mannen aan de weg werken, op de hoek staat een kazerne, een groep soldaten marxheert al roepend langs, vol verwondering kijk ik naar alle karakters op de muren van de huizen, hier in de winkel. Ik verveel me niet, ik kan bijna niet geloven dat ik hier naartoe ben gefietst. Ik wacht nog een kwartier, een halfuur. Dan lees ik op zijn scherm: "het gaat nu niet lukken, morgen misschien". Ik verbaas mezelf over mijn geduld. Ik bedank de man vriendelijk voor zijn moeite, ik koop nog een Chinese oplader, die ik vervolgens niet hoef te betalen.
Omdat ik had begrepen dat het goed is om aan de grens een hotelovernachting te kunnen tonen, had ik een hotel geboekt. Nog zo'n 25 kilometer van hier. Maar het is hier drie uur later en dus al 's avonds nu. Ik vind het niet zo leuk om zomaar ineens drie uur te verliezen. Ik besluit in dat stadje een simkaart te zoeken en ga op weg.
Onderweg is nog een politiecontrole checkpoint. Ik wordt er direct uitgepikt en moet allerlei vragen beantwoorden. "Je hebt geen Chinees nummer? Hoe denk je hier de weg te kunnen gaan vinden?". Ik leg hem uit dat ik net bijna twee uur vergeefs op een simkaart heb gewacht. Ze vragen naar mijn hotel. "Het kan zijn dat de politie je daar komt opzoeken. Je moet dan meewerken," staat er op het scherm van de agent en nu moet ik hem op de foto.
Eenmaal aangekomen op de locatie van mijn offline kaart zie ik een hele serie gebouwen met rode letters en geblindeerde ramen. Ik voel lichte paniek. Ik ben een peuter. Ik weet niet eens welk gebouw een winkel of restaurant is en ik kan ook niet zoeken naar de naam van het hotel, want die kan ik niet lezen. Ik vraag om hulp: een man weigert, schudt zijn hoofd en loopt snel door, de volgende twee mannen wijzen wat in de verte en daar kan ik ook niet veel mee. Dan zie ik een jongeman met een vriendelijk gezicht en twee emmers. Ook hij legt me iets uit, maar ik versta hem niet en hij wijst dan weer een hele andere kant op dan de andere mannen. Ik geloof dat hij mijn lichte paniek ziet, en de jongeman gebaart lachend dat hij eerst de twee emmers even moet wegbrengen. Dan escorteert hij mij naar het hotel. Zelfs wanneer we er recht voor staan moet ik hem vragen, is het nu dit of dit gebouw.
De lobby is erg Chinees. Er hangt een schilderij met een minimalistische tekening van een landschap en een foto van Xi Jin Ping die geanimeerd met een aantal mannen aan het praten is.
Naast het hotel is een noedelrestaurant. Ik vraag om iets vegetarisch en krijg het. Met een beetje chili. Ik ben hier het levende bewijs van alle cliché's die er over westerlingen bestaan, ze kunnen niet tegen pittig eten en ze kunnen niet met chopsticks eten. Ik voel me een loser, een peuter, iemand die nog moet leren lezen, spreken, eten.
Maar het mooie van peuter zijn is dat je de wereld met verwondering ziet, als nieuw.
Tugyl – Zaysan
Stage
74.8 km
Message
Verslagen ruim ik alles op, als een robot. Het is koud, ik heb te weinig geslapen en ik heb geen idee of ik 75 kilometer naar Zaysan red met een wiel dat steeds heftiger begint te zwabberen.
Gek genoeg doet het me niet zoveel, ik doe nu gewoon wat nodig is. Als ik alles heb ingepakt zoek ik een plekje op waar relatief weinig wind waait en eet daar een heleboel dadels en sla een halve fles koude thee achterover. Dat kikkert op!
Die wind die me een slapeloze nacht bezorgde, blijkt voor de verandering wel de goede kant op te waaien. Ik vlieg dus richting Zaysan, maar al snel word ik door de weg gehaald door Serik, ook een fietser, zo blijkt. Hij had me gisteren al op de weg gezien. "Je hebt buiten geslapen vannacht? Met deze wind?" Van de gedachte alleen al lijkt Serik het koud te krijgen.
We maken een foto en wisselen contactgegevens uit. Serik zal een beschermengel zijn, maar dat weet ik op dit moment nog niet.
Nu stop ik bij een yurt, een aantal containers en een publiek toilet. Ik koop water en chips, maar ga zoals wel vaker in Kazakhstan met een gevulde maag weer de weg op. Als bonus krijg ik een gerookte vis, "uit het meer hier. Je moet weten," zegt de mevrouw die hier de boel runt, "dat een reiziger voor ons een geschenk uit de hemel is. Je zorgt ervoor dat die kan uitrusten en iets te eten krijgt, dat is de normaalste zaak van de wereld".
Ik ben halverwege wanneer ik nog een spaak hoor knappen. Het wiel begint nu tegen het frame aan te schuren. Ik bereid me voor op een lange wandeling en ben dankbaar voor iedere kilometer die dit wiel me richting Zaysan brengt.
Dan denk ik aan Serik, die ook een fietser is. "Hij moet dan toch weten waar ik een nieuw wiel kan krijgen".
"In Zaysan is er niks," reageert hij, "maar ik ga je helpen,"
Ik zal een lang verhaal kort maken. Ik red het naar Zaysan en nog deze avond om 22:30 klopt er een koerier op de deur van mijn hotelkamer. In zijn habd een nieuw wiel en het gereedschap dat ik nodig heb. Het wiel komt uit Oskemen, de grootste stad in deze regio, "slechts" 500 kilometer hiervandaan.
"Dit had ik zelf nooit kunnen oplossen," denk ik en ik bedank mijn beschermengel Serik.
Zhantikei – Tugyl
Stage
110.9 km
Message
Ik ga aan de slag met mijn achterwiel, maar de velg blijkt inderdaad gespleten, zoals ik al vreesde.
Ik probeer een spaak provisorisch te spannen met een stuk scheerlijn. Dat lukt! Maar het wiel slingert als een gek, niet alle spaken laten zich meer spannen. Ik weet: dit wiel is een verloren zaak.
Maar waar ga ik in godsnaam een nieuw wiel vinden in dit gebied waar bijna niemand woont. Ik zet al mijn hoop op Zaysan, een plaatsje op 60 kilometer van de Chinese grens. Nog een kleine 200 kilometer van hier. Echt ontspannen fiets ik niet. Red ik die tweehonderd kilometer wel? In mijn hoofd maak ik rekensommen, stel dat ik zou moeten wandelen, hoe lang zal ik er dan over doen.
Ik fiets langs het meer van Zaysan, maar genieten van de prachtige omgeving lukt niet zo goed. Ik probeer in mijn hoofd te herhalen: "accepteer de omstandigheden zoals ze zijn," ik heb weinig andere keus, besef ik. En: in dit gastvrije land is er altijd wel een oplossing.
Zo ook voor mijn gebrek aan drinkwater. Wegwerkers houden mij aan voor een praatje (dat gaat altijd redelijk dwingend, als een politieagent die je staande houdt). We hebben dezelfde veiligheidshesjes aan: " Hey, collega's," roep ik. Ik krijg een fles koude thee mee, en zo ben ik voorzien voor de avond. Het is wonderlijk hoe blij je kan zijn met een colafles gevuld met koude thee.
Er breken geen spaken meer. Op nog 75 kilometer van Zaysan sla ik mijn kamp op, vlak langs de weg. In het zakje met haringen ontbreken de scheerlijnen, vast laten liggen op mijn vorige kampeerplek, toen ik een stuk scheerlijn gebruikte als noodspaak.
Het is gelukkig inmiddels windstil en met een gerust hart val ik in slaap. Tot middernacht! Dan word ik wakker van een hels kabaal en herken ik de vorm van mijn tent niet meer. Het waait zó hard, dat ik direct besef dat mijn tent het niet zal overleven als ik niks doe. Scheerlijnen installeren is alvast geen optie bij gebrek aan scheerlijnen, dus ik besluit de tentstokken los te maken om zo min mogelijk wind te vangen. De tent ligt nu op me als een soort deken. Ik heb niet de beste nacht,aar vat uiteindelijk toch slaap.
Karbagatay – Zhantikei
Stage
106.5 km
Message
Vandaag gaat het licht bergaf en valt het mee met de wind. Het is nog steeds rustig op de weg, dus ik kan genieten. "Én!", bedenk ik me, "gisteren was de eerste dag dat er niks kapot ging."
Ik probeer het af te kloppen, maar ik weet niet waar.
Niet veel later: pang: een spaak die knapt. Dat is een probleem: er is hier in de wijde omtrek geen reparatie mogelijkheid en ik ben erachter gekomen dat de in Ayagoz gerepareerde spaak, niet goed vast zit en ook niet meer aan te draaien is.
Dat betekent meestal niet veel goeds: de velg is dan waarschijnlijk aan het splijten. Ik besluit door te fietsen en het aan het einde van de dag te checken. Er is toch niet veel wat ik nu kan doen. Wegwerkers vertellen me in elk geval dat er in het volgende stadje geen fietsenmaker is. Een auto stopt, het is Erkin, ik ben de tweede reiziger die hij in zijn leven hier heeft gezien. "Nederland! Gullit! Van Basten," die heb ik vaker gehoord. Hij begint nu vol enthousiasme een WK-finale tussen Nederland en Brazilië, of was het nu Portugal na te vertellen. We wisselen telefoonnummers uit en maken selfies. Erkin heeft een gulle glimlach onder zijn bolle bruine wangen, vol gouden tanden. Ik besluit boodschappen te doen in het dorpje Zhantekei, voorlopig het laatste dorp. Daar tref ik Ersayin in camouflagekleding op een prachtige Sovjetfiets, ik vraag of ik een foto mag maken. Zeker! "Dit is een héle oude fiets! Veertig jaar maar liefst". Ik zeg: "Ik ook!"
Vlakbij het dorp, naast de zendmast, zet ik mijn tent op. Het is een beschutte plek met struiken en bomen. De bomen hangen vol met kraaiennesten en die dieren maken een hels kabaal!
Ayagoz – Karbagatay
Stage
116.7 km
Message
Vandaag ga ik langzaam over vals plat stijgen met de wind in het gezicht. Maar eerst word ik nog hardhandig het hotel uit gewerkt, ik ben nog helemaal niet klaar met spullen pakken en breng alvast naar beneden en de mevrouw van het hotel staat al in de kamer te gebaren dat de spullen weg moeten. En, herhaalt ze, je moet je vuilnis zelf naar buiten brengen.
Ik ben deze mevrouw een beetje beu maar het lukt me op dit uur nog niet dat ik het Russisch kenbaar te maken. Ik moet denken aan Yanka in Batumi die 's ochtends riep: "No English before coffee!" Ik spreek maar gewoon Nederlands en zeg: "doe eens even rustig, ik ben nog niet klaar." Normaal niet mijn stijl als ik moet communiceren met dames op leeftijd, maar deze mevrouw is ook niet echt aardig geweest tegen mij. (Hoewel ik haar gisteravond wel zo ver kreeg om mijn thermosfles met warm water te vullen. Wat ben ik toch een bofkont!)
Ik ben al een paar uur wakker, want de gasten naast me stonden op 5 uur op en begonnen direct op vol volume door hun sociale media te scrollen. Ze aten niets en wasten zich niet. Sociale media was hun ontbijt.
Ik ben zo blij dat ik dit vreselijke hotel langs het spoor waar ik eigenlijk geen oog dicht heb gedaan mag verlaten.
Ook al is de weg zoals verwacht zwaar én koud. Ik merk al snel dat ik een extra jasje aan moet. Een vrachtwagen stopt. Of ik niet wil meeliften. Nee. Ze snappen er niks van, maar stoppen me een paar rode handschoentjes toe. Ik ben ontroerd door hun menselijkheid, die ligt hier in Kazachstan, ondanks dat stomme hotel toch gewoon voor het oprapen.
Het is rustig op de weg. Ik rijd nog door een dorp, waar ik op advies van een aantal mannen in een vale blauwe Kamaz, iets eet. Ze rijden op en neer over de weg en ze begroeten me nog een aantal keer enthousiast. Verder is er weinig te doen hier, behalve genieten van de bergen en van de rust. Dat wordt steeds makkelijker naarmate de wind gaat liggen.
Achter een heuvelrug vind ik prachtige plek, beschut door wat struiken en uit het zicht van de weg.
Ai – Ayagoz
Stage
78.8 km
Message
Ook vandaag ontstond er weer een defect."Pang!". Weer een spaak geknapt. "Het is tijd om me van al mijn winterkleding te ontdoen," denk ik.
De kapotte spaak zit aan de kant van de cassette en daar heb ik heen gereedschap voor. Op naar de markt in Ayagoz, waar uiteraard een vriendelijke fietsenmaker is. Hij heeft de tool! Maar hoe hij het moet verwijderen, weet hij eigenlijk niet. We moeten een kettingzweep improviseren met een oude ketting en een oude trapper. Het lukt!
Maar dan duwt de fietsenmaker de spaak te ver door en knapt de binnenband. Een nieuwe erin. Er zit nog steeds een slag in het wiel. Dat lukt niet meer, zegt de fietsenmaker. Ik mag zelf weten wat ik hem betaal en krijg er dan nog een spaaksleutel bij cadeau.
Ik zoek een hotel in de stad en ik vind. De ervaring leert dat ik me moet voorbereiden op een vreselijke service en dat krijg ik! In dit hotel moeten alle gasten één badkamer en douche met elkaar delen en voor de douche moet je ook extra betalen. Dat wordt me allemaal achteraf verteld, wanneer ik al geïnstalleerd ben. De vrouw van het hotel zegt dat ze 's avonds de was voor me kan doen. Als ik mijn zak was kom brengen, schreeuwt ze: "we doen hier geen was!". De eigenaren van het hotel staan naast haar. Ik druip een beetje geschrokken af, maar dan knipoogt ze naar me op de gang en gebaart: "later". Deze mevrouw wil mij dus stiekem helpen met een clandestiene was, maar als haar baas toekijkt, moet ze natuurlijk wel de schijn wekken dat de gasten hier vreselijke worden behandeld, want dat is de norm. Het is, zoals de meeste hotels die ik in Kazachstan bezocht, erg luidruchtig tot midden in de nacht. Vooral wanneer er ineens een dronken dakloze in mijn kamer staat, is het moeilijk om slaap te vatten. Ja, in Kazachstan slaap je het best gewoon in de steppe, zonder luid telefonerende mensen of dronkenlappen, maar met vogeltjes en huilende coyotes en hopelijk geen beren.
Usharal – Ai
Stage
132 km
Message
De wind zit me vandaag soms mee, wat ik niet goed snap. Ik zou vandaag ook fikse tegenwind moeten hebben, maar ik accepteer de duwtjes in de rug met dankbaarheid en heb eindelijk het gevoel dat ik vooruit kom.
Nog maar zo'n 200 km noordwaarts en dan mag ik eindelijk weer afbuigen richting oosten!
Onderweg vind ik niet veel te eten en te drinken, gelukkig heb ik nog voorraad. Aan het einde van de dag vind ik nog een wegrestaurantje en ik besluit daar nog wat te eten voor ik een kampeerplaats zoek.
Zoals in veel restaurants in Kazachstan word ik weinig vriendelijk welkom geheten. Ook hier ervaren ze mij als een last. Het blijft me verbazen hoe gastvrij dit land is, maar zodra je ergens voor betaalt, lijkt de norm te zijn: "de klant is een waardeloze straathond". Bij alles wat ik bestel word met de ogen gerold en dat ik iets zonder vlees wil is uiterst lastig. Dan zit ik lang te wachten voor ik iets te drinken kan bestellen en ik heb erge dorst. Er zit nog een man in het restaurantje en hij laat mij zien hoe het moet: "Hey! Meer thee!", roept hij naar de keuken. En de thee wordt direct gebracht. Het is even wennen, maar ik roep nu ook maar "één koffie!". En ik krijg het. Misschien is het gewoon directe communicatie, een transactie, zonder dat er enige medemenselijkheid hoeft te worden getoond, die ligt hier al voor het oprapen, dus in een etablissement hoeft dat niet. Zou dat de achterliggende gedachte zijn?
Ik ben blij dat ik weer weg mag. Er wordt nog even wat gesjoemeld met de prijs en als ik daar mijn beklag over doe, verstaat niemand me meer. Bij mijn fiets zit een lief hondje, die wat bedelt. "Sorry, schatje, ik heb niks bij me voor jou," het straatschoffie geeft me een pootje en ik aai hem over zijn hoofd. Als ik hier wat genegenheid zoek, moet ik dat hier eerder bij een straathond zoeken. Wij hebben in elk geval ons momentje: van hond tot hond.
Niet ver hiervandaan kruip ik met mijn fiets tussen de glooiing van de heuvels vol gras en zo nu en dan een rots. Hier prikken de struiken. Ik vind een plek, uit het zicht. Een vogel sust me in slaap met een repetitief lied, een soort vogelmantra.
Qoilyq – Usharal
Stage
110.3 km
Message
Weer een dag tegen de wind in. Maar de wind is minder sterk dan gisteren.
Een lichtpuntje in de dag is mijn ontmoeting met Dastan en Gaziz. We maken foto's. Ze spreken Kazachs tegen me, waar ik geen woord van versta en ze gebruiken dus hun vertaalapp. Ze lezen de Russische teksten voor en ik begrijp ze! Betekent dit dat ik beter Russisch spreek dan Dastan en Gaziz? In elk geval - bedenk ik me - zijn zij de toekomst, misschien ziet Kazakhstan er over 20 jaar wel heel anders uit en spreken de jongelingen geen Russisch meer, maar Engels als tweede taal, net als in Georgië. Of wie weet, Chinees?
Dat zal hier toch ook wel van pas komen gezien de vele Chinese kentekens. Sommige Chinese auto's hebben een bordje achterop geplakt, waarop staat: "Ik ben een Kazach".
Iets opvallends dat me trouwens in alle voormalige Sovjetrepublieken is opgevallen zijn de vele Nederlandse en Duitse vrachtwagens. Ze rijden met Kazachse, Belarussische, Oezbeekse kentekens, maar de teksten zijn nooit aangepast en zo lees je, duizenden kilometers van huis teksten als "Tischlerei und Innenausbau" of
"Janssen Logistiek en Transport".
Aan het einde van de middag check ik de kaart. Ik zie dat er nog maar een klein stukje is met bomen en dat hierna weer de eindeloze steppe volgt. Hoewel ik nog wel een stuk door zou kunnen fietsen, kies ik voor de beschutting van de bomen. Dat slaapt toch een stuk beter. Ik word omringd door veel, heel veel vogels.
Sagakures – Qoilyq
Stage
100.3 km
Message
In tegenstelling tot gisteren is vandaag een sociale dag. Maar het begint allemaal erg asociaal.
Kazachstan is een ongelooflijk gastvrij land. Mensen stoppen je vaak langs de weg en geven je eten, drinken of geld. Van weigeren kan geen sprake zijn en het is duidelijk dat veel Kazachen er heel erg van genieten om een buitenlander te ontmoeten en te helpen. "We houden van gasten," zeggen ze soms en ze maken dan een hartje met hun handen.
Wat een tegenstelling is de service die geboden wordt op plekken waar je moet betalen! Het lijkt daar vaak de norm om als oud vuil te worden behandeld, als een last. Zo ook vandaag, wanneer ik na een aantal kilometers tegenwind eindelijk een wegrestaurantje aantref. Ik vraag of ze er iets te eten hebben en de vrouw haalt alleen maar haar schouders op en zegt: "huh". Met haar hele lichaamshouding lijkt ze te zeggen: "wat moet je?". Uiteindelijk krijg ik met frisse tegenzij twee Pirashkiy (een soort aardappelpasteitjes), die met plastic zak en al in de magnetron worden geduwd. Er wordt heftig met de ogen gerold als ik er ook nog een koffie bij wil. In de winkel een paar kilometer verderop gaat het net zo, ik ben nog niet binnen of de vrouw maakt een vragend gebaar, alsof ze wil zeggen: "wat kom je doen". Ik pak wat spullen in de winkel en leg ze op de toonbank. De vrouw werkt eerst een telefoongesprek af en gaat vervolgens uitgebreid met een leverancier, die zojuist is binnengekomen praten. Ik ben het gewend dat je netjes op je beurt moet wachten, dat je anders onbeleefd bent, maar het is mij opgevallen dat je hier je beurt moet pakken. Zo is het me in postkantoren al meerdere malen gebeurd dat mensen voordringen. Ze komen binnen en gaan gewoon aan de balie staan, waar ik op mijn beurt had staan wachten en worden dan eerder geholpen. In de rij van de supermarkt net zo, mensen lopen gewoon langs je heen en leggen de producten op de balie en dan zijn zij aan de beurt. Bij fietsenmakers viel me iets soortgelijks op: terwijl mijn fiets gerepareerd wordt, lopen er telkens mensen in en uit om wat te vragen en die worden dan direct geholpen, ook al moet ik dan wachten. Mijn aanpak: rustig wachten tot iemand klaar is en dan beleefd vragen: "Sorry, zou ik misschien..." wordt eerder als irritant ervaren. Hoewel ik het mechanisme steeds beter begin te begrijpen, kan ik er niet aan wennen. Een zeker cultuurverschil mag bestaan, maar deze aanpak ligt zo ver van wat ik prettig vind en waar ik aan gewend ben, dat ik me af en toe in Kazachstan wat verloren en ongelukkig voel.
Gelukkig zijn daar telkens die momenten van ongelooflijke gastvrijheid die het je allemaal doen vergeten. Na de onvriendelijke mensen in de winkels, ga ik naar de markt in Sarkan. De rits van mijn tent moet namelijk worden gerepareerd. (De afgelopen dagen gaat er elke dag wel iets kapot!). Net zoals op de markt in Taldykorgan, hoor ik al snel overal "Nederland, Singapore, Putteschestvennik (het prachtige Russische woord voor reiziger)." In winkeltjes en restaurantjes hoef je dus vaak niet te verwachten om als een mens te worden behandeld, maar op de markt vind je vrienden! Een verkoop vrouw komt enthousiast op me afrennen. Ze verkoopt zaden van bloemen en planten. Ze omhelst me, net als Olga de pianolerares uit Oranzherei in Rusland, voelt ze dat ik die menselijke warmte even nodig heb. Ze laat me zien waar ik een hapje kan eten en daarna wordt mijn rits gerepareerd door een vrouw die alleen Kazachs spreekt en geen Russisch. Van betalen mag geen sprake zijn.
Eenmaal onderweg met een werkende tent, volle maag en hersteld van de onvriendelijke interacties van eerder die dag dankzij de vriendelijke marktvrouwen, word ik aangehouden door twee jongens, die me geld geven. Ik weiger uit automatisme, maar het heeft geen zin! "You are a guest, we want to help you".
Even verderop wordt ik gestopt door de politie. Mijn eerste gedachte is: "o jee, heb ik iets fout gedaan," maar natuurlijk willen ze gewoon weten waar ik vandaan kom en waar ik naartoe ga en me hulp aanbieden. Één van de twee agenten geeft me een hand, tussen zijn warme hand en de mijne kleeft een stuk papier. Een bankbiljet. Ik moet terugdenken aan de corruptie in Midden-Amerika, waar ik jaren woonde. Daar probeerde je een agent wat te vleien en dan gaf je hem een hand, met stiekem een biljet erbij. En dan maar hopen dat het genoeg is en je de agent niet nóg eens de hand moet schudden. Hier is het omgekeerd en probeert de politieagent mij om te kopen? Ach nee, niks geen omkoperij. "Wij houden van gasten," zegt de agent en hij maakt een hartje met zijn handen. "Heb je verder nog hulp nodig?", vraagt de andere agent.
In het dorpje Qoilyq schijnen archeologische vondsten te zijn: een middeleeuwse stad en een boeddhistische tempel. Vooral die laatste zou ik wel willen zien. Ik ben hier nu toch!
Een jongetje op een racefiets roept: "hey! Hey!". Het is Alibek, snel gevolgd door zijn vriendje, tevens fietsfanaat Amir. De jongens ondervragen me uitgebreid over mijn fietstocht en ik hoop dat ze zelf ook ooit zo'n tocht zullen maken. Ik geef ze een vel stickers en ze plakken direct hun fietsen vol met duifjes.
Even verderop, op weg naar de tempel stuit ik op een boerderij. Daar tref ik Elubai aan en vraag hen naar de weg. Al snel komt zijn vrouw Mika naar buiten en nodigt me uit voor thee. Dan verschijnen er ook allerlei gerechten op tafel. Elubai is dorpsmanager en Mika natuurkundeleraar. Terwijl Mika die Engels soreekt mij bevraagt, zit Elubai's moeder naast me en kijkt kritisch naar mijn bord: "Kushet! Eet!", roept ze en ik probeer de balans te zoeken tussen het beantwoorden van vragen en het eten van de lokale lekkernijen, veel afkomstig van deze boerderij. Mika's zoontje - een jaar of 6? - fluistert ook af en toe wat vragen in Mika's oor: "Volg je het nieuws over Donald Trump? Met welke AI-systemen ben je bekend, behalve Gemini en Chatgpt?". Een intelligent knaapje, hij staat erop om de hele tijd mijn helm te dragen en zegt dan: "mama, ik wil later ook toerist worden".
Taldykorgan – Sagakures
Stage
100.2 km
Message
Ik zeg Sem vaarwel en ga op weg naar die Chinese grens, ver, ver weg. De komende week staat er tegenwind op het programma. Of misschien is in deze regio de wind meestal ongunstig.
Dus ploeter ik voort, tussen de besneeuwde toppen. Het is een dag zonder veel bijzonderheden: ploeteren, af en toe schrikken van een vrachtwagen die je schampt, uitgestrekte landschappen.
Er zijn weinig sociale interacties, behalve af en toe en auto die toetert. Soms is dat leuk, minder leuk is het als een auto je van achter nadert in volle vaart en dan enthousiast toetert omdat je gewoon geen idee hebt of iemand je waarschuwt en ik me telkens afvraag waarom het niet lukt om een beetje afstand te houden.
Ik eindig de dag op een prachtige plek, bij een klein watervalletje langs een rivier, vlakbij de weg, maar zonder haar te horen. Hier slaap ik heerlijk. 's Nachts word ik even wakker om naar het toilet te gaan. Hoeveel sterren zijn er te zien! Het is een magisch schouwspel, de maneschijn tekent glanzende contouren van de omringende bergen en maken het plaatje compleet.
Rudnichniy – Taldykorgan
Stage
74.6 km
Message
Ik moet eerst wat klimmen om vervolgens de lange afdaling naar Taldykorgan in te zetten. Daar wil ik de gebroken spaak laten vervangen, want bij de vorige fietsenmaker heb ik de verkeerde maat meegekregen.
Maar eerst even twee brieven naar Nederland posten. Dat gaat heel vlotjes dit keer!
Ik ga op zoek naar de markt, ik heb geleerd dat je daar altijd een fietsenmaker vindt en zo is het. De fietsenmaker heeft een kraam met allerlei ander gereedschap en gaat snel aan de slag met de spaak. Ik koop ook een nieuwe buitenband. Ik help hem mee, dat durf ik tegenwoordig. Hoe vaak heb ik dat wiel er niet vanaf gehaald, de banden, de remschijf, ik draai er mijn hand niet meer voor om. Al snel komen er allerlei omstanders kijken en op elke hoek hoor ik wel mensen "Nederland" en "Singapore" zeggen. Dat moet wel over mij gaan, zeker gezien het feit dat iedereen ook naar mij aan het wijzen is.
Een vriendelijke dame met een kledingverkoop, zegt: "als je fietst, moet je eten". Ik heb trek en volg haar. De kokkin Alma staat voor een grote bak met Somsa, maar ik krijg Manty, een soort dumplings. Ik krijg ook nog een zak mee voor onderweg en water. Betalen mag niet, ik ben tenslotte te gast. Eerder probeerde ik dan wel eens iets te kopen, maar dat heb ik afgeleerd: dat krijg je er dan nog eens bij als cadeau. Ik bedank de kledingmevrouw Zhuldyz en Alma hartelijk en we nemen nog wat foto's. Zhuldyz probeert me ook nog geld en hygiënische doekjes toe te stoppen, maar die sla ik succesvol en beleefd af, als ik dan nog maar wat dadels meeneem. De fietsenmaker rekent me een prijs die hoger is dan ik dacht en zo is alles weer in balans. "Dat is alleen niet echt eerlijk voor Zhuldyz en Alma," denk ik, maar ik moet accepteren dat ik me de Kazachse gang van zaken niet eigen kan maken. Ik kan me alleen laten meevoeren over deze markt die ik nu probeer te verlaten, maar moet eerst nog allerlei mensen te woord staan over waar ik vandaan kom en waar ik naartoe ga.
Sam, de Schaslik-man nodigt me uit voor thee en eten. "Maar ik heb al gegeten!". "Een beetje," zegt hij. En voor ik het weet heeft hij me aangeboden om bij hem te logeren. "In de tent? En wat dacht je van coyotes en beren?", zegt hij.
Hij vraagt me wat ik doe en ik probeer het uit te leggen. "Je bent dus een influencer?", concludeert hij. De rest van de dag en avond volgen er momenten dat er video's worden opgenomen. Ik word geacht spontaan het café van zijn vriend aan te prijzen, te bedanken voor de Oeigoerse gastvrijheid, ik ben immers een influencer, dus daar draai ik mijn hand niet voor om.
Sam en zijn vrienden verdwijnen soms even naar het schuurtje. "Ik ben de Pablo Escobar van Taldykorgan," zegt hij en ze beginnen allemaal te giechelen. We zitten niet helemaal op dezelfde golflengte, geloof ik.
Sem herhaalt wel vijf keer dat onze wegen morgen om 8 uur scheiden. Dan gaat hij werken en ik fietsen. "Ik heb dan wel mijn eigen zaak, maar ik moet wel werken, anders heb ik niks te eten," zegt hij terwijl hij een nieuwe ronde biertjes opent. "Anders dan bij jullie."
Met vrienden Bachadur en Gayrat - of zijn het nu broers. Of is dat hetzelfde broers en vrienden? - krijg ik een lesje Oeigoerse geschiedenis en word ik wat argwanend aangekeken als ik zeg dat ik geen geloof heb. Als ik begin over de verschillende amuletten die ik bij me draag ter bescherming (mij meegegeven door mensen onderweg), wordt geconcludeerd: "zie je wel, dus je gelooft wel dat er iets hogers is".
"Wij hebben familie in China," zegt Sem, "maar we gaan niet over politiek praten!" Vervolgens vraagt hij wat wij Europeanen over Rusland denken. "Wij houden van de Russen, maar niet van de oorlog," zeg ik. Hij knikt. "Ondanks de politiek vind je overal vrienden, iedereen is een mens, Oeigoer, Duitser, Rus, Oezbeek, Chinees, het maakt niet uit". Dus toch op dezelfde golflengte.
Basshi – Rudnichniy
Stage
116.1 km
Message
Ik heb een lekke band, die langzaam leegloopt en besluit eerst de beklimming aan te gaan en onderweg op te pompen. De reparatie pas te doen op een plek waar ik dat rustig kan doen, want de ervaring leert dat dat altijd veel beter gaat, dan in de volle zon en wind langs de weg.
Ik fiets dus de bergpas over, de percentages zijn laag, een beekje kabbelt gemoedelijk langs de weg. Al om acht uur 's ochtends besluit ik mijn shirt in de beek te dompelen om verkoeling te krijgen. Dan begint alweer de afdaling, naar een lager gelegen plateau, waar ik afslag neem naar een kleinere weg.
Vlak voor de afslag is een caféer daarnaast weer zo'n bergwaterbron. Ik besluit daar eerst te ontbijten, dan te repareren. Ik bestel de gebruikelijke vijf gebakken eieren met brood en koffie en dan komen er twee luidruchtige mannen binnen.
De luidruchtigste van de twee heeft besloten dat hij mij aardig vindt en begint vanalles in het Russisch naar me te roepen. Ik antwoord met de woorden die ik ken, maar helaas heb ik nog niet het vocabulaire om te zeggen: "we zitten hier in een hele kleine ruimte, ik versta je ook wel als je wat zachter praat." Ik voel me direct schuldig over mijn veroordelende gedachtes, wanneer Kola me geld aanbiedt. Zoals gebruikelijk weiger ik en zoals gebruikelijk wordt het geld dwingend in een broekzak geduwd. "Hoe heet je?", vraag ik, "Kola," zegt hij en ik wijs geamuseerd naar de flessen op de plank. Die had hij volgens mij al vaker gehoord. We moeten telefoonnummers uitwisselen en ik moet iets fatsoenlijks eten. Vlees, veel vlees! Hij pakt nu een stuk vlees uit zijn eigen bak en hij probeert me te voeren als een peuter. Nu geef ik even duidelijk een grens aan. "Sorry, sorry," zijn de enige Engelse woorden die nu uit Kola's mond springen.
Ik betaal de eigenaar, bestel dan nog een flesje cola met een c en warm water voor in de thermoskan en dan volgt er een vreemde berekening, waarop mijn ontbijt ineens heel duur wordt. Ik probeer de man uit te leggen dat hij mijn ontbijt dubbel rekent, maar hij begrijpt me niet, of wil me niet begrijpen. Ik geef het op en geef hem Kola's bankbiljetten. Het een compenseert het ander.
Dan begint de fietsreparatie. Terwijl ik bezig ben ontdek ik nog allerlei onderhoudskwesties en uiteindelijk ben ik bijna twee uur bezig.
Het is inmiddels weer bloedheet, maar ik hoef niet meer veel te klimmen. Ik sla rechtsaf en kom op de binnendoorweg naar Taldykorgan. Prachtig. Niet vanwege één uitzicht, maar de gehele ervaring. Je moet er geweest zijn. Het landschap verandert continu, de bergen maken telkens een andere compositie, paarden, koeien, sneeuw, een beekje met een vertakking naar links en rechts en een herdertje op een motor kleuren het tafereel in. En er razen minder auto's langs, waardoor je deze schilderijtjes echt kan zien.
Pang! Dan knapt er een spaak. Het is de laatste tijd wel raak met allerlei kwaaltjes aan de fiets gelukkig raak ik er niet meer van in paniek.
Ik stop bij hotel Kalifornia, want het schijnt noodweer te gaan worden de komende dagen.
Yli – Basshi
Stage
117 km
Message
Vanuit de vallei gaat het weer omhoog. Ik besluit mijn wekker net zo vroeg als gisteren te zetten en bij het eerste daglicht in te pakken en te vertrekken. Ik wil het liefst niet te lang in de verzengende hitte klimmen, maar het is al vroeg in de ochtend en de zon brandt in mijn nek (ja, nu ik noordwestwaarts fiets, beginnen de dagen met zon in de nek!)
Ik bereik een rotonde waarop ik kan kiezen. China is hier nog maar 50 kilometer vandaan. Maar ik neem een andere afslag. Mijn onderzoek in Karakol wees uit dat de route die ik had gepland, niet honderd procent fietsbaar is. In mijn WhatsAppgroep schrijf ik er het volgende over:
"As most of you know, my journey is 100% human-powered. In fact, I recently decided that this journey will end as soon as I need to take a motorised vehicle. For me, the chain of connection I am making by delivering letters on human-power ends at that moment. My logic is: if I take one boat or bus, I might as well take the plane to Singapore to deliver that last letter. I am very serious about it, it's almost religious! And I ask you to try to understand and support me in this mission.
By the way: I applied for a Guinness record for longest continuos human-powered journey (all other human-powered records are interrupted at some point), but it wasn't accepted, because they weren't confident that I could prove I really did it. I don't care. It's not about the record, it's about connecting Iris in Hulsberg to Yalçin in Turkey, Chiara in Italy to Nurbol in Kazakhstan, it's about Kseniya, Lars Ludwig, Jean and Andreina. They are all within cycling distance from each other and I want to tell that story to everyone who wants to hear it.
The practical realities of this mission can be a bit absurd: a Belgian cyclist that I met on the road told me he was forced by the police to hitchhike on the highway to Urümqi: a nightmare scenario for me. So I started to investigate and several cyclists confirmed this. I started looking for alternatives, but I only found dead ends: a route that is still closed because of snow, a region that is off limits to foreigners and a shady gravel road that nobody could confirm. Then I started looking into alternative border crossings, but the 2 crossings north of Khorgas cannot be crossed by bicycle (one has to put the bicycle in a bus for a couple of hundred meters ). The only alternative is a border way up north. I was greatly helped by Fu, Udo, Justin and Nurbol to verify all the information."
Met frisse tegenzij fiets ik weer van China vandaan, en ik besef dat ik nóg meer tijd in Kazachstan zal doorbengen. Het land voelt vertrouwd: mensen die je spontaan eten of geld aanbieden, maar ook de weinig klantvriendelijke houding in winkels en restaurants, een paar keer per dag een lift aangeboden krijgen, mensen die op vol volume door hun sociale media scrollen. Alle voor- en nadelen van dit land doen me glimlachen en soms een beetje geïrriteerd mer de ogen rollen: een gevoel van thuis zijn.
Mijn mond is snel droog, de lucht lijkt droog. Een man in een sportauto met stoere muziek en een zonnebril op biedt me een blik sportdrank aan, die ik gretig aanneem. Bovenop de berg is een bron, een populaire plek lijkt het: bergen afval overal en een boom waar zakdoeken aanhangen.
Aan het einde van de dag is het weer moeilijk om een schaduwrijke plek te vinden, geen boom te zien, alleen soms een struik. Ik vind een soort mini canyon, een opgedroogde rivier zo lijkt het en zet mijn tent op in de schaduw. Ik rol snel mijn sokken over mijn trainingsbroek, want overal kruipen gigantische rode teken. Vieze griezels zijn het. Een man op een motor stopt en staat me lang aan te staren. Hij heeft een bivakmuts op, maar hij is geen dief, dat is hier heel normaal en misschien wel verstandig met die bergzon die op je huid brandt. Hij rijdt weer verder.
Midden in de nacht schrik ik één keer wakker van een oorverdovend kabaal. Wat het is, weet ik nog steeds niet, het leek een sirene, heel dichtbij. Verder hoor ik allen nog het ruisen van de wind tussen de lage struiken en het geritsel van... Wie weet.
Charyn Canyon – Yli
Stage
101.9 km
Message
Om 03:45 gaat de wekker en ik zit direct rechtop. "Snel en efficiënt inpakken," zeg ik tegen mezelf. Als ik mezelf geen tijdsdruk opleg, duurt het gemiddeld ongeveer 2 uur voordat ik mijn tent heb ingepakt, alles op de fiets zit en ik ontbeten heb.
Dat moet nu iets vlotter en dat lukt redelijk: om 04:45 zit ik in het zadel, nu alleen nog naar de ingang van het park fietsen, waar Alibi's tour start. Dat blijkt langzamer te gaan dan ik dacht, over de gravelweg omhoog vanuit de rivier is toch even wat anders dan omlaag...
Ik kom pas om 05:15 aan en Alibi is al vertrokken. Ik twijfel. Zal ik lekker gaan fietsen en veel kilometers maken of de andere kant van de Canyon ontdekken. Ik kies voor het laatste. "Wanneer zal ik hier ooit nog terugkomen," denk ik. Waarschijnlijk nooit. En dit is mijn kans om de canyon in alle rust te ervaren. Via het pad dat ik gisteren ontdekte klim ik weer naar beneden het rivierdal in en ik volg de rivier langs een pad waar ik een bord met "levensgevaar" besluit te negeren.
Er zitten wel een paar stijle stukken met stenen bij, die een beetje tricky zijn, maar de tocht blijkt vooral mooi en verschillende dieren laten zich zien: reptielen, fazanten die met veel kabaal opvliegen als ze me aan zien komen en lieve konijntjes, die ook even moeten wennen aan een mens aan deze kant van de canyon. Ik moet nog heel wat klimmen over allerlei rotspartijen om uiteindelijk weer terug te keren bij Alibi's werk. Ik verontschuldig me en neem afscheid van hem.
"Bedankt dat je aardig voor me was," zeg ik, "de weg is soms eenzaam, maar het voelde alsof ik hier een vriend had". De jonge gids geeft me een sticker van de Charyn Canyon die ik op mijn brievenzak plak.
Ik raak wat aan de praat met nog wat Russen, die hun best doen om Engels te spreken en onderling hebben besloten dat ik geen woord Russisch versta, hetgeen ik verstond, wat ik grappig vond.
Het is inmiddels een uur of acht en al snikheet. Er wacht mij een dag vol zweten, weinig schaduw en water inslaan waar mogelijk. Ik tref onderweg een Australische en twee Russische fietsers, die ook wat moeite hebben met het plotse zomerweer.
Het is rond 17:00 wanneer ik een bosje zie en ik besluit daar mijn kamp op te slaan, omdat ik geen idee heb of ik nog ergens beschutting ga vinden. Al snel word ik omgeven door vliegen en muggen, die overal op mijn lichaam lijken te zitten. Uit de bosjes klinken oergeluiden, herten, zwijnen? Ik negeer alles en zet zo snel mogelijk mijn tent op me daar te kunnen verschuilen voor de beestjes.
Langs de rivier staat een bord met een Kazakhse waarschuwing, waarvoor weet ik niet. Misschien voor de weg die verderop is opgeslokt door de brede en bruine rivier, met een eiland in het midden, waar allerlei afval in drijft: plastic flessen, chipszakken, stukken hout. Idyllisch is anders, maar ik slaap al snel als een roos.
Ik merk trots op, dat ik niet meer bang ben, voor de dieren of voor de mensen. Overmoed? Of misschien ben ik gewoon gewend geraakt aan dit leven. Of simpelweg te moe.
Kegen – Charyn Canyon
Stage
66.9 km
Message
Ik fiets droog en rood gebied in: de Charyn Canyon, één van de grootste ter wereld en zeer indrukwekkend.
Ik ontmoet Russische toeristen op de eerste plek waar de canyon goed te zien is. Je kunt er foto's nemen in traditionele Kazachse kleding. De toeristen willen mijn verhaal horen en volgen me op instagram, dan vervolgen ze hun reis door dit toeristische gebied.
Ik ben nooit zo'n fan van toerisme, ik ben meer van het "gewone leven" en de ongerepte natuur, maar in het nationaal park ontkom je er niet aan. Veel Chinese en Russische toeristen, maar ook uit Thailand en Polen en ik hoor daar geloof ik ook Duits. De horeca ter plaatse biedt prijzige lokale gerechten aan met vegetarische opties.
Een ontevreden Russische vrouw loopt heen en weer van de balie van het restaurantje naar haar tafel en weer terug. Ik besluit rustig te wachten tot ze is uitgeraasd, maar vind het wel een vreemd contrast, die ongelooflijke sculpturen van de natuur, over miljoenen jaren ontstaan, naast ons nietige en ontevreden toeristen. Maar ik had nog zo beloofd dat ik toerist niet meer als scheldwoord zou zien.
Een enthousiaste jonge man met lange haren komt op me af. "Ik zie dat je met de fiets bent, kun je me tips geven? Ik zou zelf van Almaty naar hier willen fietsen." Hij blijkt gids in het park te zijn en biedt aan om me mee te nemen op een hike. Eerst gratis, dan bij nader inzien toch betaald: hij noemt een bedrag dat gelijk staat aan mijn weekbudget, dus ik bedank hem vriendelijk.
Ik ga zelf exploreren, naast de twee grote paden waar alle andere toeristen over paraderen ontdek ik na een tijdje ook wat zijweggetjes waar niemand overheen loopt. Hier kan ik pas echt de schoonheid van die indrukwekkende rotsformaties zien, in rust en eenzaamheid, met geritsel van reptielen en schattige knaagdieren en zingende vogels. Ik snap nu waarom het pad niet zo populair is, een gedeelte is meer klimmen dan wandelen, maar ik neem de uitdaging met plezier aan. Het pad komt uit bij de rivier, waar ook de hoofdweg op uitkomt. Een ongelooflijke plek, maar toch kost het me moeite om haar schoonheid echt te kunnen zien omdat de drones (lieve drones die filmen!) je om de oren vliegen en omdat er naast elke rots iemand poseert voor het perfecte plaatje. Ik kan er moeilijk een oordeel over hebben. Ik kom hier toch zelf ook om mijn ogen uit te kijken. Ik heb zelf toch ook foto's gemaakt. Eigenlijk zijn wij toeristen soms maar verwend volk: het liefst willen we het mooist voor onszelf hebben en de anderen zijn maar obstakels, die onze ervaring verpesten, in plaats van medereizigers op weg naar niets, medestruiners dan?
In de bocht van de rivier zijn grasveldjes en bomen en een gezin zet haar kamp op. Ik ga mijn fiets halen, die nog bij Alibi's werk staat aan de ingang. Toch nog wel een klus van een uur, wanneer ik terug kom is daar niemand meer behalve dat gezin. Naast hun tent staan grote tassen met kolen en voorraden: ze lijken heel wat van plan. Ik besluit me wat af te zonderen om alleen van het gekletter van de rivier te genieten en rustig te slapen.
Dan krijg ik een bericht van Alibi: "ik heb een betalende groep morgenvroeg, je mag gratis mee als je wil". Ik zet de wekker om 03:45, kook snel een instant noodlesoep op een kampvuurtje en maak me op voor een korte nacht.
Karakol – Kegen
Stage
110.4 km
Message
Ik heb mijn onderzoek kunnen doen in Karakol en de uitkomst is duidelijk: ik weet nu welke route naar China ik moet nemen.
Door mijn online onderzoek en een aantal WhatsApp groepen met andere fietsers, kom ik in contact met de Franse Jean, die van Azië terug naar Europa fietst. We spreken af om samen een hotelkamer te delen. Een leuk vooruitzicht.
Maar eerst nog de laatste kilometers in Kirgizië, die zijn erg Kyrgizisch! Overal bergen en vee en mannen op paarden. Ja soms ook kinderen. Ik maak contact met een kind op een paard, hij lijkt de controle even kwijt, galoppeert dan weer hard voorbij, gevolgd door zijn trouwe herdershond. Hoe zou het zijn om zo op te groeien, vraag ik me af.
Ik ga een bergpas over via een gravelweg, of zeg maar gerust keienweg. Het lijkt Zwitserland wel, eerst naaldbomen en riviertjes, dan glooiende weides, besneeuwde toppen rondom.
En dan is daar Kazachstan. Ik rijd over de makkelijkste en vriendelijkste grensovergang ooit en wie steken daar de grens over in tegengestelde richting: twee Nederlanders! Ze zijn onder de indruk van mijn reis en ik wens hen veel plezier in het prachtige Kirgizië.
Het voelt vertrouwd in Kazachstan. Het lijkt alsof ik "als vanouds" de wind in het gezicht geblazen krijg. Toch voelt het alsof ik weer thuis ben in een land waar ik vrienden heb gemaakt en een maand doorgebracht heb.
Ik ontmoet Jean in het ietwat aggenebisje hotel Kegen. We beginnen direct aan wat ruilhandel: Kazachse Tenge in ruil voor Kirgisische som, ik krijg er ook nog wat Vietnamese dong bij. "Als je ooit op menskracht heel China doorkomt." En dan een paar wintersokken voor een fietsketting. Tot slot informatie, ik geef tips over het westen, inclusief wat Russische taalkennis, hij over het Oosten.
En dan besef ik me ineens: ik heb een brief! Voor Jean!
Tamga – Karakol
Stage
88.1 km
Message
Ook vandaag kom ik niet vooruit door de staat van de weg. Auto's slingeren verwoed langs de gaten in de weg, wat de langzame weg oostwaarts er niet ontspannener op maakt.
En dan kom ik erachter dat mijn fietstas kapot is. Ik repareer hem provisorisch, maar maak me toch een beetje zorgen.
De Belgische fietser Bart vertelde me gisteren dat hij op de route die ik van plan om te fietsen in China door de politie werd aangehouden en verplicht moest liften. Ik vesluit het na te vragen in fietsergroepen op WhatsApp. En dan ontvang ik verontrustende berichten: veel fietsers mogen daar niet doorfietsen.
Ik besluit halt te houden in het toeristische plaatsje Karakol - vol houten huisjes, een houten orthodoxe kerk en een moskee in Chinese stijl - om deze problemen op te lossen en een nieuwe route uit te stippelen.
Barbulak – Tamga
Stage
90.9 km
Message
De weg naar het Oosten is grotendeels nog in aanbouw, dus ik hobbel zeer langzaam langs het meer, langs veel vrachtwagens en auto's.
Zie ik daar nu... Een fietser?
Jazeker, ik heb het goed gezien. "What's your name?". Hij zegt: "Bart," en ik hoor aan zijn tongval direct dat hij Vlaams is. Ineens sta ik hier dus midden in Kirgizië Nederlands te praten.
Bart is vanuit Singapore hierheen gefietst, door Maleisië, Thailand, Vietnam, dan China in en dan met de trein naar Urumqi. Niet helemaal gefietst dus, zoals de meeste fietsers die ik tegenkom, en ik besef me des te meer dat het bijzonder is wat ik doe, om helemaal op menskracht hiernaartoe te komen.
"Er lag nog sneeuw op het Tibetaans plateau, dus dat ging niet. Ik vertel hoe ik door de winter in Bosnië en de alpen fietste. Volgens mij vindt Bart me maar een uitslover. "Dag!", zegt hij.
Ik eindig mijn dag bij een inham vlakbij het meer. Een plek waar al wel meer mensen hebben gekampeerd aan het afval en wc-papier te zien.
Uzunbulak – Barbulak
Stage
128.7 km
Message
In het stadje Kochkor houd ik halt om een brief aan het thuisfront te versturen. Zoals gebruikelijk is het een unicum en weten de postmedewerkers niet zo goed wat ze met de brief aanmoeten. Er wordt van alles opgezocht en nagevraagd. Een mevrouw wijst dat ik het postkantoor in moet lopen.
Overal zijn deurtjes met mensen achter bureaus, overal stapels papier en mappen. Wat doen ze hier toch allemaal? Hoeveel mensen werken hier wel niet.
Een mevrouw kijkt niet naar me op of om, terwijl ik aan haar bureau sta, ze praat met iemand aan de telefoon met de luidspreker op vol volume. Ze gebaart dat ik haar iets moet tonen op de vertaalapp, maar ik schud van nee en laat haar de brief zien. Ze blijft praten aan de telefoon. Dan komt er een andere mevrouw aan, zij besluit me te helpen.
Ook zij verwacht dat ik haar iets toon, maar ik schud van nee. "Brief, België", zeg ik. Ze kijkt me verward aan, denkt na, kijkt naar de brief. "Belgija," zegt ze nu verontwaardigd. Blijkbaar sprak ik het verkeerd uit. Ik sta nog drie kwartier in het postkantoor. Elke tien minuten moet ik een vraag beantwoorden als: "is dit de straatnaam?", of "is dit de verzender of de ontvanger?". Uiteindelijk lukt het - hopelijk - om de brief te verzenden.
Ik ga ontbijten in een cafeetje hiernaast. Ik verwacht wederom niet veel voorraden meer te kunnen inslaan onderweg. Tot mijn verbazing spreekt de eigenaar goed Engels. Twee jongens vragen waar ik vandaan kom en geven me een stuk cheesecake. Ze overleggen hoe je nu smakelijk eten zegt en besluiten dat her "Bon appetit" is. Vera komt naast me zitten en eet een peroshka met een kop thee. Zij spreekt gebroken Engels, ik gebroken Russisch. Ze heeft drie kinderen en is 65 jaar, begrijp ik. "Kyrgizië is geweldig," zeg ik. Ze knikt vol overgave.
Ik haal voorraden in de supermarkt en krijg een blik met onbekende inhoud cadeau: het blijkt een soort karnemelk.
Dan verlaat ik Kochkor, richting het befaamde Issyk Kul meer, maar eerst rijd ik nog langs het artificiële meer van Orto Tokoy. Ook niet verkeerd. Ik passeer een hele drukke sectie met veel Chinese vrachtwagens. Ja, de Chinese kentekens worden hier steeds talrijker. Wanneer de weg afbuigt naar Bishkek wordt het rustiger. Mannen in oranje veiligheidshesjea zoals die ik draag werken aan het spoor, collega's. We begroeten elkaar en er is herkenning.
De wind blaast nu weer in mijn gezicht, waardoor ik het tweede gedeelte van de dag veel langzamer ben. Ik bereik het meer van Issyk Kul en het stelt niet teleur: het is gigantisch en ongeven door besneeuwde toppen en marsachtige heuvels en rotsen.
Ik verblijf in een hostel in een toeristenlocatie aan het meer, die momenteel volledig verlaten is. Hier ga ik een dag rust nemen.
Aral – Uzunbulak
Stage
109.3 km
Message
Ik fiets de canyon uit en kom na een aantal kilometers weer op een verharde weg uit. Het is even wennen om de weg weer te moeten delen met vrachtwagens en al snel begint de wind in mijn gezicht te blazen.
Vandaag beklim ik weer een bergpas, nu op 2600 meter hoogte, maar de beklimming is zo'n 80km vals plat omhoog. Met de wind in het gezicht is het niet zo aangenaam en de uitzichten zijn veel minder indrukwekkend dan de voorgaande dagen en bieden dus ook minder verlichting.
"Gewoon blijven trappen," zegt ik tegen mezelf. En dat doe ik. Op hoogte, rondom de bergpas is het drukker dan ik dacht. Er zijn veel herders en mannen te paard, overal staan yurts, die soms ook allerlei producten verkopen.
Op de top biedt een jongetje me thee aan, terwijl een herder agressief blaft. Ik sla de thee beleefd af, want het wordt snel donker en ik heb nog geen slaapplek gevonden.
Het is hier kaal, zonder beschutting en elk weggetje lijkt naar een yurt te leiden en elke yurt lijkt een waakhond te hebben. Dan vind ik een lege weide met een pad en wat glooiing. Daar zoek ik een plek waar ik vab de weg niet zichtbaar ben, uitkijkend op de besneeuwde toppen en inmiddels ook wat rillend van de kou. Het was weer een tijdje geleden dat ik me warm aan moest kleden. Ik haal ook de winterslaapzak weer tevoorschijn en ben blij dat ik mijn winterkleding nog bij me draag.
Suusamyr – Aral
Stage
97.5 km
Message
Ondanks het feit dat ik nu bergaf ga, kom ik maar moeizaam vooruit vandaag. Ik neem een afsplitsing van de weg richting Aral, dat is een gravelroute, die erg lastig te fietsen is. Soms komt er een auto op volle snelheid langs en vormt zich een stofwolk, waardoor ik de weg nog nauwelijks kan zien. Auto's zijn er gelukkig niet veel en de route is prachtig.
Buitenaardse rode rotsen, sculpturen van de natuur, voortdurend in het gezelschap van de rivier die soms gemoedelijk kabbelt en soms vervaarlijk brult. Langs watervallen en een paar kleine dorpjes, waar de schoolkinderen me direct aanklampen: "hello, hello, hello!". Ze geven niet op tot ze een high five hebben gekregen. Een jongetje geeft me een kauwgombal.
Het is een uur of 17 en ik zie een perfecte kampeerplek. Midden in de canyon, een strandje, hier hebben mensen al eerder kampvuurtjes gemaakt. Langs het weggetje naar de ydillische plek ligt een koeienkarkas. Tja, de dood en het leven bestaan naast elkaar.
Zo zou ik altijd willen kamperen: een kampvuurtje maken en water uit de rivier koken. Geen geraas van auto's. Onder de indruk van een hoge berg en de sporen die de sneeuw daarin heeft achtergelaten in de winter, niet zo lang geleden.
Toktogul – Suusamyr
Stage
97 km
Message
De klim naar de Ala-Bel pas is erg lang en geleidelijk. Omdat ik weinig winkels verwacht onderweg, eet ik een ontbijt met vijf eieren en een heel brood in het eerste restaurantje wat ik tegenkom.
Ik spreek met Sam, de Franse fietser, af dat we elkaar ergens ontmoeten onderweg. Maar al snel is alle mobiele bereik weg en we spreken elkaar niet meer.
Al snel zie ik overal besneeuwde toppen. Het is een prachtige klim. De laatste 10 kilometer heb ik het zwaar, vanwege de hoogte? Vanwege de lengte van de klim? Ik ben blij wanneer ik boven ben.
Jasje aan. Nog even een praatje met een Kyrgische familie die selfies neemt in de sneeuw. En dan naar beneden. Ik dacht dat ik op was, maar rijd toch nog 40 kilometer naar beneden. Zo zie ik een afdaling graag: niet te steil.
Ik neem een klein paadje en zie daar dan een stel zeer hippe cabines staan. Er staan wat mensen, dus ik vraag of ik hier mag kamperen. De eigenaar, Beka, zegt: "maar doe jezelf een plezier en huur toch een cabine, dan kun je lekker douchen." Klinkt aanlokkelijk. "Ik geef je een speciale prijs!" En hij noemt een bedrag dat gelijk staat aan mijn wekelijkse budget. Hij kan maar moeilijk geloven dat iemand uit het westen dat niet zomaar kan betalen, maar hij is erg aardig en laat me op het terrein kamperen. "Vorige week had ik nog een gast die helemaal vanuit Dubai kwam met de auto."
Karakul – Toktogul
Stage
122.1 km
Message
De Oezbeekse gastvrijheid reikt tot aan Kirgizië. Nadat ik een defect ontdek aan mijn fiets, nam ik contact op met de fietsenmaker in Tashkent: Azamat. Een specifiek onderdeel is nodig, maar dat is hier in de bergen niet te krijgen. Hij besluit zelf langs te komen om het te installeren!
Mijn verblijf in Karakul duurt daarom langer dan ik had verwacht, maar ik kan nu wel vooruit, de rest van Kirgizië ontdekken. Het is één en al berg en zeer gevarieerd.
In Karakul ontmoette ik ook de Australische fietser Vaughan, die van west naar oost fietst.
Ik kom langs het meer van Toktogul en ontmoet daar de Engelse fietser Patrick. De lokale Engels docent ziet ons praten en haakt aan: "het meer was veel groter, het water kwam tot hier, maar we verkopen het nu allemaal aan Oezbekistan, straks ligt alles droog"
Patrick fietst van Singapore naar Engeland, ook van west naar oost. Vaughan brengt me in contact met een Franse fietser die vanuit Parijs naar Japan reist. Het is heerlijk om wat met gelijkgestemden te praten: even lijkt het alsof het leven op de fiets dat ik leef, normaal is.
De fietsers die ik ontmoet, hebben bewondering voor mijn missie om alles op menskracht te doen. Dat geeft me veel motivatie en doet me weer beseffen hoe bijzonder mijn reis is en hoe trots ik op mezelf mag zijn.
Ik kampeer langs de weg en langs de rivier, aan de voet van de klim richting de Ala-Bel pas op 3150 meter! Door het geluid van de rivier, storen de langssuizende auto's en vrachtwagens me niet meer zo. Ik merk dat ik niet meer bang ben om mijn tent zomaar ergens op te zetten, zelfs zo langs de weg: ik ben gewend geraakt aan dit nomadisch leven.
Shamaldy-Sai – Karakul
Stage
86.6 km
Message
Ik was vergeten te vertellen dat ik gisteren de eerste fietsers sinds Georgië ontmoette! Fransen. Ze gaan dezelfde richting uit als ik, misschien zie ik ze nog wel onderweg?
Kirgizië stelt niet teleur, vanaf de eerste kilometer word ik getrakteerd op prachtige en gevarieerde landschappen. Van gekleurde heuvels met zig-zagpatroon tot azuurblauwe rivieren en rode rotsen die op mensfiguren lijken. Het is jammer dat ik ook nog op de weg moet letten, want het liefst zou ik links en rechts mijn ogen uitkijken.
De weg is moeilijker dan ik dacht, vaak heuveltje op en heuveltje af.
Kandigan – Shamaldy-Sai
Stage
134.3 km
Message
Vandaag werd ik getrakteerd op de legendarische Oezbeekse gastvrijheid.
Door het vlakke land, dan weer over een drukke weg, dan weer over een keienpad zet ik koers richting Kirgizië, wanneer mijn versnellingskabel breekt.
Ik overweeg haar zelf te vervangen, maar aangezien ik nog -op het zwaarste verzet - kan fietsen, denk ik dat het toch beter is om te kijken of een fietsenmaker kan vinden, er zijn hier namelijk veel stadjes en dorpjes.
In het eerste dorp wordt de fietsenmaker erbij gehaald door de dolenthousiaste Poula Tzhon, die me Somsa's (de bekendste Oezbeekse streetfood) aanbiedt tijdens het wachten. Er is geen sprake van dat ik ze mag betalen, sterker nog, ik moet nog mee naar de winkel om daar nog wat dingen uit te zoeken. De fietsenmaker kijkt even naar mijn fiets en besluit dat dat hij er niet aan gaat beginnen: "te ingewikkeld".
In een volgend dorp raak ik aan de praat met Shariff, die ook nog wel een fietsenmaker kent, door straten en steegjes word ik naar een huis geleid met een prachtige tuin: een hemel.voor fietsen. Zo'n tiental exemplaren staan op hun kop op de binnenplaats.
De fietsenmaker krabt even op het hoofd, wanneer hij mijn fiets ziet, maar besluit dan toch aan de klus te beginnen. Af en toe help ik een beetje mee, omdat de mechanismes vertrouwder voor mij zijn dan voor de fietsenmaker. Sharif onderhoudt mij met verhalen over vroeger en nu. Hij en de fietsenmaker hadden samen in her Sovjetleger gediend. Nu werkt hij in de bouw. "Oezbeken zijn goed in bouwen, veel beter dan de Chinezen!". Hij vraagt of ik geen Schengenvisum voor hem kan regelen om in Europa te werken en ik vertel hem dat dit helaas buiten mijn macht ligt. De fiets is klaar! Het stuurlint moet met nog met schilderstape worden vastgemaakt en dan kan ik weer vooruit. De fietsenmaker weigert een betaling aan te nemen. "Je bent toch onze gast?", roepen Sharif en de fietsenmaker van de fietsenhemel bijna verontwaardigd en in koor.
Nu kan ik doorstomen naar de grens met Kirgizië. Een hele nieuwe grensovergang, waar ik sneller doorheen ben dan door de Kazachs-Oezbeekze grenspost. De douaniers stellen veel vragen, volgens mij meer uit nieuwsgierigheid dan uit veiligheidsoverwegingen. En dan wordt mij nog het gezicht over de zwarte tulp van Dumas aangeraden, door de douanier die het minst Engels spreekt. De man van de paspoortcontrole stelt me wat vragen in het Russisch, of in Samarkand ben geweest bijvoorbeeld, aangezien het gesprek niet echt vloeit, geeft hij het op en mag ik naar Kirgizië, waar het even duurt voordat men er zeker van is dat Nederlanders visumvrij het land in mogen.
Angren – Kandigan
Stage
117.3 km
Message
De weg over de Kamchik pas is vierbaans en drukbezocht. Dit is de enige weg naar het oostelijke gedeelte van het land.
De uitzichten over besneeuwde toppen zijn spectaculair. De twee tunnels boven op de pas worden bewaakt door soldaten die mijn paspoort willen zien.
Op de weg naar beneden rijd ik soms harder dan 50km en kan ik vrachtwagens inhalen. Aan het einde van de dag, vraag ik bij en tankstation omringd door grasvelden of daar mijn tent op mag zetten. Tot mijn verbazing weigeren ze.
Het is bijna donker nu, dus ik zoek het meest dichtsbijzijnde pad op, naast een boomgaard en zet daar mijn tent op.
Tashkent – Angren
Stage
117.9 km
Message
Ik rijd voor het eerst in tijden met mijn GPS omdat hier zoveel verschillende wegen zijn, dat het mogelijk is om over rustige wegen naar mijn bestemming te rijden. Dat levert een grillige route op met soms wel veel hobbels en zo nu en dan een ezel.
Tashkent
Stage
24.7 km
Message
Ik heb een paar dagen uitgerust in Tom's huis en een brief aan hem gegeven. Ik deed weinig, behalve de website updaten, een brief schrijven, koken. Het was goed om even stil te staan. Op vrijdag verwonderde ik me over het vrijdaggebed, waarvoor de hele straat werd afgezet. Honderden mannen bidden op straat, terwijl het stoplicht doelloos groen en rood bleef kleuren, overal fietsen tijdelijk neergelegd of gezet. Sommigen knielend, anderen staand en dan weer een wisseling van de wacht: een massachoreografie.
De laatste twee dagen werden mijn benen rusteloos. Vandaag verken ik de stad nog even op de fiets. Zo kijk ik rond in een park vol standbeelden van Oezbeekse schrijvers.
Dan is het tijd voor de hereniging met mijn eigen fiets en wat blijkt: de fietsenmaker heeft er een ongeluk mee gehad, terwijl hij hem meenam om hem te wassen.
Resultaat: een bekraste vork die netjes overgespoten werd en een nieuw wiel. Een geluk bij een ongeluk. Ik ben vooral ook blij dat de fietsenmaker zelf gezond is en neem me voor om wat voorzichtiger door de stad te gaan.
Ik verblijf nog één nacht in Tashkent voor ik verder reis: nog een keer bij Anton en Anastasia van wie ik afscheid neem.
Tashkent
Stage
25.4 km
Message
Op de veel te kleine gehuurde fietsjes crossen we door de stad langs allerlei bezienswaardigheden, zoals het "Centre for Islamic Civilization", een indrukwekkend spiksplinternieuw gebouw. Ernaast zijn verschillende moskeeën en historische gebouwen met prachtige azuurblauwe torentjes. "Als je er één hebt gezien, heb je ze allemaal gezien," volgens Anton. We zitten wel op één lijn wat sightseeing betreft.
Veel meer plezier beleef ik aan een gigantische bazaar met een groot rond dak, waar je je ogen uitkijkt, maar shoppen is er niet bij, aangezien ik geen kilo meer met me mee wil dragen op de fiets.
We blazen uit in het Tashkent city park met hoge gebouwen rondom, waaronder het Hilton hotel. We vragen ons beiden af hoe het zou zijn om daar te overnachten. En dan scheiden onze wegen. Anton gaat naar zijn huis, ik ga verder naar het zuiden, daar word ik voor een paar dagen opgevangen door Tom, een Zwitserse fietser en leraar Frans op een lokale school.
Tashkent
Stage
5.5 km
Message
Volgende stop: Anton, die een brief helemaal uit België krijgt.
Ik heb mijn fiets achtergelaten bij de fietsenmaker en dus ga ik te voet met heel wat bagage, want Anton en zijn vrouw Anastasia hebben aangeboden dat ik ook bij hen mag blijven slapen.
Ik kom niets tekort bij Anton en Anastasia, die mij meenemen om te gaan eten en hun appartement tiptop in orde voor mij achterlaten.
Ze wonen in een buitenwijk van Tashkent, waar vooral geslapen wordt, het echte leven, zegt Anton, speelt zich in andere wijken af. "Maar we hebben een goede bazaar!"
Anton belooft om me mee te nemen naar het centrum, maar hoe krijgen we dat geregeld? Want ik neem geen openbaar vervoer. Het is moeilijk voor Anastasia en Anton om deze manier van reizen te begrijpen. Uiteindelijk besluiten we om fietsen te huren om de stad te verkennen, maar eerst een nacht rust!
Zhilga – Tashkent
Stage
59.5 km
Message
Doordat ik de afgelopen dagen zoveel kilometers maakte, is het nog maar 60 km naar Tashkent. De grensovergang is chaotisch en druk. Ik moet mijn tassen van de fiets afhalen en weer erop en dat een paar keer. Ik moet lang in de rij wachten voor de paspoortcontrole, mensen kruipen telkens voor. Een mevrouw heeft het warm en ik besluit haar voor te laten, ze is erg verbaasd.
Anderhalf uur later ben ik dan toch eindelijk in een ander land, precies op tijd!
Ik verblijf in een hotel, hoewel ik hier onderdak aangeboden heb gekregen. Het is een verplichting om jezelf in een hotel te laten registreren in Oezbekistan. Het hotel heeft een zwembad en sauna, hier kan ik even tot rust komen.
Ik breng mijn fiets naar de fietsenmaker, want het achterwiel is het aan het begeven en ze heeft nog wat kwaaltjes.
De komende week zal ik in deze stad verblijven, om brieven te bezorgen en om eens uit te rusten, stil te staan, mijn administratie op orde te krijgen, etc.
Ik ben helemaal vergeten om een foto te maken. Terwijl ik wacht op een simkaart, zie ik twee voetjes naast een paar pantoffels achter de deur uitsteken. Op de stoep staat een drilboor en een vrachtwagen komt juist langs rijden. Een mooi beeld van de drukte en diversiteit van de stad, besluit ik.
Dermene – Zhilga
Stage
131.7 km
Message
In het stadje Arys splitst de weg: het is altijd spannend wat je dan krijgt: ineens onverhard, of heel smal of druk?
De weg blijkt iets drukker dan de vorige weg, maar slingert prachtig over groene heuvels waar paarden grazen en soms een modderbad nemen. Zou het hier altijd zo ydillisch zijn?
Het is Kazachstan zoals ik het nog niet eerder zag.
Sauran – Dermene
Stage
152.6 km
Message
Na een bezoek aan het postkantoor in Turkistan besluit ik van de hoofdweg af te wijken. Mijn laatste dagen in Kazachstan hoef ik toch niet continu op dat randje langs de razende vrachtwagens te blijven rijden?
Ik besef me dat het een risico is, omdat ik niet weet wat voor wegen ik kan verwachten, maar vol goede moed buig ik van de weg af.
Het eerste stuk is veelbelovend, het is eerst een rustige tweebaansweg en dan wordt het een soort snelweg, maar dan zonder verkeer. Dan begrijp ik waarvoor de snelweg is aangelegd als ik aankom bij het Arystan Bab Mausoleum. Een historische begraafplaats uit de twaalfde eeuw. Hoewel ik normaal niet vaak entree betaal om iets te zien, ga ik nu gretig naar binnen. Ik heb in Kazakhstan nog nauwelijks historische gebouwen gezien, behalve Soviet-architectuur. Het is een prachtige locatie met verschillende gebouwen, een man in een traditioneel gewaad zingt religieuze liederen. Dan gaat hij druk telefoneren, terwijl hij langs het mausoleum ijsbeert. Ik maak er een foto van en dat heeft hij in de gaten.
Ik voel me vrij, besef me dat ik ook mag genieten van dit land, even de toerist mag uithangen. De weg is na het mausoleum weer tweebaans, maar het is rustig. Ik kan filosferen en om me heen kijken. Het is groen overal!
Ondanks het toeristische gehalte van de dag schiet ik goed op met de wind in de rug. Oezbekistan komt steeds dichterbij. Ik sla mijn kamp op in een veld, waar ik heerlijk slaap.
Shieli – Sauran
Stage
131.7 km
Message
Na het warme bad bij Mukha te verlaten, die me weer bij de snelweg afzet in de ochtend, probeer ik zoveel mogelijk kilometers te maken richting Tashkent, mijn visumvrije periode in Kazachstan verloopt namelijk over een paar dagen!
Helaas is dit net het gebied waar er ook wat geasfalteerde zijweggetjes te vinden zijn, maar ik besluit om geen risico te nemen en de hoofdweg te volgen. Dat blijft ontspannen en meestal zonder veel risico's. Ik voel me op deze weg voldoende thuis om een vrachtwagen te gebaren dat ze best wat meer ruimte mogen laten, want op deze weg is er voldoende ruimte en het is dus een kwestie van goede wil.
Ik geniet van het landschap dat steeds gevarieerder wordt, er verschijnen heuvels en de aarde is op sommige plekken rood. Ik zie veel landbouwgrond, er is hier blijkbaar meer water en ook meer bewoonde wereld. Soms lijkt het wel een beetje op Nederland.
Maar hierdoor wordt het ook direct wat ingewikkelder om een kampeerplek te vinden, dus ik besluit te vragen of ik naast een wegrestaurant mag kamperen. Dat betekent ook dat ik een warme maaltijd heb en mijn telefoon op kan laden. De nacht is aangenaam qua temperatuur.
Kyzylorda – Shieli
Stage
131.4 km
Message
Ik zou een nacht in Kyzylorda blijven en dan doorreizen, maar dat ging niet door. Ik was moe van het racen door Kazachstan en werd door Nurbol gehost, wiens familie een horeca-imperium heeft en drie dagen lang werd hun gebouw - een labyrinth met allerlei keukentjes, gangetjes, en een disco, karaokebar en café - mijn thuis.
In drie dagen werd Nurbol mijn vriend. Hij leerde me van karaoke houden en "Space Oddity" werd ons liedje, dat we elke avond een beetje beter vertolkten.
Ik mocht zelfs op de verjaardag van zijn zoon aanwezig zijn. Ik schreef de jonge Nura als cadeau een brief, met daarbij ook een briefje (een financiële bijdrage). Nura was geraakt door de brief, en zei dat hij kon voelen dat ik hem vanuit het hart had geschreven. Misschien ben ik goed geworden in brieven schrijven? Het raakte mij op mijn beurt dat Nura inzag dat mijn woorden een groter cadeau waren dan het geld. Het gaf me veel kracht om weer verder te gaan, omdat het de afgelopen weken soms ook zwaar was. Ik dacht ook aan de jongeren die ik in Rusland, in Oranzherei, ontmoette en besefte me dat hun toekomst er misschien heel anders uitziet dan dienvan Nura. Ik schreef er uitgebreid over in een brief naar Valkenburg, die ik dan weer aan Nurbol voorlees. Het zijn al met al drie dagen die een leven lijken en waarin alle emoties aan bod komen en ik voor het eerst in tijden contact met mensen heb dat verder gaat dan waar ben je en waar kom je vandaan.
Nurbol regelt dat ik bij een vriend van hem kan overnachten: Mukhanbetiyar in Shieli.
De weg is heerlijk! In Europa zouden we het misschien levensgevaarlijk noemen om over een dun strookje langs de snelweg te fietsen, maar het is zoveel veiliger dan ik in weken heb ervaren, dat ik met volle teugen geniet van de fiets trance, het nadenken over van alles en nog wat terwijl je met elke pedaalslag een stukje dichterbij komt. Dat het vandaag regent, merk ik zelfs nauwelijks.
Bij de stadspoort, die je hier bij de ingang van elke stad welkom heet, staat Mukhanbetiyar al op me te wachten met zijn auto. "Ik mag niet met de auto," zeg ik geschrokken. Maar geen zorgen, hij is gekomen als escorte en loodst me veilig de stad in. Boven de stad prijkt een grote regenboog. Thuis wordt er goed voor me gezorgd door de familie, heerlijk eten, zelfgemaakte zuivel en oma van 90 jaar geeft me haar beste wensen mee in een ritueel dat hier gebruikelijk is, waarbij je je handen voor je houdt als om te bidden.
Ze wenst me dat ik ook 90 mag worden, mag trouwen en heel veel kinderen maken en dat ik veilig weer thuis mag komen.
Zhalagash – Kyzylorda
Stage
90 km
Message
Zoals wel vaker, blijkt een gemakkelijke dag minder gemakkelijk dan gedacht.
Tegenwind. "Alweeeer," denk ik. En dan: een gebroken spaak. En dan: een lekke band. Terwijl ik mijn fiets inspecteer stopt er een automobilist voor het gebruikelijke praatje en vervolgens moet ik ook allerlei Kazachse dingen zeggen voor een filmpje op sociale media. Mijn hoofd staat er even niet naar en schiet uit mijn rol van vriendelijke postbode. Sorry.
Maar het langverwachte rustpunt wordt bereikt. Nurbol vangt mij op via Couchsurfing. Zijn familie heeft een horeca-imperium, dat betekent een hotelkamer, heerlijk eten en karaoke!
Maar eerst neemt hij me mee naar de fietsdokter op de markt. "De beste fietsenmaker van de stad," verzekert hij me. Binnen no-time is mijn fiets weer operationeel. Ik mag de fietsenmaker niks betalen: "je bent hier te gast en je hebt al zo ver gefietst." Daarover zegt Nurbol: "hij is een echte moslim"
Ik besluit Nurbol een brief te bezorgen uit Turkije die gericht was aan "iemand in Kazachstan". Er blijken twee dollars in te zitten voor een kopje koffie en een lief bericht van een Turk die contact zoekt met een Kazach. "We zijn verwante volkeren," legt Nurbol uit.
En dan zit ik te dansen op een Kazakhse kraker met een biertje. En moet ik zelf ook liedjes gaan zingen. Ik val erg uit de toon hier, alles is chic en iedereen heeft zich opgemaakt en mooi aangekleed. Maar hier word ik getolereerd met mijn trainingsbroek. Wat een bizarre wereld, hier in de stad. Maar ik geniet er met volle teugen van.
Elshibay – Zhalagash
Stage
126.3 km
Message
Ik gooi de plassen water uit mijn tent, voor ik haar oprol, ik heb geen zin om dat gewicht met me mee te dragen.
De wind is nog steeds in mijn voordeel en ik besluit zo ver mogelijk richting de eerstvolgende stad Kyzylorda te willen komen.
Helaas draait de wind wat, waardoor het tweede gedeelte van de dag wat zwaarder is dan gedacht, maar: groot nieuws: er is hier een secundaire weg. Ik kan éindelijk, voor het eerst sinds Aktobe (en een paar kilometer bij Aral in de buurt) eens over een rustige weg fietsen en wat om me heen kijken.
Het is hier een rivierdelta, dus er zijn wat meer boompjes en groen. Het is lente. Ik rijd langs zo'n dorp voor de doden, een prachtige begraafplaats. Er stopt een oud busje. Mensen stappen uit en knielen. Ze zingen een mysterieus lied. Ik wil erbij zijn, erbij horen, maar ik ken de tekst en de melodie niet. Dit is niet mijn lied, niet mijn ritueel.
Ik besef me dat fietsen ook leuk kan zijn. Ik stop af en toe om een foto te maken. Aan het einde van de dag is het moeilijk om een kampeerplek te vinden: overal ligt modder en hopen koeienstront. Zoals altijd vind ik toch iets. Morgen slaap ik weer eens in een bed.
Ayteke Bi Kenti – Elshibay
Stage
131.6 km
Message
Vandaag kan ik kilometers maken met de wind in de rug. Af en toe wordt ik gestopt door een automobilist, aan wie ik moet vertellen waar ik vandaan kom en waar ik naartoe ga. Vervolgens moet er een selfie worden gemaakt.
Aan het einde van de dag begint het te regenen. En dan blijft het regenen. Ook 's nachts. Ik word wakker en zie dat er plassen water in mijn tent staan. Ik verzeker me ervan dat er geen elektronica stuk kan gaan en slaap verder.
"Goed voor de plantjes", herhaal ik als een mantra om mezelf weer in slaap te krijgen.
Aral – Ayteke Bi Kenti
Stage
111.3 km
Message
Ik zie onderweg weer meer kamelen.
Ik ben het beu om de weg alsmaar te volgen en er zijn hier wat gravelpaden langs de weg. Her gaat erg langzaam en verandert plotseling in een zand of modder pad, maar het zijn momenten om even te ademen.
Zhalauly – Aral
Stage
128 km
Message
Ik ploeg mezelf door het natte zand dat me dwingt om langzaam te gaan. Dat wilde ik toch?
En dan zie ik een vlinder poseren op een blaadje, hij blijft, vleugels gespreid keurig stilzitten. Ja, ik blijf erbij: in de steppe moet je niet voor je uit kijken, in de verte: dan zie je een eindeloze amorfe massa van vale kleuren. Je moet naar de grond kijken. Dáár gebeurt het, bloemen in alle kleuren, kevers die hun kop in het zand steken en dus deze vlinder.
Ik probeer zoveel mogelijk kilometers te maken om Aral te bereiken, naar het gelijknamige meer dat inmiddels half droog ligt. Daar huur ik een kamer. Ik moet toch ook eens een keer douchen.
Ik vind het maar vervelend, een kamer huren, je voelt je er nooit thuis, zoals in je eigen tent. Nee, het liefst word ik door iemand opgevangen om dan nog wat menselijkheid, verhalen, een lach, een maaltijd te delen. Gekochte gastvrijheid voelt niet goed.
Karakol’ – Zhalauly
Stage
122.8 km
Message
Ik kon gisteren een kampvuurtje maken, want ik had een droge plek met opgedroogde aarde én vond een paar stukken hout! Ik warmde me aan het vuur en zat alleen op de steppe en voelde me goed.
Maar nu moet ik weer terug naar die grijze strook, naar de razende wagens. Voor ik naar die mensenwereld terugkeer, tref ik een obstakel op mijn weg: een kudde paarden.
Het valt me telkens op hoe ze me aanstaren. Ik lijk zelf misschien ook wel een beetje op een paard op mijn fiets. Andere paarden rennen dan weer in paniek weg, terwijl ze de auto's de normaalste zaak van de wereld vinden.
En dat doet deze kudde in eerste instantie ook. Maar dan houdt een stoer paard, de leider, halt. Nieuwsgierig zet hij wat stappen in mijn richting en dan volgt de kudde ook. Zo staan we elkaar een paar minuten aan te staren. Ik durf niet door de kudde naar de weg te lopen en wacht geduldig, geniet van dit moment, in deze wereld die me veel meer bevalt dan de wereld van de veachtwagens.
Het liefst zou ik dwars door de steppe fietsen, maar ik heb maar 30 dagen om dit immense land te doorkruisen en dwars door de steppe zou langzaam, heel langzaam gaan.
De paarden zijn op me uitgekeken en trekken verder. Dus ook ik ga de weg weer op. Het is nog ver naar Shymkent, maar toch, stukje bij beetje kom ik dichterbij.
Ik eindig mijn dag in het zand, een hele uitdaging. En er vallen wat druppels uit de licht. Hoe heet dat ook alweer?
Regen!
Kiyakti – Karakol’
Stage
111.9 km
Message
Ook vandaag moet ik weer zien te overleven op de weg. Terwijl ik fietsen en zo nu en dan de berm induik om niet aangereden te worden, besef ik me: dit is waar het misgaat.
Ik fantaseer dat ik een bordje achterop mijn rug heb hangen waarop staat: "ik ben een mens". Want hier voel ik me geen mens, ik ben meer een geel fluoriserend obstakel, dat vrachtwagens tot last is. "Maar," denk ik, "hoeveel tijd verliezen ze nu echt aan mij als ze even zouden wachten om veilig te passeren? Een seconde? Een paar seconden?"
Zijn die paar seconden een mensenleven waard?
Toch zijn het soms dezelfde vrachtwagenchauffeurs die hun duim naar me opsteken of mijn fles water aanrijken. Hoe kan een goed mens - want dat is iemand die een ander mens een fles water aanrijkt - ook een potentiële moordenaar zijn?
Op de weg komen onze diepste overlevingsinstincten aan de oppervlakte, daar denken we aan onszelf, geloof ik. Nog een stukje jager-verzamelaar dat er genetisch ingebakken zit misschien?
Want het overkomt mij ook in het verkeer. Voetgangers die tergend langzaam in mijn weglopen moeten toch ook gewoon aan de kant? We zijn allemaal goed mens en moordenaar tegelijk en moeten constant waakzaam zijn, om de goede mens de overhand te laten houden.
Alles went, ook gedehumaniseerd worden als fietsend obstakel. Inmiddels heb ik zelfs tijd om te filosoferen tussen het overleven door.
Een een touringcar komt voorbij rijden. De chauffeur praat in de microfoon en hij lacht. De passagiers lachen ook. "Wat zou hij zeggen?", vraag ik me af. Er is hier niks. Ik fantaseer het volgende: "Als u heel goed hier rechts van u kijkt ziet u helemaal niks. Kijkt naar links dan is daar helemaal niks. Nee, dames en heren, hier wilt u niet dood gevonden worden. Laat staan dat je er gaat fietsen!" Iedereen lacht, terwijl ze hun hoofden draaien en me nakijken.
Na 100km vind ik onverwacht een hostel. Ik besluit er te overnachten. Het blijkt een grote kamer met zo'n twintig onopgemaakte bedden vlak naast elkaar. De kamer heeft geen licht en geen elektriciteit. In de hoek hangt een camera. Zou die wel aangesloten zijn? Ik kies een bed. "Hoeveel mensen zouden er al onder deze dekens hebben geslapen?", vraag ik me af. Ik zit een tien minuten op het bed in de donkere kamer. Ik vraag waar de douche is. De vrouw lacht. "Die is er niet!". Ik zit een paar minuten op het bed in de donkere kamer en besluit dan verder te fietsen. Dan liever in mijn tent.
Ik kom onderweg nog een koe tegen, een kunstige koe, die de chauffeurs eraan moet herinneren dat hier ook nog overstekend vee is. Ik wil er een bordje ophangen met "ik ben een koe".
Ik duik de steppe op zo ver mogelijk van de weg. Hier creëer ik mijn oase. Een plek waar ik er mag zijn en niemand in de weg sta.
Karlau – Kiyakti
Stage
97.3 km
Message
Ik kijk erg uit naar de kruising van wegen in Karabutak. Ik hoop dat daar de weg wat rustiger wordt. Op de kruising in de warme en stoffige stad - de temperaturen lopen inmiddels op tot boven de 20 graden overdag - eet ik nog iets in een wegrestaurant. Hierna volgt heel veel middle of nowhere tot aan Aral.
Het is luxe, want het lukt in deze streken niet elke dag om te lunchen, vaak sta ik langs de weg, waar ik snel wat gedroogd fruit of koekjes eet terwijl de voorbijrazende vrachtwagens windvlagen veroorzaken.
Toch zijn de lunchpauzes niet altijd een rustmoment, want ik lijk zelfs soms wel een toeristische attractie met mijn fiets. Mensen nemen soms zelfs foto's en video's! En in de wegrestaurants zitten vaak mensen op vol volume door de sociale media te scrollen. Het lijkt alsof ik de enige ben die dat schelle geluid storend vindt. Ik heb soms het idee dat ik steeds minder van de wereld begrijp.
Dat gevoel wordt bevestigd als ik naar de menukaart kijk, waar ik niks van snap. Het lukt uiteindelijk om iets te bestellen en in de rij spreekt een man me aan: "Waar kom je vandaan?", hij wacht niet op antwoord en vervolgt: "je begrijpt het niet, hè?." Tegen een andere man in de rij zegt hij: "hij begrijpt het niet". Ik besluit het maar zo te laten. Ik zoek een tafeltje op, het eten wordt gebracht, dan verschijnt er een grote bak vlees. Ik gebaar dat ik die niet besteld heb en de ober wijst op de man die me net aansprak. Die schuift al snel aan en komt tegenover me zitten, terwijl er nog veel vrije tafels zijn. Ik had al wel eens gehoord dat dat hier gebruikelijk is.
"Hij vindt het misschien gezellig," denk ik en ik vind het prima. De man zit zwijgend voor me en begint zijn bak vlees al smakkend en slurpend weg te werken. Hij kijkt me niet aan en begint ook geen gesprek. Ik versta er toch niks van. Dan haalt hij zijn telefoon tevoorschijn en begint hij op vol volume door de sociale media te scrollen. Hoe denk je dat ik erbij keek?
Alle vrachtwagens lijken mijn kant van de kruising te kiezen. De weg is niet rustiger, integendeel, het lijkt nu spitsuur. Ik besluit aan de tegenovergestelde kant van de weg te gaan fietsen, zodat ik het in elk geval kan zien als iemand me aanrijdt en me dan snel de berm in te storten. "Waarom ben ik hier, waarom doe ik dit?
We zijn nu bijna 100 kilometer verder. Ik zie een gravelweggetje langa de weg. Ik duik erop. Even ademen. Maar al snel verslechtert de weg, ik moet door de modder en voor ik het weet sta ik met mijn enkels in de bruine modder, waarschijnlijk veroorzaakt door gesmolten sneeuw, want sneeuw is inmiddels nauwelijks nog te zien. Ik zie een paadje dat links de steppe opgaat en ik volg het. Ik wil weg van de weg.
Terwijl ik het geraas van de weg op de achtergrond hoor verdwijnen en de steppe oprijdt, maakt een gevoel van vrijheid zich van me meester. Ik zie ineens hoe mooi de steppe is. Ik kijk op de grond en zie bloemetjes, witte, gele en roze. En een soort roodgroene bladeren: steppesla? Overal holletjes, waar soms een vaalbruin knaagdier in verdwijnt of verschijnt, hagedisjes. Ik sta even stil bij een stuk opgedroogd zand en tussen de spleten krioelt het van de insecten. Deze dorre massa lééft! Ik hoor nu overal de vogels en de zon verdwijnen achter een heuvelrug. Ook hierom ben ik onderweg. En ik neem me voor om voortaan elke dag een kilometer de steppe op te gaan en daar mijn kamp op te slaan.
Kamperen en zeker wildkamperen, zag ik eerder vooral als een noodzakelijk kwaad: een ongemak dat overwonnen moet worden omdat je nu eenmaal moet slapen. Ik besef me nu dat dít mijn rustpunt is en neem me voor om er een ritueel van te maken. Het routineus in en uitpakken van de spullen, het creëren van een eigen plek met alleen het geluid van fluitende vogels en zingende wind, de vrachtwagens daar op die grijze streep een verre herinnering.
Sukhinovka – Karlau
Stage
83.9 km
Message
Ook vandaag ploeter ik tegen de wind in en balanceer ik telkens op het randje van het asfalt, het randje van het bestaan en de samenleving, waar ik soms net vanaf val.
Men toetert er een eind op los. Om me te begroeten, om te waarschuwen, je weet het niet.
Onderweg probeer ik zoveel mogelijk halt te houden bij elk wegrestaurant dat ik zie (vandaag twee; vandaar!). Zo probeer ik de voorraden die ik in Aktobe heb ingeslagen zo min mogelijk op te maken en waar mogelijk bij te vullen.
Bij elke stop is er wel een praatje: waar kom je vandaan en waar ga je naartoe. Veel verder komt het gesprek niet, door mijn matige kennis van het Russisch en mijn non-existente Kazachs. Over brieven kan ik niet eens beginnen vanwege de taalbarrière.
Zo tegen de wind in, op de rand van het asfalt, en met contact dat nooit verdiepend, maar altijd oppervlakkig is, begin ik me af te vragen: wat doe ik hier. Is dit het einde van de wereld?
Zo rond 19:00 is het in elk geval het einde van de dag. Ik zie naast de weg wat boompjes! Daar sla ik mijn kamp op. Een uil vliegt juist weg, wat een enorm beest.
Een herder en zijn kudde zwaaien vanuit de verte naar me terwijl ik mijn tent opzet. Ook 's nachts blijf ik het gebrul, geraas en gezoef van de weg horen.
Aktobe – Sukhinovka
Stage
80.9 km
Message
Ik ga nog even langs de fietskraam om een flesje kettingolie te halen en fiets dan Aktobe uit. Zodra ik de bescherming van de gebouwen kwijtraak is het ploeteren tegen de wind in. Het doet me denken aan mijn eerste dagen in Kazachstan.
De eerste 25 kilometer is het rustig fietsen over een vierbaans weg, maar dan blijft nog een tweebaansweg over, zonder geasfalteerde vluchtstrook. Het is een erg drukke weg, dus ik fiets over de onverharde vluchtstrook.
Maar nog zo'n 20km verderop is dat geen optie meer, omdat de grond te zacht is en ik niet meer vooruit kom. Ik vind nog een paar keer even rust door over een stuk oude weg of weg in aanbouw te fietsen.
Zoals gebruikelijk in Kazachstan stoppen er wat mensen om me een lift aan te bieden. Dat ik weiger, daar snappen ze helemaal niks van.
Ook Nurlan stopt, een gezette man met een groen Kazachs hoedje. Hij maant me om te stoppen. Eerst moet ik uitleggen wie ik ben en wat ik doe. Dat lukt inmiddels in het Russisch. Dan foto's, een broodje en wodka! Ik weiger beleefd, maar dat heeft geen effect. Dan nog een slok wodka. "Dat zal je kracht geven". De man die de auto waar Nurlan inzit bestuurt, neemt ook een flinke teug. "Kazakhstan normalny?", vraagt Nurlan. "Jazeker en prachtig." Nu toont Nurlan me wat lijkt op een 5-literfles water. "Vodka!", roept hij enthousiast.
Door de wind kom ik niet verder dan 75 kilometer. Aan het einde van de dag ga ik een onverharde weg op om een kampeerplek te zoeken. Ik moet een stukje sneeuw oversteken, dan kom ik bij een gravelweg en daar zie ik een mooi plekje. Al snel sta ik bijna tot kniehoogte in de sneeuw en mijn voeten in het water dat zich onder de sneeuwhoop heeft gevormd. Een ijsbad. Gelukkig heb ik nog een paar zomerschoentjes...
Akkemer – Aktobe
Stage
71.4 km
Message
Een vlotte tocht zonder complicaties. De band heeft het gehouden! Terwijl ik door het dorp Alga rijdt, stopt een auto en houdt halt. De man stapt uit en zegt dat hij me al een paar keer heeft gezien op de weg tussen Atyrau en hier. Hij stopt me wat briefgeld toe. Ik probeer te weigeren, maar de man drukt het geld in mijn hand en rijdt snel weer door, terwijl hij me in het Russisch een goede reis toewenst.
Gisteren was dat me ook al eens overkomen. Het voelt vreemd, vernederend bijna, maar ik zag ik beide gevallen dat de intentie goed was. Misschien hadden ze me liever een fles water of iets te eten gegeven, maar hadden ze het toevallig niet bij zich? Ik kan het geld van de sponsoren goed gebruiken om straks weer voorraden te kopen om de woestijn door te komen. Wie jullie ook zijn, bedankt voor jullie gastvrijheid en hulp aan de reiziger.
In Aktobe stop ik direct bij de enige fietsenmaker. Die is net Nuryk aan het helpen met zijn mountainbike. "Heb je ook 28 inch banden"? De fietsenmaker trekt het gevreesd gezicht. Hij komt terug met een dun stadsbandje. "Daarop ga ik het niet redden naar Tashkent." Dan biedt Nuryk aan om me te vergezellen naar de markt, waar ze meer banden hebben.
Wow! Een droom voor een fietser. In de marktstal vol fietsspullen ligt er inderdaad een band op mij te wachten.
Shubarkuduk – Akkemer
Stage
103.8 km
Message
Mijn dag begint met een lekke band.
En dan, vijf kilometer verder, nog een lekke band.
Ik probeer mijn geduld te bewaren, alles zo precies mogelijk te doen. Dat werkt altijd het best. Toevalligerwijs ben ik bij beide lekke banden nét in de buurt van een bushokje.
Het enige nadeel daarvan is dat daar auto's stoppen. Met mensen die lekker een praatje willen maken. En hoewel ik daar normaal best voor in ben, probeer ik me dus te concentreren op dat precieze werkje.
Ik koop een pakje appelsap en een chocoladereep bij een openbaar toilet. Bij het wegrestaurant ernaast staan ze al te zwaaien. Waar kom je vandaan? Waar ga je naartoe? Hoe oud ben je? De gebruikelijke vragen. Als ik mijn verhaal heb verteld, krijg ik een kop koffie aangeboden. Ik wil een broodje kopen, maar krijg dat dan gratis. Ik durf verder niks meer te bestellen, want anders zal ik het wel cadeau krijgen.
Een man komt binnen en begint in het Arabisch te prevelen. Dan richt hij zich tot Mekka en als hij klaar is tot mij. "Heb je honger, heb je dorst?". Ik zeg dat ik alles heb, maar ook Taras laat me niet vertrekken zonder proviand. En dan komt er nóg een man met een zak pasteitjes. De eigenaar van het wegrestauranrlt zegt dat hij voor me wil bidden. Ik moet hem nazeggen.
Gloeiend van zoveel menselijkheid fiets ik verder de steppe in. Ja, ik zie steeds meer boompjes, ga over heuvelruggen. Dit voelt toch anders, toch meer alsof je van het één naar het ander gaat.
Dan: mijn derde lekke band van de dag. Ik besluit grondig te onderzoeken wat er aan de hand is en mijn vrees blijkt gegrond: mijn buitenband is volledig aan het eind van haar latijn. De beschermende laag begint aan de binnenkant los te raken en prikt gaatjes in de binnenband.
Ik verwissel de kapotte band, na het plakken van de gaatjes, naar de voorkant. Daar komt er minder druk op. De strategie werkt en brengt me bij een bosje. Je leest het goed: een bosje!!! Meerdere bomen bij elkaar, langs de weg, waar ik mijn tentje opzet en probeer te slapen tussen het geraas van vrachtwagens aan de ene, treinen aan de andere kant. De vogeltjes fluiten er lustig op los en zouden hier slangen zijn of schorpioenen? Nog maar 70 km naar de stad Aktobe, waar hopelijk banden zijn te vinden.
Karaulkeldi – Shubarkuduk
Stage
82.1 km
Message
Tussen aankomst en vertrek is er niets. Niet menselijks althans. 80 kilometer lang. Dus ik leer nog meer tinten bruin kennen. Zoals het roodbruin van een struik die ik nog niet eerder zag. De bergen sneeuw worden steeds talrijker. Hoe zou dit landschap er een paar weken geleden uit hebben gezien?
Had ik al geschreven over de kerkhoven hier? Dorpen voor de doden, met huisjes in alle tinten bruin, van beige tot terracotta. Spookdorpen. Daar in de verte is er één.
Even buiten Shubarkuduk verblijf ik in een pension met Oezbeekse buren. Vrachtwagenchauffeurs. De hele middag scrollen ze met hun telefoons op vol volume door hun sociale media. Ik ben hier neergestreken om een live verbinding met Eupen in België tot stand te brengen.
Het is een surreële ervaring, ik ben even in België, met Max die vertelt over dit project. Het publiek lacht, moedigt me aan, geeft me applaus. Zij in de bewoonde wereld, ik in de woestijn. Ik voel me gesterkt in mijn missie.
Zhanterek – Karaulkeldi
Stage
152.3 km
Message
Ik begin vertrouwd te raken met het dorre landschap, het is niet langer één amorfe enge en/of saaie bruine massa, waar ik doorheen moet, meer en meer zie ik de verschillende tinten bruin, zoals ik ook de oneinde blauwen van de zee onderscheiden kan.
Er is hier meer leven dan ik dacht, door het ruisen van de wind, het razen van de auto's, hoor ik de vogeltjes fluiten. Maar waar zijn ze? Zijn ze net zo bruin als de woestijn, zie ik ze daarom niet. Zoals ik het geelbruin van een duin zie en het groene bruin van een struik. Het zwarte bruin van een drol en de stippen in de verte in alle kleuren bruin die je maar bedenken kan. Koeien, paarden, nee schapen? Kijk! Het glimmend donkerbruin van een paard dat de weg over wil steken, ik rem af, het is een neppaard en het deed zijn werk.
De horizon is hier niet recht, het is een grafiek, een wisselkoers. Een vaalbruin marmotje kijkt me angstig aan en kruipt dan zijn holletje. Een goudbruine steen die lijkt op een neergestorte kameel. De weg is nog steeds grijs met witte strepen. Op de weg loopt een grijze tor. Een kruispunt, de weg naar rechts is even grijs, dan nog twee strepen bruin. Bruin op bruin. Het bruin voor de mensen is iets donkerder. In de verte rijdt een witte bus, gevolgd door een wolk van opwaaiend zand. De kleur van die stofwolk is moeilijk te omschrijven, de kleur die je krijgt als je bruin met onzichtbaar mengt.
Rood op de weg, rood met bruin op grijs, aangereden wild, een auto rijdt er nog eens overheen, er spat iets op mijn gezicht. Echt waar!
Een zee van bruin, golvend, bruin, bruin en wit. Wit? Water? Nee. Schuim! Nee. Sneeuw? Dat kan niet, het is twintig graden. Ik steek mijn vinger erin. Sneeuw! Ik pak een hand en maak een bal. Het is twintig graden, ik heb een t-shirt aan en ik maak een sneeuwbal.
Ik ga door met het inventariseren van bruin. Blauw! Een bord. Nog een bord. Heel klein. 600. Zo ver ben ik al van Rusland, een ander leven. Nog meer blauw in het bruin, daar in de verte. Daken. Een dorp! Het lijkt dichtbij, maar blijft ver weg. Hoeveel pedaalslagen nog tot het dorp? Oneindig veel. Hoeveel vanuit Rusland naar hier? Hoeveel vanaf thuis?
De dode koe in de berm is een zwartbruine vlek. Het uitstekende bot is wit en de ingewanden rood. Zwart met wit is de gier. Hij ziet me nu en neemt de benen... Spreidt zijn vleugels, veel wijder dan de roofvogel die ik hiervoor zag. Machtig.
Een witte auto volgt me. Het raampje gaat open, de vrouw filmt me als een paparazzi. De gebruikelijke vragen: waarheen? Waarnaartoe? Heb je honger. Ik krijg wat eten aangereikt van een man die Dhulat heet. "Rachmet" (bedankt)
Op het grijs van de weg zie ik een donkergrijze, bijna zwarte kopie van mezelf. Die moet ik volgen.
Dossor – Zhanterek
Stage
109.1 km
Message
In Dossor splitst de hoofdweg zich in tweeën, het is rustiger op de weg, een verademing. Ik kan wat meer ontspannen. Soms raak ik even in de fietserstrance en laat ik mijn gedachten de vrije loop, om dan weer ruw wakker te worden van een vrachtwagen die langs scheert of een inhalende auto van de andere zijde. Even wachten om veilig te kunnen passeren lijkt geen optie. Ik wordt veel begroet onderweg door enthousiast toeterende en zwaaiende automobilisten. Soms groet ik vriendelijk terug, soms heb ik er even geen zin in. Ik begin ook in de steppe onderscheid te zien, in wat één amorfe bruine vlakte leek, valt toch een hoop te ontdekken. Een eenzaam groen graspolletje, een blauwe poort, schaapjeswolken in de lucht, een passerende trein en aan het einde van de dag warempel een heuvel! In het dorpje Zhanterek word ik vanuit een huis enthousiast begroet door een tiener die direct zijn motor pakt en een praatje komt maken. Maar hoe doe je dat als je elkaar niet verstaat? Hij helpt me met het vinden van een kampeerplek en dan gaat hij zijn vriendjes halen. Ze komen nog een paar keer langs en laten horen hoe hun motoren knallen.
Atyrau – Dossor
Stage
101.8 km
Message
Langs de grote weg door de woestijn verlaat ik de laatste stad die ik voorlopig zal zien. Ik fiets door het niets, af en toe een (opgedroogd) meertje. Van rustig fietsen is toch geen sprake: ik moet heel alert zijn op de vrachtwagens, die rijden namelijk gewoon door, alsof ik er niet ben. Als twee vrachtwagens elkaar passeren wordt het te krap op die kaarsrechte potloodstreep die op een vaalbruin canvas is getrokken. Dan moet ik de onverharde berm induiken. Onderweg stopt een automobilist om me een fles water te kopen. De lente is begonnen, ik fiets in mijn shirtje. Ik eindig de dag in een pension in het stadje Dossor, een laatste glimp bewoonde wereld voor de komende dagen.
Atyrau
Stage
11.4 km
Message
In Atyrau, op de grens tussen Europa en Azië, pendel ik op en neer over de bruggen van slaapplek naar slaapplek, onderweg bezorg ik een brief en breng ik mijn fiets naar de dokter.
Akkystau – Atyrau
Stage
86.5 km
Message
Vandaag is de wind me beter gezind. De weg naar Atyrau verloopt zonder grote problemen, behalve een lekke band wanneer ik de stad inrijd. Net zoals in Istanbul, ook op de grens tussen Azië en Europa. Ik word hier vanavond opgevangen door Bekbolat via Couchsurfing. Maar hij is nog niet thuis. Ik ga ergens een wrap met frietjes eten. De jongens vragen waar ik vandaan kom en wat ik hier kom doen. "Met de fiets vanuit Nederland?!". Ik hoef mijn eten niet te betalen. Later op de avond ontmoet ik Bekbolat, zijn vrouw en zijn vier vrolijke kinderen.
Zineden – Akkystau
Stage
85.7 km
Message
Ik had een heerlijke nachtrust in de kantine. De verearming draaide op volle toeren. Aan gas geen gebrek hier. Na afscheid te hebben genomen van de oliemannen, na wat kopjes thee, koekjes en foto's, ga ik op weg in de richting van Akkystau.
Dat is zo'n 80 kilometer, wat met tegenwind heel ver lijkt! Maar de wind is wat zachter vandaag en soms kan ik wel 15km/u halen.
In Akkystau kan ik ook eindelijk geld wisselen en een simkaart halen.
Afanasevo – Zineden
Stage
53.7 km
Message
Na weer een dag ploeteren tegen de wind in, kom ik niet verder dan 53km wanneer ik uitgeput ben.
Na veel jaknikkers te hebben gezien, vind ik een dorpje waar wat bedrijvigheid is rondom de olie-industrie.
Ik ga wat eten in een café en vraag of ik daar mag kamperen. Het mag niet. Via de vertaalapp, krijg ik de cryptische instructie: "je moet op zoek gaan naar het huis van de vertaler" en de vrouw van het restaurant wijst naar de overkant van de weg.
Ik spreek daar een man aan, die ook van nee schudt, hij spreekt iets in op mijn telefoon en dan lees ik: "moeders zullen helpen". En hij wijst naar een hokje.
Daar tref ik de beveiligers van de site aan, die aangeven dat ik naast de elektriciteitscentrale mag kamperen. Weinig beschutting, midden in de wind, maar beter dan niks.
Terwijl ik mijn tent opzet, komen er mannen met blauwe pakken aan. "Thee!", roepen ze. Ik besluit ze te volgen en plots zit ik in een kantine vol mannen met blauwe pakken, ik noem ze de oliemannen. En daar is een man die een beetje Engels spreekt, hij heet Talgat. Hij is, de vertaler, vertelt Vitaly, een Russische medewerker me.
Ook de andere mannen in blauwe pakken vertellen me hun namen, maar ik kan zo veel namen niet onthouden, dus ik noem ze de oliemannen.
Na een vreselijke dag tegen de wind in en met zand in de schoenen, besef ik me dat dit is waarom ik deze reis maak. Om ineens in de kantine van de oliemannen te mogen zitten en wat momenten met hen te mogen delen, een inkijkje in hun bestaan.
Viyaly is getrouwd met de dochter van Talgat en spreekt nu vloeiend Kazachs. Talgat opent zijn jas en toont me een fles Vodka, hij legt zijn vinger op zijn lippen: "Shhh".
Het is te koud en te winderig om in de tent te slapen, besluiten de oliemannen. Ik moet dus mijn kamp opbreken en in de kantine slapen en ik mag daar zoveel thee en koekjes nemen als ik wil.
's avonds gaan we terug naar het restaurant en eten we samen. De fles Vodka wordt van tafel gehaald voor de foto.
Kotyayevka – Afanasevo
Stage
64 km
Message
Een stormachtige wind blaast recht in mijn gezicht. Ik kan niet sneller fietsen dan zo'n 10km/u. Werkelijk een marteling, zoals de eindeloze heuveltjes op en af langs de zwarte zee. Kamelen bieden troost en verwondering.
In het stadje Kurmangazy wil ik een simkaart halen, geld wisselen en eten, maar alles blijkt dicht. Twee mannen in een dikke auto met Russisch kenteken bieden aan om me te helpen en ze te volgen naar het tankstation, daar kan ik eten.
Maar ik ga wel erg langzaam en ze lijken haast te hebben, dus worden twee mannen in een andere auto ingeschakeld om me te escorteren.
De vrouw die in het restaurant werkt is niet erg behulpzaam. Ik probeer drie dingen te bestellen, maar ze hebben het allemaal niet. Ze vertelt me ook niet wat ze wél hebben. Wannneer ik te lang nadenk loopt ze weg van de tafel. Uiteindelijk lukt het toch om iets te eten.
Ik kom nog steeds niet vooruit, ook niet met de nieuwe brandstof. Op zo'n 60 km besluit ik een afslag naar een dorp te nemen. Het is hier echt woestijnachtig. Opwaaiend zand en duinen, soms zakt mijn fiets weg in het zand.
In het dorp vraag ik beveiligers in een school (geen idee wat ze beveiligen) of ik daar ergens kan kamperen, maar het lijkt allemaal heel ingewikkeld. Uiteindelijk mag ik mijn tent naast het kantoor van de spoorwegen neerzetten en krijg ik een zak eten mee van de beveiliger: "dit heeft mijn vrouw voor jou gemaakt".
Astrakhan’ – Kotyayevka
Stage
77.6 km
Message
Na een comfortabele dag bij Mark, die een filmliefhebber is en met wie ik verschillende films heb gekeken. Na een rondje door de mooie stad en het Astrakhan Kremlin is het tijd om door te gaan naar het volgende land: mijn Russisch visum verloopt bijna!
Ik fiets over een "pontoon bridge", het is een vreemde gewaarwording, alsof je over het water zelf fietst. Dan begint de lange weg door de steppe en met de wind in het gezicht
Die wind wordt dan ineens gebroken door een eindeloze rij vrachtwagens uit Kazakhstan, Oezbekistan, Turkmenistan, noem het maar op. De chauffeurs staren me aan of begroeten me.
En dan is daar ineens de grenspost, naast een klein dorpje. Het is een hermetisch afgesloten vesting vol containers. Ik verwacht er vrij snel doorheen te gaan, zoals telkens is gebeurd bij alle grensposten, maar bij de paspoortcontrole krijg ik mijn paspoort niet terug en moet ik op een bankje wachten. Ik zit naast een Oezbeekse man, die zit te bellen, de grenswacht komt hem streng toespreken: "bellen is hier niet toegestaan".
Na een tijdje wachten komt er een man met een bontmuts op me af. "Follow me please". Het blijkt een FSB agent. Ik volg hem naar een container en wordt gesommeerd mijn fiets daar neer te zetten. Naast de container staat een busje, een groep Oezbeekse mannen laadt hun bagage op het rek op het dak. Ik durf niet te vragen of ik mijn fiets op slot mag zetten. Waarschijnlijk zijn er - voor mijn fiets althans - weinig veiligere plekken dan hier.
"Close the door please". De agent wijst, zonder me aan te kijken naar een stoel in de hoek van de container. Links van me staat een tafel met een microscoop en een doos met latex handschoenen. De agent zet zijn bontmuts op de plank die voor bontmutsen schijnt te zijn. Hij haalt een map uit een la en begint nu driftig op zijn computer te typen. Hij kijkt me niet aan.
En dan beginnen de vragen. Sommigen heel specifiek, zoals: "in welke steden in Georgië heb je overnacht," andere algemeen, zoals: "wat is het doel van je reis?". Ik weet alle antwoorden en beantwoord alles naar waarheid. "Dit is niet de plek om iets te verbergen," denk ik. De slotvraag is "did you like it in Russia?". Naar waarheid antwoord ik"yes, very much", en nu verschijnt er voor het eerst een glimlach op het gezicht van de agent. Nu moet mijn telefoon imei nog geregistreerd worden, waar ik de agent mee help. "Wat zouden ze met die informatie doen?", vraag ik me af.
En dan mag ik de vesting verlaten. Ik fiets nog zo'n 10 kilometer langs wachtende vrachtwagens door Rusland. De steppe ligt hier bezaaid met flesjes water en lege zakken chips. Ik kijk telkens achterom, of de agent niet toch nog een vraag heeft. En dan is daar de brug, aan de andere kant is het Kazakhstan.
"Ik ben er bijna," denk ik en voel me ineens beklemd. Daar aan de andere kant ligt mijn vrijheid op me te wachten. Ik fiets de brug op langs een militaire controlepost, die verlaten lijkt. Maar dan hoor ik iemand roepen en twee Russische militairen sommeren me om terug te komen. "Maar ik was er bijna," dacht ik. "Waar kom je vandaan en waar ga je naartoe?". Ik leg mijn reis uit en dan verschijnt er een grote glimlach op de gezichten van de soldaten. "Wacht hier," zeggen ze, en ze komen terug met een fles water, Russisch water, "voor onderweg". Ik zie ze aan de andere kant van de brug nog zwaaien.
Nu moet ik nog de Kazachse immigratiecontrole door. Ik moet aan zo'n vijf verschillende mensen hetzelfde vertellen. Één agent zoekt mijn instagram op en volgt me. maar dan ben ik eindelijk echt in een ander land en ik was bijna vergeten hoe hard het nog steeds waait. Het is al bijna avond nu.
Ik zie een paar huizen langs de weg en vraag of ik daar mijn tent mag opzetten. De kinderen hier zijn nieuwsgierig, maar ze spreken alleen Kazachs. Dus spreken we de taal van een potje voetbal en tellen we in het Spaans tot tien. Zo voelt vrijheid voor ik in mijn tentje kruip voor een goede nachtrust in een andere wereld.
Oranzherei – Astrakhan’
Stage
78.1 km
Message
Kseniya biedt me aan om nog een dag in het appartement te verblijven en uit te rusten. En dat doe ik, want ik ben ook nieuwsgierig geworden naar dit dorp en haar lieve mensen.
Oranzherei is een voormalig vissersdorp, waar ooit - tijdens de Sovjetunie - een grote industrie was. Miljoenen blikken vis werden vanuit hier jaarlijks door het hele land verspreid. In het museum in het cultureel centrum staat een verzameling vintage blikken in een vitrine.
In dat museum kreeg ik gisteren een rondleiding, Sonya en haar klasgenoot Temerlan helpen met vertalen. "This is the Astrakhan raven". Ik vraag wat het verschil is met een normale raaf. "Oh, no, it's just a normal raven". Het is een indrukwekkende verzameling objecten en documenten over dit dorp dat ooit booming was en nu vooral vergane glorie. "This is Lenin", zegt Temerlan die naar een poster wijst. Ik zeg dat ik weet wie dat is. "You know Russian history!", zegt hij trots. Ik zeg dat ik een schilderij met vissersvrouwen mooi vindt en hij bloost een beetje, alsof ik hem zojuist een persoonlijk compliment heb gegeven.
Ik ontmoet ook de rest van de schoolklas, die een brief voor me hebben geschreven met getekende hartjes en Matroesjka's. Kseniya komt me een paar keer eten brengen, waaronder hele exclusieve vis. Een artikel over mijn bezoek verschijnt in de lokale krant. Ik ben de eregast van dit dorp, het is heel bijzonder en ik vraag me af waar ik al deze hartelijkheid aan heb verdiend.
De mevrouw van de winkel en de pianoleraar Olga komen me uitzwaaien. Olga geeft me een medaillon mee van de beschermheilige van het dorp: "om je onderweg te beschermen".
Ik ga nu door naar de stad Astrakhan, waar ik via Couchsurfing verblijf bij Mark, die theater maakt en fotografeert.
Lagan – Oranzherei
Stage
102.2 km
Message
De tempel lijkt gesloten. Buiten staat een gigantische gouden Boeddha. Ik loop om de tempel heen en klop aan bij een gebouwtje. Een monnik in oranje gewaad maakt de deur van de tempel voor me open.
Ik ga alleen in de tempel zitten en een gevoel van intense kalmte komt over me heen. Bij de verschillende Boeddha beelden en foto's van de dalai lama ligt geld of eten. Iemand klopt aan en ik maak open. Een man komt binnen en buigt drie keer met de handen voor het gezicht in bidhouding. Hij gaat dan alle altaren af en legt er een muntje neer. Nu maakt hij even een praatje, voorzover dat gaat, wie ik ben en waar ik naartoe ga en of dat mijn fiets is. Bij de ingang liggen zakjes met eten. De man pakt zo'n zakje mee en maakt een verontschuldigend gebaar.
Nu valt mijn oog op een tafeltje met foto's van mannen, meestal jonge mannen. Ze hebben uniformen aan. Één van de mannen lacht, terwijl hij een groot machinegeweer in zijn schoot vasthoudt. De foto's van de soldaten liggen vlak bij de Dalai Lama. Oorlog en boeddhisme, hoe valt dat met elkaar te rijmen? Ik besluit dat ik dat niet hoef te doen, ik ben hier om te kijken en om te luisteren. Ik moet de dingen naast en niet in een bepaalde volgorde lf boven of onder elkaar plaatsen. Ik ben een postbode, just a messenger. Maar mijn gevoel van kalmte is weg.
Ik fiets verder, de steppe op en kom langs het dorp Dzhalikovo. Ook hier is een tempel. Ik vraag een oude man in uniform (zou hij ook een soldaat zijn?) of ik de tempel kan bezoeken en hij belt iemand op. Hij gebaart dat ik even moet wachten en scheurt weg in zijn auto, een stofwolk neemt langzaam bezit van het dorp. Enkele minuten later is hij terug met Svetlana, die de tempel opent en direct op volle snelheid in het Russich begint te vertellen. Veel snap ik er niets van. Behalve dat dit de eerste boeddhistische tempel in de Sovjetunie was en dat haar voorvaderen uit Mongolië kwamen en via Siberië hier terecht zijn gekomen en dat ze een vriendin heeft die in Duitsland woont en altijd met kilo's Kalmukse thee terug naar huis gaat.
Ze leert me hoe ik moet bidden, met welke knie ik voor de Dalai Lama mag knielen en dat ik mijn hoofd drie keer naast zijn portret moet laten aanraken. Ik moet in het midden van de ruimte staan en naar de Boeddha buigen. Ik krijg een zaad van de lotusbloem. "Als je die in je zak terug vindt, moet je nog eens aan ons hier in Kalmukkië denken". Ik krijg een zakje Kalmukse thee mee en snoepjes die voor de Boeddha waren neergelegd. "Zijn die niet voor de Boeddha?," vraag ik. "Van de Boeddha voor jou, gebaart ze.". Dan geeft ze me een kaarshouder in de vorm van een lotusbloem mee. Die kan ik eigenlijk niet aannemen, maar weigeren lukt ook niet.
"Ik moet ze weer doorgeven," denk ik, eigenlijk is die lotusbloem een soort brief. Ik fiets dat dorp uit en veroorzaak nu zelf een stofwolk. Daar komt een oude Lada. Zijn stofwolk is groter, hij toetert. Naar mij? Ik fiets door. Hij toetert weer. Ik stop en kijk. Een man in een legeruniform zwaait naar me. "Thee!," roept hij dwingend.
En even later zit ik in de keuken aan een kopje thee. Op de tafel staat brood met boter: "eten!" Roept de soldaat. De Russische gastvrijheid gaat soms wat met de harde hand, maar ik voel dat het goed bedoeld is. Dan laat hij me zijn wapenvergunning zien. "Bent u een jager? Een politie agent?," vraag ik naar de bekende weg. "Soldaat," zegt hij. Hij pakt nu zijn telefoon en toont me een filmpje. Ik zie een gebouw dat onder vuur wordt genomen vanuit een raam, ik hoor mensen roepen. "Bachmoet.," zegt de soldaat. Mijn maag draait zich aan alle kanten om van deze oorlogsbeelden. Ik geef hem aan dat ik niet verder wil kijken. Dan toont hij me het portret van een vriend, ook een soldaat, die daar is overleden. "Het spijt me," zeg ik. "Ach," gebaart de soldaat en hij wappert naar achteren met zijn handen om te zeggen: "dat ligt achter me". De magere man maakt schokkerige bewegingen, hij lijkt voortdurend alert, zelfs als hij mij nog wat thee bijschenkt. Aangezien ik liever geen filmpjes van de oorlog bekijk, zoekt hij nu naar iets wat me wel bekoort. Iets Engels misschien. Queen? Ik knik opgelucht. Boeddhisme en oorlog. Een Russische soldaat die Queen voor me opzet. Ik snap er helemaal niks van. Het hout knettert in de haard en helpt me om kalmte in mijn hoofd te vinden. "Naast elkaar, niet onder of boven elkaar," herhaal ik als een mantra.
De soldaat is gewond en mag niet meer vechten. Anders zou hij zo teruggaan. Nu krijg ik een rondleiding door het huis. Hij is fier. Eerst gaan we langs het altaar en we buigen naar de boeddha. Vlak ernaast staat het tafeltje met de militaire onderscheidingen. Zijn schokkerige bewegingstaal, maakt plaats voor onwankelbare trots, wanneer hij naar zijn medailles wijst. Hij toont ook de slaapkamer en de hal als kostbare museumstukken, en lijkt te wachten op mijn bewondering. Ik weet me geen houding te geven. Ik zie een eenvoudig en aangenaam huis, temidden van een dorp in het niets, waar elke beweging een stofwolk doet opwaaien.
Ik ben veel langer in dit dorp dan ik van plan was. Ik moet nu echt weer verder. De soldaat knikt, een beetje teleurgesteld. Hij drukt me een vis in de hand. Door de plastic zak kijkt hij me beteuterd aan. Ik trek mijn schoenen weer aan en de soldaat kijkt even hoe ik daar onhandig mee worstel. Springt dan gretig op en komt terug met een schoenlepel. Wanneer ik die na gebruik terug wil geven, schudt de soldaat gedecideerd van nee. "Voor onderweg".
En zo verlaat ik het dorp, wat zwaar beladen, de vis achter de snelbinders geklemd. De soldaat kijkt naar me en naar mijn fiets. "Naaar China?", vraagt hij en ik knik. Hij wijst lachend naar zijn voorhoofd, alsof hij wil zeggen: "je bent niet helemaal bij zinnen". Door mijn eigen stofwolk, werp ik nog één blik op dat dorp, dat mij ondanks alles als een eregast heeft ontvangen en ik realiseer me dat het een plek is die ik nooit zal vergeten.
Over een gravelweg waar ik geen enkele auto of vrachtwagen zie, steek ik de grens over naar de regio Astrakhan. Ik zie nu weer orthodoxe kerken en begraafplaatsen. Ik heb een kamer geboekt in het vissersdorpje Oranzherei. Ik moet eerst een brug over, dan langs een elektriciteitscentrale en de begraafplaats waarachter de zon zich nu langzaam verstopt, een magische glinstering achterlatend.
Mijn internet ligt eruit. GPS ook. Dat zal wel met die centrale te maken hebben. Dat is dus ouderwets op de kaart kijken, na zoveel afslagen naar rechts, en op straatnamen letten. Ik klop aan bij het huis op aan de onverharde weg langs de rivier. Niets. Ik klop nog eens. Ik roep. Het begint kouder te worden. Hoewel de temperaturen overdag steeds aangenamer worden, koelt het 's avonds hard af. Een typische droge kou, een ongedaige wind, die dwars door de je kleren heen lijkt te blazen. Ik klop en roep nog eens. Ik sta hier inmiddels al een kwartier en begin te klappertanden. Ik kan niet bellen en heb geen internet. Ik besluit aan te kloppen bij een huis, dat wordt bewaakt door een grote enge hond. Hij blaft even, maar als ik het poortje van het erf open, doet hij niets. Ik klop aan. Niets. Ik hoor toch mensen binnen. Ik klop nog eens. Niets. Ik ga nu naar het raam en zwaai. Nu opent er een meisje met sproeten. "Mama," vraag ik. Een vrouw komt aan met verschillende kinderen met sproeten aan haar zijde. Ze kijken me wat uitdagend aan. "Wat?", vraagt ze. Ik begin te stamelen, maar kan niet in het Russisch uitleggen wat ik nodig heb. De familie staart me ongeduldig aan. Ze bestuderen me. Ik typ druk op mijn telefoon en laat ze een tekst zien (ik heb een offline woordenboek gelukkig)
De vrouw zegt van alles, maar ik versta haar niet. "Nee! Nee!," zegt ze dan, "Doei! Wegwezen buitenlander." De deur wordt dichtgesmeten en de sleutel draait rond in het slot. Buiten aangekomen hangen de kinderen uit het raam en kijken me vijandig aan. Ze lijken de hond aan te sporen om me te verjagen, maar die herder ligt me alleen wat schaapachtig aan te staren. Het schemert nu, ik voel de koude wind tot op mijn botten.
Ik wil weg van die plek en die mensen en ga terug naar het centrum van het dorp. Ik loop een winkeltje in. De vrouw van wie de winkel is, ziet direct dat ik geschrokken ben. Met wat hardhandige Russische gastvrijheid zet ze me aan een kopje thee: "jas uit!, stoel pakken!, zitten!, aanschuiven!, drinken!" Ik krijg nu ook wat koekjes en een broodje "eten!". Ze begint druk te overleggen met alle klanten die aankomen en aan de telefoon. Ik snap er niks van. De lokale pianolerares Olga (leerde ik later) staat me wat bezorgd aan te staren. Er is hier in elk geval geen hotel, is de conclusie.
Dan komt er een vrouw met een brede glimlach de winkel in. Ze geeft me direct een goed gevoel, ik voel me veilig nu zij er is. Even later toont ze me haar telefoon, daarop staat de volgende tekst:
"Ik heb een plek gevonden waar je kunt overnachten, volg mij"
De vrouw heet Kseniya. Ze neemt me mee naar een typisch appartementenblok uit de Sovjettijd, mijn fiets gaat in een loods. We moeten naar de bovenste verdieping, de buurman is er nu ook bij om te helpen met de bagage. Hij duwt me een paar leren handschoenen in de hand, voor onderweg. Ik sla ze beleefd af, omdat ik al handschoenen heb. Ik kan vandaag niet meer geschenken aannemen! Hoewel dit appartement, waar de spinnende en eenzame kat Agnieszka op me zit te wachten nu ook een godsgeschenk ik. De verwarming draait op volle toeren en ik ben de kou snel vergeten als de kat tegen me aan kruipt op de bank. De eigenaar van dit appartement is tijdelijk voor werk in Sint Petersburg en Agnieszka is helemaal alleen. "Ze zal blij zijn met je gezelschap," zegt Sonya, Kseniya's dochter die gelukkig wat Engels spreekt.
Kutan – Lagan
Stage
118 km
Message
De mevrouw van het hotel geeft me nog een brood, een stuk kaas en een fles water voor onderweg mee. Ik steek de grens met Kalmukkië over, het checkpoint ziet er serieus uit, maar ook hier mag ik gewoon doorfietsen.
Al snel zie ik een tankstation met de naam "Lotos" en een boeddhistische gedenksteen vol gekleurde bloemen, voor iemand die is aangereden.
Ik heb geleerd van gisteren. In het stadje Artezian, sla ik voldoende voedsel en water in, want het lijkt erop dat ik de komende honderd kilometer niets ga tegenkomen.
Op het plein staat een standbeeld van Lenin, naast de Boeddhistische tempel. Er hangen borden met glorieuze militaire taferelen uit de Soviettijd en een oproep om je bij het leger aan te sluiten. De mensen zien er hier Aziatisch uit, ik leer later dat het Kalmukse volk oorspronkelijk uit Mongolië komt. En deze regio is de enige in Europa waar het Boeddhisme dominant is. Terwijl ik het dorp uitrijd over een zandweg richting de hoofdweg rijd ik over een soort vuilnisbelt, in de vertr blaffen honden. In vergelijking met de Islamitische republieken is het hier allemaal wat rauwer, heb ik de indruk. Voor mijn gevoel contrasteert dat met de lotus en met de symbolen van het boeddhisme.
Ik fiets inderdaad de rest van de dag door de steppe. De wind is mij niet gunstig gezind, waardoor ik erg langzaam ga. De vrachtwagens scheuren soms op volle snelheid vlak langs me heen. De weg loopt kaarsrecht noordwaarts, maar aan het einde van de dag is er een afslag richting Lagan, daar maak ik een hoek van 90 graden en terwijl het al donker begint te worden, raas ik ineens met de wind in de rug naar Lagan, waar ik een aftands pension binnen stap. Een Kalmukse vrouw zit daar achter een venster met een opening om door te spreken. Ze zit naast een geïmproviseerd bedje, boven het bed hangt een portret van Vladimir Putin in zijn jonge jaren.
De kamer hangt vol verwarmingsbuizen, nergens een knop om de verwarming wat zachter te zetten, maar zo schijnt dat hier gebruikelijk te zijn. Ik heb zo een warme en comfortabele nacht in een hele andere wereld en neem me voor om morgen de tempel te gaan bezoeken.
Krasnooktyabr’skoe – Kutan
Stage
102.6 km
Message
Een vriendelijke jongeman met glinsterende ogen komt naar me toe in de ochtend, hij spreekt een beetje Engels. Ik voel me wat minder ontheemd, hij glundert als hij over mijn reis hoort. Ik krijg de indruk dat hij zelf ook wel zoiets zou willen doen.
De weg is best druk, na eerst door een paar dorpen te fietsen, zie ik al snel alleen nog maar steppe. Geen winkels, geen mensen, alleen nog maar de weg en een eindeloze vlakte met lage struiken. Nog nooit van mijn leven ben ik door zo'n middel of nowhere gefietst. Ik begin me af te vragen waar ik zal overnachten. Toch niet in dat uitgestrekte landschap, zo zichtbaar vanaf de weg?
Maar ook nergens huizen te bekennen. De weg is relatief rustig, maar er is nauwelijks ruimte voor een fietser aan de zijkant. Als twee auto's en vooral vrachtwagens elkaar inhalen is het erg krap en ben ik bijna gedwongen om van de weg af te gaan. Er wordt hier ongelooflijk hard gereden. Ergens snap ik het wel, de weg is kaarsrecht en er is niets om voor te stoppen. Dan maar op volle vaart erdoorheen kachelen.
Maar ik ga maar zo snel als ik ga. En dan, vlak voor de grens met Kalmukkië, is daar toch ineens een aantal huizen. Een restaurantje, een winkel en een hotel. Ontbijt en avondeten zijn gelukkig inbegrepen, want veel voorraad had ik niet meer. Ik was niet goed voorbereid op de steppe.
De mevrouw van het hotel is aanvankelijk wat wantrouwend, maar wordt dan steeds vriendelijker en leert me hoe je in Dagestan dankjewel zegt: "Barkalla"
Grozny – Krasnooktyabr’skoe
Stage
123.5 km
Message
Ik verlaat Grozny en neem een rustigere weg ten noorden van de stad die me richting Dagestan zal brengen. Had ik al verteld dat GPS hier niet zo goed werkt? Vanwege de oorlog valt het regelmatig uit, net als mijn internetverbinding.
Op enkele kilometers van de stad is er eencheckpoint. Bij de vorige checkpoints tussen de verschillende deelrepublieken, lieten ze me gewoon doorfietsen, maar hier moet ik stoppen.
Een Russische agent in een blauw uniform en een Tsjetsjeense agent in een zwart uniform stellen me allerlei vragen die ik niet begrijp. Een vertaalapp moet uitkomst bieden. De agenten spelen good cop, bad cop. De Tsjetseense man zegt dat ik me warmer moet aankleden en dat ik verderop eten kan kopen. De Russische agent praat door een walkie talkie en vraagt naar mijn paspoortnummer, adres, telefoonnumer. Twee verschillende politiehonden snuffelen aan mijn bagage. En nu is het weer de Tsjetsjeense agent die me streng aankijkt en zegt dat ik moet wachten, terwijl de man in het blauwe uniform lacht en vragen stelt over het fietsen. "Wat willen ze eigenlijk van me?", vraag ik me af. Is het de bedoeling dat ik ze "iets toestop?". Ik wacht het rustig af, maar voel me wel steeds beklemder, ondertussen begint mijn lichaam te rillen van de kou.
Ik mag dan na een half uur uiteindelijk toch vertrekken. "Davai," zegt de Russische agent en gebaart dat ik verder mag fietsen. Hij zegt nog iets tegen mijn telefoon. "Leer Russisch, het gaat je nog van pas komen", lees ik in het Nederlands op mijn scherm. De Tsjetseense agent geeft me een boks, terwijl hij me strak aankijkt.
De weg is rustig en zonder problemen. Ik zie een volgend checkpoint bij de grens met Dagestan, maar daar word ik weer vriendelijk doorgewuifd. Hier is het weer een andere wereld, wat minder opgeruimt dan in Tsjetsjenië en er staan overal plastic 5-liter flessen vol wijn langs te weg te koop. Ondenkbaar in Tsjetsjenië!
Ik vind een pension in een tankstation langs de weg. Het personeel is heel onvriendelijk en de prijs veel te hoog, maar ik durf hier in Rusland nog niet zomaar ergens te kamperen. Ik snap de taal, het land niet en denk soms toch even aan dat rode reisadvies. Ik voel me wat verloren en ongemakkelijk in deze vreemde wereld, in dit tankstation waar ik met tegenzin welkom word geheten. Ik maak een selfie in de spiegel van de hotelkamer om toch wat territorium af te bakenen.
Vladikavkaz – Grozny
Stage
112.7 km
Message
Ik laat het Kaukasusgebergte achter me en over het vlakke land rijd ik richting Grozny, de hoofdstad van Tsjetsjenië, met nog een beetje een zwaar hoofd van de drankjes die ik gisteren moest proeven en met een hele zak eten, die ik van Larisa meekreeg.
De Russische Kaukasus bestaat uit verschillende deelrepublieken, die allemaal een heel eigen karakter hebben. In Noord-Osettië, waar ik start, zijn ze christelijk, maar al snel bereik ik de grens met Ingushetië, waar ze Islamitisch zijn.
Het is Ramadan en ik ben nog geen kilometer in de deelrepubliek of een auto stopt om me te begroeten en me water aan te bieden.
Ik fiets langs de snelweg, wat comfortabel is, vanwege de brede vluchtstrook. In Ingushetië mag je niet zomaar over alle wegen rijden vandaar dat ik deze route koos. De Noordelijke Kaukasus is dieprood in de reisadviezen van westerse landen, maar vooralsnog voelt het hier veilig. De wegen zijn goed, alles is schoon, de mensen zijn vriendelijk.
Eenmaal in Tsjetsjenië, zie ik overal vlaggen en portretten van de grote leider Kadyrov, soms op een wit paard en soms naast Vladimir Putin. Tsjetsjenië is een deelrepubliek waar sharia-wetgeving geldt en je kunt dus onderweg nergens iets te eten kopen. Ik neem de afslag richting Grozny: wat een bling bling. De stad is extreem proper en blinkend. Ik herken twee torens met klokken erop van foto's die ik thuis zag. Het doet me hier een beetje denken aan Dubai. Ik verblijf in een hotel. De receptionist is nogal onder de indruk van mijn reis. Op het plafond in mijn kamer hangt een sticker waarop aangegeven staat waar Mekka ligt. De kamer heeft geen ramen.
Stepantsminda – Vladikavkaz
Stage
50 km
Message
Ik bezorg twee brieven vanochtend, waaronder één aan een middelbare school. Terwijl de jongeren een brief schrijven, blijft mijn blik naar de vensters getrokken, naar die imposante giganten. Vrienden hadden me al verteld dat ik Kazbegi zeker moest bezoeken en hier ben ik dan, op misschien wel de mooiste plek die ik ooit heb gezien. "Hoe is het om op zo'n mooie plek te wonen?", vraag ik aan de jongeren die er hun schouders voor ophalen: "er komen hier veel toeristen, dus dat is lekker bijverdienen," grijnst een guitige jongeman. In het pension waar ik verblijf - eigenlijk een privé huis, waar ik Giga ontmoet, die de neef van de Engelse docent op de school en de collega van Rusadan (aan wie ik een brief moet bezorgen) blijkt te zijn: "de wereld is klein!", roep ik. "Stepantsminda is klein," zegt hij. In het pension waar ik verblijf dus, ontmoet ik Fu uit China. Hij is met de fiets onderweg naar Iran. "Kijken of dat nog lukt". Het lijkt alsof we hier op de grens tussen Europa en Azië hebben afgesproken. "I will never forget you," roept hij met gevoel voor drama, terwijl ik wegfiets. De weg naar Rusland is gemakkelijk, maar ik moet een aantal tunnels door. De eerste tunnel is vrij kort. Ik kijk de tweede tunnel in en zie alleen een hele hoop duisternis. Ik besluit te wachten op een auto, om die te vragen of die achter me wil rijden. Maar er komt maar niets. "Ach wat, het is toch bergaf," denk ik en ik waag het erop. Al snel word ik omringd door duisternis. Mijn fietslampje lijkt niets te doen, ik zie het wel, maar het licht bereikt niets, alsof ik door de oneindige duisternis van het heelal vlieg. Ik denk nog steeds rechtuit te fietsen, maar mijn ogen kunnen dat niet bevestigen en ik raak heel erg in paniek. Ik probeer te blijven ademhalen, rustig door te fietsen, maar het voelt alsof het zwart van deze tunnel me voor altijd op zal slokken. Maar dan zie ik een reflectie op de muur, een beetje licht, dan steeds een beetje meer. Hoeveel levens kan ik op deze dag nog leven? De volgende twee tunnels besluit ik wel op auto's te wachten en dat blijkt een goede strategie. En dan is daar de grens. Ik begin me nerveus te voelen. Rusland, dat is niet niks. Allerlei rampscenario's vliegen door mijn hoofd, ondervragingen door de geheime politie, of simpelweg teruggestuurd worden, of gevangen genomen? Net als in de tunnel blijf ik ademen. Bij de grens is men erg vriendelijk tegen me. De lange rij wachtende auto's laat me passeren en de grenswachten stellen wel veel vragen, maar uiteindelijk krijg ik toch dat stempeltje en mag ik door. Ik kan het niet geloven, ik ben er echt, in dat legendarische land, waar ik al tientallen jaren van droom, maar waar je tegenwoordig niet zomaar even naartoe gaat. Toch ben ik er zomaar even naartoe gefietst. De weg naar Vladikavkaz is snel en makkelijk, licht omlaag. Ik zie mensen die hun normale dagelijkse ding doen: "het leven gaat hier gewoon door," denk ik. Ik oefen mezelf in het lezen van Cyrillisch schrift, wordt even door een vrachtwagen van de weg gebonjourd en kom dan langs allerlei militaire monumenten. Het voelt onwerkelijk om aan de andere kant te staan. Ik moet mensen de weg vragen want GPS werkt hier niet meer, vanwege de drones. In Vladikavkaz word ik gehost door Larisa, haar zoon Nikita en haar dochter Nadia die wat Engels spreekt, twee katten geven me kopjes. En dan komt er bier en eten en een groep vrienden, nieuwsgierige vrienden die me de hemd van het lijf vragen. En dan vertelt Nadia me over haar man, die vermist is, ze laat me een video zien, waar hij geblinddoekt wordt: "ik weet het bijna zeker, hij is gevangen genomen," spreekt ze hoopvol, "ik hoop dat er snel een gevangenenruil komt". "Ik hoop dat hij snel terugkomt," zeg ik oprecht. De vrienden blijven drinken, maar ik moet gaan slapen, morgen moet ik door. De katten komen tegen me aan liggen, ik ben warm ontvangen in dit mysterieuze land. Wat wacht er nog op me?
Pasanauri – Stepantsminda
Stage
69.7 km
Message
Ik klim heel geleidelijk, de klim is niet moeilijk of zwaar. Wel is het koud. De laag sneeuw langs de weg wordt met elke hoogtemeter hoger tot het indrukwekkende sneeuwmuren zijn. Ik hoop dat ze niet instorten, en ik hoop dat er vandaag geen lawines zijn. Auto's scheuren over de smalle weg die soms in slechte staat is. Ik zie twee auto's bijna frontaal op elkaar botsen na een inhaalmanoeuvre bij een bocht. Iedereen kijkt er heel ontspannen bij, of het de normaalste zaak van de wereld is. Veel Russische vrachtwagens, zwaar beladen giganten, die stapvoets de berg op tuffen. En dan ben ik er ineens al: het viel me reuze mee. Of moet het moelijkste nog komen na Stepantsminda? In dit dorp bezorg ik twee brieven. Het is misschien wel de mooiste plek waar ik ooit geweest ben. Aan alle kanten gigantische besneeuwde toppen, divers in vorm.
Tbilisi – Pasanauri
Stage
80.9 km
Message
Na wat dagen rust, spelletjes en een brief bezorgen kan ik eindelijk richting Rusland: de weg is officieel geopend en de volgende uitdaging is een feit: over het Kaukasusgebergte, naar een hoogte van 2700 m over één van de gevaarlijkste wegen ter wereld waar duizenden vrachtwagens overheen denderen omdat het de enige route is tussen de Noordelijke en Zuidelijke Kaukasus. De eerste kilometers gaan langzaam omdat ik de snelweg probeer te vermijden, maar dat betekent modder waar je in vast komt te zitten, gesloten hekken en honden, veeel honden! Ik passeer een curieus monument, waar je in kan en dan ga ik echt die fameuze weg op. De bergen in. Ik houd halt bij een hotelletje om morgen de pas te kunnen oversteken.
Tbilisi – Tbilisi
Stage
33.8 km
Message
Ik ga een brief bezorgen van aardrijkskundeleraar Rusadan en maak van de gelegenheid gebruik om een fietsreoaratie te doen: mijn achterrek is kapot, niet onbelangrijk! Onderweg passeer ik een oorlogsmonument, waar soldaten in rode uniforms permanent de wacht houden. Ik zie ze stiekem met elkaar praten, maar zodra iemand dichterbij komt, gaan ze keurig in de houding staan als de Britse soldaten voor het koninklijk huis. Ik begroet ze, en er verschijnt een voorzichtige glimlach. Ik probeer door Tbilisi te navigeren via kleinere wegen en fietspaden en de toch valt me alleszins mee.
Gori – Tbilisi
Stage
72.2 km
Message
De weg van Gori naar Tbilisi verloopt zonder grote bijzonderheden of problemen, hoewel er flink veel sneeuw ligt. De wegen zijn sneeuwvrij gemaakt en ik ben sneller dan ik denk. Even pauze houden is lastiger, dan sta ik al snel in een dikke laag sneeuw. Het laatste stukje naar Tbilisi is stressvol, de enige weg die ik kan nemen is een snelweg, met nauwelijks een vluchtstrook. Een paar keer moet ik de modderige berm induiken wanneer ik een grote vrachtwagen in mijn rug hoor komen. Sinds het incident in de tunnel vertrouw ik er niet zomaar meer op dat het verkeer in mijn rug mij daadwerkelijk ziet. In Tbilisi wordt ik voor een paar dagen opgevangen door Eric en zijn zoon Finnley (moeder Debbie is op reis). Ze zijn een reizend gezin en vangen graag reizigers op via het netwerk Warmshowers. Mijn reis is niet zo bijzonder voor ze: ze hebben alle bestemmingen, afstanden en dergelijke al gezien: ook fietsers die ski's bij zich dragen enzo. De familie blijkt - net als ik - dol op spelletjes. Zo kom ik de tijd door, terwijl ik wacht tot de weg naar de Russische grens weer wordt vrijgegeven: vanwege lawinegevaar mag je er nu niet op!
Borjomi – Gori
Stage
82.8 km
Message
Ik mag het huis van Inga niet verlaten zonder brief en twee flesjes zelfgemaakte druivenlikeur. "Niet aan de Russen geven, die zijn er dol op."
Ik vervolg mijn weg naar Gori, de geboorteplaats van Stalin en bezoek het Stalinmuseum in het Stalinpark voordat ik een brief bezorg aan Giga's vriend Beka.
Kharagauli – Borjomi
Stage
72.6 km
Message
Over een prachtige pas terug het dal in richting Borjomi. De weg is druk en smal, veel Turkse vrachtwagens, waarvan ik al wist dat ze niet graag ruimte maken voor een fietser.
Ik probeer het over een secundaire weg, maar die blijkt zeer uitdagend. Wat ik in een uurtje dacht te doen, duurt drie uur, maar ik bereik dan toch eindelijk Borjomi, waar ik een brief aan Inga bezorg, helemaal vanuit Venray in Nederland!
Er worden direct allerlei hapjes op tafel gezet en Inga en haar zoon Giga bieden me onderdak aan! Een comfortabele en warme nacht met zelfgemaakte druivenlikeur voor het slapengaan.
Dablagomi – Kharagauli
Stage
95.1 km
Message
Avtandil wilde alleen maar behulpzaam zijn. Dit was geen goede kampeerplek, ik moest dus uit mijn tent, haringen eruit en de tent over het hele veld slepen naar de geautoriseerde kampeerplek. Avtandil rook naar een borreltje, je moet toch iets als je de hele nacht op een school moet passen in een klein dorp. De fiets mag in de school overnachten en 's ochtends wanneer ik haar weghaal en langs de klaslokalen loop, zie ik hoe in elke klas een houtkacheltje staat te branden, een aangename warmte komt me tegemoet. Als ik met mijn fiets vertrek, komen de eerste leerlingen aan en houden me staande. Waar kom je vandaan en waar ga je naartoe? Moeilijk te beantwoorden vragen. En het gaat natuurlijk over voetbal. Ik krijg een snelle cursus Georgisch voor reizigers, leer welke Georgische gerechten ik onderweg moet proberen en word dan onder luid gejuich op weggestuurd. De jeugd is de toekomst.
Op aanraden van Ilya neem ik een bad in de zwavelbaden bij Vani, gewoon via een parkeerterreintje, even toestemming vragen, veilig langs de blaffende hond zien te raken en genieten maar. Al snel word ik vergezeld door Kristian, een oudere man, die hele verhalen ophangt in het Georgisch. Zo nu en dan komt er eens een vraag, waarop ik schaapachtig mijn hoofd schud en zeg dat ik geen Georgisch spreek. Hij herhaalt de vraag dan licht geïrriteerd een paar keer tot hij het moet opgeven. Dan zinkt hij murmelend van geenot het warme water in, tevreden spinnend en mompelend, alsof hij even in trance raakt, ok even later weer wakker te worden en zijn "gesprek" met me voort te zetten. Ik geloof dat hij voor hij vertrok nog probeerde om me lver te halen om mee wijn te gaan drinken, maar dan aanbod heb ik met al mijn Georgische taalkennis vriendelijk afgeslagen.
Want ik wil mijn weg voortzetten richting Borjomi, richting de volgende brief.
Nog één veilige kampeerplek zoeken in de bergen bij Kharagauli bij een grote boerderij. De zoon wordt opgebeld, die blijkt in België te wonen en in het Nederlands vertelt hij mij dat ik mag kamperen waar ik wil. Ik krijg een fles wijn in de handen gedrukt, die ik wederom vriendelijk weiger. Te zwaar, leg ik uit, te veel om vanavond op te drinken. Naira (als ik het goed heb gehoord) begrijpt dat wel.
Batumi – Dablagomi
Stage
110.4 km
Message
Vanuit Batumi wordt het verkeer snel minder hysterisch als ik van de grote weg afbuig en om de tunnels heenrijd. Door de heuvels maak ik mijn eerste tussenstop bij Ilya uit Belarus, op advies van Yankka. Hij besluit om me een brief mee te geven! De dag verloopt rustig, heuveltje op en heuveltje af, ik raak een beetje meer vertrouwd met Georgië, al haar honden, agressieve bestuurders en soms stugge, dan weer hele vriendelijke en vrolijke mensen. Vooral door kinderen word ik enthousiast begroet en ze grijpen de kans aan om hun Engels te oefenen. De dorpen worden gekenmerkt door gele of rode gasleidingen, die een meter of twee hoog langs de huizen lopen. In een dorp vraag ik of er een veilige kampeerplek is en ik word naar de school verwezen. Die heeft een grote tuin, waar een koe graast. Ik zet mijn kamp op naast de watertoren, maar dan... Ik wil net gaan slapen wanneer ik felle lichten dichterbij zie komen. Een man spreekt Georgisch, waar ik niets van versta. Hij steekt zijn telefoon naar binnen en daar lees ik een vertaling: "Ik ben Avtandil, de conciërge van deze school." Hij gebaart dat ik uit de tent moet komen. Word ik hier nu weggestuurd?
Arhavi – Batumi
Stage
59.3 km
Message
In de ochtend ben ik met Murat op pad die me meeneemt naar de fietsenmaker, nee beter: fietsprofessor. Hij haalt de gigaslag uit mijn wiel zodat ik voorlopig verder kan en helpt me met een nieuwe band. Dan wordt mijn telefoon onderzocht. "Don't bother repairing it," zegt de telefoonprofessor. Zeewater en elektronica bkijkt geen goede combinatie. Zonder telefoon, zonder geld, maar met paspoort fiets ik het kleine stukje naar Georgië, een andere wereld! Batumi blijkt een kosmopolitische metropool, waar je net als aan de Montenegrijnsd kust Russische en Oekraïense auto's gebroederlijk naast elkaar geparkeerd ziet staan. Via Couchsurfing word ik opgevangen door Yanka uit Kaliningrad, die tijdelijk in Batumi woont met haar zoon Ignat. "Ik kan hier bijna overal gewoon Russisch praten," zegt ze. Zelf spreekt ze goed Engels, ze is een wereldburger, liftte ooit door heel Europa, nu is dat allemaal wat ingewikkelder. Ze legt me uit hoe dat nu kan, al die gigantisch lange waslijnen in de stad. Speciale mannetjes hebben de taak om de waslijnen aan speciale masten te bevestigen, het is een dubbele waslijn, dus vanuit je balkon moet je dan aan het touw trekken, een kledingstuk eraan hangen, weer trekken, volgende kledingstuk, enzovoort. Ignat mag online onderwijs volgen, "dat mag bij ons gewoon." Ik mag zijn telefoon lenen om contact met mijn thuisfront op te nemen, weer toegang te krijgen tot mijn bank, etc. Yanka en Ignat hebben me gered!
Kalecik – Arhavi
Stage
127.2 km
Message
An "interesting" day in which my old phone got completely destroyed. On this day I got hit by a car in a tunnel, but that's not what killed my phone. Miraculously I kept my balance, and nothing happened to me or my bike. Some 50 kilometers further I avoided a tunnel by taking the old road along the Black Sea. It didn't turn out to be much safer! The Black Sea was blasting out big and violent waves. As I stood looking at them in awe, I saw that the street was full of big rocks. "Surely the waves can't reach the street," I thought, as the sea is some 20 meters below. Just as I am thinking this, everything turns white, and I see nothing, I am literally engulfed, embraced by the Black Sea. I fall on the asfalt as my bicycle is violently slammed against a rock wall: the tunnel. I am yearning for the tunnel's protection now. I couldn't have imagined that 50 kilometers earlier. Before I got hit by the car, I had another close call with a truck. In Turkey you can safely cycle on highways (and it's allowed). Most of them have wide shoulders, like a luxury private cycling road. But in the tunnels there are only two lanes. And the road on this side of the Black Sea is very, very busy with trucks from everywhere: Turkmenistan, Ukraine, Russia, Bulgaria, Germany, Armenia, you name it. They don't like to move aside for a bicycle. So as I am cycling through the tunnel, I suddenly see bright lights, it's a truck coming from behind, signaling that I should move out of the way. But there is nowhere to go! I just keep frantically cycling, although I will never make it to 80km per hour like the truck. Next to the truck is another truck. It makes an aweful roaring sound in the tunnel. These two trucks are coming for me, and this tunnel is a prison with nowhere to escape to. As I look behind me, I see the truck coming closer and closer. The driver signals with his lights again. "What does he expect me to do?", I think. I can now see the end of the tunnel, but there is no way I will make it out in time. "Will this be where it all ends?". Then the truck driver uses his claxon. It is so loud I swing to the side on my bike and my heart jumps. Then I see the truck slowing down and changing lanes to pass behind the other truck. In the cabin I see the driver angrily gesturing. "Asshole," I think, "If only he know what I just felt." As I sigh in relief, I am almost out of the tunnel now, I am thrown off balance by a car that hits me. Luckily I react quickly and regain my balance. It was only the side mirror, but things could have ended worse if I had fallen down, because there was the next car passing at 100km/h. The car stops and the end of the tunnel and an older man with a little hat on and a trimmed grey beard comes out, waving his hand, gesturing up to the sky, thanking god? I have so much adrenaline in me that I first start yelling, but the man grabs my face, with his rough sandpaperlike hands, he caresses my face like a father, surely begging for forgiveness in Turkish. Then pointing and gesturing up at the sky, saying something about Allah. "Is he thanking Allah for preventing worse?", I think. Then he starts, touching my arms, my chest, as if he were checking for any loose parts. He offers to take me in the car, but I reject, I realise now that I am ok. I ask for the man to wait while I check my bike. Absolutely ok as well. But I never want to cycle through a tunnel again in my life. At that moment I could never have imagined that I would yearn for a tunnels protection only a few hours later. Because there I was, my bicycle just got slammed away under me, as I crawl up, I see my bicycle coming towards me as if it where a plastic bottle, carried back towards the sea, as that violent wave retreats back into the abyss. I get thrown on the asfalt once more, by my own bicycle that is now on its way to the black sea with all my luggage, my, letters, my passport, my house and everything else I own. "Without this bike I am nothing," I think. And as I see my life getting dragged towards the edge of the road, dangerously close to the cliff next to the road, I have the clarity of mind to grab the back wheel of the bike. I get dragged towards the sea as well, but centimetres before the end of the road my bike stopped. I quickly got out of the danger zone, bicycle in hand. I did and emergency repair of my wheel and tyre and still made it a 50km further to Murat's house, who kindly took me into his house, next to that highway, where I had an uneasy night of sleep, as the little wooden house shook with every passing truck and on the other side I still heard the monstrous waves crashing onto the shore. But... I am ok! Aside from some scratches and bruises...
Tirebolu – Kalecik
Stage
119.7 km
Message
De weg langs de kust blijft maar vlak en druk en brengt me langs de grote stad Trabzon, waar ik even halt houd om de moskee te bekijken. Een Kazachse toerist vraagt me om een foto van hem te maken en hij maakt er één van mij. In het dorp Kalecik staat een oud kasteel. "Waar kan ik hier kamperen?", vraag ik aan een groepje mannen. Één van hen neemt het op zich om me alles uit te leggen: "daar, naast het bord "verboden te kamperen", kun je kamperen," zegt hij, en er zijn hier zelfs toiletten, een café en een winkel. Luxe!
Çaytepe – Tirebolu
Stage
122.7 km
Message
Door de steden Ordu en Giresun en langs de grote weg. Aan het einde van de dag fiets ik een rondje door Tirebolu op zoek naar een geschikte slaapplek. Uiteindelijk kom ik op het strand terecht, waar twee schooiende katjes mij gezelschap houden. Een onrustige nacht volgt omdat hier veel mensen voorbij komen.
Turgutlu – Çaytepe
Stage
107.5 km
Message
Vanuit Dilaver's huis zet ik mijn reis voort fllangs de drukke, drukke autoweg richting Ordu. Aan het einde van de dag besluit ik de oude weg te nemen, helemaal langs de kust, over wat heuveltjes, maar wel lekker rustig. Daar vind ik een oude Griekse kerk vanwaaruit er een stuk land de zee in steekt, aan het einde staat een vuurtoren. Het is allemaal vernoemd naar Jason, uit de oude Griekse mythologie. Iets met draken en argonauten, hoe zat het ook alweer? Het is een bezienswaardigheid, overL groepjes mensen die foto's nemen of picknicken. Ik vraag in een winkeltje of ik hier mag kamperen en dat mag, ik krijg water voor in mijn thermoskan. Een klein viervoetertje houdt me gezelschap.
Tütüncüler – Turgutlu
Stage
Gerze – Tütüncüler
Stage
77.1 km
Message
Gerze houdt me nog even gegijzeld: ik moet wachten totdat mijn kleren gedroogd zijn (de wasmachine wilde gisteren niet openen, dus ook mijn natte kleren waren gegijzeld). Mijn host Yalçin schrijft nog een brief naar het verre, verre oosten, naar een fietser die naar het Oosten vertrok op de fiets en nooit meer terugkwam. En dan is het gedaan met de bergen. Met de wind in de rug ga ik sneller dan ik de afgelopen weken kon, het lijkt wel of ik vlieg. Maar dan gaat het hard regenen en aan het einde van dr middag zoek ik mijn heil bij een tankstation, waar ik uiteraard eerst thee aangeboden krijg, een kans om eerst even lekker op te warmen in het kantoortje met de medewerkers.
Dereköy – Gerze
Stage
80.7 km
Message
After the last day with extreme altitude differences, I decide to take a day off. I am welcomed by philosophy teacher Yalçin via warmshowers.org (a platform for cyclists). I am allowed to rest here for a day, which I desperately need. His three cats welcome me enthusiastically. In the evening, we take a walk to the harbour and Yalçin and his friend Müsjat tell me all about the great fire that raged here and how almost all the wooden houses were lost. Only a few of those ghost houses remain today.
İnebolu – Dereköy
Stage
93.7 km
Message
Today I can cover a few more kilometres. I'm still climbing a lot of altitude, but the extremes are a thing of the past. On the way, I stop at a small restaurant. The owner finds it difficult to let me go and proudly sticks a sticker from 6letters.com on the window of his business. As far as finding a place to sleep is concerned, today is atypical. At the end of the day, I ask several people if I can camp on their lawn or if they know of another place, but no one can or wants to help me. A motorist stops worriedly by the roadside, ‘it's almost dark,’ he says, ‘where are you going to sleep?’. Eventually, I dive into a bush somewhere, it is already dark by now.
Alayazı – İnebolu
Stage
53.4 km
Message
My rear tyre is almost flat, so I have to stop at a bicycle shop in the town of İnebolu. I arrive just in time. Bicycle repairman Salih and his friend Saim welcome me warmly and offer me tea, as is customary in Turkey. By the time the repair is complete, it is almost evening, so I decide to spend the night in a hotel.
Cide – Alayazı
Stage
47.2 km
Message
Eigenlijk zou ik een dag rust houden in Cide maar vanwege een taal- en cultuurbarrière met mijn gastheer Murat besluit ik - desalniettemin dankvaar voor zijn gastvrijheid - verder te fietsen. De zwarte zeekust is hier zeer kalm met veel beklimmingen. Ik had de Alpen over kunnen fietsen, maar in plaats daarvan ben ik nog steeds aan de kust. Het regent en het is koud. Ik sla mijn kamp op aan de weg, waar nauwelijks auto's voorbij rijden. 'S avonds wordt het weer stormachtig en ik waait bijna uit mijn tent.
Çakraz – Cide
Stage
59.2 km
Message
My day begins on a four-lane highway with several tunnels, the longest of which was 2.5 kilometers. In one of those tunnels you suddenly hear everything reverberating and then you know something is coming and you just have to hope that car or truck passes you with a little space. Then suddenly the road stops: in the distance I see a tunnel under construction. For the time being, one has to go along a quiet and foggy road. Beautifully green and with views of the rocky coast. Up and down, over a small pass to a coastal village, back up the mountain and down again to the next village. And so on a few more times. Thus I slowly but steadily make my way to the town of Cide, where for the first time in ages I am hosted by another cyclist: Murat. I am happy to recover for a while from all that climbing.
Filyos – Çakraz
Stage
75.1 km
Message
I choose a route along a river, which is a little longer but also a little flatter, passing through the town of Bartın. In a local eatery, I am soon the talk of the day. Everyone is called in to hear the story of the Dutchman cycling to Malaysia. I am not allowed to pay for my lunch, which is at the company's expense. The day ends at the beach again, in a village that is undoubtedly teeming with bathers in summer, but which is now pleasantly calm. The only action comes from a few dogs, who try to make something of it by barking. However, camping is not allowed on this beach, nor is it wise, warns a lady: "At night, the sea reaches the street!". I ring the bell at a building with a large lawn to ask if I can camp there, but Mr. Ahmet shakes no: "the police won't let me." Then he opens the local café - now closed - and offers me to set up camp there for one night.
Sücüllü – Filyos
Stage
56.8 km
Message
Today, too, it goes up and down again, and I decide to reduce my mileage. I stop in the coastal town of Filyos. I ask a gentleman where I can camp. "Everywhere," he says, advising me to ignore the "no camping" signs: "they only apply in the summer." This gentleman with a beautiful smile, turns out to be a friend of famous Turkish long-distance cyclist Gürkan Genç! Mr. Yavuz is also getting involved. He is retired and commutes between Wuppertal and here. We speak Duit and he points out the very best camping spot for me, right next to the sea, where I can hear the waves crashing on the sand.
Ihsaniye – Sücüllü
Stage
106.9 km
Message
After breaking camp, I hit the road again. This stage is a bit flatter, but the day ends with a big climb to the middle of nowhere between Ereğli and Zonguldak. It is starting to get dark and I look for a place to camp in the bushes. Could there be bears here? I haven't seen any, but I fall asleep to the soft patter of rain and the howling of coyotes.
Akçakese – Ihsaniye
Stage
103.1 km
Message
The road along the Black Sea is full of doggies. Sweet little dogs and not so sweet ones. And full of hills: an endless hill up, hill down. I could have cycled across the Alps today if you look at my altimeters, but my way went along the coast. At the end of the day, I seek refuge at a gas station, but I understand from the clerk that his boss won't allow it. He tips me off to a nearby grassy field, but first he fills my water bottle and gives me a bag full of cookies.
Istanbul – Akçakese
Stage
Selimpaşa – Istanbul
Stage
72.6 km
Message
Only 70 km to my final destination for a few days: Istanbul, where I will meet my mother and good friend Lisa and rest for a few days. A monster of a built-up area, through which I cycle all day, the main road is too hectic to cycle along, but here there are streets everywhere, even sometimes quiet ones, the horror stories about cycling in Istanbul are not too bad for me. But then, on a busy stretch, I hit a piece of metal and get a flat tire. I spend hours fiddling with the tire, which is very difficult to get on the wheel, and puncture the spare. I ask for help at a garage. Orhan is not only a car doctor, but also knows his way around bicycles and helps me back on the road. He and colleague Habip won't let me leave without lunch and tea and Orhan says: if you have a problem, just come Orhan, if you want tea or something to eat, you know where to find me. I thank Orhan and Habip warmly and drive into the real hustle and bustle of Istanbul.
Kavakçeşme – Selimpaşa
Stage
139.8 km
Message
I want to get as far towards Istanbul as possible, racing along the main road along the rough sea. Tired of the main road, I decide to turn off, but that turns out to be a wrong decision: soon I sink into the deep clay of what should have been a paved road. The delicious lentil soup from a small restaurant gave me new energy to continue for another stretch, now over asphalt again. I book an overnight stay at a hotel that turns out to be on the highway, the only way to reach it is to crawl through a gate and then in the opposite direction over the emergency lane. The hotel is huge, but I am the only guest, the shower is so dirty that I decide to wash in the sink.
Alexandropoulis – Kavakçeşme
Stage
110.8 km
Message
I cycle along the main road all day. Once I cross the border into Turkey - a milestone! - it is very comfortable: the main roads there are equipped with a very wide hard shoulder, a kind of private bike lane, because I don't see other cyclists. Here and there I have to cross the road to overtake an old tractor. Finding a place to sleep is no problem here: you just ask if you can camp at a gas station. I am directed to the former prayer hall, because it is going to storm tonight. And it would.
Koutso – Alexandropoulis
Stage
97.4 km
Message
As soon as I reach the coast I first see flamingo 's. Lots of flamingos! Halfway down, the paved roads stop and I end up on a gravel path that winds up and down through olive groves. Lots of rocks of various colors and shapes. They look like petrified mythical figures; this seems to have been the path of Odysseus. Then I hear a deafening noise, thousands of birds, a sea of birds. I must pass through. I see no people here, no cars, later I discover why: a big road is being built here, with difficulty I wriggle around the works. The magic of that gravel path will soon be gone forever, the spirit of Odysseus and those mythical figures permanently consigned to the imagination.
Paralia Ofriniou – Koutso
Stage
121.7 km
Message
I stay close to the coast, the temperature is pleasant and the people friendly. At the end of the day, I ask in the village of Koutso if I can camp somewhere. "There are too many dogs here," it sounds. The next thing I know, people are calling and offering me the former nursery, where there is a stove and a stretcher, as a temporary place to stay. I get a bag of food. Then I see that Spyros, the only one who speaks English has a little daughter. "I have a letter for you," I say
Thessaloniki – Paralia Ofriniou
Stage
118.2 km
Message
All day through the interior and at the end of the day I reach the coast again, where I sleep in my beach hammock for the first time.
Thessaloniki – Thessaloniki
Stage
18.2 km
Message
Today I deliver on foot. Through the center of Thessaloniki I walk along the coast to Kalamariá. No speeding cars for a while and completely unwind with the view of the endless sea.
Peraía – Thessaloniki
Stage
114.6 km
Message
I hadn't expected to encounter winter again so close to the coast. At the Edessa waterfalls, I pause for a moment to admire the impressive winter landscape. A couple offers me a place to stay for the night so I don't have to walk through the snow, but I say, ‘I'll be fine.’ With every kilometre towards the coast, it gets a little warmer and the layer of snow thinner.
Kapshticë – Peraía
Stage
105.3 km
Message
Across the border to Greece, another new milestone. I cross a high pass towards Florina (1500m) and descend, shivering from the cold. Greece welcomes me with dogs, lots of dogs. In the village of Peraía, dusk is already falling when I ask if I can camp somewhere. ‘It's going to snow tonight,’ I'm told, and I'm directed to a simple hut where I can at least stay dry. Who would normally sleep here?
Kokel – Kapshticë
Stage
94.5 km
Message
‘Faleminderit, faleminderit!’ I repeatedly call out to Qaní and Esma to express my gratitude as I cycle up the mountain towards the east. The wind is still force 4, blowing straight into my face. Sometimes I am protected by the mountain, at other times I have to brave both gravity and the wind. I just don't make it to Greece and stop at a hotel on the border, behind the ‘customs’ sign. At night, I am sometimes woken up by the public address system, which gives incomprehensible instructions.
Tiranë – Kokel
Stage
104.7 km
Message
After saying goodbye to Eduart and my housemates, today I am treated to even more Albanian hospitality and spectacular views. There is only a motorway running through the valley between Tirana and Elbasan, so cyclists have to cross a high pass. That seems like a punishment, but the views and the company make up for it. I am overtaken by a group of cyclists, who motivate me with encouragement, and the difference in speed is not that great. So I receive many compliments from these fellow cyclists. ‘Strong man,’ they say. Ten minutes later, I come across the rear guard, Claude (if I heard correctly) and his friend, whose name I have forgotten, but who knows my hometown of Valkenburg! ‘I was there for an amateur race, we went up the Cauberg at 40 kilometres per hour! Different times...’ They invite me for a cup of coffee, lots of smiles and all kinds of advice. Snow-capped peaks in the background, sweaty cycling jerseys are dried by the fire before the descent. They are going back to Tirana, my journey continues towards Elbasan. After the descent, there is a relatively flat stretch, then I follow the Devoll river towards Greece. Along the river sounds flat, but it isn't. The road goes up and down and the wind blows straight into my face at force 4. Yesterday in Tirana it was still 18 degrees, here it's close to freezing. I ask a gentleman if I can camp among his olive trees. He shakes his head decisively. I am about to cycle on when he points to his house. His name is Qanì and his wife is Esma. We do not understand each other, or perhaps just a little. The children have already scattered, and for one evening and one morning I am their son.
Shkodër – Tiranë
Stage
115.7 km
Message
On secondary roads through the valley: accompanied by mountains and animals, lots of animals: goats, sheep, cows, chickens, dogs and cats. Then through the rough suburbs of Tirana to the centre, where I am welcomed by Eduart via Couchsurfing. The garage is flooded, so we lift the bike onto the balcony with a beautiful view of the city.
Tivat – Shkodër
Stage
Trsteno – Tivat
Stage
Čapljina – Trsteno
Stage
78.4 km
Message
I have to conquer quite a few hills to finally reach the coast, with its beautiful views and mild climate. After all that winter, it feels like summer. I am welcomed by Felicitas, who wants to build a community in her village of Trsteno, where every displaced person can feel at home. ‘You can flee your village, but you take it with you wherever you go.’ And so she always carries her childhood years in Germany with her, even though she felt even more at home in Spain. Then she realised that she actually comes from the most beautiful village in the world. In the middle of the village, which is located on a slope by the coast, stands a giant plane tree. ‘It connects us all; its roots literally reach every house.’
Jablanica – Čapljina
Stage
84.6 km
Message
With every kilometre I descend towards Mostar, the layer of snow becomes thinner, and when I am about 20 kilometres from Jablanica, there is no trace of winter left. The sun is shining as always around Mostar, and I can leave the main road again. In this region, many memories of the war remain unplastered.
Jajce – Jablanica
Stage
114.4 km
Message
I slowly climb along the Vrbas River, which has many shades of blue. Then over a pass towards Prozor and down again towards Jablanica, into Herzegovina, where everything becomes increasingly Croatian, which is particularly evident in the Catholic cemeteries and the beer on sale.
Banja Luka – Jajce
Stage
75.9 km
Message
Whereas you would normally do everything you can to avoid the main roads, I am now doing the opposite: they are the only roads that are still passable in these temperatures (-12 this morning) and with all the snow that has fallen. Cars are generally friendly and cautious, with the exception of the occasional lorry driver. I have booked a night's accommodation in the historic town of Jajce, apparently at the highest point of the town, accessible only by stairs or a very steep road covered with a thick layer of snow. I can only reach the house on foot and have to switch to another address, because in my mind I can already see myself slipping down those stairs in the freezing cold the next morning. Although Bosnia is known for its hospitality and friendly people, life now mainly takes place indoors and as a passing cyclist, I am just a strange bird.
Kozarska Dubica – Banja Luka
Stage
84.1 km
Message
Bosnia is a country where different worlds coexist. In one village, you will find the Serbian tricolour and Orthodox Christmas celebrations have just ended. In another village, the call to prayer echoes across the fields. Opinions differ on history and the current world order...
Zagreb – Kozarska Dubica
Stage
124.4 km
Message
Due to the freezing temperatures, I cycle quickly along roads that have been cleared of snow. However, 20 kilometres from Bosnia, this comes to an end and we have to proceed cautiously and slowly over snow and ice. On the other side of the border, the Orthodox Christmas celebrations are still underway.
Blanca – Zagreb
Stage
73.5 km
Message
According to the weather forecast, it's going to snow a little, but in reality I can see the layer of snow getting thicker and thicker. At the end of the day, there are icicles hanging from my eyelashes and eyebrows.
Ljubljana – Blanca
Stage
97.3 km
Message
The blue of the Sava River is impossible to photograph; you have to see it for yourself. Today, I am accompanying her downstream, towards Zagreb. It is snowing.
Koper – Ljubljana
Stage
114 km
Message
From the ‘warm’ coast to the cool inland, once again through Trieste. Cycling is more relaxed on the other side of the border, where cyclists are given a little more consideration.
Porto Nogaro – Koper
Stage
Mestre – Porto Nogaro
Stage
111.9 km
Message
The day starts off chilly, but the sun is coming through. An uncomplicated start to 2026.
Porto Viro – Mestre
Stage
74.5 km
Message
Heading towards Venice on New Year's Eve, under fluffy clouds and occasional sunshine. In the distance, the Alps are visible again. All the rivers I crossed earlier converge here: the Po, Brenta, Reno and Adige. It is so flat here that it sometimes resembles the Netherlands.
Mesola – Porto Viro
Stage
13.1 km
Message
I was allowed to camp on a gentleman's property. When I thank him in the morning, he says, ‘No, thank you.’ His little dog wags its tail happily at my feet. Then the dog sees something, sprints onto the road, is almost hit by a car and then disappears from my field of vision. I wave to the gentleman one last time and leave. I am tired, I have slept little because of severe pain in my foot and I have decided to go to the doctor. My bicycle needs to see the doctor too, by the way. Then I see the brown and white spotted doggy skipping along again. He is holding something, something almost bigger than himself. A white rooster with a large red crest, still twitching. The sweet, wagging doggy turns out to be a killer. The dog looks at me guiltily and then, prey in its mouth, sneaks under a fence. Just a moment ago, I was seriously worried about my journey, my body. ‘At least I'm not that cockerel,’ I think. In Taglio del Po and Porto Viro, I am sent from pillar to post and eventually referred to the hospital. I have to take it easier, wear softer shoes and am given an injection for the pain without too much consultation: trousers down, injection in the bum and off we go!
Just like Andreina, my body now dictates the pace. It has to slow down.
Gualdo – Mesola
Stage
124.2 km
Message
And then suddenly everything is flat...
Indicatore – Gualdo
Stage
102.7 km
Message
I slept in the church, waiting for a letter from Andreina, but a girl tells me that Andreina herself cannot come, that she is sorry, that she cannot write a letter either, because she had to go to hospital. I understand that. ‘Health comes first,’ I say, and I get on my bike, without a letter. I brave the Apennines once more. At the top of the pass, a man shouts: ‘copre le mani’ (‘cover your hands!’). Downhill, I take a beautiful but very difficult unpaved path, slowly making my way down the mountain. It is already dark when I ask two ladies in the hamlet of Gualdo for help. They point me to a parking spot next to the river where I can camp, and they call the owner on the spot. Then the older lady goes into her house and comes back out with: a blanket for the tent, a bottle of wine and a bottle of water.
Montecchio – Indicatore
Stage
27.7 km
Message
After saying goodbye to Stefano, Daniela and Mirtillo, who put me up for the night and spoiled me with all kinds of delicacies, I cycle to a church where work is being done on a large mosaic. I have to deliver a letter there.
Orvieto – Montecchio
Stage
88.6 km
Message
You stumble across beautiful buildings, villages and towns in this region. As I cycle back into Tuscany, accompanied by the sun, I am once again surrounded by that typical Tuscan beauty: hills and olive trees.
Seggiano – Orvieto
Stage
81.2 km
Message
Through the rain from Tuscany to Umbria. As I cycle over the mountain pass, I see the water rolling down effortlessly. That's the special thing about being human: part of nature, but sometimes you can also decide to defy gravity. It's Christmas and I'm delivering a letter. ‘You're an elf!’ says Chiara, and before I know it, I'm playing a game of Monopoly.
Brenna – Seggiano
Stage
Firenze – Brenna
Stage
Pistoia – Firenze
Stage
43.7 km
Message
It is a warm day (by winter standards). When the sun comes out fully, I cycle with bare arms along the Apennines towards Florence. There I marvel at all the excess that the city has to offer. I find true beauty in the small deserted alleys, where I see a man lugging a fire hose and catch a glimpse of an old man in his studio, chiselling beautiful ornaments on a wooden frame.
Fiorano Modenese – Pistoia
Stage
111.6 km
Message
I head into the Apennines, but there is no grand view waiting for me at the top of the mountain. There is fog, and on the other side, Tuscany awaits with rain.
Stradella – Fiorano Modenese
Stage
108.5 km
Message
I cycle more and more on ordinary roads through the flat countryside, parts of my route taking me along gravel paths over dykes. It feels like the Netherlands here. I cycle through the city of Modena, still heading south, towards my next letter.
Trento – Stradella
Stage
130.2 km
Message
The Adige Valley winds its way downhill. I walk downhill, but sometimes there are steep climbs, going around something, following the bend of the river, then I end up in a spooky setting, an old railway through a village, a few dozen metres higher, a dog barks hoarsely, a bridge stretches out above me. Then: an abandoned tunnel, the remains of a campfire and two empty bottles of Jägermeister. I cautiously walk into the tunnel. A bat flies past, in the distance I hear a drop fall, into nothingness. I look into the darkness and see nothing. I turn on my torch and walk a little way into the tunnel. Nothing. I try to shine my light into a black hole, but the light is swallowed up. Suddenly, a great fear takes hold of me. I feel as if the darkness is going to swallow me up. No matter how big the detour, no matter how much my navigation system wants me to go through this tunnel: no way.
Magrè – Trento
Stage
94.2 km
Message
Among the vineyards and orchards of the Adige Valley, I continue my descent to Trento, where I am staying with Valeria, whom I once met in Guatemala.
Bolzano – Margrè
Stage
37.1 km
Message
Through the valley, along the strada del vino, it is cold, but the sun warms me up when I am on the right side of the valley.
Brixen – Bozen
Stage
43.8 km
Message
A short day, a moment of rest after crossing the Alps. In Bolzano, the mountains are everywhere, but the atmosphere is completely different from Innsbruck. Here, North and South meet, and in the distance, a way out glimmers: towards flat land through the Adige Valley.
Völs – Bressanone
Stage
95.4 km
Message
Yesterday, crossing the Scharnitz Pass didn't go so smoothly. Today, slowly but surely, first through Innsbruck, then along the old Roman road towards the Brenner Pass. On the motorway, I see the lorries stuck in traffic. Toy cars. I am surrounded by snow-capped peaks. For the last few kilometres over the pass, I drive between the cars on the road and then I'm in Italian South Tyrol.
Steinebach – Völs
Stage
129 km
Message
I quickly cycle into the Alps. It feels like I'm cycling up a wall, but then you turn a corner and find yourself surrounded by rocks. Soon there is snow everywhere and I have to slip and slide through a narrow, magical valley. Cycle paths are now cross-country ski trails. I decide to continue my journey on the asphalt roads. Suddenly, I hear something big breathing down my neck. And then a horn. The speeding bus just misses me. A moment later, the bus stops and I speak to the bus driver: ‘There are cycle paths for a reason!’ shouts the man, who apparently doesn't like cyclists very much. ‘That's no reason to play with my life! Do you even have a driving licence?’ I shout back. Austrian roads are not much more cyclist-friendly in winter. Winter is not for cyclists here, but I don't have my skis with me. Suddenly, after a long descent, there is a large red-edged sign with a bicycle on it on the main road. The alternative is a steep forest path, which would take me hours to complete.
München – Steinebach
Stage
48 km
Message
Collecting and delivering letters in Munich, then returning to my hosts Annette and Erich at Wörthsee. I see Munich from the inside: not the city centre, not the tourist attractions, but living rooms and kitchens where children grow up. Everywhere I go, I receive a gift; perhaps a lone cyclist arouses their pity. Hilma gives me gemstones and stars, Odiseas gives me a chocolate Santa Claus, and Leo, who loves woodworking, gives me a small package with a big bow around it: ‘Don't open until Christmas!’ he says seriously.
Steinebach – München
Stage
39.8 km
Message
From Steinebach, it is only a short distance to Munich, where I deliver two letters and send postcards home (by regular post).
Erolzheim – Steinebach
Stage
121.2 km
Message
I cycle into Bavaria once more and the alps get ever closer. These mythical giant rocks accompany me the whole way. I wait for Katrin to return home in Herrsching am Ammersee while I enjoy a magical sunset.
Riedlingen – Erolzheim
Stage
121.6 km
Message
With a detour via Ulm, a short stretch through Bavaria, then back into Swabia, where Kasespätzle awaits me at my lodgings. And there in the distance, the Alps are already beckoning.
Engen – Riedlingen
Stage
106 km
Message
Through the Danube Valley, towards Ulm. A day with few cars and few people, but a flat tyre.
Freiburg – Engen
Stage
97.7 km
Message
With every metre I climb, it gets colder. At one point, I notice white spots in the greenery. The Black Forest is becoming whiter and whiter. In a field, I see a red fox sneaking through the snow. As always, the Black Forest is mysterious and shrouded in mist. At the highest point of the day, I trudge through about 30 cm of snow.
Strasbourg – Freiburg
Stage
78.6 km
Message
The Rhine Valley takes me further south and the mountains of the Black Forest come into view.
Zeiskam – Strasbourg
Stage
98.4 km
Message
Across the flat countryside, along the Rhine into France. But in Alsace, the place names still sound German. I'm visiting my good friends Roberto and Helene here, to catch my breath for a moment.
Erbach – Zeiskam
Stage
111.7 km
Message
From the mountains of the Odenwald, through the Neckar Valley, via the historic centre of Heidelberg to the Rhine Valley, close to the border with France.
Mainz – Erbach
Stage
89.2 km
Message
From the hustle and bustle of the big cities on the rivers, I wind my way into the mountains of the Odenwald.
Rödermark – Mainz
Stage
47.6 km
Message
From letter to letter
Rödermark – Frankfurt – Rödermark
Stage
39.7 km
Message
With a letter from Grandpa and Grandma to Yanosh and back again.
Karlstadt – Rödermark
Stage
102.8 km
Message
Ploughing through the snow, I continue on my way to Frankfurt, where I will finally deliver my next letter.
Bamberg – Karlstadt
Stage
107.9 km
Message
When I cycle through Bamberg city centre towards Karlstad early in the morning, the thermometer reads -12 degrees. But the sun is shining, and the ice crunches beneath me.
Court – Bamberg
Stage
115.8 km
Message
In Hof, I stay with Helen, who speaks Swahili and is friends with people from all over the world. At my neighbours' house, I find a little piece of India in Bavaria. Then the journey continues to Bamberg, a UNESCO World Heritage Site, a cross between Venice and Strasbourg.
Karlovy Vary – Court
Stage
111.6 km
Message
After a brief stop in the centre of Karlovy Vary, where I drank the healing water. Not tasty, but healthy. And Petr gave me a tip: don't drink too much, or you'll get diarrhoea. There is snow in the mountains on the border between the Czech Republic and Germany. I am in Bavaria!
Usti nad Labem – Karlovy Vary
Stage
117 km
Message
Up and down through the Czech mountains, I reach Petr's house in the spa town of Karlovy Vary. He speaks little English, so we communicate with our hands and feet and technological aids.
Zawidow – Usti nad Labem
Stage
120.7 km
Message
At the Polish-Czech border, I stay with Iga, who does a photo shoot with me before I leave. In the mountains, I see the first snow. At Lake Milada, I receive a less hospitable welcome. There is already another tent at the public campsite. Inside the tent, I hear a woman crying and a man raising his voice. "Hello?" I say, but there is no response. They are now silent, as if I will disappear on my own. When they hear me unpacking my things, they start shouting. At me? At each other? I can't understand them. Then suddenly the tent opens and a sheepdog jumps at me. He is called back by his owner, who is sitting in the opening of the tent. He shouts at me, but I can't understand him. I am not welcome here. I pack my things and leave.
Szprotawa – Zawidow
Stage
92.1 km
Message
For the first time, Cyril and Pawel are accompanying me on my journey. They once cycled to Naples together and are now itching to do it again. They give me advice on everything: routes, safety, shopping at the supermarket. In Poland, a guest is a god.
Zielona Góra – Szprotawa
Stage
52.2 km
Message
Past the castle of Zatonie, along back roads with horses, then back onto the main road with cars whizzing past. In Szprotawa, Pawel, Martina and Cyril are waiting for me with home-made wine and games.
Cybinka – Zielona Góra
Stage
67.1 km
Message
Along the railway line. Was I allowed to cross that bridge and that crossing? At least the freight trains announce their arrival. In the woods, the paths are sometimes sandy, sucking up my wheels, so that I can hardly move forward. The Polish paths seem to be saying to me: "Not so fast, stay a while, why are you in such a hurry?"
Berlin – Cybinka
Stage
129.4 km
Message
Once out of the city, I cycle through endless forests towards Poland. On the border bridge over the Oder, cars are stuck in traffic waiting for border checks. I am allowed to cycle on.
Berlin – Berlin
Stage
13.2 km
Message
Briefe zu Klaus Peter in West-Berlin bringen, dann unter dem Brandenburger Tor hindurch zu Marja in Ost-Berlin
Havelberg – Berlin
Stage
112.2 km
Message
Through fog, along the Elbe, past watchtowers that once guarded the border between East and West, I reach picturesque Havelberg, where the Elbe and Havel rivers meet. I have been given permission to camp in Vera's garden, but she is not even at home.
Klein Bleckede – Havelberg
Stage
127.7 km
Message
Steadily towards Berlin without any incidents. The highlights of the day were: 1) a man proudly standing with his arms akimbo watching his wood chipper dispose of a Christmas tree 2) wild boars in a residential area in Berlin Spandau. I didn't take any photos of either because I was too busy watching myself.
Elmshorn – Klein Bleckede
Stage
124.3 km
Message
Around Hamburg, over the cobblestones of picturesque Lauenburg to the former border between east and west on the River Elbe. In the evening twilight, I ring the bell at a farmhouse. An elderly gentleman opens the door, stoma bag in hand. He asks if I want to camp here, but he would rather I didn't. I had more luck with Ulrike... It's cold, wouldn't you rather sit on the sofa? Her house is full of African artefacts. We sit chatting for a long time, about the world and connection and how it was once divided here. You weren't allowed to come to this village at all, unless you had a house there. ‘Are you actually East German yourself?’ I ask. ‘No, and I think I'm looked down on for that, but I'm not sure.’ Something beautiful did come out of that division between east and west, she said: the green corridor, beautiful nature that emerged in the absence of people in the border strip.
Hamburg – Elmsdorf
Stage
53.1 km
Message
From the metropolis of Hamburg to sleepy Schleswig-Holstein. I deliver two letters at my leisure.
Hilgermissen – Hamburg
Stage
140.1 km
Message
From car-free and green to hectic and noisy. I cycle into the metropolis of Hamburg to deliver letters, riding for hours through that urban jungle.
Osnabrück – Hilgermissen
Stage
115.4 km
Message
Far from civilisation, with no opportunity to replenish my supplies, I ask a man who is busy blowing leaves for some water. ‘Where are you travelling to?’ His wife immediately puts down the phone to hear my story too. One and a half kilos heavier, I continue on my way towards the end of the world. When I look back, they are still waving me off.
Dorsten – Osnabrück
Stage
134.4 km
Message
Peace and quiet after the Ruhr region. The hills towards the Teutoburg Forest, which is currently ablaze with beautiful red and yellow colours.
Bornheim – Dorsten
Stage
Valkenburg – Bornheim
Stage
Momo
Encounter
Message
Momo werkt in het souvenirwinkeltje van de White Horse Pagoda. Ik kijk wat rond en mijn oog valt op een klein boekje. "Boeddhistische teksten vertaald door Kumarajiva (aan wie deze tempel en pagoda zijn opgedragen). Veel mensen nemen zo'n boekje mee om ze te beschermen. Ik ben direct verkocht en besluit zo'n boekje mee te nemen voor mijn collectie talismannen die me tot nu toe veilig hebben gehouden. Wanneer ik het boekje wil afrekenen, zegt Momo dat het een geschenk van haar is. Inmiddels heb ik haar al verteld over mijn reis en mijn missie.
Ze zegt: "je inspireert me. Soms heb ik het gevoel dat ik vastzit in mijn dagelijks leven. Door jouw komst, besef ik me ineens dat er vanalles nodig is. Heb je wel eens van Yuanfen gehoord?"
Ze legt me uit over dat Chinese begrip, dat er kort op neerkomt dat er soms ontmoetingen zijn, die "meant to be" zijn, dat je een vreemdeling ontmoet, waarvan je helemaal niet het idee hebt dat diegene een vreemdeling is.
En ineens herinner ik de brief van Rusadan uit Stepantsminda, die niemand in het oosten kende, maar me een brief meegaf voor een collega die ze nog niet kende. "Yuanfen", denk ik. Wat zou de Nederlandse vertaling zijn? Voorbestemd?
Ik spreek met Momo af dat ik haar voor mijn vertrek uit Dunhuang de brief van Rusadan zal komen brengen en vraag haar of zij ook een brief wil schrijven. Vrolijk stemt ze in. "Yuanfen!", zeggen we in koor.
De volgende ochtend verschijnt ze in een prachtige jurk. Ze lijkt wel een ander persoon. Haar brief steekt in een orachtig versierde envelop. Ik ben ontroerd door haar oog voor detail. "Voor wie is de brief?", vraag ik. "Oh, voor iemand zoals ik. Of voor jouzelf."
Ik ben een beetje teleurgesteld, omdat ik had gehoopt op een brief aan een specifiek iemand. Dan besef ik me: deze brief is een ode aan Yuanfen. Het is ok. Wanneer het moment komt, zal ik weten aan wie ik haar moet geven. En zo heeft Momo ook mij geïnspireerd, me herinnerd aan die andere belangrijke opdracht: het onbekende te omarmen, met een open en nieuwsgierige blik de wereld in te treden en ontvankelijk te zijn voor wat de wereld, het moment me te bieden heeft.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Guang & Rainer
Encounter
Message
Guang en Rainer zijn te voet onderweg. Rainer wandelt van Portugal naar Singapore, zijn vrouw Guang vergezelt hem soms, en reist dan weer terug voor zaken.
Ik ontmoet ze in het grensdorp Taykashiken en Rainer vrraagt me of ik ook een brief voor hen kan meenemen. Dat doe ik natuurlijk graag.
De brief gaat naar Xiuxia, met wie Guang - technisch ingenieur - in contact kwam tijdens haar werk bij Siemens. Ze hielden altijd contact en vinden dit een mooie gelegenheid om die verbinding te verstevigen.
Met veel goede moed, en veel licht (Guang) op zak, fiets ik richting zuiden.
Locations are approximate due to privacy.
Jean
Encounter
Message
Ik herinner me ineens dat Tom zei: misschien kun je mijn brief aan de eerste Franstalige persoon geven die je ontmoet, waarop ik aandrong: "het is beter als het naar een specifieke plek gaat."
Ik had van Tom niet op tijd een brief gekregen, dus we spraken af dat hij iets zou sturen en dat ik het op zou schrijven. Dat bericht ontvang ik nu, terwijl ik samen met Jean een vegetarische Lagman (gebakken noedels) eet. Ik besef me dat ik alles weer eens teveel wil sturen. Die brief, dat bericht is voor Jean, die hier voor me zit.
Jean ziet er een beetje hippie-achtig uit en hij heeft een Palestijnse vlag achterop zijn fiets. Zodra hij begint te praten houdt hij niet snel op, dan volgen er al snel redelijk specifieke details. Over hoe je bijvoorbeeld lrecies korting kunt krijgen met een bepaalde Chinese app en over exotische fruitsoorten in Zuidoost Azië. Het gaat me af en toe een beetje te snel, maar ik heb het idee dat Jean dat ok vindt.
IIn één van die specifieke verhalen vertelt hij over het werken in de fruitoogst in Australië en hoe daar binnen de korste keren je gezicht vol vliegen zit, die je proberen op te eten, ja zelfs in je ogen proberen te kruipen. En over alle mensen die hij daar ontmoette, zoals Jin Dang uit Hong Kong.
"Wil je haar een brief schrijven?", vraag ik. "Nee," zegt Jean resoluut, ik wil haar een tekening sturen die ik heb gemaakt. Jean is een grafittikunstenaar en tekent onderweg in een klein boekje. Het zijn net ansichtkaarten. Achterop schrijft hij een lief bericht aan Jin Dang, vertelt hij me. Over hoe ze elkaar ooit weer zullen ontmoeten en dat hij na vier jaar rondzwerven weer op weg is naar huis, maar dat hij alles tussen Australië en huis met eigen ogen wil zien en daarom op de fiets is.
"Je moet zeker naar de Charyn Canyon gaan," zegt hij, daar krijg je geen spijt van. Ik ben geïnspireerd door Jean, omdat ik het idee heb dat hij de weg écht als doel op zich ziet, terwijl ik de weg soms ervaar als noodzakelijk kwaad tussen ontmoetingen. Daarom herinnert hij zich al die détails misschien, omdat hij echt kijkt. "Toerist" is geen scheldwoord, zeg ik tegen mezelf en ik besluit om op de Charyn Canyon af te koersen, ook al maak ik dan wat minder kilometers dan ik vantevoren had bedacht.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Azamat
Encounter
Message
I got a very special visit from bicycle mechanic Azamat from Tashkent, Uzbekistan. He knocked on my hotel door at 4:30 in the morning after almost 12 hours of travel through stormy weather, hitchhiking and taking shared taxis. How did that happen?
The first time I saw Azamat is about two weeks ago when I came to his bike shop "Davi Pedali" in Tashkent to get some repairs done. I immediately felt comfortable and safe when I spoke with him: he's patient, polite and very professional. A couple of days later In received a message: "something has gone wrong, but we'll solve the problem, don't worry". When I met Azamat it wasn't the bicycle I was worried about, but him. He showed me what happened: a quite serious accident! (You can see it on YouTube: https://youtube.com/shorts/Qidu9svOcqk?si=Ntyww63_cqeb8b_c). I was so happy my bicycle took all the damage instead of Azamat.
They quickly repaired everything and left my bike as new, new front wheel, new paint on the fork.
Two weeks later, about 400km and a lot of height meters from Tashkent, already in Kyrgyzstan, I start to feel something strange while paddling. I think it might be the pedal that's worn and keep going. But it seems to get worse, so I stop. It turns out there's a very specific part missing in the crank, and this has also caused the bolts to loosen. I tighten them, but the specific part is still missing.
I start texting with Azamat who says I should carry on without putting much pressure on the crank. I explain to him that it's nearly impossible, because I have to cross several mountain passes.
Then he tries to figure out if he can send a courier, but this is very expensive.
Then he texts: "I have a solution!", and he offers to come by himself to install the part. I am extremely surprised, but also grateful for this generous offer and extreme dedication that might just have saved my 100% human-powered journey.
I decide to write him a letter with words out of the heart to thank him.
To which he replied:
"Dear Jordi,
Thank you for your letter — I read it with great respect and genuine emotion.
What you are doing is not just a journey, it is a powerful message to the world. You are proving something many people have forgotten: that kindness still exists, that strangers can become friends, and that humanity is stronger than distance, borders, or language.
For me, helping you was natural. In our culture, a guest is not just a visitor — he is someone we respect and take care of. People here may not have everything, but they give from the heart — and I am proud you experienced that.
But I must say honestly: meeting you gave me more than I gave you. You are doing something meaningful, and I believe your project will touch many people.
I wish you a safe road, strong legs, no breakdowns, and many good people ahead."
Locations are approximate due to privacy.
Tom
Encounter
Message
Tom is een Franstalige Zwitser die als leraar Frans werkt in Tashkent. Hij vangt ook reizigers op, en zo leer ik hem kennen. Ik moet direct denken aan de brief uit Kazachstan, die ik nog bij me draag "aan een collega in een ander land".
Dinara heeft zachtaardige woorden geschreven aan haar collega en die breng ik graag over aan Tom, die bij momenten wat gedesillusioneerd is over de beperkingen van het schoolsysteem waarin hij moet opereren.
Ik heb de indruk dat hij een vrije ziel is: "ik doe graag wat ik wil, wanneer ik dat wil." Een keurslijf is dan moeilijk te accepteren.
"Maar," zeg ik tegen hem, "de invloed die een leraar op een leerling kan hebben, zit hem soms in een klein moment. Één eye-opener die soms een levensloop kan veranderen." Ik gun hem dat hij ziet dat alles wat een leraar een student kan aanreiken om een empatisch en nieuwsgierig mens te worden of blijven, waardevol is. Dat zijn werk ertoe doet.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Anton
Encounter
Message
Een halfjaar later kom ik dan eindelijk in Tashkent aan, om Anton een brief te bezorgen van Vanessa. Ze raakten bevriend in de gevangenis, waar ze samen ik de schoonmaak werkten. Nu wonen ze ver van elkaar, maar ze houden nog steeds zo nu en dan contact.
Ze kennen allebei de kracht van brieven, dat leer je wel in de gevangenis.
Anton en zijn partner Anastasia wonen in een klein appartement in een woonwijk van Tashkent, vlak aan de metro en dichtbij hun ouders. "Dat is belangrijk, want de gezondheidszorg is hier niet zoals in België"
Anton en ik spreken Nederlands met elkaar. Zijn moedertaal is Russisch, en hoewel hij een Oezbeek is, spreekt hij geen Oezbeeks. Hij is, net als ongeveer 10% van de bevolking een etnische Rus. "Bijna iedereen spreekt hier Russisch, maar de laatste jaren zijn informatieborden steeds vaker allen nog maar Oezbeeks en Engels"
Anton is een zeer goede gastheer, die me onderdak aanbiedt en eten. Hij neemt me mee op een toer door de stad op de fiets. Dat ik absoluut geen openbaar vervoer wil nemen, snapt hij volgens mij niet zo goed, maar hij vindt het leuk om zelf weer eens op de fiets te stappen.
Een brief verder naar het oosten heeft hij niet. "Ik ken daar niemand, hoogstens hier in Tashkent. Ik ga nergens anders naartoe, alleen soms naar de bergen. Zelfs niet naar Kazachstan, ook al is het erg dichtbij. Waarom zou ik? Hier is alles wat ik nodig heb". Hij denkt even na: "ik zou wel graag een brief naar België willen sturen, naar een vriend in de gevangenis, die komt er voorlopig niet uit. Zou je die voor me willen meenemen, wanneer je uiteindelijk weer teruggaat?"
Over zijn tijd in de gevangenis wil hij niet veel kwijt. "Dat ligt achter me. Het enige wat ik je kan vertellen is dat op het moment dat je die gevangenis binnenstapt, je geen mens meer bent. Je hebt geen rechten meer. Het systeem is niet eerlijk en niemand die er wat van zegt of er iets aan doet. Je kunt je niet voorstellen wat voor dingen daar gebeuren. Cipiers mogen de cel 's avonds niet openmaken, ook niet als iemand dood aan het gaan is. Zo werd een Oekraïense vriend van mij 's ochtends dood aangetroffen. Het enige wat hij nodig had was een simpel medicijn. Maarja, bezuinigingen."
Van België bezoeken is voorlopig geen sprake. Nu is Anton bezig om zich hier te vestigen. Samen met zijn vrouw heeft hij een groter appartement gekocht. Het moet nog helemaal worden opgeknapt. Over drie maanden hopen we erin te kunnen gaan.
Anton is een goed en zachtaardig mens en ik ben dankbaar dat ik hem heb ontmoet.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Nurbol
Encounter
Message
Ik ben in Kyzylorda en word in deze stad opgevangen door Nurbol: hij heeft me een soort van geadopteerd. Hij is 45 en werkt voor een oliemaatschappij. Zijn familie heeft een horeca-imperium, waaronder dit restaurant, een karaokebar, een discotheek en een hotel: mijn verblijfplaats voor 3 dagen. Even genieten van de luxes die een stad te bieden heeft. Even geen noedelsoep en gedroogde vruchten als diner. En elke avond karaoke! We hebben samen “Space Oddity” van David Bowie leren zingen: nog best een ingewikkeld lied! Nurbol zei vaenigszins melancholisch dat hij het zou blijven zingen en dan aan mij zou denken.
Ik besluit Nura een brief te geven van Murat uit Cide in Turkije, hij wilde graag iemand uit Kazachstan leren kennen. En: Nurbol studeerde op een Turkse school en spreekt dus vloeiend Turks. Nurbol schrijft Murat direct op WhatsApp en ze sturen elkaar video's. "Dat gaat toch wat sneller."
Ik word uitgenodigd op de verjaardag van zijn zoon Nura, hij wordt 16. Als verjaardagscadeau geef ik hem een geldbriefje, maar ook een brief. Ik wens de jonge Nura succes op zijn levenspad en gaf hem nog wat wijze lessen mee, zoals dat je je dromen zoveel mogelijk moet verwezenlijken en dat je eens in je leven een lange fietstocht moet maken om te leren om simpel te leven. Nura is een goede jongen, dat zie je meteen. Nadat hij mijn cadeau ontvangt, gaat hij direct in een hoekje zitten om deze te vertalen en komt dan geëmotioneerd terug. Hij zei dat hij bij het lezen voelde, dat ik vanuit het hart schreef en dat hij daarvoor dankbaar is. Hij zei dat hij de brief voor altijd zal bewaren en legde zijn hand op het hart. Ik wil niet dramatisch doen, maar dit raakte mij dan weer in het hart. Dit is geen onverschillige tiener, maar een goed mens in wording, die in de gaten heeft dat de woorden die ik hem gaf een groter geschenk waren dan het geld. Het geeft me hoop voor de toekomst, dat de jongeren van nu affectie in een brief kunnen herkennen en de waarde ervan inzien.
Het doet me denken aan de jongeren die ik ontmoette in het dorpje Oranzherei, in Rusland. Ook in dat dorp werd ik geadopteerd als eregast. De schoolklas spijbelde om me een rondleiding door hun dorpje te geven. Ze gaven me een brief mee met een tekening vol hartjes en een Matroesjka-pop.
Nu ik Nura zo zie glunderen met zijn verjaardagsbrief. Denk ik aan die andere jongeren, aan de andere kant van de grens en ik hoop met heel mijn hart dat die niet naar de oorlog hoeven.
Nurbol vertelde me dat hij als kind in de Sovjettijd nooit eigen kleren had, maar altijd de afdankertjes van zijn broer moest gebruiken. Hij liep rond in veel te grote schoenen, of soms dan maar liever zonder. Als ze brood hadden, hadden ze geluk. Op een gegeven moment kregen ze een koe, en dat betekende brood met boter, een grote luxe! Nu heeft de familie een horeca-imperium en krijgt Nura een iPhone als verjaardagscadeau. Kazachstan is booming als olieland. Voor Nura ligt de weg open om zijn dromen te verwezenlijken.
Maar, bedenk ik me nu, hoe zit dat met die andere jongeren, inmiddels alweer zo’n 2000 km hier vandaan? Toch geeft de jonge Nura mij hoop en kracht om mijn reis voort te zetten. Om dit toneelstuk tot het einde, of zover ik kom, uit te fietsen. Misschien was de pure dankbaarheid van Nura een grotere les voor mij, dan de les ik hem heb kunnen geven.
Nurbol geeft me een brief mee voor Feihu, die hij ook ontmoette als Couchsurfer en nu een vriend is.
Terwijl ik Kyzylorda uitfiets, zie ik ineens een bekend gezicht, het is Nurbol! Hij draait het raampje van zijn auto open en ik hoor "Ground Control to Major Tom. Commencing countdown, engines on". Het is als in een droom. "The anthem of our friendship", roept Nurbol met een glimlach van oor tot oor. Dan komt er een toeterende auto voorbij, die ons dramatisch afscheidsmoment als obstakel beschouwt. Onze wegen scheiden en ik ga op weg naar Feihu, waar ik misschien nog meer vriendschap vind.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Svetlana
Encounter
Message
Svetlana leidt me rond in de oudste Boeddhistische tempel van Kalmukkië. Het is een bescheiden tempel.
VVanaf het moment dat haar rondleiding begint gaat ze "aan", ze begint met praten en houdt niet meer op. Aangezien ik nauwelijks Russisch versta, pik ik maar een paar dingen op. Ik besluit het los te laten.
Pas op de momenten dat ze mij iets vraagt, sta ik een beetje met mijn mond vol tanden. Ik vertel haar dat het Boeddhisme me interesseert en ze leert me hoe te bidden.
Ze geeft me een aantal geschenken mee, die ik niet wil seigeren: een zaad van de lotusbloem, een sleutelhanger, twee zakjes Kalmukse thee en een kaarsenhouder in de vorm van een lotus. Tot slot krijg ik ook nog twee appels en wat snoepjes mee, die aan de Boeddha gegeven waren. "Van de Boeddha voor jou," gebaart Svetlana.
Die kaarsenhouder is wel erg groot en breekbaar om op de fiets mee te nemen. Dan bedenk ik dat het een soort brief is, een boodschap van vrede en schoonheid en ik besluit haar aan iemand te bezorgen.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Ksenya & Sonya
Encounter
Message
Kseniya besloot spontaan om me onderdak aan te bieden toen ze me aan een kopje thee aantrof in de winkel. Ik zag direct: zij is een goed mens, zij zal me helpen, en ik voelde me kalm.
Kseniya is een leraar op de lokale school. Een mooi beroep, beaamt ze, maar het zou ook fijn zijn als er een eerlijk salaris tegenover stond. Het salaris van een leraar geeft niet veel ruimte voor uitstapjes. "Toch ben ik blij voor jou, dat je deze reis mag maken. Het is mijn droom om eens een reis naar het Baikalmeer te maken."
Ze vertelt dat ze nog niet veel van Rusland heeft gezien, "Maar ondanks het feit dat we hier in the middle of nowhere wonen, houd ik van mijn land met heel mijn hart".
De enige keer dat ze Moskou en Sint Petersburg bezocht was dat om met haar dochter Sonya naar het ziekenhuis te gaan. Ze had kanker. Wonder boven wonder is ze genezen en daarvoor is ze erg dankbaar: "het heeft mijn leven veranderd. Ik ben dichter bij God gekomen. Ik ben nu dankbaar voor elk moment dat we samen hebben. En daarom, toen ik jou zag, wist ik gelijk: ik wil hem helpen"
Ik vertel Kseniya dat ik haar dankbaar ben voor haar werk, dat ze de volwassenen van de toekomst menselijkheid en empathie meegeeft. En ik ben haar ook dankbaar voor de hulp die ze mij biedt en ik vraag me af waar ik zoveel vriendelijkheid aan heb verdiend.
Sonya is tijdens mijn twee dagen in het dorp een gids, die vertaalt en me zachtjes aan mijn arm trekt om me de goede kant op te sturen. Ze is sterk én zachtaardig zoals haar moeder. Als er iemand een lang en gezond leven verdient, is zijn het.
Omdat ik geen brieven gericht aan Rusland bij me droeg, besluit ik zelf een brief te schrijven, met daarbij de Lotus kaarsenhouder uit Kalmukkië. Zo worden deze voorbeelden van empathie, menselijkheid en gastvrijheid onderdeel van deze wereldwijde keten van verbinding.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
8th Public School Atyrau
Encounter
Message
Een norse man zit aan een bureau bij de ingang. Poortjes verhinderen de vrije doorgang. Ik toon de man mijn telefoon, met de vertaling van de reden dat ik hier ben. Hij kijkt vragend naar de vrouwen achter hem. Leerkrachten! Ze beginnen zich nu rondom de bewaker te verzamelen. "Vanuit Nederland gefietst? Een brief voor ons, er staat geen naam op. De naam van de school klopt niet. Wat doe je in Kazachstan? Gefietst? Vanuit Nederland en een keten van brieven vanuit België. Is het nu België of Nederland? Met de fiets? Hoe lang doe je daarover? Vijf maanden? Vijf maanden! Hij heeft er vijf maanden over gefietst. Maar hoezo een brief aan ons. Onze namen staan er helemaal niet op. En hun namen ook niet. Oh jawel, hier staat een naam en een Instagram. Even checken. Oh ja, dat klopt, die komt uit Georgië. En wat moeten wij dan nu doen? Ja, het is vakantie nu, er zijn geen leerlingen, dus dat gaat niet. Nee sorry, het is vakantie. Wat was jouw naam? Waar kom je vandaan? De naam van de school klopt niet. Er staat Middle School, het moet high school zijn"
Uiteindelijk spreek ik met Engels docent Dinara en vraag haar of iemand een brief kan schrijven om de keten voort te zetten. We hebben digitaal contact en ze is erg enthousiast over het idee en besluit een brief te schrijven aan een collega die ze nog niet kent...
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Stepantsminda 1st Public School
Encounter
Message
Ik doe er veel langer over dan ik denk naar de school door de sneeuw. Onderweg valt mijn mond open van de schoonheid die ik om me heen zie. "Misschien," denk ik, "is dit wel de mooiste plek waar ik ooit geweest ben."
Ik loop dwars door de sneeuw het schoolplein over, de majestueuze pieken van het Kaukasusgebergte omringen me. Hoe zou het zijn om hier naar school te gaan.
De jongeren blijven er koeltjes bij. Ze gedragen zich zoals alle jongeren op alle scholen en staan niet zoals ik uit het raam te gapen. Je went waarschijnlijk overal aan.
Ik vraag naar de Engels docent en al snel heb ik haar te pakken. Ik leg haar uit wat de bedoeling is en ze wil daar wel aan meedenken. "Misschien kun je een brief meegeven voor een volgende bestemming," zeg ik, "ik fiets nu de grens over naar Rusland en dan-"
"Ik stuur geen brief naar Rusland," zegt ze gedecideerd. De bel gaat. "Ik moet nu werken," zegt ze, "kom anders maar mee".
En voor ik het weet sta ik mijn project uit te leggen aan een schoolklas en kan het niet laten om af en toe naar biren te staren, naar die prachtige bergen. Ik zeg: "hoe is het eigenlijk om op zo'n mooie plek te wonen?". En jongen met gemillimeterd haar en een guitige lach zegt droogjes: "geld is geen probleem voor ons, we kunnen bijverdienen door toeristen rond te leiden".
Er ontstaat een idee om de brief samen te schrijven. Iedereen schrijft een zin. Ze besluiten de brief te richten aan een school in Atyrau, Kazachstan.
De lieve leerlingen stellen nog wat nieuwsgierige vragen: "waar slaap je als het koud is" en "wat doe je als je de taal niet begrijpt, spreek je wel een beetje Russisch?"
Dan is het tijd om aan het werk te gaan. Zij in het Engels, remidden van de bergen en dan 's middags nof wat toeristen rondleiden. Ik op de fiets, de bergen weer uit, richting die andere wereld hier vlakbij: Rusland.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Rusadan (Stepantsminda)
Encounter
Message
In mijn postzak had ik al sinds München een brief van Kornel, die me een nacht onderdak aanbood, ik nam hem mee als extra brief en toen Beka me geen brief meegaf, had ik meteen de oplossing: Rusadan kan misschien de keten voortzetten.
Kornel wilde haar met zijn brief bedanken voor haar hulp tijdens eens reis aan het prachtige Kazbegi en de brief is gericht aan het toerisme infocentrum. Ik tref Rusadan niet, maar haar collega Giga, die me bekend voorkwam.
Och ja, nu zie ik het, hij is de zoon van de eigenaar van het pension waar ik verblijf. Ik vraag hem ook waar ik de achool kan vinden, want daar moet ik ook een brief bezorgen. "Ik neem je morgen wel mee, mijn tante werkt daar," zegt hij. "Wat een toeval allemaal! Wat is de wereld toch klein", roep ik uit. "Nee hoor," antwoordt Giga droog, "Stepantsminda is gewoon klein."
Ik ontmoet Rusadan niet persoonlijk, maar ze zorgt dat er de volgende dag een brief ligt in het infocentrum. Via digitale weg laat ze me weten: "ik ontmoet door mijn werk heel veel mensen, van over de hele wereld, maar ik verlies ze weer uit het oog, ze laten nooit hun adres achter. Daarom geef ik je een brief mee aan een collega van me, ergens op je route."
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Mako
Encounter
Message
Bingo! Ik vraag een meisje of ze Engels spreekt en dat doet ze. "Kun je me helpen om de lerares Mako te vinden?"
Even later staat Mako in de hal van de school waar ik overal Duitse en Europese vlaggen zie. Maar zij spreekt niet veel Engels. Ze vraagt haar leerlingen om te helpen en al snel staat er een groepje vriendelijke jongeren om me heen die erg nieuwsgierig zijn naar mijn reis en allemaal zeer goed Engels spreken. Eén meisje heeft een Navo-speld op haar blouse.
"Natuurlijk willen we je helpen," zegt ze, "maar we hebben niet veel tijd, de les begint zo". Mako wordt snel ingelicht en ze besluit de keten voort te zetten met weer een brief aan een school, die ze snel, maar met aandacht schrijft, ze likt de envelop dicht en drukt haar in mijn handen. "Veel succes!", zegt ze en gaat met haar jongeren naar het aardrijkskundelokaal.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Beka
Encounter
Message
Op de envelop staat niet Beka's adres, maar zijn telefoonnummer geschreven. Ik stuur hem een bericht en we spreken een tijd af. Hij komt naar mijn pension en gelukkig spreekt hij goed Engels. Ik vertel Giga over mijn missie en mijn reis en hij is direct enthousiast. "Ik fiets zelf ook," en hij toont me een foto van zijn mountainbike. "Niet zo ver als jij," lacht hij, "waar ga je nu naartoe?". Ik vertel hem mijn voorlopige route. "De noordelijke Kaukasus!", roept hij enthousiast, "het is prachtig daar. Ik was er zelf ook, maar niet op de fiets". Wanneer ik hem vraag om een volgende brief, aarzelt hij een beetje. Ik geloof dat hij niet goed snapt wat de bedoeling hiervan precies is. "Misschien schrijf ik morgen een brief," zegt hij, "maar nu moet ik door!". Ik krijg geen brief, maar misschien kan ik deze keten nog ergens repareren?
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Inga & Giga
Encounter
Message
Stiekem was Inga al op de hoogte van mijn komst. Ze krijgt een brief van Anke, de nicht van haar schoonzoon, die ze eens kort ontmoette in Borjomi. Ze bedankt haar voor haar gastvrijheid toen en verontschuldigt zich dat ze toen niet langer kon blijven. De Georgische gastvrijheid valt mij nu ook ten deel. De tafel wordt al snel volgezet met allerhande lekkernijen. Zelfgebrouwen likeur erbij, natuurlijk. Giga, haar zoon, voert het woord in het Engels, want dat spreekt Inga helemaal niet. Ik wordt uitgenodigd om hier te logeren! Ik leg uit over mijn project, over ketens van verbinding en over een voogende brief, maar Inga twijfelt een beetje. Ik heb de indruk dat ze het nut er niet zo van inziet. Giga heeft in de gaten dat het belangrijk voor me is en gastvrij als hij is, tref ik hen 's ochtends, nog in het donker met een zaklamp aan de tafel aan. Geconcentreerd schrijft hij een brief aan zijn vriend Beka in Gori. "We hebben elkaar leren kennen via de studie. Gori is een mooie plek," zegt hij. "Bedankt dat je me ernaartoe stuurt". Met een grote rode strik in haar haar staat zijn dochter me uit te zwaaien aan het keukenraam, terwijl ik op weg naar Gori.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Ilya
Encounter
Message
Op advies van Yanka, mijn Couchsurfing gastvrouw in Batumi ga ik op weg naar Borjomi langs bij Ilya uit Belarus. Hij is hier een vegetarische en alcoholvrije community gestart in de heuvels, net buiten de stad. Ik tref hem aan, terwijl hij een waterleiding aan het repareren is. Hij wist al dat ik langs zou komen. "Ik weet niet of ik je de aandacht kan geven die je verdient," zegt hij, "dit probleem moet worden opgelost". Maar even later zitten we aan de thee met pannenkoekennvan gisteren en gedroogde vruchten (ik krijg er nog mee voor onderweg). Ilya vertelt me over zijn omzwervingen door Azië en zijn werk in de techsector. Hij lijkt me helemaal niet zo'n tech type, maar hij schijnt er ook nog een tijd voor in China te hebben gewoond. Ik denk ineens aan een verbroken keten die strandde in Zagreb en hoe ik een andere keten "repareerde". Ik besluit Ilya te vragen om de keten die bij Igor in Zagreb strandde weer nieuw leven in de blazen. "Graag, maar ik moet wel weer verder met die waterleiding. Het gaat er niet om wát er in staat toch?." Snel krabbelt hij wat op een papier waar "Bank of aGeorgia" op staat. "Het moet naar China, zegt hij, nee Vietnam! Of nee, misschien toch... Ik laat het je nog wel weten!"
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Rusadan
Encounter
Message
In de storm aan de Zwarte Zee ben ik mijn telefoon kwijtgeraakt en zo kom ik volledig analoog op "Gimnazia 21at century" uit om de brief van Evren, aardrijkskundeleraar aan het Grieks Lyceum in Istanbul te bezorgen. Om bij haar uit te komen is zonder vertaalapp nog wel lastig. Ik probeer het met handen en boeten en een enkel woordje Russisch, maar hoe leg je deze missie met beperkte middelen uit. In het Nederlands is het soms al knap lastig. De conciërge (denk ik) besluit een lerares te bellen die Engels kan. Zo gaat het makkelijker. Vanaf nu zal ze haar voor elk woordje dat vertaald moet worden. Na het tiende telefoontje lijkt ze het een beetje beu, maar al met al ben ik toch via de gangen van de school - langs nieuwsgierige leerlingen - door de lerarenkamer, waar Russische dames van middelbare leeftijd mij uitgebreid bespreken, zonder dat ik er een woord van versta - en dan weer via de trap terug naar beneden, naar buiten, een hoek om, een gangetje in, wachten voor een deur, allerlei mensen die zich er in het Georgisch mee bemoeien en tadaaa: daar is ze dan: Rusadan. Ze is wat overweldigd, alsof ze net de loterij heeft gewonnen. Maar na een zoveelste interventie van de Engels sprekende lerares - de conciërge is er nog steeds bij - spreken Rusadan en ik in een mengelmoesje van Engels en Russisch spreken we af: maandagochtend om negen uur. Da. Harasho. "Madloba," dankjewel is het eerste woordje Georgisch dat ik hier leer. Op maandagochtend duwt Rusadan mij een "six letters" postkaart in de hand. Die had ik haar geschonken, maar zij begreep dat ze die moest gebruiken. Prima! Ze heeft besloten binnen de krijg van aardrijkskundeleraren te blijven en stuurt een kaart naar de "Public School no. 21". Ze kent de leraar niet, maar, "Evren kende mij toch ook niet?". Het lijkt erop dat deze keten is getransformeerd tot een keten die mensen in het onderwijs met elkaar verbindt. Het is niet zoals ik het had bedacht, maar is organisch zo ontstaan en dat is eigenlijk best wel mooi.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Yalçin
Encounter
Message
Yalçin is een filosofieleraar die na een lange werkdag graag een borreltje drinkt met Müsjat, leraar boekhoudkunde. Ze maken graag een wandeling naar de haven van Gerze, blijven dan onderweg even stilstaan bij het oude huis van Yalçin, een historisch spookhuis dat op instorten staat en nu alleen nog bewoond door wat zwerfkatten. Ik vergezel ze op zo'n wandeling. "Het is hier zo slecht nog niet hè?", mijmeren ze op de kade, terwijl ze het glinsterende spiegelbeeld van het stadje in de Zwarte Zee bestuderen. Maar dan komen er toch nog wel wat klachten, over de politiek, te luide luidsprekers van moskeeën en de gezondheidszorg. Yalçin biedt mij twee nachten onderdak via het fietsersplatform Warmshowers. "Er komen hier meestal mensen voorbij die op een lange reis zijn, zoals jij, van Europa naar China of viceversa. Één keer heb ik een man op bezoek gehad die naar Thailand is gefietst en daar vervolgens is blijven wonen! Hij woont er geloof ik nog! Ja! Hij was een boeddhist en we hebben veel gesprekken gehad over mijn filosofie, die volgens hem veel te theoretisch is. Daar hebben we interessante gesprekken over gevoerdz het zet me nog steeds aan het denken." Ik roep spontaan: "Wil je hem geen brief sturen?". Dat wil hij wel. "In Griekenland is er een keten verbroken, misschien kunnen we hem repareren," zeg ik, "misschien kun jij de keten voortzetten namens Marina". Het is nu de ochtend voor mijn vertrek en een beetje ongeduldig zit ik in zijn keuken aan tafel te wachten. In de hoek zit één van zijn zes katten ons wat schaapachtig aan te kijken, een andere kat ligt nietsvermoedend te spinnen op een comfortabele stoel. Ik wil weg, maar maan mezelf tot kalmte. Wat is nu een half uurtje op een aantal maanden fietsen? Die attitude lijkt Yalçin van zichzelf al te hebben: rustig draait hij zijn pen in zijn hand, voelt wat aan zijn baart, wikt en weegt zorgvoldig over de formulering van zijn volgende zij: w hebben hier ten slotte te maken met een filosoof.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Murat, Nuran & Everest
Encounter
Message
Murat vangt fietsers op via het fietsnetwerk Warmshowers. Samen met Nuran heeft hij een zoon die de prachtige naam Everest draagt. Ik besluit hem de brief van Tulsi en Oliver te geven. Hij begint direct een brief terug te schrijven die naar het dichtstbijzijnde postkantoor zal worden gebracht. "Misschien," zegt Murat enthousiast, "worden ze wel vrienden voor het leven." Everest doet er een tijdje over om de brief te schrijven, waardoor er wat stress ontstaat, Murat is kritisch op zijn schrijfvaardigheid en er worden schoolschriftjes bijgehaald om te kijken of hij wel goed genoeg studeert. Ik voel me schuldig, omdat ik niet wil dat de brieven stress en druk veroorzaken. Aanvankelijk leek het erop dat Murat en Nuran contacten hadden aan de Zwarte Zee kust, maar dat blijkt toch niet zo te zijn. Daarom besluit Murat een brief en een onbekende te schrijven. "Niet aan Georgië of Rusland," zegt Murat, "Ik wil dat je de brief bezorgd in Kazachstan daar zou ik wel iemand willen leren kennen, daar zou ik wel een kop koffie mee willen drinken, dus ik doe $2 in de brief om diegene te trakteren op een kop koffie." Ik begin erg te twijfelen aan deze keten. Gaat dit nog over verbinding en affectie? Toch besluit ik de brief te accepteren en maar te kijken wat het brengt.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Zografeion Lyceum
Encounter
Message
Melina looks at me a little sternly when I tell her about my project and the letter Vaggelis sent her. She frowns. ‘We're on holiday now, and this needs to be discussed with the headmaster.’ I am given an email address to which I must submit the official request. ‘Include as much information as possible. Such as your website and other references, because how do we know you are who you say you are?’ I don't have an answer to that question. I try again the following Monday, because I never received a reply to the headmaster's email. A whole stream of students enters, Greek and Turkish mingling in the stately hall of the Greek lyceum. ‘Are you Greek?’ I ask Melina. ‘Yes,’ she says, ‘but I'm not from Greece.’ The Greeks in Istanbul are a remnant of the division of Turkey and Greece about a hundred years ago. The Muslims in the region of Xanthi, where I was a few days ago, were allowed to stay there, as were the Greek Christians in Istanbul. Everyone else was forced to move to their new motherland. ‘The headmaster says it's okay, but what should we do now?’ I say I need a follow-up letter. Geography teacher Evren is called in to help. ‘Are you hungry?’ he asks, and at lunch I tell him about the letters and ask if he has one for me. ‘Give me an hour,’ he says. An hour later, he presses an envelope into my hand. The address reads...
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Spyros & Ino
Encounter
Message
Spyros is visiting Koutso, his partner is from here, they are leaving their daughter Ino with her grandparents. Spyros is the only person in the village I can find who speaks English, so I cling to him and ask for help finding a place to sleep. Soon, people are being called, I am given a bag of food, and the former nursery is my place to sleep for the night. I remember that Gabriel gave me a letter for a child in Greece and realise that now is the time. Now I have to quickly cycle after a man in a car on my way to my accommodation. I hope that Ino will write a letter back to Gabriel and post it with the regular mail!
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Marina
Encounter
Message
After ringing the bell for the third time, I am about to leave, feeling disappointed, when Marina opens the door. ‘Ah, it's you,’ she says cheerfully. Ilja had already told her I would be coming by. ‘What a great idea, I love this kind of thing.’ Marina is Serbian and is now living the Greek dream. After five years, she speaks Greek fluently, she says proudly. She would eventually like to work in tourism, but for now she has a job that she really enjoys. She is responsible for decorating the shops of a fashion chain! She cannot write a letter to the East. ‘Sorry, we're pretty much at the end of Europe here, I don't know anyone else from here.’ And so this chain, which started in Valkenburg, ends here in Thessaloniki.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Vaggelis & Maita
Encounter
Message
I meet Vaggelis at the trendy Loopo studio, where he—an architect—and his partner Maita—a graphic designer—have their office. Vaggelis generally looks serious, but sometimes a gentle smile appears. ‘What a good idea,’ he says. But he doesn't know anyone in the east. No matter how close Turkey is, it's a different world. He has contacts elsewhere in Greece, in Europe, but not in Turkey, not even in Istanbul... And that's despite the fact that Greeks and Turks once lived side by side everywhere, including here in Thessaloniki. ‘But I'll think about it, maybe something will come to mind,’ he says. I drop by again later that afternoon, but nothing has come to mind. ‘Sorry.’ He explains that he has checked all his contacts, but found no one in the east. ‘It could also be someone close by, who in turn knows someone further away,’ I suggest. ‘But then I would need to know who knows someone far away, and I don't.’ I make one last attempt the next morning and there I see Vaggelis standing with a letter in his hand. My heart leaps with joy. ‘Don't get your hopes up too soon,’ he says, ‘I don't know if this letter will be of any use to you.’ He has thought about what his closest connection to the East might be, but he doesn't know the addressee; it is addressed to an institute. ‘Of course I'll deliver that letter,’ I say. If someone is trying so hard to think of how they are connected to the East, if someone is making an effort to make contact, then surely I should be the one to encourage and facilitate that!
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Ilja & Sandra
Encounter
Message
I go to the hairdresser in Tivat and look at Sandra somewhat sheepishly through the mirror. Then she starts asking who I am and what I do. And I tell her the whole story, about the letters, that I am on my way to the end of the world and that I have just delivered a letter, but did not receive one in return. ‘Who were you supposed to deliver that letter to, if I may ask?’ she says. ‘To Pina.’ She knows immediately who I mean; she is a local celebrity. ‘Perhaps my son Ilja can help you,’ she says, ‘if that is allowed within the rules of your project.’ I think about it for a moment. Why not? I think. She knows Pina and she knows her son, the chain still goes from contact to contact. Isn't it wonderful that a visit to the hairdresser triggers another step in the chain? Here comes Ilja, he is impressed by my journey, by my project, and would like to send a letter to his aunt Marina, who lives in Thessaloniki. They haven't seen each other for years. ‘Family on his father's side,’ Sandra explains.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Pina
Encounter
Message
Pina is very surprised, she speaks just a little bit of English. She thanks me. She looks sick, I hope only temporarily. Her mother let me in and prepared a lemonade for me. As Pina reads the letter, her pale and tired face lights up, a smile appears. It reminds me of the glimmering ocean and all the shades of blue you can see along the Adriatic coast. Pina's mother is also observing Pina with a worried, hopeful smile on her wrinkled face. She looks as mothers do: worried, encouraging, with so much love. I wonder if my mother looks at me the same way, even though I am a grown-up man now, cycling towards the end of the world all by myself. Pina thanks me again, reads the letter again, then looks me in the eye, and there it is again. That ocean shimmer. But she can't think of a next person to write a letter to, Serbia, Slovenia, Bosnia, sure, but Albania? Greece? I don't know anone there. There might yet be a way to save this chain.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Igor
Encounter
Message
During a telephone conversation with Andreina, who wanted to write a letter to Igor but unexpectedly had to go to hospital, I decide to write him a letter myself. Igor is a mosaic artist and helped Andreina with that endless task: completing ‘Il Mosaico di Andreina’. On my way to Igor, crossing the border from Slovenia to Croatia, it starts snowing harder and harder. Icicles hang from my eyebrows when I ring Igor's doorbell. I can't miss it: I see mosaics. A young man walks into the snow wearing a T-shirt, seemingly unaffected by the cold and unimpressed by my ice man look. ‘Are you Igor?’ I ask. It turns out to be his son. Igor is still on his way, stuck in the snow on his way from the coast. He takes the letter and I explain what I'm doing. I decide to leave my phone number so that Igor can call me to arrange a meeting. I have set aside a day and a half to wait out the worst of the storm in Zagreb. Igor does not contact me. The chain ends here. Apparently, the end of the world, as seen from Aachen, is in Zagreb.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Alenka
Encounter
Message
‘May I take a photograph for the website?’ Alenka, holding Andreas' letter, looks shocked. ‘Without make-up?’ That's not an option, so we opt for a photo showing only her hands with beautiful nails. ‘Can I camp here among the olive trees?’ I ask. That's not an option either. Alenka and her partner Alex do everything they can to make my stay here as pleasant as possible. They rent out a small flat that is currently empty, and once there, I am treated to a delicious pizza and extensive travel advice. Unlike most people, Alenka immediately understands what I have in mind with this project. Perhaps that's because of the meditations for peace: another project that focuses on connection. She gives me a letter to take to Montenegro. It is for a fellow musician who is not part of the meditation network. ‘A very special woman who, with a great deal of perseverance, has set up a very good music school. Years ago, I taught there once. We haven't seen each other for 15 years. This is a nice way to reconnect.’ ‘Do you also participate in the meditations?’ I ask Alex. He shakes his head decisively. ‘In a relationship, you have to learn to accept each other and learn to communicate and, above all, let things go,’ Alenka says wisely.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Andreina
Encounter
Message
When I enter the church, Andreina is giving a guided tour. Not only is work being done on a mosaic here, but guided tours, holy masses, art classes and social projects are also being organised. Andreina is the central figure and I soon wonder how she manages to juggle so many things at once. I ask her and she clutches her back in pain. ‘I don't know either,’ she says with a sense of drama. ‘I could ask you the same thing,’ she says, ‘cycling every day, in the cold, in the rain. I get tired just thinking about it!’ In consultation with the priest, I am allowed to sleep in the church for one night and I am also allowed to eat with them. Andreina insists on preparing dinner and breakfast for me, even though I tell her I can take care of that myself: Andreine likes to take on responsibilities, but occasionally clutches her back. During the hours I am there, a music lesson is given, several guided tours take place and a drama unfolds. ‘People with a lot of problems sometimes come here.’ Amidst all the chaos, little dog Fagiolo (Italian for bean) barks incessantly; this is certainly not an oasis of calm. Andreina is going to write a letter, because she is also committed to my project. ‘You are an angel!’ But the next morning, I cannot find her to deliver her letter to Igor in Croatia. She had to go to the hospital for her back. ‘Your body is telling you to take a break,’ I say, ‘health comes first.’ And I said the same thing to myself.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Chiara, Ray, Tulsi & Oliver
Encounter
Message
I arrive on Christmas Day and before I know it, I'm playing a game of Monopoly. ‘You're a Christmas elf,’ Chiara says enthusiastically. This warm, international family, where Italian and English flow effortlessly, even offers me a place to stay. The children speak fluent English with a beautiful Italian accent. When I tell them about my project, Ray, who is Canadian, has to think for a moment. ‘Am I still asleep?’ Oliver immediately grabs an atlas and starts studying it intently, as if the next letter will appear by itself if he studies the map hard enough. Little Tulsi grabs paper and markers to make a beautiful drawing. The family racks their brains for possible letters they could write. Australia? Canada? England? They only know people in places you can't cycle to. I tell the children about letters from children to children that I take with me. ‘Can't we continue the chain that way?’ asks Oliver and starts writing. ‘Where should I deliver it?’ I ask. ‘Abroad, definitely,’ he says.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Toni
Encounter
Message
‘You can stay here as long as you like,’ Toni says immediately after I have made the ridiculously steep descent to his house. He lives in a Tuscan paradise, with a river, views, olive trees – everything you imagine when you think of Tuscany is around his house. Toni received a letter from Andreas in Aachen. ‘How did you meet?’ I ask. ‘Africa brought us together,’ and he tells me about his love for Africa, all the people he met there, what he built there, and that one time he walked to a village for three days because it was faster than going by car. ‘But no matter how beautiful Africa is, here I have everything I want, except...’ this seems to affect him, ‘a community. That's why I love what Andreas has created in Aachen.’ 4 Linden is a residential and living community where people build and create together. ‘I've tried it here too, but I haven't succeeded yet.’ He is originally from South Tyrol and is therefore a German-speaking Italian. ‘But to the people here, I'm just a German.’ I have to stay with Toni for an extra day because of bad luck with my bicycle, and we celebrate Christmas Eve together. I put a note in his Christmas present, in which I sincerely wish him the community he so desires. He gives me a letter for his friend Andreina, who also built a community not far from here, all around a church, which she wants to turn into a mosaic. ‘The poetic thing about it is that she can never finish it,’ says Toni.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Robert
Encounter
Message
Robert is the kind of person who lets complete strangers stay at his place and shows them the most beautiful spots in Florence. He's someone you'd love to meet, but unfortunately Robert is visiting his family in Germany for Christmas. Luckily, Benni and Anna gave me an extra letter...
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Waldkindergarten Eppan
Encounter
Message
Andreas received a letter inviting me to visit his workplace and view his project. As we walk through the forest towards the children, we find much that is familiar. ‘People didn't understand me at first either,’ Andreas says after I mention that many people often don't understand my project at first. ‘Why go outside when you can stay inside?,’ says Andreas, ‘why send a text message when you can send an email, why cycle when you can fly,’ I add. We agree that things that are difficult are often more worthwhile and that you can only understand that once you have experienced it. A little boy with bright eyes and rosy cheeks waves. ‘Artist!’ he calls out, ‘Can you draw a Krampus for me?’ I have to disappoint him. The little boy looks at Andreas reproachfully: ‘You said an artist would be visiting!’ He disappears into the woods, picks up a branch, growls and swings it. If I can't draw a Krampus, he'll play one himself. When all the children are sitting together in a circle under the tent that keeps us dry now that it's raining, I get more questions. ‘If you can't draw anything, can you act something? You're an actor, aren't you?’ I'm a bit at a loss for words. Andreas said it in the woods: ‘Children think and feel differently than we do, they can teach us a lot.’ I suddenly realise that I am pretending to be a postman. ‘But postmen drive cars,’ says the girl. ‘There are also bicycle postmen,’ I say. Dominik now gives me a drawing. ‘Here, for you, it's a Krampus.’ The boy who was playing Krampus earlier now says, ‘Yes, but only in the city are there postmen on bicycles, there are too many mountains here.’ ‘You're absolutely right,’ I say, ‘there are no postmen on bicycles riding all over the world and over all the mountains, that's why I'm pretending to be one now!’ The children nod and hum, that argument is approved. ‘May I give you a letter now?’ Judith's letter, wishing them a Merry Christmas, is eagerly opened and read.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Andreas
Encounter
Message
‘I don't know how to feel about this,’ says Andreas. ‘You know where I live, you know where I work.’ I called him on his work number, which was given to me in the delivery instructions. Andreas arrives at the Eppan bus station. My nose is running. I decide to let it run to disarm him even more. His scepticism seems to melt away as he looks at my snot bubble and my loaded bicycle. I explain to him what I do, that I want to connect. He tells me about his meditation groups, about meditating for peace, which is where he knows Klaus-Peter from. ‘Will you come to my work tomorrow?’ he asks. He gives me a letter for a meditation friend in Slovenia. ‘I've included a packet of flyers, is that okay?’
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Andreas, Amelie, Finjeu & Hilma
Encounter
Message
I find Andreas wearing a headset: working from home. But he is immediately captivated by my story and the letters. I'll be having lunch in an hour, would you like to come back then?
We eat Ukrainian snacks together. They were left over from a concert he gave yesterday with his brass band. Through the brass band, I get to know lots of people in all kinds of places. That letter won't be a problem. ‘But I have to get back to work! Come back in an hour, Amelie will be here then, maybe she can write a letter.’
Amelie is a fellow actor. She became famous for the film ‘Die Welle’. ‘I saw that in secondary school,’ I say. ‘I was the cool one with the dreadlocks,’ she says, ‘I was against “Die Welle”.’ Nevertheless, Andreas and she often encounter the ‘system’ in everyday life, which doesn't always want things the way they would like them to be. Meanwhile, little Hilma is doing tricks on a rope, hanging upside down.
‘I already know who we should send a letter to,’ says Amelie, ‘they are acquaintances of ours in Italy, they had built their own little house, tried to do it their way, but then lightning struck a tree and fell right on their house. They could use some encouragement.’
Hilma hands me a drawing with lots of stars on it. ‘A present,’ she says, blushing.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Ada, Angelos & Odiseas
Encounter
Message
Little Odiseas runs around in a bat costume, hides in a corner and then shouts: ‘BOO!’.
I immediately sense Mediterranean vibes in this house, hospitality. Ada is about to give birth. ‘It could happen any moment now,’ she says. ‘How special that I get to visit you, when everything is about to change for you,’ I say. Ada and Angelos look at me with a look that seems to say, ‘Of course.’
Angelos was also once a long-distance cyclist, and he is now building a new bicycle. ‘But now it's a bit complicated.’
They met Roberto and Helene through mutual acquaintances in Strasbourg and hit it off immediately. ‘It was as if we had known each other for years,’ says Ada. ‘Will you come for breakfast tomorrow? Then I'll tell you more and give you a letter to take to Greece!’
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Sara, Michi, Leo & Benny
Encounter
Message
‘Come in, but I was just about to put the children to bed,’ she says, sounding slightly panicked. They take the letter from Volker. He used to have a relationship with Sarah's mother. That relationship ended, but Sarah and Volker always kept in touch and the children are very fond of Volker. She offers me a cup of tea and tells me she'll be right back, but Benny and Leo have other ideas. First, they bombard me with questions about where I sleep and what I do when people aren't at home. Then they give me a tour of the house and show me all their toys. Finally, a box of wooden toys is opened. ‘All homemade,’ says Leo. Their trains, carousels and tree leaves are impressive. ‘Are you staying the night?’ asks Benny. Leo presses a package into my hand, tied with a big bow. "From Santa Claus. Don't open it until Christmas Day!‘ he says solemnly. When the children are finally asleep, I discuss with Sarah how we should continue this chain of connection. I really don't know anyone else in that direction. Is Munich the end of the world? Then I say, ’The letter can also go to a place, to someone nearby.‘ Sarah says, ’Then I already know who!"
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Katrin & Jan
Encounter
Message
Jan has a headset on his head and is on the phone with Miami. He wants to take the letter, but I explain to him that it is intended for Katrin, his wife, and that I would really like to deliver it to her in person. He doesn't quite understand, but says I should come back in the evening. Katrin is still not there in the evening, but I do get the chance to explain what I'm doing now that Jan has taken off his headset. His slight scepticism gives way to a big smile and curious questions about my trip. I take a photo of him with the letter. I ask if Katrin could possibly write a new letter. ‘That will be difficult,’ he says, "we don't know anyone in that direction. We do in England, Lübeck, the United States,‘ he begins to list. Then Katrin arrives, and she also can't think of anyone in the East. This chain of childhood friends from Elmshorn ends here. Then Katrin suggests: ’Why don't you come back on your way back, and you'll get a letter back to Belgium.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Angelika & Jarkko
Encounter
Message
Ding dong.
This is the third time I've rung the bell, and Tobi's sister and her son aren't home. Later, I hear that they're away for a few days. Still, they took me to the historic city of Ulm. Maybe next time.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Anna & Benni
Encounter
Message
Unlike most people, Anna and her boyfriend Benni immediately understand what I am doing. ‘We have to leave soon, but we will help you further!’ They pull paper and envelopes out of cupboards and start writing furiously. As a treat, I am given homemade Christmas biscuits, which I eagerly start munching on. It is quiet, except for the scratching of pens and the crumbling of biscuits. Then Anna explains: ‘I'm writing a letter to Robert, a good friend of ours in Italy.’ I look questioningly at Benni, who is busy writing his own letter: ‘But in case he's not there, I'll give you another one to take with you, for somewhere a little further away.’ I look at the address on the envelope, am a little shocked, and then start to beam: ‘But that's almost at the end of the world,’ I say gratefully. He nods and gives me a stack of banknotes: it's only a few euros, but you can get a meal for that there.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Gabriel
Encounter
Message
Bene and Michaela welcome me after a long day of delivering letters. ‘Prepare yourself for lots of questions from Gabriel,’ says Bene. And he fires away, and I explain everything to him. ‘Can you take a letter for me too? For another child?’ I find it difficult to say no. ‘To which country?’ I ask seriously. ‘Greece!’ he exclaims without hesitation, ‘My aunt lives there, and she has 17 cats!’ Michaela explains that she is originally Greek.
Locations are approximate due to privacy.
Judith & Annika
Encounter
Message
I am staying with Bernd and Daniela and their two daughters, Judith and Annika. I was here four years ago too. Back then, they were still toddlers. Now they are taking drum lessons and playing games. ‘Be careful, it's Friday,’ says Daniela, ‘then they are unstoppable.’ I take two letters out of my pocket, from Noah and Bas from Heerlen. The girls beam and eagerly open the envelopes containing drawings and some text, which they don't really understand. ‘Maybe you could send them a letter back and ask what he means,’ I say to Annika. Both girls immediately start writing, drawing and colouring furiously: their excess energy flows from pen to paper.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Nici
Encounter
Message
‘Nici isn't home,’ says a handsome young man with a slightly amused frown. ‘Unfortunately, I can't give it to you; I really have to deliver it in person,’ I say. A few hours later, I return and am warmly welcomed by Nici. ‘My boyfriend said there was a very strange man on the doorstep,’ she laughs, ‘acting very official with a letter that didn't look official at all.’ Tears roll down her cheeks from laughing. ‘And then we both knew; this is Jolien, strange things always happen with Jolien.’ She explains that she once met Jolien while travelling and that they immediately hit it off. ‘Jolien is like a Belgian version of me,’ she says, ‘by the way, do you want to sleep here on the sofa?’ she jumps from one topic to another. When I ask her for a new letter, she has to think for a moment and then something incredible happens. She describes a couple in Austria: ‘She's in the circus, he sells fermented vegetables, they have a vegetable garden.’ I say, ‘Wait a minute, where do these people live?’ and Nici names the place. And what are their names? It turns out we both know them and our heads explode a little. She decides to give me a letter for her friend Anna, also a circus fanatic. ‘Then you'll get to know someone new,’ she says.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Leslie & Aluna
Encounter
Message
I know Leslie from my time in Guatemala. She has been living in Germany for more than ten years now with her husband Tobi, her children and grandchild! I am allowed to stay with them and reminisce about old times. The new generation gets to pick a gift from a giant Advent calendar every day, and in the morning there's also a gift for a bicycle courier: a new pair of socks with a logo and everything! ‘Can you deliver a letter to my sister? She could use some support,’ says Tobi.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Ecole international Robert Schuman
Encounter
Message
The children look at me expectantly. After a brief introduction by Miss Pascale, I explain in my best French what I am here to do: deliver a letter from children in the Netherlands. ‘Can you do that again in Spanish?’ asks the teacher. Gael only speaks Spanish. ‘Maybe he can speak Spanish, then I'll translate it into French,’ suggests Teresa Letó, and so it happens. The children speak all kinds of languages in the classroom, so I don't need to explain anything more to them about connecting across borders. ‘We don't have time to give you a letter to take with you,’ says the teacher, ‘but we promise we'll send a letter back to Landgraaf. By regular post.’
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Roberto & Helene
Encounter
Message
Roberto and Helene are friends I met in Guatemala and later visited frequently in Cyprus. When Christiane gave me a letter for a dear person, I immediately thought of them. The letter was in good hands with them: both of them smiled from ear to ear. Helene read the letter aloud; it was full of affection, full of love for another person, a stranger, whom Christiane wishes the best with all her attention. The letters on the letter and on the envelope were written with great care; a work of art in itself. ‘Can we join your project too? Can we write a letter too?’ Helene asks enthusiastically. ‘Of course.’ They decide to write a letter to Ada and Angelos from Greece, who now live in Munich. ‘We haven't known them for very long,’ says Roberto, ‘but we hit it off right away when we met them a while ago,’ adds Helene.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Teresa Letó
Encounter
Message
Teresa Letó is Roberto and Helene's daughter. She is a clever little girl who switches effortlessly between French, Greek and Spanish. She beams when she receives a letter. ‘For me? Really? But from whom and why to me?’ I explain that Lilly asked me to give it to a very sweet girl and that I immediately thought of her. She blushes a little and opens the letter. ‘Wow!’ she beams. ‘That girl can draw beautifully,’ says her father Roberto. ‘But I can draw beautifully too, right?’ This requires some thought. I explain that I have more letters from other children. ‘Can't you come to our school?’ asks Teresa. ‘And if you go to Germany, can you bring something for my friend Aluna?’ She asks so sweetly that I can't possibly refuse.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Christiane
Encounter
Message
‘You're catching me a bit off guard here,’ says Christiane, who received a letter from her cousin Cara in Eupen. She hastily fixes her hair for the photo. She is very enthusiastic about the project, but it is already late and she has to work again tomorrow. I also cycle, but on an electric bike. She can't think of anyone to send a letter to. To help me on my way, the next morning she gives me a letter to an anonymous person, ‘A lovely person,’ she adds. I hesitate, but then I accept the letter. Connection and affection cannot be organised in rounds. I accept her assignment. Perhaps Christiane is trying to teach me that connection is simple. You can seek contact with another lovely person whenever you want.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Annette & Volker
Encounter
Message
Annette and Volker, colleagues in the theatre business, gave me a letter for their grandson Yanosch in Sankt Vith. ‘If you're ever near Frankfurt, let us know and you can stay here.’ And so it happened. Together we made dried apples to make this season's rich apple harvest a little more manageable. It's labour-intensive work for a small bag of dried apples, but as a global bicycle courier, I can appreciate that. Then I cycled to Frankfurt to deliver Yanosch's letter and a bag of dried apples (‘he loves them’). Volker gives me an extra letter for Sarah and her children in Munich. Sarah is his ex's daughter. ‘Her children are fans of mine, I'm not quite sure why,’ says Volker. ‘You're like a grandfather to them,’ says Annette.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Paul & Felix
Encounter
Message
The door buzzes, I can go in. ‘Are Paul and Felix here?’ I ask the man. ‘Why?’ I show him Yanosch's letter. ‘Can't you just give it to me?’ I explain my project to the man. He rolls his eyes. ‘I'll go and have a look.’ A few seconds later, he comes back down. ‘Just give it to me.’ I explain to him about the chains of connection, that I want to ask Felix and Paul for a new letter. I add that it's not an obligation, that I get the impression he's not really interested. ‘I don't have to write a letter, so what does it matter?’ he replies irritably. A woman with heavy shopping bags on her arm now storms into the house. She looks at me irritably, as if I were an obstacle. I press myself against the wall to make room. She walks past the man and knocks him over with her bags. He stands against the wall like a slanted shelf. ‘You don't have to knock me over,’ he says. I decide to leave. The chain ends here.
But then I remember that Volker, Yanosch's grandfather, gave me an extra letter to take to Munich. And so the chain continues after all!
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Yanosch
Encounter
Message
Yanosch receives a letter from Annette and Volker, who wrote it during their holiday in Sankt Vith. They told me that during the coronavirus pandemic, they wrote a letter to their grandson every week. ‘It was the only way to give him a hug at the time.’ With some delay and a long detour, another letter has now arrived in Frankfurt. I ask Yanosch what makes a letter so special. ‘That you can touch it,’ he says. And he adds: ‘And when Grandma wrote letters during the pandemic, there was always a story in them, and I was so curious to find out what would happen next.’ ‘A kind of cliffhanger?’ I say, and then Yanosch shows me his Magic cards.
He writes a letter to his friends Felix and Paul to ask when they are coming to visit again.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Mona
Encounter
Message
Mona is busy working in the former Havanna, a nightclub that will be the home of Theater K for the coming months. She gives me a flyer for their next performance. "I know that one! Didn't Schang create it?" I say. "Do you know Schang?" she asks, surprised.
Her partner in crime, Annette, listens to the conversation with amusement. She understands immediately: "Yes, he delivers letters to connect people. Isn't that something for Mohammed? Let's call him."
A few minutes later, Mohammed arrives while the ladies continue to work hard. Annette asks me to help her move an old greasy worktop in a dilapidated kitchen full of mouse droppings. "This is why I enjoy doing this so much. This morning, I could never have imagined that I would be standing here in Aachen in this dirty kitchen with sticky hands," I say. "It's just what you enjoy doing."
Mohammed tells me about his painting, which I saw at Kalle and Martina's. He tells me that he once came from Iraq, but is now German. He says that his projects always have a very long run-up, have to slowly come to fruition. I resolve to learn from this.
Mona can't think of anyone so quickly, so she writes a card to Anette on the spot. She, in turn, writes a letter to her brother in Cologne, "also a theatre maker, but very different from what we do."
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Leszek
Encounter
Message
Leszek is the director of the Muzeum Ziemi Lubuskiej: an eclectic mix of art, crafts, wine and torture practices. He receives a letter from Polish artist Agata Siwek, given to me in Venray. I cycled from Venray to Poland especially for him. I arrive at the museum and everything seems to move quickly and in a typically Polish manner. I am led through several small rooms to Leszek, where I am given a few minutes to tell him about my project. He opens the letter and looks at it for a moment. ‘Where do you normally sleep?’ I explain that I depend on people offering me accommodation or sleep in my tent. He nods and then says, ‘Yes, but here you have to pay.’ The museum rents rooms to artists. Then I have to go through all kinds of rooms again, up and down stairs, past all kinds of people asking questions in Polish that I don't understand. ‘Can I talk to you later, Leszek? I want to ask if you would like to continue the chain of letters,’ he shakes his head no, it's almost the weekend. I have to hurry to the office to pay for the room. This chain ends here.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Marja
Encounter
Message
A broad smile appears. "Van Ludn, how nice! What a surprise!" Lars Ludwig, who wrote her a letter, is consistently referred to as Ludn. And Benjamin, who started this chain of letters, is also called "Benny" by Marja.
They were close friends at secondary school in Elmshorn, but now it takes a few days of cycling to get from one to the other.
Marja has to leave again soon. Her son has to go to football. "I'd love to write another letter! Can you come by tomorrow between 10:45 and 11:00? After that I have to go to the dentist."
She writes a letter to Katrin in Bavaria, who apparently has no nickname. Like Benny and Ludn, she belongs to a group of school friends from Elmshorn. Will Katrin take me further away from Elmshorn, towards the end of the world?
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Mitch
Encounter
Message
Mitch receives a letter from Bram. Nice. But who should he write a letter to now, and what should he write about? I'll come back later and he'll give me a letter to take to his cousin Jordy. "To wish him luck with the Hyrox we're doing soon." Hyrox? "It's a sports challenge." "Then I wish you all the best of luck," I say.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Klaus-Peter
Encounter
Message
During the performance, Iris wrote a letter to her cousin Klaus-Peter in Berlin. They have only known each other for three years. Death brought them together: they met at the funeral of Iris's aunt, Klaus-Peter's mother. They had seen each other once before as children, but then Klaus-Peter suddenly disappeared. No one wanted to tell her exactly what had happened. I can't tell you that either... privacy, confidentiality of correspondence... But when Iris's aunt was very ill, she asked, ‘Wouldn't you like to see your son again?’ She wanted to, but she died before her son could come. Klaus-Peter found the addresses of many of his cousins in his mother's estate and was happy to have his family back. In his eyes, in his behaviour, you can see the childlike joy and melancholy of an old man at the same time.
‘I'm so glad you came,’ he says. He invites me to eat pizza. There he tells me about meditation and Buddhism. He gives me a letter for Andreas, a German who has been living in South Tyrol for many years. ‘A special person,’ says Klaus-Peter. ‘Someone everyone falls a little bit in love with?’ I ask. "Exactly! And do you know what's funny about it? We've never met in person. Well, once. Years ago, I took a photo during a conference. Years later, I looked at this photo and realised: that's Andreas. He was sitting a few chairs away from me, but I didn't notice.‘ Klaus-Peter tells me about Maitreya, the new Buddha who has no navel. About how his hand once appeared on a Catalan mirror. He gives me a small picture: ’This will protect you and help you if you ever need it when you're travelling."
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Lars Ludwig
Encounter
Message
Lars Ludwig received a letter from Eupen from his best friend Benjamin, whom he consistently refers to as "Benny". "Benny is – my daughter loves horse riding, hence the equestrian term – my 'Seelenpferd' (soul horse). I don't know how happy my wife is with that statement, but we complement each other, Benny and I. He is the gut, I am the head. I work with my hands, he speaks, he writes. I'm not much of a writer." Lars Ludwig hesitates; he doesn't write letters very quickly. "I'm a talker." He talks around the subject, telling me about his passion for sailing, how he used to race down the motorway at 200 km/h but has slowed down a bit these days, about God and quantum mechanics. After many detours, he concludes that he does not want to break his chain of connection and writes a letter to Marja, also a childhood friend in Berlin.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Sacred Heart of Jesus Church
Encounter
Message
During the performance in Kerkrade, I received a mysterious letter from an elegant lady in the front row, who said: "This letter has no address. You know where it should go." Now I recognise her. This is Berthy, my great-aunt. I open the envelope. Inside are religious pictures of angels chilling with children. Printed in Italy. Communion pictures of my father, my aunt and my uncles.
"You know where it should go." There is an address on it: The Sacred Heart of Jesus Church in Nieuwenhagerheide. A village that no longer exists. Swallowed up by the merged municipality of Landgraaf. Is that where I need to be? Jesus himself looks pale and faded. A red heart burns on his chest. I knock on a massive wooden door in the shape of an arch. I knock again, but the house of God is closed.
Perhaps my grandparents Möllering are buried here. I ask a lady at the cemetery, who is laying orange tulips for her parents, who died in '72 and '74 respectively. "Möllering?" she says. "They're not from here, they're from Nujjehoage." Nujjehoage, Nieuwenhagen, another swallowed-up village, three streets away. "Are you travelling?" she asks, and I tell her about my mission to uncover chains of connection between people. "Interesting," she says, "In our family, they recently did something similar, thoroughly researching how everyone is connected, all the way back to the year 1600." Perhaps at a certain age, you no longer seek connection in space, but in time.
Is this what Berthy meant?
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Merle
Encounter
Message
Jan, from Dorsten, who offered me shelter along the way, spontaneously gave me a letter to take to Merle. She is also a theatre maker. I cycle into a farmyard, and just like at Jan's, several generations seem to live here. Only the dog is home, and he doesn't seem happy to see me. I put Merle's letter in the postbox.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Jan
Encounter
Message
Jan lives with his family in an intergenerational home. As the youngest member of the family, he lives in the attic, his grandmother on the ground floor, and his parents on the first floor. "Once you have to move downstairs, you know the end is near," says Jan's father. "But one day, Jan will live here and we'll live downstairs." I am spoiled with all kinds of treats, apple pie, apple chips, apple... "You're just helping us use up the apple harvest," says Jan's mother. Jan is an electrician, but for factories and power stations. "One day I might become a wind turbine mechanic, I think that would be nice," he says. "What about those letters, can I write one too?" I explain to him that I only make chains of letters from letterboxes in my home region, but that I sometimes turn a blind eye. The next morning - Jan is already long gone, repairing some generator somewhere - I find a letter in my shoe addressed to Merle, also a theatre maker. Off to Merle! Jan's mother stuffs a bag full of dried apples and I'm ready to go.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Anja
Encounter
Message
Unfortunately, I am unable to meet Anja in person, so I post Joseph's letter through her letterbox.
Later, she contacts me digitally and we agree to meet for coffee when I return from the end of the world ("you mean metaphorically, I assume?").
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Odine
Encounter
Message
Andreas van 4 Linden sends me a letter for Odine. ‘She has a really nice studio, with all kinds of interesting artists. Really people you should meet,’ he says.
When I arrive by bicycle, Odine is just pulling up in her car. I seem to be in luck. This studio has just opened and this is the first day they are all here.
A large cow's head hangs on the façade. ‘Cows used to be traded here,’ Odine explains. ‘Dead or alive?’ I ask impulsively. ‘Probably both?’
I have the honour of receiving the first cup of coffee from the brand-new espresso machine. There is cake on the table to celebrate the official first day of work. I look into a studio and see beautiful marionettes of scary animals.
Between the cake and the coffee, Odine writes a letter to Schang, also an artist. ‘He's a bit less mobile these days, so he could use a pick-me-up like this.’
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Martien & Lilly
Encounter
Message
Martien is the last of the trio Kors - Richard - Martien. They met while studying chemistry in Nijmegen. Martien has moved to Germany. Did you cycle here from Herten? In that case, come on in."
I arrive in the middle of a chaotic scene: Martien's wife has to leave and boxes are being hurriedly carried to the car. They are preparing for a flea market. Grandpa and grandma are there too, making potato gratin. ‘So you're a postman who bridges borders? Then you should come and visit us in Baarle, where we live in Belgium and the Netherlands at the same time, and that usually works out fine.’ Two girls are running around screaming. Lilly, the oldest, understands Dutch, but only speaks German herself. ‘Look, postman, my piggy bank! My doll! My crayons!’ Then she starts colouring like a madwoman: a beautiful rainbow. ‘For another girl, in another country.’
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
GGS Brühlstrasse
Encounter
Message
Miss Jil sent her children a letter from the performance in 4 Linden, but the children also received mail from the Best4Kids after-school care centre in Heerlen!
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Kalle & Martina
Encounter
Message
Kalle receives a letter from Schang. They met because Kalle was a hand model for Schang's photography. "I've heard you have very beautiful hands," I say. "That was in the past," says Kalle, trying somewhat bashfully to hide his hands behind his back.
Martina looks stressed, bent over piles of paperwork. "Sorry, I can't talk right now." She seems unable to get much done in her state of stress. My visit is rather inconvenient. Still, Kalle gives me the opportunity to explain my project.
Oh, that reminds me of this painting, they point to a poster on the wall, by our friend Mohammed. He collected soil from various battlefields in Europe and made a map out of it. "He's also trying to bring together the things that once divided us."
"Would you like to join us for dinner?" Kalle turns out to be a gifted cook. Martina has calmed down a bit and explains what's going wrong at home. "And to make matters worse, our keyboard is no longer German, so I can't get anything on paper anymore." "Shall I take a look?" I ask. I change their keyboard back to German.
"You came at just the right moment," says Kalle, "like an angel from heaven," says Martina. They send me to Mona, a friend and also a theatre maker.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Finn
Encounter
Message
Finn received a letter from his mother Jeanine, a distinguished Luxembourgish artist, which she wrote during the performance in Sankt Vith. Finn is a talented young chef at a fancy restaurant in Aachen. In this dark stairwell, I try to tell him what I am doing and invite him to write a letter to build a chain of connection. I believe he is relieved when I say that it is not necessary. The chain ends here.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Marcel
Encounter
Message
I realised that I had come to the wrong church. I set off back to Kerkrade. To my uncle, whom I hadn't seen for twenty years. His communion card is now there. He was once a child who took his communion. Now he is a veteran who is about to set off on foot to Den Helder with his assistance dog to raise money for assistance dogs for people with PTSD.
"It's nice to be in touch," he writes later. I suddenly wonder why I am looking for connection at the end of the world, when in all these years I have not succeeded in connecting with my blood relatives around the corner. I think this is what Berthy meant.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Schang
Encounter
Message
Odine sends a letter to her friend Schang, also a resident of Munster. Schang and Anni's house is filled with his art. Many of them are what he calls trouvées, but he appears to be a jack of all trades: photographs, paintings, sculptures.
Anni puts some snacks on the table and Schang shows me his latest job: a flyer for Theatre K: "Really nice independent theatre makers, maybe you'll meet them sometime."
"If you ever need a design yourself, you know where to find me."
Schang decides to give me a letter for his friend Kalle. "How did you two meet?" I ask. "He used to be a hand model and I had the privilege of photographing his hands more than once."
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Ronald
Encounter
Message
Ronald is Fanny's boss – they work in the beer brewing business – and receives a letter from her. It is in response to a letter he sent earlier from Sankt Vith.
In it, he said about Fanny: "She is indispensable, I don't know what I would do without her."
Fanny sends me on my way with a reply. To Ronald's house in Landgraaf, right between Venray and Sankt Vith. That's one way to do it. A chain of connection, back and forth, between partners in crime in the beer brewing business.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Angelique
Encounter
Message
During the performance in Kerkrade, I was given a letter: from Kerkrade to Simpelveld. A letter from Pieter van de Berg to Angelique van de Berg – van de Heuvel. His wife. Angelique van de Berg – van de Heuvel. Really.
And the coincidences in Angelique's life don't stop there. Her best friend is also called Angelique. And they not only share a first name, but also a surname. They come from the same village in North Brabant. They both moved to Limburg for love. To the same village. What am I saying: to the same street in the same village. Ionesco has nothing on this.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Jordy
Encounter
Message
Ding dong. Ding dong. Ding dong.
Three times I stand in front of a closed door. Later I hear from Angelique, who heard it from Bram, who heard it from Mitch, that Jordy was on holiday.
I try again in the autumn, but without success. I give up; the chain ends here.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Michel and Deborah
Encounter
Message
At Burgemeeste van Grunsvenplein in Heerlen, during Cultura Nova, journalist Joes gave me a letter I couldn't refuse. A turning point. It was addressed to the creator of the Maankwartier in Heerlen: Michel Huisman.
Some time ago, the station area was a run-down drug den where you wouldn't want to be found dead. Michel created a castle where people now live, work and travel. You can even be unemployed there; there is a job centre.
I am dragged inside like an old friend by the artist with grey professor hair.
"You're still very young," says Deborah, also an artist and his partner. "Not really," I reply, "I'm 40." "Yes, but how old are you really?" I hesitate. "26?" I say. "That worries me," Michel says sincerely. "I'm 7." His face lights up. Then wrinkles roll across his forehead again. "So you're looking for the end of the world. Well, you don't have to look far, it's right here." I assume this is a form of Heerlen self-deprecation and I laugh. But Michel continues to stare at me with a straight face. "We live on a sphere. Every beginning is also an end. So maybe you should look for the beginning." I already knew this; in that performance, I had asked the audience where east ended and west began. Was he saying that I didn't need to make that whole journey anyway? "Why are you 7?" I ask. "There is a moment when, as a child, you realise that you are someone. You remain that child forever. That child who asks 'why'. This is just a shell. If you're looking for the end of the world – your world, because everyone has their own world – then you have to look for that child. What is your first memory?" he asks. "I'm sitting on a rocking horse in a dark flat in Nijmegen. My father is shouting," I say without hesitation. "I don't have a letter for you," he says, "but I would advise you to write a letter yourself to that Jordi in that flat in Nijmegen.
You can read more about this encounter in the letters in the letterbox in HuB Kerkrade.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Best 4 Kids Center
Encounter
Message
Miss Manon's letter is also read aloud here. Then fingers shoot up in the air. "Why do you sleep in a tent and not in a house?" "What do you do when you need to go to the toilet?" "Why don't you just fly?" "Do you ever hear animals at night?" "My father's name is Jordi too, but you're not my father." "What do you eat on the road?" "You shouldn't eat too much fruit, because then you'll get diarrhoea." Then I received a whole lot of mail. For all the children around the world. Mail I couldn't refuse.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Best 4 Kids Landgraaf
Encounter
Message
The children receive a letter from their teacher Fatima. It is a rainy and cold day. "Normally we would be playing outside," says a mischievous little boy. This Best4Kids location is surrounded by greenery, in the Landgraaf scouting building. I am given two letters for other schools somewhere else in the world. Perhaps they would like to become pen pals?
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Best 4 Kids Terworm
Encounter
Message
On the way, I met Miss Manon, who gave me a letter I couldn't refuse, addressed to her children. The children swarmed around my bicycle. They were all allowed to read a bit of it aloud, and they did so in the wonderful way that children can. It was a long letter that can be summarised briefly:
"Dear adults of the future, don't lose the child within you." I don't know if this sank in. Perhaps you only understand something like this when it's too late.
I am given a letter for the Best4Kids centre.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Joris
Encounter
Message
Joris and his girlfriend are avid cyclists themselves. They once wanted to cycle to Timbuktu, but that didn't work out. However, they did cycle in Africa.
Joris receives a letter from his nephew Noah. "Now that we have children of our own, long-distance cycling is no longer so easy, but the nice thing is that it brings the family closer together."
As an academic researcher on migration, Joris got to know many people from all over the world. "The world is indeed small," he says and gives me a letter for his friend Yannick, who once came to the Netherlands from Congo and is now my colleague. His son Polle helps write the letter, because Yannick's son Mitch is his boyfriend.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Jordi
Encounter
Message
Michel Huisman sent me on a journey to my former self. I cycle past the flat where I sat on that rocking horse when I had my first memory. But that Jordi is gone.
The Jordi who stands here now is a little disappointed, having imagined this moment to be something more. But, he decides, life is simply as it presents itself.
Michel had claimed that Jordi had to go back to the beginning in order to find the end. Perhaps it's the other way around.
I cycle on to my next letter.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Teun & Kors
Encounter
Message
Two gentlemen in grubby jumpers are looking at me a little surprised. One is tall and one is short. They are still chewing something. "Sorry to interrupt," I say. I briefly explain that I have come to deliver a letter from Grandpa Piet. He was at my performance in Venray and wrote a letter to Teun, asking if Teun has a letter to help me on my way.
Teun is the smaller of the two and has just learned how to write M-U-S, so that's going to be a bit tricky.
"I'd like to write a letter," says Kors, to my friend Richard in Herten. Martien, Teun and I used to be a close-knit trio. I'm the only one who stayed in Nijmegen."
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Anke
Encounter
Message
"Can you take a letter to Georgia?" Anke asked hesitantly after the performance in Venray.
Anke has a lot of family abroad, and Inga is the mother of her cousin's girlfriend. She only speaks Georgian, so Anke can't write a letter directly. I come to pick it up from her in Beek. The weather is still good, so we sit in the garden.
She had met her once, a few years ago, and had received all kinds of gifts, but she had never been able to thank her properly, partly because of the language barrier.
She shows me how beautiful Georgia is on cards and photos. I still have a while to cycle before I can see that beauty for myself, on my way to deliver that letter to Inga.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Melissa
Encounter
Message
A door creaks and slowly opens. A head appears, as if in a puppet theatre. This is all I get to see of her. Except for her hand, which also emerges puppet-like to take Cara's letter. Cara wrote her that letter during the performance in Eupen. She doesn't want to write a letter. I sense that she would prefer to quickly close the door again. I am not allowed to look behind these curtains. The chain ends here.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Noah
Encounter
Message
Noah receives a letter from his grandmother, who writes it not far from here in Odapark. She writes that Noah is very special to her.
"That was very nice to read," he says honestly and a little shyly. There is nothing bad in this boy. He still has to think about who he will write a letter to.
The next morning, I come to collect it: it is addressed to his uncle, Joris. "Why are you writing a letter to him?" I ask. "For two reasons: because he lives furthest away from anyone I know and because he is a bit ill at the moment, so it will do him good."
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Fanny
Encounter
Message
"NOT INTERESTED!" Fanny roars, slamming the door almost in my face. "But you don't even know what I'm here for," I stammer, trying to regain my composure.
She thought I was here to sell something. But I'm only here to give her something and then deliver a letter for her for free. By bicycle!
I understand her scepticism; if something seems too good to be true, there's usually something wrong with it. Fortunately, I manage to convince her that I really mean well and explain that she doesn't have to feel obliged.
She beams when I tell her that Ronald, from whom she received a letter – all the way from Sankt Vith – calls her "indispensable". Later that afternoon, she brings me a letter. To...
Ronald!
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Mathijs
Encounter
Message
"Who do you have mail for?" I asked Naomi during the performance at Cultuurcentrum Hasselt. "For him," she pointed to a boy a few seats away. A big, friendly giant. They weren't involved, they were just friends, good friends. "What are you going to write?" "An inside joke," something about a barbershop. "And who would you send something to continue the chain?" I asked Matthijs. "To her," he said. They stretched out their arms and could just touch each other's fingertips. "We are connected," they said. The cycle highway between As and Dilsen – which you can also cycle slowly along – seemed to have been built especially for them. I could commute along that dead straight cycle path between Naomi and Matthijs until the end of time.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Richard
Encounter
Message
Richard is the second member of the Kors-Martien-Richard trio. "I'm the quietest of the three, although you wouldn't think so now," he says after we've been chatting for a while over coffee and homemade apple turnovers.
The three of them studied chemistry and always kept in touch, even though Richard now lives near Roermond and Martien lives all the way in Germany, between Cologne and Bonn.
That's where Richard is sending me now. And so he swings me from the inner circle to the outer circle, towards the end of the world.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Scala Theatre
Encounter
Message
Unfortunately, I don't have time to meet Anette's brother anymore...
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Bram
Encounter
Message
A letter from Angelique van de Berg-van de Heuvel (really!) to her son Bram. "I never write letters, but I find that it does me good." L1 came along and made a report that ended in a spectacular drone crash.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Kukuk an der Grenze
Encounter
Message
I have driven past this cultural centre on the border several times now, and we have also spoken on the phone. A cultural centre in an old customs house, where people are now brought together instead of kept apart. That is a dream come true for this bicycle courier. Unfortunately, I don't find anyone there. I decide to leave a letter, hoping to meet the people behind Kukuk again someday.
Locations are approximate due to privacy.
Joseph
Encounter
Message
Joseph Oubelkas spent years unjustly imprisoned in Morocco. Letters kept him going. They helped him to continue seeing people in inhumane conditions. He wrote a book about it: "400 Letters from my Mother". When I explained my plan to him, I said, "Sorry, it's all a bit complicated," and he replied, "Perhaps the problem isn't with you, but with the world, with the people who don't want to understand."
Locations are approximate due to privacy.
Naomi
Encounter
Message
A man with short black hair and smiling eyes looks at me expectantly. I tell him what I'm here to do: deliver a letter to Naomi. ‘Come in.’ A toddler with blonde curls has just eaten with his face. He crawls towards a white box with... Banknotes? ‘Naomi is at church.’ It's Sunday. ‘I happened to stay home today,’ otherwise you would have found yourself in front of a closed door. Things happen for a reason.‘ I tell him about my plan. ’Aha. Do you need any money?‘ he asks. Slightly uncomfortable, I tell him about subsidies and crowdfunding. He walks over to that white box and takes something out: ’This is the biggest contribution I can make.‘ He gives me a €1,000,000 note! In what world can I pay with this? ’Why are you doing this, with those letters?‘ ’I believe – very much – in people,‘ I say. The smile in his eyes gives way to something more serious. Naomi's father says, ’You can obey the traffic rules all your life, but if you drive 52 where you're allowed to drive 50, you're a lawbreaker.‘ I listen. ’What is the greatest gift God has given us?‘ He doesn't wait for an answer. ’Our free will. So I can say what I want, but whether you listen is
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Vanessa
Encounter
Message
I met Vanessa during the performance in Hasselt. She said, "Did you know that letters are the only contact some prisoners have with the outside world?" and "I'm no more dangerous than people without a criminal record." Vanessa was once a prisoner, now she tells people about life in prison. Despite everything she has been through, she is not distrustful. She offers me shelter and a meal when I come to collect her letter. But, she says, "If necessary, I can hold my own," and she points to a large frying pan.
Chain of letters
Locations are approximate due to privacy.
Yannick & Mitch
Encounter
Message
"What are you doing here?" asks a girl with mischievous eyes. I hand a letter to a thoughtful little boy in a football shirt.
He doesn't quite know what's happening yet. I think he's the kind of person who only speaks when he has something important to say. His sister wears her heart on her sleeve: "We're eating pasta, but we'd rather have pizza or chips." It smells like Bolognese. "That's nice, but the food is getting cold," says their mother. They don't have a new address ready yet. I never met their father, Yannick: a fellow delivery man who once came from Africa. The beauty of the world and of the privacy of correspondence is its potential: some stories remain untold.
Locations are approximate due to privacy.
Letter home #26
Letter home
Excerpt
Well, that makes a change from phone calls: a letter. A time machine, really, because by the time you read this I’ll already be somewhere else again, a thousand experiences richer.
Yesterday I arrived in the first truly big city in China: Lanzhou. And, for the umpteenth time in this country, I was completely overwhelmed by the sheer amount of everything: people, cars, noise, little shops and restaurants, and endless Chinese characters, of which I can read only a few. 人 is “ren”, for instance, meaning person — easy to remember, because it looks like two legs. 山 is “shan”, meaning mountain, also easy to remember if you think of three mountain peaks.
And then to think that there are tens of thousands of characters, and that around 3,000 are used in daily life. I know a few more words in the spoken language, but I do not get much further than “I don’t understand” and “My name is Yi-Feng”. 逸风: that is my name. The meaning is something like “artist, free as the wind”, which I thought was rather fitting.
That is the beauty of Chinese characters: they all carry a charge, a meaning. Every name has more than a decorative function. It says something about the person, or perhaps about what the parents hoped for when their child was born. But when I pronounce my own name, people hear completely different characters. Chinese has four tones for pronouncing a vowel. That is how I try to remember them.
But it is all useless, because in the short time I am here I will never learn the language. Still, is my whole journey not about spending an enormous amount of energy to achieve one very small result: delivering a letter? There is beauty in an apparently useless act, against the current. In the end it is about the road towards it, and what you encounter along the way. Sometimes that is pleasant, and sometimes not at all.
Letter home #25
Letter home
Excerpt
I am now in Jiayuguan city, where the Great Wall starts, and instead of writing a long letter, I would like to see some of the Great Wall. I hope you understand and I hope that in your thoughts, travelling back in time, my letter makes you go there as well.
It feels strange to visit a wall that was once designed to separate Mongolians and Chinese. What adds to this experience is the way tourist sites are administered in China. It’s all very professional, like a big theme park, including camel-shaped tourist buses and lots of signs, fences and security personnel; there is not a lot of opportunity to roam freely.
And although I have loved China, this applies to the country in general: about two weeks ago I was rerouted by the police, who wanted me to follow the main road to pass through a checkpoint. And today I also have to figure out how to continue my route with a very complicated map of counties that are not allowed for foreigners.
The rules seem to be quite flexible sometimes, at other times really strict. So for me, as a foreigner who speaks no Chinese, it is a very strange and unpredictable world.
Police however are really friendly anywhere, and so are most Chinese, although sometimes a bit shy in the beginning or distant when you don’t speak Chinese.
I have visited many places where I left with a bag full of food and so many encouraging words, it really keeps me going.
A special case was the village of Hedong, where I asked to camp next to the police station — this is very often possible. After only 5 minutes three kids were peeking behind a wall and taking pictures of the exotic foreigner. Before I knew it all the local kids gathered around my tent and started bringing supplies: bananas, oranges, candy, instant noodles, ice cream, a melon, very spicy soy snacks to see if I could eat it with a straight face and I passed the test.
Letter home #24
Letter home
Excerpt
Here in China everything is different, absolutely everything. I feel like a child here, one that still has to learn to read, to speak, even to eat! The advantage of that is that you can look at the world with an unguarded curiosity. It has given my journey a new boost. Because, to be completely honest: in the endless Kazakh steppe there were moments when I would rather have given up. But I never did.
Last night I spent two hours in a police station, waiting until a hotel was found that was willing to take me in as a foreign traveller.
Chinese people are generally very friendly and polite, but there is a certain kind of internal logic here that I absolutely cannot yet fathom.
I want to write a book about this journey, and I am curious how I will look back on this country later.
Where have you been sitting while reading this letter? Together or alone? Hopefully in the garden. Have I made the strange worlds I have swung myself through feel a little present, there while the birds are singing and the Arriva train thunders past above?
What else can you hear and see there, in that exotic Valkenburg?
When I return, I hope to see and hear it with you, over a nice cup of coffee, or better still: a good glass of wine from Aachen.
What was it called again? I still regret refusing that bottle out of politeness. By now, in Turkey and Kazakhstan, I have learnt that by accepting hospitality and generosity, you also give pleasure to the giver. We Dutch people could still learn a thing or two from that self-evident hospitality, without guilt. That is the spirit I hope to bring back with me from the Far East.
Letter home #23
Letter home
Excerpt
I often tell about the daily portions of humanity I receive: people who care about you, also help, give bags, food, yes sometimes even money, and a bike mechanic who traveled from Ziehisten to Kyrgyzstan to do a repair for me. Imagine that in Belgium or the Netherlands! But I am also daily confronted with cultural differences that I cannot possibly comprehend, let alone accept or go along with. The only thing I can do is let it happen quietly, write about it, and wonder why things are the way they are.
Are the most beautiful and best things in Hasselt also just free?
Letter home #25
Letter home
Excerpt
Three days ago, I met three Chinese girls in a small shop in the middle of the desert. An oasis where you might hope to find a bottle of drink or a bag of sweets. In China, people are a bit more reserved than in Kazakhstan. Reserved might sound negative, but they actually have more respect for personal space and are more polite than in Kazakhstan, for example. But when they saw me come in, their mouths and eyes opened wide, and I heard a gasp. One of the girls whispered in disbelief: a foreigner!
As I drink my bottle of Chinese soda, I see the girls first whispering and peeking through the window. Then the bravest of the three approaches me and shoves her phone in my face. She steps back, and the other girls also cautiously come closer. And then it sounds, with an American accent and a subtle Chinese inflection: Hi! I am a Chinese AI and I am helping these kids to talk to you. So where are you from?
The AI never told me her name. But I tell my story—where I’ve been, what I do, I talk about the letters. The AI asks the questions and then translates both the questions and the answers. The AI is the conversation leader. It feels a bit uncomfortable. But the girls seem satisfied with the answers, bow, and say themselves: thank you.
Just before I get back on my bike, the brave girl pushes a bag of sweets into my hands, and the AI says: these are Chinese candies, I hope you like them!
Letter home #22
Letter home
Excerpt
It all started just a 100 km before the Georgian border, still along the Black Sea that had been my companion for weeks now. Who would have thought that it would turn against me? It all happened on a tunnel bypass road that I thought would keep me safe. Because some 50 km before the incident with the Black Sea, I got hit by a car in a tunnel, after almost getting hit by a truck. After the car hit me, an older man came out of a white little van, raising his hands up towards the sky, screaming Allah! Allah!. Then he walked towards me with tears in his eyes and started caressing my face with his sandpaper like hands, like a father.
[...]
But as with the physical challenges I met, like the accident with the Black Sea, every time I have met people who will help me to get further east, who believe in my mission. And although I am strictly moving by human power that means no motorized vehicles, may be the people that have helped me, who have been hospitable show the true human power, despite the fact that they might use cars and buses like Azamat, the bicycle mechanic from Tashkent, who came all the way from there to bring me a really specific part that got loose after they had removed it, his bicycle store. He spent 12 hours through stormy weather, over the border to Kyrgyzstan, to help me, and I am so grateful, because like with the Black Sea accident, the part of my crankset that was missing, could have forced me to abandon my human-powered journey. Azamat understood this, he understood my mission and decided to help. I wrote him an emotional letter to express my gratitude for encountering this angel on the road. He might well have saved this mission of connecting east and west, because I have made a decision: If the moment comes where I am forced to get off the bicycle and in a motorized vehicle, the journey will be at an end.
Letter home #21
Letter home
Excerpt
That reminds me of Irina, the owner of a small shop in the Russian fishing village of Oranzherei. I had been chased away from somewhere, it was freezing cold, and she took me in. Tea! Sit! Pull up a chair! Drink! Take off your jacket! Where’s your passport? You didn’t leave it on your bike, did you? Who leaves their passport outside? Go get it! Put it away! Sit down! How do you drink?
Yes, Russian hospitality could be a bit rough. But still, everywhere in this part of the world, I’m helped, whether I come from a hostile country or not. The peak of humanity was Azamat, the Uzbek bike mechanic, whom I now also consider a friend. He was hit head-on by a car while taking my bike to the car wash. But that’s beside the point. 400 kilometers from Tashkent, already across the border in Kyrgyzstan, I discovered a technical problem after the repair. Not something you can just fix in the middle of nowhere, as a very specific part was needed. After making several calls, Azamat decided to bring the part to Kyrgyzstan himself. Imagine that in the Netherlands: a bike mechanic traveling 400 km to help you!
Letter home #20
Letter home
Excerpt
Also, I want to talk to you about a chain of connection that was started in Aachen and that I thought died in Zagreb. But then I realised that I myself must play my part as someone who connects. I decided to revive the chain when I met the Belarusian Ilya in Batumi, Georgia. He was eager to send a letter to the east and so Aachen will be connected to Southeast Asia!
I hope the 4 Linden spirit of beauty, solidarity, peace and creativity reaches its destination: all the way to the end of the world. I am pretty confident that it will, as this spirit can be found anywhere.
Sometimes some cultural boundaries have to be bridged, as I notice more and more, but despite the difficulties that I have encountered, I have found, above all, many people that are willing to help, to listen, and to be curious.
Letter home #24
Letter home
Excerpt
But first, I want to tell you something funny: this morning at breakfast—I’m staying in a small hotel here—a man approached me. We talked for a few minutes in Russian, as I now know enough words to explain or ask simple things. But after he told me he was the founder of a local construction site where a hydroelectric plant is being built, and after I told him I was cycling from the Netherlands, he repeated something several times that I just couldn’t understand. So he took out his phone, typed something in, and then I read on his screen: wie laang ziet geen al ongerwaeg. And there was something else I’ve forgotten, because I was so taken aback to suddenly be reading Limburgish, deep in Kazakhstan, in some insignificant mountain village. And I realized how bizarre it is that I dare to speak Russian, but not Limburgish, even though that’s my father’s mother tongue and the language of Limburg, where I live!
Letter home #19
Letter home
Excerpt
I’m currently in a very comfortable setting: a luxurious café in the city of Kyzylorda, an oasis amidst the endless steppe with its low shrubs, headwinds and white deer – the steppe I’ve come to love. Often, at the end of the day, the steppe is my home and I create an oasis of peace in my little tent. I can then only hear the endless road through this immense land in the distance, like a distant memory, and I allow myself to be surprised by the surprising amount of life in this seemingly inhospitable area. If you stare into the distance, you see a brown, sometimes yellow and slightly green mass. The trick in the steppe is not to look ahead, but at the ground: that’s where life unfolds. Yes, even flowers, colourful butterflies, rodents, insects, green-red leaves that I call ‘steppesk’, and lots and lots of chirping little birds.
Incidentally, I’m writing this on old bills from the restaurant where I’m sitting now. Another world entirely! I’m being looked after in this city by Nurbol: he’s sort of adopted me. He’s 45 and works for an oil company. His family owns a hospitality empire, including this restaurant, a karaoke bar, a nightclub and a hotel: my accommodation for three days. Just enjoying the luxuries a city has to offer. No noodle soup and dried fruit for dinner for a change. And karaoke every evening! We learnt to sing David Bowie’s ‘Space Oddity’ together: quite a complicated song! Nurbol said today, somewhat wistfully, that he would keep singing it and think of me.
Yesterday was his son Nura’s birthday; he turned 16. As a birthday present, I gave him a banknote, but also a letter. I wished young Nura success on his life’s journey and shared some words of wisdom with him, such as that you should realise your dreams as much as possible and that you should go on a long bike ride at least once in your life to learn to live simply. Nura is a good lad; you can tell straight away. After receiving my gift, he immediately sat down in a corner to translate it and then came back, visibly moved. He said that as he read it, he could feel that I had written from the heart and that he was grateful for that. He said he would keep the letter forever and placed his hand over his heart. I don’t want to sound dramatic, but this really touched my heart. This is not an indifferent teenager, but a good person in the making, who realises that the words I gave him were a greater gift than the money. It gives me hope for the future, that today’s young people can recognise affection in a letter and appreciate its value.
Letter home #18
Letter home
Excerpt
Dear Sonia & Xenia,
Your hospitality has been so generous, it is hard to find words to express my gratitude. I arrived to Oranzherei to a closed door and people who chased me away, but after that, as I entered the door of the green shop, I saw the true face of this fisherman’s village: solidarity, friendship and of course: great food.
Unfortunately, on my journey I did not get any letters to deliver in Russia. That’s why I decided to write you one. With the letter, I include a gift, a lotus, maybe also a kind of letter, from a stranger not far away, from your fellow Russian citizen that lives in another world, a world of Buddhist temples and Mongolian heritage. It was given to me by Svetlana in the temple of Dzhalykovo, have you been there? If not, I recommend you got here and meet her. She will explain the history of the temple and her people. I have no religion, but Buddhism keeps crossing my path in this journey. First, I delivered letters from Buddhist to Buddhist, from Berlin to Italy to Slovenia and then I passed through Kalmykia, a region I had never heard of. The steppe with its’ cold wind and endless straight road, grey stripes, perfectly straight, as if they were drawn with a pencil. The steppe is a frightening place to me, luckily, I could find these two oases of human warmth. That is why I pass this gift on to you, from human to human, across the land, because others are withing cycling distance. Ans I am glad my pedal strokes have brought me to you, and that I have found your friendship.
Letter home #17
Letter home
Excerpt
I’ve discovered something new! I, too, am a player in all this. The messenger, the bearer of the message, I am a flesh-and-blood human being who can also serve as a link in these chains. So, with the power of connection, I can breathe new life into a stranded letter by accepting a letter from someone who is keen to write. Like Yalçin, the philosophy teacher, or Ilya from Belarus, who runs a vegetarian and alcohol-free community in Georgia and has many contacts in South-East Asia. Being connected, connecting – that’s not something that comes easily, but something you have to work hard for.
Letter home #16
Letter home
Excerpt
Language is very limiting. You need so many words to explain something that you can see in your head in a fraction of a second. On the other hand, that is also the beauty of language: the other person takes your words and creates their own mental image. And so words contain endless worlds. The shades of blue and grey of the Black Sea in your mind are slightly different from mine. Perhaps that is why I travel the world with letters: in a frantic attempt to “translate”, to bring all those mental images a little closer together, or perhaps to place them side by side.
Letter home #15
Letter home
Excerpt
The famous Bosphorus Bridge in Istanbul is a highway. Getting to the start was easy, there was a wide shoulder, and the road looked much like other Turkish motorways.
But then I see the endless number of cars coming back and forth. What to do? No way back, I had to cross the bridge to get to Asia. So, I just start turning the pedals as hard as I can and try not to think about it. Suddenly I am in the middle of the mad Istanbul traffic, buses and cars passing by at 100 km/h. Some honk at me. But then I realise, they’re not honking in a bad way, they’re greeting me! And before I know it, I see signs saying: “Welcome to Asia”. It was so easy!
I continue for a bit and pause at a bus stop. A bus employee ushers me on the platform and shows me the way to the exit, as if it were the most normal situation in the world. A feeling of joy goes through my whole body. I’m in Asia, and I did it by my own human power!
Letter home #14
Letter home
Excerpt
I am homesick, for the first time in a while, maybe for the first time ever. I think it’s because my mother and good friend Lisa just left Istanbul. They visited me for some days. We lived the tourist life, marvelling at the wonders of Istanbul, taking tons of pictures, getting ripped off a couple of times, and playing boardgames at night. For the first time in three months, I stood still. I tasted a bit of the calm life at home, and I spent time with people I love, that I have a deep connection to. I miss that, and I miss them. It feels like there’s a knot in my stomach.
I am still on my way with chains from Eupen, Hasselt, and Venray. And of course, a letter back home from Kerkrade by my friend John. Let’s not forget you are also connected to the people that wrote these letters, as you are connected to me. So, I hope you’ll keep following my journey to the end of the world, like my next big challenge: crossing the Bosphorus. The Bosphorus bridge is not allowed for bicycles. It has a sidewalk, but walking across it is no longer permitted, because of suicides. Things are kind of flexible in Turkey though, and I already cycled on a highway in opposite direction to reach a hotel where I was staying a few days ago. So, I will give it a go! I have no idea what will happen if I don’t make it. If I get arrested or escorted in a vehicle my human-powered streak will be at an end. What would that mean for me, for this project? I really don’t know. You’ll probably read about it in my next letter.
Writing has made me feel less homesick though. I feel better now! Hopeful, eager for the challenge ahead. Maybe I just realised that “failing” is just part of the journey. I will deal with it and come up with a plan, as I have for the last three months. I can do it. There are always friends on the road. I am connected.
Letter home #13
Letter home
Excerpt
You will find stray dogs and cats everywhere in the city. The dogs sometimes bark and the cats often want to cuddle. This seems to be a survival mechanism for mammals, so just as I eat and drink water, I also drink in the love of those street cats. I've been on the road for almost three months now, and you don't just cuddle people you don't know very well. For someone who conveys gestures of affection, the hunger for physical contact sometimes strikes. Affection seems to be there for the taking, it lurks in the envelopes I carry with me and I feel it jump from hand to hand in the light touch when I deliver a letter. But all that affection is not meant for me: I am only the messenger. That's why I'm very grateful for all the sweet kittens I get to meet. I can't complain about human warmth and that of houses either. Today I'm sleeping in the flat of my fellow countryman Niek, who works as a freelancer in the tech sector and is an enthusiastic couch surfer.
Letter home #12
Letter home
Excerpt
I found out recently that it is much easier to convey emotion in a letter when you know who you're writing to to. So I am writing to you, Didier, but even if you're not Didier, feel free to keep reading. Pretend you are "D", or put a D in front of your own name. I'm writing you from Tivat, Montenegro, a small tourist town in the Kotor Bay. Here you'll see license plates from all over the world. I just saw a Nigerian one! And it's fairly common to see Serbian cars parked next to Albanian cars, or Russian cars next to Ukrainian ones.
I am sitting outside. I feel a warm ocean breeze caressing my face. It's actually no that warm, but after surviving King Winter in Bosnia, the mild Mediterranean climate feels like a blessing to me, and I spend each minute outside without shivering as if it were my last. It could be. Who knows what will await me ahead! [...]
How are things over there? I wonder if you have a soft breeze that tickles your cheeks. I wonder if it's grey or sunny and what kind of clouds you have. I can't describe the sky here at the moment. It's so complicated! Parts are like stripes of mist, other parts look like cloud-mountains with shades of blue and grey and white, other parts are completely baby blue. I can't see the ocean from where I am sitting now, but I am sure it's as blue as ever. I've tried to take pictures, but it's impossible, these nuances of blue won't be captured. The only way to see them, is to look at at hem, or to read this letter.
Letter home #11
Letter home
Excerpt
Well, a lot happened along the way. Many encounters, a few people who didn't want to participate, but above all great enthusiasm and hospitality. Like in Orvieto, where I delivered a letter to Chiara and her family on Christmas Day (‘you're a Christmas elf!’) and before I knew it, I was playing a game of Monopoly.
But also: being chased away from a campsite by a sheepdog in the Czech Republic and two near-collisions, one of which was deliberate: this bus driver wanted to teach me a lesson because, in his opinion, I wasn't driving in the correct place. ‘That's no reason to deliberately almost kill someone,’ I shouted in his face, and I meant every word. The other time was in Italy, by a woman in a small Fiat Panda (bright red). A few metres further on, she pulled over to apologise profusely.
And it works! By writing chains of letters, you can really get somewhere. The other is within cycling distance. The further I am from home, the more people seem to appreciate that I am doing all this by bicycle. Despite the fact that fatigue sometimes sets in and there are sometimes physical complaints, this strengthens me in my mission.
Letter home #10
Letter home
Excerpt
But usually the welcome is warm. Like today at Andreina's. She gave me a tour of the church, which she wants to cover entirely with mosaics, while I waited. Then I was invited to lunch, and even to stay the night. And I was given a letter to take to Croatia!
Her project is incredible, by the way: she wanted to save this church from demolition and decided to offer to turn it into an art project, without asking for anything in return. She soon discovered that her plan to cover the entire church in mosaic was so ambitious that she needed help. Volunteers and artists began to flock to the project. Everyone literally contributed a little bit. Now the church is a tourist attraction.
How did I end up here? I'll tell you in a moment, because I want to go back to that previous letter from Schleswig Holstein first. In it, I said that my next letter would take me to Berlin. And shortly after I wrote that letter, I received another letter to Berlin, so that worked out well. When I wrote last time, I still had to deliver my first letter of each “chain of connection”. All the chains are now well underway, but some have also been broken. I wanted to draw a crying face here, but I don't think that's appropriate in a letter. Drawing a card with my current chains of connection is allowed, though.
Letter home #9
Letter home
Excerpt
I wonder how it feels for you to hear about this life powered by muscle strength. It may sound romantic and free, but believe me, it is often very difficult. Then I envy you, with a warm bed every day, a monthly salary and friends, colleagues and family around you. For me, this life ‘outside society’ is often a bit more intense. When I meet people who appreciate my project (some thank me repeatedly for what I do), have special encounters (such as with little Leo in Munich, who gave me a Christmas present: ‘Don't open until Christmas,’ he said seriously) or see beautiful places, such as Florence: then I feel great joy and I feel that I am doing the right thing. But on a foggy and rainy day in the Apennines, at an altitude of 900 metres, where I can't see anything and my toes are cold, or when yet another motorist almost runs me off the road to teach me a lesson, or when someone receives a letter from me that I have sometimes cycled for days to deliver and then shows no interest in it at all, well, then sadness or loneliness, or the feeling that no one understands you, can also take over.
Letter home #8
Letter home
Excerpt
It takes me back to my overnight stay at Odapark, about two months ago. I was getting ready to go to sleep when Piet tapped on the glass window. He had been at the performance and wanted to give me a letter for his grandson Teun in Nijmegen. That's perfect: I have to pick up Anke's letter in Beek and deliver a letter to little Noah's uncle Joris in Nijmegen, so I'll take the letter for Teun with me too! Piet tells me about the magic of language, about how wonderful it was to see little Teun realise for the first time that: mmmm, uuuu, ssss -> m-u-s -> mus! (sparrow in Dutch). Children learn quickly. Which words could Teun already read and write? When I was there, not enough for a letter, so his father Kors wrote it. A letter to his good friend Richard in Roermond, whom he knew from his student days, where they formed a kind of trinity with Martien, who now lives near Bonn. A beautiful route of cross-border connections, where the nice thing is that I don't just travel to points on the map, but have a free pass to look behind the curtains: into everyday life. So I'm left with the image of Teun and Kors in grubby jumpers (they'd just eaten!), and the taste of Richard's homemade apple turnovers.
Letter home #7
Letter home
Excerpt
I still had this German stamp left, so I decided to send you a postcard from Munich. I didn't come here to see the beautiful buildings from the outside, but to see the city from the inside: living rooms, kitchens, families, stories. The letters I delivered here are now taking me to Italy and Greece!
Letter home #6
Letter home
Excerpt
On the 30th of August my route started in Kerkrade and since then I have moved only on human power. No trains, cars, planes, ferries, no, not even elevators or escalators (a week ago in Strasbourg, France, I refused to enter the Decathlon, because they only had escalators). Ik believe that by moving only on human power, I am keeping the affection — with which the handwritten letter that I carry are written — alive.
Affection is often in details, or silly little things. It’s not about how good your sentences are, it’s about how much effort you put in them. Although I don’t know who you are, I am trying to send you my affection from here. I am sitting at a wooden table in a big house with heigh ceilings. If you walk around this house, the wooden floors creak under your feet. You can hear that many people have stepped on these floors, their stories unknown, but in the creaking, I hear the potential. Like your potential, and I hope I get to hear your story one day. I am in this house at the invitation of Erich and Annette. They invite bicycle travellers into their house to help them. They enjoy sharing these high ceilings, there is enough air to breathe here. If I look to my left, I see the Wörthsee, and behind the hills I see the snowy peaks of the Alps. “That there,” Erich just said to me, “is the Zugspitze.”
Letter home #5
Letter home
Excerpt
Odine sends me to Schang in Kohlscheid. aAmultifaceted man: sculptures, graphic desing, photography. We speak in a mixture of German, Dutch and English. He gives me a letter to Kalle in Aachen. “How did you meet?” I asked. “He was my preferred hand model.” When I ask Kalle about his beautiful hands, he hides them in his sweater. “They used to be beautiful.”
Martina, his wife, is very stressed, figuring out things with letters, and passports, and bank cards. Not the right timing? Half an hour later we’re having lunch together: Kalle is a talented cook and Martina has calmed down. I helped her set het computer’s keyboard to German again, that helped. “Your timing was perfect, like an angel,” she says.
They send me to their mutual friend Mona at the former Havanna in Aachen, they’re fixing it up to make it a theatre for the next few months.
Letter home #4
Letter home
Excerpt
Three days ago in the Czech Republic, something frightening happened to me: I wanted to set up camp at a campsite (public, but unmanned) on Lake Milada, near the city of Ústí nad Labem (Labe is Czech for Elbe, but here I had a less hospitable encounter). When I arrived at the campsite, I saw a tent already pitched there. At first, I was glad to have company. But then I heard a woman crying and a man raising his voice. "Hello, hello," I said. And then it was dead silent. I know the feeling: you hear something outside your tent and freeze, hoping that "the strange thing" will disappear on its own if you play dead. But I've had a long day, it's cold and dark, so I don't plan to travel any further. Then the man and woman start shouting. At each other? At me? I have no idea, because I can't understand them. Suddenly, the tent zips open and a life-size sheepdog jumps out, running straight at me. I shout, "Hey! Hey! Hey!" and jump behind a bench, face to face with the dangerous-looking dog. Fortunately, the man calls the dog back. I can now see inside the tent. These people are not holidaymakers. The awning is filled with shoes. In the tent, next to the "bed", are supermarket bags full of groceries. These people live here. The dog is protecting its territory.
Letter home #3
Letter home
Excerpt
Two months ago I got a letter from Ronald, Ruben Wit's father, (Ruben is the artist that made this wonderful mailbox!) here in Sankt Vith. To Fanny in Venray. Ronald works in the beer brewing business and is Fanny's boss: "she's the best, I wouldn't know what to do without her," he tells me. A couple of weeks later I ring her doorbell. She looks at me, at my suitcase with letters and yells: "NOT INTERESTED." She almost smashes the door shut, but in a kind and soothing voice I try to convince her to give me a minute. Not to sell her anything, I assure her. I am bringing something, a gift, and I will make a free delivery for her. It takes some time, but I gain her trust. Her face lightens up ans she smiles when I tell her the kind words Ronald had said about her.
Letter home #2
Letter home
Excerpt
The feeling with which the writer had imbued the letter was still alive!
I hope that as you read this letter, you will also get something from me: a sense of intention. Because that humanity is what matters to me, that is why I am now cycling around the world with letters, because I believe in the goodness of people. At a time when groups of people seem to be growing further and further apart, I want to make our closeness tangible.
...
After the performance in Hasselt, a woman with red hair came up to me. Vanessa. She is one of those people whose age is difficult to guess: she looks young, but when you look into her eyes, they reveal a world of experience. She invited me to Tessenderlo, because she needed a little more time to write a letter, but she asked me to please come and collect it: "I think it's wonderful that you talked about letters," she said, "Did you know that letters are sometimes the only contact prisoners have with the outside world?"
Letter home #1
Letter home
Excerpt
He was a bit secretive about the contents and the recipient. Was it really such a good idea to write that letter? In the end, he didn't. He decided — strangely enough — to write a letter to himself. To the end of the world and back again. "That way I can be sure you'll come back to us."
He said I could ignore the secrecy of correspondence. If I wanted to read a bit now and then for motivation, that was fine. I could use some motivation on this crisp, misty morning. So I will now open the letter and read it for the first time.
......
It turns out to be a beautiful letter. An excerpt:
"Jordi cycles not to escape, but to find: freedom, silence and perhaps also a piece of himself, but above all: the goodness of people."